Beta Space StudioBeta Space Studio logo

litigation-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Dava yönetimi, dilekçe taslakları ve claim chart üretimi.

Klinik simülasyonundan gerçek mahkeme salonuna: Bu plugin, hem in-house dava portföy yönetimi hem de private practice temsil pratiği bakımından ikili bir mimari sunmaktadır. Ne var ki, söz konusu mimari ABD federal ve eyalet yargı sistemleri üzerine inşa edildiğinden, Türk usul hukuku pratiğine uyarlanması ciddi bir yerelleştirme çabası gerektirmektedir. Bu bölüm, söz konusu adaptasyon ihtiyacını her bir skill özelinde ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Türkiye Pratiği: Dava avukatları, hukuk müşavirlikleri ve kurumsal uyuşmazlık çözümü ekipleri için yüksek potansiyel taşıyan ancak HMK/CMK perspektifinden eksik kalibre edilmiş bir araç setidir. ABD'deki "Litigation" kavramının Türkiye'deki "Dava" ve "İcra" departmanları ayrımını tam karşılamadığı unutulmamalıdır. İcra ve İflas Kanunu (İYK) süreçlerinin (ilamlı/ilamsız takip, ödeme emri, itiraz, haciz, satış) sistemde ayrı bir domain olarak yapılandırılması elzemdir. Güçlü Yönleri (TR için): matter-workspace, cold-start-interview, customize gibi altyapı skill'leri jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) çalışmaktadır. chronology ve claim-chart HMK m. 119 ve m. 121 ile teorik olarak uyumludur. demand-draft üçlüsü ise TBK m. 117 temerrüt ihtarı yapısına yatkındır. Dikkat: Skill'lerin büyük bölümü Federal Rules of Civil Procedure (FRCP), Federal Rules of Evidence (FRE) ve ABD eyalet mahkeme prosedürlerine göre kodlanmıştır. deposition-prep ve privilege-log-review skill'leri, Türk usul sisteminde doğrudan karşılığı bulunmayan müesseseler üzerine inşa edilmiştir. legal-hold skill'i ise FRE 502 ediscovery rejimini varsayar, dolayısıyla Türkiye uygulamasında delil tespiti ve KVKK imha ertelemesi bağlamında yeniden çerçevelenmesi elzemdir.

Bu analiz, litigation-legal plugin'i bünyesindeki 19 adet skill'i, repository'de yer alan SKILL.md davranış kuralları temelinde Türk hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. İlgili plugin, ABD federal hukuk sistemi (FRCP, FRE, federal courts), eyalet düzeyindeki sivil yargılama kuralları ve İngiltere/Galler PD 57AC tanık beyan rejimi üzerine kurgulanmıştır. Türkiye pratiğine uyum sağlanabilmesi için öngörülen yegâne mekanizma, kullanıcının kurulum aşamasında Jurisdictions: TR parametresini ve HMK/CMK/İYK kurallarını profile manuel olarak tanımlamasıdır.

Mevzuat MCP kullanımında, modelin HMK m. 268 (Bilirkişi) ile m. 253 (Tanık) gibi madde numaralarını karıştırmasını (halüsinasyon) önlemek adına, salt madde metninin değil, ilgili kanun "bölüm başlığının" da doğrulanması gerektiği önemle vurgulanmalıdır.

Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 19 skill'in 3'ü 🟢 (jurisdiction-agnostik altyapı), 14'ü 🟡 (manuel profil ve TR connector ile çalışır), 2'si ise 🔴 (Türk usul sisteminde doğrudan karşılığı bulunmadığından devre dışı bırakılmalı veya köklü biçimde yeniden çerçevelenmelidir) olarak sınıflandırılmıştır. 🟡 kategorisindeki skill'lerin hiçbiri, ön yapılandırma yapılmaksızın Türkiye'de doğrudan ve eksiksiz çalışma garantisi sunmamaktadır. Bu durum, kullanıcının prompt mühendisliği tekniklerini uygulamasını ya da Mevzuat MCP ve Yargı MCP connector'larını sisteme entegre etmesini zorunlu kılmaktadır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill TR Uygulanabilirlik Jurisdiction Sınıfı Kısa Gerekçe
brief-section-drafter 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Built-in: FRCP/FRE citation stili, Bluebook, PD 57AC witness statements. HMK m. 119 dava dilekçesi unsurları ve Yargıtay HD atıf formatı manuel olarak tanımlanmalıdır.
chronology 🟢 EVET Altyapı (agnostik) Vakıa kronolojisi her hukuk sisteminde aynı işlevi görür, HMK m. 119/1-e ile yapısal olarak uyumludur.
claim-chart 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Patent claim-by-element + breach-by-element built-in. HMK m. 188-190 ispat yükü ve m. 121 delil listesi formatı kullanıcı tarafından profile işlenmelidir.
cold-start-interview 🟢 EVET Altyapı (agnostik) Jurisdiction footprint'i açık sorgu ile alır, TR seçeneği beyan edilebilir. ASC 450 reserves ve board reporting eşikleri manuel olarak yerelleştirilmelidir.
customize 🟢 EVET Altyapı (agnostik) Profil düzenleme katmanıdır, jurisdiction kurallarından bağımsız işler.
demand-draft 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Built-in: FRE 408 settlement privilege, ABD "without prejudice" usulü. TBK m. 117 temerrüt ihtarı, TTK m. 18/3 ve Noterlik Kanunu m. 60 ihtarname kanalları manuel olarak entegre edilmelidir.
demand-intake 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) BATNA + insurance tender analizi ABD merkezlidir. 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu zorunlu arabuluculuk eşikleri ve 7201 Sayılı Tebligat Kanunu süreleri profile eklenmelidir.
demand-received 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Built-in merit assessment skalası kullanır. TBK m. 117 temerrüt ile m. 154 zamanaşımı kesilmesi ayrımı ve HMK m. 114 derdestlik kontrolü kullanıcı tarafından tanımlanmalıdır.
deposition-prep 🔴 HAYIR Sınıf C (sistem dışı) FRCP 30 deposition pratiği ABD'ye özgüdür, Türkiye'de duruşma dışı yeminli tanık sorgusu mevcut değildir. HMK m. 240 vd. tanık dinleme rejimi için yeniden çerçevelenmelidir veya devre dışı bırakılmalıdır.
legal-hold 🔴 HAYIR Sınıf C (sistem dışı) FRCP 37(e) spoliation rejimi ve FRE 502 ediscovery preservation Türkiye'de yoktur. HMK m. 400 vd. delil tespiti veya KVKK imha erteleme talimatı olarak yeniden tasarlanmalıdır.
matter-briefing 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Genel briefing yapısı evrenseldir, ASC 450 reserves ve audit letter çıktıları ABD muhasebe standartlarına göredir. VUK ve TMS/TFRS karşılık formatları manuel olarak girilmelidir.
matter-close 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Resolution tipleri (settlement/judgment/dismissal) ABD usulüdür. HMK m. 307 feragat, m. 308 kabul, m. 313 sulh, m. 150 müracaata bırakılma ve görevsizlik/yetkisizlik halleri profile eklenmelidir.
matter-intake 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Conflicts check evrenseldir ancak jurisdiction alanları ABD eyalet bazlıdır. HMK m. 1-19 görev/yetki kuralları, Avukatlık Kanunu m. 38 işin reddi ve TBB Meslek Kuralları m. 35 menfaat çatışması manuel olarak işlenmelidir.
matter-update 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Update tipleri (motion filed, hearing held) FRCP terminolojisindedir. UYAP safahat tipleri, ön inceleme/tahkikat aşamaları ve bilirkişi raporu kategorileri eklenmelidir.
matter-workspace 🟢 EVET Altyapı (agnostik) Dosya izolasyonu jurisdiction-agnostiktir, Avukatlık Kanunu m. 36 sır saklama yükümlülüğüyle yapısal olarak örtüşür.
oc-status 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Outside counsel raporlama formatı ABD panel firm management standardındadır. Türkiye'de illerdeki yerel avukat ağı yönetimi için terminolojik yerelleştirme gerekir.
portfolio-status 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) Materiality eşikleri ve risk konsantrasyonu evrenseldir, SPK Özel Durumlar Tebliği ile KAP bildirim yükümlülükleri manuel olarak tanımlanmalıdır.
privilege-log-review 🔴 HAYIR Sınıf C (sistem dışı) FRCP 26(b)(5) privilege log ve FRE 502 inadvertent disclosure, ABD ediscovery rejimine özgüdür. Türkiye'de Avukatlık Kanunu m. 36 sır saklama yükümlülüğü ve Rekabet Kurumu yerinde inceleme kılavuzu için köklü biçimde yeniden tasarlanmalıdır.
subpoena-triage 🟡 KISMEN Sınıf B (yarı aware) FRCP 45 subpoena ile mahkeme müzekkeresi yapısal olarak benzerdir. HMK m. 221 belge ibrazı, m. 222 ticari sır gerekçesi ve CMK m. 161 savcılık taleplerinin ayırt edilmesi profile eklenmelidir.

/litigation-legal:brief-section-drafter

Ne Yapıyor?

Dava dosyasındaki vakıaları ve hukuki argümanları temel alarak, dilekçenin belirli bir bölümünü (statement of facts, argument bölümü, hukuki gerekçeler vb.) kullanıcının house style standartları çerçevesinde taslak haline getirir. Skill, her bir vakıanın delille desteklendiği, kurumun yazım diline uygun ve case theory ile tutarlı bir taslak çıktısı üretir. Doğrulanması gereken her vakıa ve citation, çıktıda [verify] etiketi ile işaretlenir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, HMK dilekçe yapısı, atıf formatı ve Türk yargılama usulü manuel olarak profile tanımlanmalıdır. Skill'in dilekçe bölümü hazırlama metodolojisi (case theory ile tutarlı, vakıa-delil bağı kuran, citation disiplinine sahip taslak üretimi) hukuk sisteminden bağımsız olarak uygulanabilir niteliktedir. Ne var ki, HMK m. 119 ve m. 129'da düzenlenen dilekçe zorunlu unsurları, delillerin hasredilmesi ilkesi ve Yargıtay HD atıf formatı sisteme manuel olarak işlenmediği takdirde, skill ABD federal mahkeme dilekçe iskeletini ve Bluebook stilini sessizce uygulamaya devam edecektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, citation stili ve dilekçe yapısı bakımından öncelikli olarak ABD federal hukuk sistemine (FRCP, FRE) ve Bluebook citation stiline kalibre edilmiştir. SKILL.md dokümantasyonunda açıkça yer alan PD 57AC (Practice Direction 57AC) bölümü, İngiltere ve Galler Business & Property Courts için witness statement hazırlığını düzenler. Skill, mahkemelerin yaptırım uygulaması nedeniyle yapay zeka destekli witness statement taslağı oluşturmayı bu jurisdiction için doğrudan reddeder. Skill, jurisdiction tespitini CLAUDE.md profili üzerinden gerçekleştirir, profilde TR tanımlanmamışsa US/UK formatları varsayılan olarak uygulanır.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 119 Dava Dilekçesi Zorunlu Unsurları: Mahkeme adı, tarafların kimlik bilgileri, dava konusu, vakıaların sıra numarasıyla özeti, hukuki sebepler, deliller, sonuç ve talep, davacı veya vekilinin imzası.
  • HMK m. 129 Cevap Dilekçesi Unsurları: İlk itirazlar (HMK m. 116), karşı dava (HMK m. 132 vd.), savunma vakıaları ve hukuki sebepler.
  • HMK m. 145 Sonradan Delil Gösterme Yasağı: Tahkikat aşamasında yeni delil ileri sürme yasağının dilekçe taslağı üzerindeki kısıtlayıcı etkisi (delillerin hasredilmesi ilkesi).
  • Yargıtay HD Atıf Formatı: "Yargıtay 11. HD., E. 2020/1234, K. 2021/5678, T. 15.03.2021" şeklindeki standart Türk içtihat citation formatı (skill varsayılan olarak "Smith v. Jones, 123 F.3d 456 (9th Cir. 2020)" formatını kullanır).
  • AYM Bireysel Başvuru Kararları ve AİHM İçtihatları: Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları (AYMK m. 45) ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının dilekçeye işlenme tekniği.
  • İstinaf ve Temyiz Dilekçeleri: HMK m. 342 (istinaf dilekçesi) ve HMK m. 364 (temyiz dilekçesi) için ayrı yapısal şablonlar, CMK m. 273 ve m. 294 ceza muhakemesi başvuru dilekçeleri.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

House style:
  Jurisdiction primary: TR
  Court system: Adli yargı / İdari yargı / Anayasa Mahkemesi
  Citation format:
    Yargıtay: "Yargıtay [Daire] HD., E. [yıl/no], K. [yıl/no], T. [tarih]"
    Danıştay: "Danıştay [Daire] D., E. [yıl/no], K. [yıl/no], T. [tarih]"
    AYM: "AYM, Başvuru No: [yıl/no], T. [tarih], par. [paragraf no]"
    AİHM: "[Taraflar] v. Türkiye, Başvuru No: [no], [tarih]"
  Petition skeleton:
    - Mahkeme adı (görevli + yetkili, HMK m. 1-19)
    - Taraflar ve vekilleri (HMK m. 119/1-a, b)
    - Konu ve dava değeri (HMK m. 119/1-c, d)
    - Vakıalar (sıra numaralı, HMK m. 119/1-e)
    - Hukuki sebepler (HMK m. 119/1-f)
    - Deliller (hasredilmiş, HMK m. 119/1-g + m. 145)
    - Sonuç ve talep (HMK m. 119/1-h)
  Forbidden: Bluebook citations, FRCP rule references, "discovery" terminology

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, skill'in dilekçe taslağına eklediği her kanun atfı (örneğin "TBK m. 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu") doğrudan kanun lafzı ile karşılaştırılarak teyit edilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, dilekçedeki hukuki argümanları destekleyen güncel Yargıtay HD ve AYM içtihatları otomatik olarak çekilerek [verify-pinpoint] etiketleriyle işaretlenir. Connector'ların bulunmadığı hallerde skill, modelin eğitim verisindeki Türkçe terminolojiyi kullanır ancak her citation'ı doğrulanmamış olarak işaretler. Bu durumda atıfların hukuken teyidi, kullanıcının bizzat üstlenmesi gereken bir yükümlülüktür.

/litigation-legal:chronology

Ne Yapıyor?

Dava dosyasındaki belgelerden (e-postalar, sözleşmeler, tutanaklar, duruşma zaptları) tarihsel verileri ayıklayarak yapılandırılmış bir vakıa kronolojisi oluşturur. Her vakıayı, dava stratejisindeki önemine göre sınıflandırır (Kırmızı/Sarı/Beyaz veya hot/warm/cold) ve davanın "pivot fact" niteliğindeki kırılma noktalarıyla ilişkilendirir. Çıktı, tarih, vakıa özeti, kaynak belge referansı, önem derecesi ve case theory ile bağlantı alanlarını içeren tablo formatındadır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. HMK m. 119/1-e uyarınca davacı, dayanağı olan bütün vakıaları sıra numarası altında açıkça özetlemekle yükümlüdür. Bu skill, söz konusu zorunlu dilekçe unsurunun hazırlanmasında doğrudan ve eksiksiz bir destek sunmaktadır. Skill'in çıktısı, HMK m. 188 ispat yükü dağılımı ile HMK m. 119 vakıa özetlerinin oluşturulması bakımından doğrudan kullanılabilir niteliktedir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Altyapı (jurisdiction-agnostik). Skill, vakıa kronolojisi oluşturma metodolojisini herhangi bir hukuk sistemine bağlamaz, SKILL.md dokümantasyonunda belirli bir yargı çevresine yönelik açık veya örtük bir kural seti bulunmamaktadır. Kronoloji formatı, citation stili tercihi haricinde, hukuk sistemleri arasında yapısal olarak farklılaşmayan bir çıktıdır. Belgelerden tarih ve vakıa çıkarımı işlevi yargı sisteminden bağımsız çalışır.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 119/1-e Vakıa Sıralama Zorunluluğu: Vakıaların sıra numarasıyla açıkça özetlenmesi şartı. Skill'in tablo formatı bu zorunluluğa yapısal olarak uygun olmakla birlikte, "sıra numarası" sütununun açıkça yer alması önerilir.
  • KVKK m. 5 ve m. 6 Uyumlu Belge Toplama: Kronolojiye dahil edilen belgelerin kişisel veri içermesi durumunda, mahkemeye sunulmasının hukuki dayanağı (KVKK m. 5/2-a "kanunlarda açıkça öngörülmesi" veya m. 5/2-e "bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması").
  • HMK m. 121 ve m. 219 Belge İbrazı: Kronolojide referans verilen her belgenin aslının veya onaylı örneğinin dosyaya sunulma yükümlülüğü, fiziki dosya konumu veya UYAP üzerindeki ek numarasının kronolojide işaretlenmesi ihtiyacı.
  • HMK m. 199 Yazılı Delil Sistemi: Türk usul hukukundaki yazılı delil ilkesinin (resmi senet, adi senet) kronoloji çıktısındaki belge sınıflandırmasına yansıtılması.
  • 5651 Sayılı Kanun Trafik Verileri: İletişim verilerinin (e-posta, log kayıtları) kronolojide kullanılmasında saklama süresi ve hukuka uygun elde edilme şartlarının gözetilmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Dava dilekçesi hazırlığı: Chronology çıktısının "vakıa özeti" sütunu doğrudan HMK m. 119/1-e zorunlu unsuruna aktarılabilir.
  • Bilirkişi raporu hazırlığı: Teknik bilirkişi incelemesi öncesinde kronoloji, bilirkişiye sunulacak vakıa setinin omurgasını oluşturur.
  • Tanık dinleme hazırlığı: Duruşmada tanığa yöneltilecek soruların kronolojik akışını şekillendirir (HMK m. 152 doğrudan soru hakkı).
  • Slug konvansiyonu: Belge kaynak referansı "ek-[no]" veya "uyap-[evrak no]" şeklinde Türk dosyalama pratiğine uyarlanmalıdır.

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill yalnızca yapısal kronoloji oluşturduğundan ve doğrudan hukuki içerik üretmediğinden, Mevzuat MCP ile entegrasyon ihtiyacı doğurmaz. Bununla birlikte, kronolojide referans verilen kanun değişikliklerinin (örneğin sözleşmenin imzalandığı tarihteki TBK lafzının mevcut metinden farklı olması) Mevzuat MCP aracılığıyla tarihsel olarak doğrulanması mümkündür. Bu durum, özellikle uzun süreli sözleşmesel ilişkilerde uygulanacak hukuk normunun zamansal tespiti bakımından kritik önem taşır.

/litigation-legal:claim-chart

Ne Yapıyor?

Davadaki her bir iddiayı (claim) veya hukuki unsuru (element), mevcut delillerle (tanık beyanı, belge, bilirkişi raporu, dijital delil) yapılandırılmış bir matris üzerinde eşleştirir. Patent davalarında "claim-by-element" formatında her patent istemini ürün veya yöntemin teknik özellikleriyle karşılaştırır, sözleşme ihlali davalarında ise "breach-by-element" formatında her sözleşme maddesini ihlal teşkil eden vakıayla bağdaştırır. Matrisin "gap analysis" sütunu, ispatı eksik kalan unsurları açıkça işaretler.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, HMK ispat hukuku, SMK patent rejimi ve TTK haksız rekabet unsurları manuel olarak profile tanımlanmalıdır. Skill'in iddia-delil eşleştirme metodolojisi (her unsuru ayrı ayrı ispatlama disiplini), Türk hukuk pratiğindeki "delil listesi" hazırlama sürecinin dijitalleştirilmiş ve geliştirilmiş bir versiyonu olarak oldukça değerlidir. Ne var ki, HMK m. 188-190 ispat yükü dağılımı ile 6769 Sayılı SMK m. 149 patent tecavüzü unsurları profile manuel olarak işlenmediği takdirde, skill ABD federal "preponderance of the evidence" ispat eşiğini ve patent istemi yorumlama standartlarını sessizce uygulamaya devam edecektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, açıkça ABD federal patent davaları (35 U.S.C. § 271 infringement analizi), federal sözleşme davaları ve federal/eyalet düzeyindeki sivil davalar için kurgulanmıştır. SKILL.md'de yer alan örnekler, Federal Circuit içtihatlarına ve eyalet Uniform Commercial Code (UCC) hükümlerine atıf yapar. Skill'in element-by-element ispat metodolojisi, common law sistemlerinde yaygın olan "burden of proof" ve "elements of the claim" doktrinine dayanır. Türk usul hukukundaki "iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı" (HMK m. 141) ile "delillerin hasredilmesi" gibi katı kurallar built-in olarak sisteme entegre edilmemiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 188 İspat Yükü: İleri sürdüğü bir vakıadan lehine hak çıkaran tarafın o vakıayı ispat yükümlülüğünü taşıması ilkesi, gap analysis sütununda söz konusu ispat eksikliğinin hangi tarafa ait olduğunun açıkça gösterilmesi.
  • HMK m. 190 İspat Yükünün Yer Değiştirmesi: Kanunda öngörülen karinelerin (örneğin TMK m. 6) ispat yükü dağılımına etkisi.
  • HMK m. 199 Yazılı Delil ve m. 200 Senetle İspat Zorunluluğu: Belirli bir miktarın üzerindeki hukuki işlemlerin yalnızca senetle ispatlanabileceği kuralının delil eşleştirme matrisine yansıtılması.
  • 6769 Sayılı SMK m. 149 Patent Tecavüzü Unsurları: İstem yorumu (claim construction) ile teknik özellik eşleştirmesinde Türk patent içtihadı (Yargıtay 11. HD) standartları.
  • 6102 Sayılı TTK m. 54-55 Haksız Rekabet Unsurları: Aldatıcı reklam, başkasının emek ürününden yetkisiz yararlanma, ticari sırların ifşası gibi haksız rekabet hallerinin element-by-element yapılandırılması.
  • 5237 Sayılı TCK m. 6 Tanımlar ve Suç Unsurları: Ceza davalarında suç unsurlarının (maddi unsur, manevi unsur, hukuka aykırılık) eşleştirilmesinin matris formatına uyarlanması.
  • İcra ve İflas (İYK) Şeması: Dava dışı ayrı bir domain olarak ilamlı/ilamsız takip (İYK m. 32 itiraz süresi), itirazın iptali (m. 67-72), haciz (m. 79), satış (m. 95) ve paranın yatırılması (m. 9).

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Claim chart configuration:
  Jurisdiction: TR
  Evidence taxonomy:
    - Senet (HMK m. 199 yazılı delil)
    - Tanık beyanı (HMK m. 240 vd.)
    - Bilirkişi raporu (HMK m. 266 vd.)
    - Keşif tutanağı (HMK m. 288 vd.)
    - Yemin (HMK m. 225 vd.)
    - Dijital delil (HMK m. 199/2 elektronik belge)
  Burden of proof framework: HMK m. 188 (genel ilke) + m. 190 (karineler)
  Standard of proof: Tam ispat (kesin kanaat), common law "preponderance" eşiği YOKTUR
  Domain templates:
    - Patent (SMK m. 149): istem-ürün eşleştirmesi
    - Sözleşme (TBK m. 112): madde-ihlal eşleştirmesi
    - Haksız fiil (TBK m. 49): fiil-zarar-illiyet-kusur unsurları
    - Haksız rekabet (TTK m. 54-55): unsur bazlı analiz

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill'in element çıkarımı sürecinde, ilgili kanun maddesinin (örneğin TBK m. 112 sözleşmeye aykırılık) lafzı doğrudan Mevzuat MCP'den çekilerek matrise referans olarak eklenir. Yargı MCP entegrasyonu aktif olduğunda, ilgili Yargıtay HD içtihatları her bir unsur için (örneğin "kusur" sütunu için Yargıtay 4. HD'nin objektif sorumluluk içtihatları) doğrudan delil sütununun yanına entegre edilebilir. Connector'ların bulunmadığı hallerde skill, modelin dağarcığındaki Türkçe hukuki terminolojiyi kullanır, ancak unsur tanımlarının kanun lafzıyla birebir doğrulanması mümkün olmadığından [verify-pinpoint] etiketlerine sıklıkla başvurulur.

/litigation-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Plugin'in kurulum mülakatı sürecini yönetir. Kullanıcının profesyonel rolünü (in-house counsel, private practice attorney, solo practitioner), dava tarafını (plaintiff, defendant, dual), risk iştahını, raporlama eşiklerini, house style doküman tercihlerini ve ediscovery protokollerini toplayarak ~/.claude/plugins/config/claude-for-legal/litigation-legal/CLAUDE.md profilini oluşturur. Plugin bünyesindeki diğer 18 skill, bu profile dayanarak davranışlarını şekillendirir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Skill, jurisdiction-agnostik bir kurulum aracı niteliğindedir. Türk hukuk pratiğine uygun bir profil oluşturulmasının önündeki yegâne pratik gereklilik, kullanıcının HMK görev/yetki kurallarını, Avukatlık Kanunu rol tanımlarını ve TMS/TFRS karşılık standartlarını sisteme manuel olarak tanımlamasıdır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Altyapı (jurisdiction-agnostik). Skill, kullanıcının jurisdiction footprint'ini açık sorgu ile alır, varsayılan olarak ABD'yi kabul etmez. Bununla birlikte, mülakat sırasında sunulan örnek soru setleri ve risk matris şablonları, ASC 450 (Contingencies and Commitments, yedek akçe ayrılması), board reporting eşikleri ve federal/eyalet mahkeme yapısı üzerine kurgulanmıştır. SKILL.md'de Türkiye pratiğini açıkça veya örtülü olarak dışlayan bir kural bulunmamaktadır, ancak built-in varsayılan terminoloji ve eşik değerleri ABD finansal raporlama standartlarına göre kalibre edilmiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • Avukatlık Kanunu m. 35 Rol Tanımları: Avukatlık tekelinde olan işler (dava takibi, hukuki mütalaa, sözleşme hazırlığı) ile hukuk müşavirliğinin sınırları, "associate" yerine "bağlı avukat", "solo" yerine "serbest avukat", "in-house counsel" yerine "şirket avukatı / hukuk müşaviri" terimlerinin kullanımı.
  • HMK m. 1-19 Görev ve Yetki Kuralları: Genel görevli mahkeme (sulh hukuk / asliye hukuk, HMK m. 2, m. 4), özel görevli mahkemeler (iş, ticaret, tüketici, fikri ve sınai haklar), genel yetki (HMK m. 6 davalının yerleşim yeri) ve özel yetki kuralları.
  • TMS/TFRS Karşılık Standartları: TMS 37 (Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar) uyarınca dava karşılığı ayırma kriterlerinin (probable, possible, remote sınıflandırması) Türk muhasebe pratiğine uyarlanması.
  • SPK Özel Durumlar Tebliği (II-15.1): Halka açık şirketler için KAP bildirim yükümlülüğü tetikleyen materiality eşikleri.
  • TBB Meslek Kuralları m. 35: Menfaat çatışması kontrolü ve işin reddi zorunluluğunun profile tanımlanması.
  • Türk Yargı Teşkilatı: İlk derece mahkemeleri → Bölge Adliye Mahkemeleri (istinaf, HMK m. 341 vd.) → Yargıtay (temyiz, HMK m. 361 vd.) hiyerarşisi, idari yargı kolu (idare/vergi mahkemeleri → Bölge İdare Mahkemeleri → Danıştay), AYM bireysel başvuru ve AİHM başvuru yolları.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Practice setting: in-house / private-practice / solo
Role: hukuk müşaviri / avukat / serbest avukat
Bar: [Bağlı bulunulan baro]
Side: davacı / davalı / her ikisi
Jurisdictions: TR
Court system:
  Civil: Sulh Hukuk / Asliye Hukuk / İş / Ticaret / Tüketici / FSHHM / Aile
  Criminal: Sulh Ceza / Asliye Ceza / Ağır Ceza
  Administrative: İdare Mahkemesi / Vergi Mahkemesi
  Appellate: Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) / Yargıtay (temyiz)
  Constitutional: AYM bireysel başvuru
  Regional: AİHM (4 ay başvuru süresi)
Materiality thresholds:
  KAP bildirim: SPK II-15.1 eşikleri uyarınca
  Board reporting: [şirket politikası]
  Reserve thresholds: TMS 37 probable/possible/remote
Risk appetite: aggressive / balanced / conservative
House style:
  Citation: Yargıtay HD format
  Pleading: HMK m. 119 yapısı
  Calendar system: UYAP entegre + adli tatil (HMK m. 90: 20 Temmuz, 31 Ağustos)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının kurulum esnasında beyan ettiği hukuki çerçeve referansları (örneğin "İş mahkemesi tek hakimli görevli mahkemedir" beyanı) İş Mahkemeleri Kanunu lafzıyla teyit edilir. Yargı MCP entegrasyonu sayesinde, kullanıcının profil oluşturma sürecinde verdiği "Yargıtay 11. HD ticari uyuşmazlıklar için temyiz merciidir" türü beyanlar, Yargıtay Kanunu m. 14 ve Yargıtay daireleri görev paylaşımı kararları üzerinden doğrulanır. Connector'lar bulunmadığında skill, profili [verify] etiketleriyle kaydeder ve teyit yükümlülüğünü kullanıcıya bırakır.

/litigation-legal:customize

Ne Yapıyor?

cold-start-interview ile oluşturulmuş profili, tüm mülakat sürecini baştan yürütmeye gerek kalmaksızın, yalnızca belirli bir modülünü güncellemeyi sağlar. Risk eşikleri, escalation kişileri, raporlama hiyerarşisi, citation stili, ediscovery protokolü veya integration durumu gibi unsurlardan herhangi biri değiştiğinde, sistem sadece o spesifik alana müdahale eder. Şirket düzeyindeki bilgiler (Jurisdictions, Industry vb.) güncellendiğinde ise, plugin paketinin tamamını etkileyen company-profile.md dosyasında eşzamanlı değişiklik yapar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Profil düzenleme işlevi gören bu araç, jurisdiction'a özgü regülasyonların kullanıcı tarafından sisteme manuel olarak işlenmesi durumunda, söz konusu düzenlemelerin organizasyonunu sorunsuz bir biçimde yerine getirir. Özellikle Türkiye'deki yüksek enflasyon ortamında parasal eşiklerin (dava değeri, harç miktarları, vekalet ücreti hesap esasları) sıkça güncellenmesi ihtiyacı, customize skill'inin Türkiye operasyonlarında kritik bir işlev üstlenmesini sağlar.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Altyapı (jurisdiction-agnostik). Profil tablosunun mimarisi statiktir, kullanıcı tarafından hangi kurallar veya eşikler tanımlanırsa, skill bunları herhangi bir jurisdiction filtresine tabi tutmaksızın kabul eder. Skill'in içerdiği yegâne koruma mekanizması (guardrail), materiality eşiklerinin "yasal asgariye" denk düşmesini sağlamaktır (örneğin, profil ayarlarında tanımlanmışsa, SPK Özel Durumlar Tebliği kapsamındaki KAP bildirim eşiğinin altına inilmesine izin vermez).

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK Harç ve Avans Tarifeleri: Her takvim yılı başında güncellenen başvuru harcı, peşin harç ve gider avansı tutarlarının profile yansıtılması (skill bu güncellemeleri otomatik olarak çekmez).
  • Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi: Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan tarifenin profile entegre edilmesi (vekalet ücreti hesaplamaları için).
  • KVKK Kurulu İlke Kararları: Yeni Kurul kararlarının "Türk hukukunda dijital delil kabulü" gibi konularda mevcut profile yorumsal etkilerinin kullanıcı tarafından manuel olarak işlenmesi gerekliliği.
  • company-profile.md ile Diğer 11 Plugin Etkileşimi: Jurisdictions: TR kuralının company-profile.md'ye eklenmesi, diğer plugin'lerin (corporate-legal, employment-legal, ip-legal, contracts-legal vb.) Türk hukukuna uyum sağlaması için yeterli değildir, ilgili plugin'lerin kendi CLAUDE.md profillerinin de yapılandırılması zorunludur.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Adli yıl başlangıcı güncellemesi: /litigation-legal:customize "Harç ve gider avans tarifesi [yıl] güncellendi: başvuru harcı [tutar], peşin harç oranı %... maktu vekalet ücreti [tutar]"
  • Yargıtay içtihat değişikliği sonrası: /litigation-legal:customize "Yargıtay HGK [tarih, E/K] kararı: ticari davalarda zamanaşımı yorumu değişti, citation guidance güncellendi"
  • SPK eşik değişikliği: /litigation-legal:customize "SPK Özel Durumlar Tebliği materiality eşiği [yeni tutar] olarak güncellendi"
  • UYAP entegrasyon değişikliği: UYAP API güncellemeleri ya da e-tebligat sürelerinin değişmesi durumunda integration alanının revize edilmesi.

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktifken gerçekleştirilen customize çağrılarında, kullanıcının sunduğu yeni Yargıtay HGK kararı, AYM içtihadı veya kanun değişikliğine dair her citation, kanun lafzı ile doğrudan teyit edilir. Aksi takdirde, modelin eğitim verisinden kaynaklanan "yeni bir karar mevcut" şeklindeki herhangi bir önerme doğrulanmaya muhtaç kabul edilerek [verify] etiketi ile işaretlenir ve profile yansıtılmaz.

/litigation-legal:demand-draft

Ne Yapıyor?

Tamamlanmış bir demand-intake dosyasını temel alarak gönderilmeye hazır bir ihtarname (demand letter) taslağı oluşturur. Skill yalnızca metin üretmekle kalmaz, yazım öncesinde "gate" mekanizması işleterek gizlilik (privilege), hak feragati (waiver) ve hatalı ikrar (inadvertent admission) risklerini denetler. Çıktı olarak düzenlenebilir bir .docx dosyası ve gönderim sonrası takip listesi (deadline calendar) üretir. Alacak talepleri, sözleşme ihlali bildirimleri (breach/cure notice) ve durdurma talepleri (cease-and-desist) için ayrı şablonlar kullanır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, TBK m. 117 temerrüt ihtarı şartları, TTK m. 18/3 ağırlaştırılmış şekil şartı ve Noterlik Kanunu m. 60 ihtarname formatı manuel olarak profile tanımlanmalıdır. Skill'in ihtarname iskeleti (taraf bilgileri, hukuki dayanak, talep, süre, sonuç) jurisdiction-agnostik bir yapı taşımakla birlikte, Türk hukukunda ihtarnamenin kurucu işlevini yerine getirebilmesi için noter onayı, KEP veya iadeli taahhütlü posta kanallarından birinin kullanılması zorunludur (TTK m. 18/3). Skill bu kanal ayrımını ve hukuki sonuçlarını built-in olarak tanımaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, sulh görüşmesi-iddia ayrımını Federal Rules of Evidence (FRE) Rule 408, Compromise Offers and Negotiations üzerinden gerçekleştirir. "Without prejudice" markası, FRE 408 ve common law settlement privilege doktrini çerçevesinde yorumlanır. Skill'in citation stili Bluebook standardındadır ve ihtarname formatı ABD federal mahkeme uygulamasındaki "demand letter" geleneğine dayanır. SKILL.md'de Türk Borçlar Kanunu temerrüt ihtarı, Türk Ticaret Kanunu m. 18/3 ağırlaştırılmış şekil şartı ve Noterlik Kanunu m. 60 ihtarname kanalları built-in olarak yer almamaktadır.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • TBK m. 117 Temerrüt İhtarı: Borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtarın hukuki niteliği, içeriği ve şekil şartları (alacağın miktarı, vadenin geldiği, talep edilen işlem, makul süre).
  • TBK m. 154 Zamanaşımının Kesilmesi Sebepleri: İhtarnamenin zamanaşımını kesmediği kuralının açıkça vurgulanması, zamanaşımı yalnızca ikrar, dava açılması ya da def'i ileri sürülmesi, icra takibi veya iflas masasına başvuru ile kesilir. Skill'in deadline calendar çıktısında bu ayrımın net biçimde gösterilmesi zorunludur.
  • TTK m. 18/3 Ağırlaştırılmış Şekil Şartı: Tacirler arasındaki ihbar ve ihtarların geçerli olabilmesi için noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza ile yapılması zorunluluğu.
  • 1512 Sayılı Noterlik Kanunu m. 60 İhtarname Düzenleme Usulü: Noter ihtarnamesinin şekil ve içerik unsurları, tebliğ şerhi, harç ve tasdik prosedürü.
  • 7201 Sayılı Tebligat Kanunu Süreleri: Tebligatın kanunî şekilde yapılması, tebliğ tarihinin tespiti ve cevap sürelerinin başlangıcı.
  • Avukatlık Kanunu m. 35/A Uzlaşma Görüşmeleri: Türk hukukundaki avukatlık uzlaşma kurumunun (sulh sözleşmesi yetkisi dahil) ihtarname stratejisine entegrasyonu.
  • 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu Dava Şartı: Ticari, iş ve tüketici davaları için dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurma zorunluluğunun ihtarname-dava akışındaki yeri.
  • HMK m. 389 İhtiyati Tedbir: İhtarnamede (özellikle durdurma/cease-and-desist taleplerinde) ihtiyati tedbir başvurusunun bir yaptırım tehdidi olarak yer alması.
  • İYK m. 257 İhtiyati Haciz: İhtarname gönderimi ile eşzamanlı olarak veya ihtarnameye uyulmaması halinde pre-litigation aşamada uygulanabilecek ihtiyati haciz baskısının (leverage) yönetimi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Demand letter configuration:
  Jurisdiction: TR
  Document type: İHTARNAME (başlık zorunlu)
  Statutory base:
    - TBK m. 117 (temerrüt)
    - TTK m. 18/3 (tacirler arası şekil şartı)
    - 6098 TBK m. 154 (zamanaşımı kesilmez uyarısı)
  Delivery channels:
    Tacirler arası (zorunlu):
      - Noter ihtarnamesi (Noterlik K. m. 60)
      - KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)
      - İadeli taahhütlü mektup
      - Telgraf
    Tüketici/genel:
      - Noter (önerilir)
      - APS / iadeli taahhütlü
      - E-posta (delil değeri zayıf)
  Required clauses:
    - "Fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla" (forbidden: "without prejudice")
    - "İşbu ihtarımıza rağmen [n] gün içinde gereği yerine getirilmediği takdirde…"
    - Borç miktarı + işlemiş faiz + asıl alacak ayrımı
    - Makul süre (genel: 7-15 gün, mahiyete göre belirlenir)
    - HMK m. 389 (İhtiyati Tedbir) ve İYK m. 257 (İhtiyati Haciz) başvuru ihtarı (gerektiğinde)
  Forbidden defaults:
    - FRE 408 settlement privilege language
    - Bluebook citations
    - "Statute of limitations" terminology

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, skill'in ihtarname taslağına eklediği her kanun referansı (örneğin TBK m. 117 temerrüt veya TTK m. 18/3 şekil şartı) kanun lafzıyla doğrudan teyit edilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, ihtarnamenin hukuki dayanaklarını destekleyen güncel Yargıtay HD içtihatları (özellikle 11. HD ticari uyuşmazlıklar) otomatik olarak çekilerek dipnot kaynağı olarak işaretlenir. Sisteme entegre Mevzuat MCP bulunmadığı hallerde skill, kanun maddelerini [verify-pinpoint] etiketiyle işaretler, bu durumda kullanıcının ihtarname göndermeden önce her atfı bizzat doğrulaması elzemdir.

/litigation-legal:demand-intake

Ne Yapıyor?

İhtarname yazımı öncesinde stratejik bağlamın yapılandırılmış biçimde toplanmasını sağlar. Tarafların kimliği, olayların kronolojisi, hukuki dayanaklar (sözleşme maddeleri veya kanun hükümleri), beklenen sonuç ve BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement) analizini yürütür. Kullanıcının ton tercihini ("aggressive", "assertive", "measured") belirlemesine olanak tanır, ihtarname öncesinde sigorta şirketine ihbar (insurance tender) yapılması gerekip gerekmediğini denetler. Toplanan veriler yapılandırılmış bir intake.md dosyasına yazılarak demand-draft skill'i tarafından işlenmeye hazır hale getirilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türk zamanaşımı süreleri, zorunlu arabuluculuk eşikleri ve sigorta ihbar rejimi manuel olarak profile işlenmelidir. Skill'in stratejik bilgi toplama metodolojisi (taraflar, kronoloji, hukuki dayanak, beklenen sonuç, BATNA) hukuk sisteminden bağımsız olarak değerli bir altyapı sunmakla birlikte, 6325 Sayılı Kanun kapsamındaki zorunlu arabuluculuk dava şartının (ticari, iş, tüketici davaları) ihtarname öncesi süreçte gözetilmemesi, davanın usulden reddine yol açar. Skill bu kritik dava şartını built-in olarak tanımaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, ABD sigorta ihbar (insurance tender) rejimi üzerine kurguludur, CGL (Commercial General Liability) poliçeleri ve "duty to defend" doktrini built-in olarak referanslanır. BATNA analizi framework'ü, Harvard Negotiation Project metodolojisini takip eder. Ayrıca, deadline calendar yapısı federal/eyalet sivil dava açma sürelerini (statute of limitations) baz alır. SKILL.md'de 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu zorunlu arabuluculuk dava şartı, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu tebliğ süreleri veya Türk Sigorta Sözleşmeleri Genel Şartları built-in olarak yer almamaktadır.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • TBK m. 146-161 Zamanaşımı Süreleri: Genel zamanaşımı (10 yıl), haksız fiil (TBK m. 72, 2 yıl/10 yıl), kira sözleşmeleri ve ücret alacakları için özel süreler.
  • TTK m. 23 Cari Hesap Zamanaşımı ve diğer ticari uyuşmazlıklara özgü süreler (TTK m. 60, m. 762 vb.).
  • 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu Zorunlu Arabuluculuk Alanları:
    • Ticari davalar (TTK m. 5/A, itibari değer eşiği üzerindeki konusu para alacağı veya tazminat olan uyuşmazlıklar)
    • İş davaları (7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3)
    • Tüketici davaları (6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 73/A)
    • Kira uyuşmazlıkları (HMK m. 4/1-a kapsamı dışı)
  • 7201 Sayılı Tebligat Kanunu: Tebligat usulleri (m. 21 muhatabın bulunamaması), tebliğ tarihi tespiti ve sürelerin başlangıcı.
  • Sigorta Ek Sözleşmeleri ve Hak Talep İhbar Süresi: 6102 Sayılı TTK m. 1409 (zarar ihbarı) ve sigorta poliçesi özel şartları kapsamında ihbar yükümlülüğü.
  • Türk Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi: Vekalet ücreti hesaplamasının BATNA analizine entegrasyonu.
  • İYK m. 257 İhtiyati Haciz: Önleyici haciz kararının BATNA ve leverage analizinde stratejik bir araç olarak değerlendirilmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Demand intake configuration:
  Jurisdiction: TR
  Mandatory pre-litigation checks:
    Statute of limitations:
      - TBK m. 146 (genel: 10 yıl)
      - TBK m. 72 (haksız fiil: 2 yıl/10 yıl)
      - İş hukuku: 5 yıl (4857 SK m. 32)
      - Ticari: TTK özel süreleri
    Mandatory mediation (dava şartı):
      - Ticari para/tazminat: 6325 SK + TTK m. 5/A
      - İş davaları: 7036 SK m. 3
      - Tüketici: 6502 SK m. 73/A
    Insurance notice:
      - Zarar ihbarı (TTK m. 1409)
      - Poliçe ihbar süreleri (genel: 5 iş günü)
  BATNA framework:
    - Dava maliyeti = peşin harç + gider avansı + vekalet ücreti
    - Kazanılırsa: alacak + işlemiş faiz + yargılama giderleri + karşı yan vekalet ücreti
    - Risk: kaybetme + karşı yan vekalet ücreti
    - Süre: ortalama 18-36 ay (ilk derece) + istinaf + temyiz
    - Leverage: İYK m. 257 İhtiyati Haciz başvurusu imkanı

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, intake aşamasında belirlenen hukuki dayanaklara (örneğin "TBK m. 49 haksız fiil sorumluluğu") ilişkin kanun lafzı ve ilgili Yargıtay HD içtihatları doğrudan çekilir. Bu sayede zamanaşımı süresinin doğru hesaplanması ve zorunlu arabuluculuk eşiğinin teyidi otomatik olarak gerçekleşir. Connector'ların bulunmadığı hallerde, dava şartı niteliğindeki arabuluculuk başvurusunun atlanması ciddi bir usul hatası riskine yol açar, skill bu durumu [verify-jurisdiction] etiketiyle uyarmakla birlikte hukuki sorumluluk kullanıcıya aittir.

/litigation-legal:demand-received

Ne Yapıyor?

Kuruma gelen bir ihtarnamenin triyajını (önceliklendirme ve analiz) gerçekleştirir. Gelen belgeden gönderici bilgilerini, iddia edilen vakıaları, hukuki dayanakları ve verilen süreleri (deadline) yapısal olarak ayıklar. Ardından, portföydeki (_log.yaml) aynı karşı taraf veya sözleşme ile ilgili başka bir dosyanın bulunup bulunmadığını cross-check eder. Merit assessment aşamasında iddiaların gücünü "substantial merit, frivolous" skalasında değerlendirir. Çıktı olarak kullanıcıya, "substantive response" (içerikli cevap), "holding letter" (zaman kazanma yazısı) veya "settlement response" (sulh teklifi) seçeneklerini sunar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Cevabi ihtarname süreleri, TBK m. 117 ile m. 154 ayrımı ve HMK derdestlik kontrolü profile manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in gelen ihtarname triyaj metodolojisi (kaynak tespiti, iddia ayrıştırma, deadline çıkarımı, merit analizi) jurisdiction-agnostik bir yapı taşımakla birlikte, Türk hukukunda gelen ihtarnamenin temerrüt etkisi (TBK m. 117) ile zamanaşımının kesilmesinin (TBK m. 154) farklı hukuki sonuçlar doğurması, skill'in built-in mantığıyla doğrudan karşılanamaz. Kullanıcının her ihtarname için bu ayrımı manuel olarak değerlendirmesi şarttır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in merit assessment skalası, ABD federal mahkeme uygulamasındaki Rule 11 sanctions (FRCP 11, frivolous filing yaptırımları) ekseninde kalibre edilmiştir. Cross-portfolio check işlevi, common law sistemlerindeki "claim preclusion" (res judicata) ve "issue preclusion" (collateral estoppel) doktrinleri çerçevesinde çalışır. Türk usul hukukundaki HMK m. 114/1-i derdestlik itirazı ve m. 303 kesin hüküm kavramları built-in olarak entegre edilmemiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • TBK m. 117 ile m. 154 Ayrımı: İhtarnamenin yalnızca borçluyu temerrüde düşürdüğü ancak zamanaşımını kesmediği kuralının triyaj çıktısında açıkça belirtilmesi. Zamanaşımının kesilmesi için ikrar, dava ya da def'i, icra takibi veya iflas masasına başvurudan birinin yapılması gerekir.
  • Cevabi İhtarname Süresi ve Yöntemi: Türk pratiğinde gönderilen ihtarnameye verilecek cevap süresi (genellikle 3-7-15 gün arasında belirlenir ve mahiyete göre takdir edilir) ve cevabın aynı kanal (noter, KEP, iadeli taahhütlü) üzerinden iletilmesi tercihi.
  • HMK m. 114/1-i Derdestlik İtirazı: Aynı taraflar arasında aynı dava sebebine dayanan başka bir derdest dava bulunması halinde, dava şartı olarak öne sürülebilecek itiraz, portföy cross-check'inin bu itiraz hazırlığına temel oluşturması.
  • HMK m. 303 Kesin Hüküm İtirazı: Aynı uyuşmazlığın daha önce kesin hükme bağlanmış olması durumunda öne sürülebilecek bertaraf def'i.
  • Tebligatın Yapılma Şekli ve Tebliğ Tarihi: 7201 Sayılı Tebligat Kanunu uyarınca noterden gelen ihtarnamede tebliğ tarihinin tespiti (noter tasdik şerhi) ve KEP ile gelen ihtarnamede tebliğ anının belirlenmesi (KEP delil hizmet sağlayıcısının zaman damgası).
  • 6325 Sayılı Kanun Zorunlu Arabuluculuk Cevabi Beyanı: Karşı taraf zorunlu arabuluculuk başvurusu yapmışsa, mukabil cevap ve müzakere stratejisinin triyaja yansıtılması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Demand received configuration:
  Jurisdiction: TR
  Triage outputs:
    Deadline calculation:
      - Tebliğ tarihi (noter şerhi / KEP zaman damgası)
      - Verilen süre (gün cinsinden)
      - Adli tatil etkisi (HMK m. 90: 20 Temmuz, 31 Ağustos)
      - Hak düşürücü süre uyarısı
    Statute of limitations check:
      - İhtar temerrüt yaratır (TBK m. 117), zamanaşımını KESMEZ
      - Karşı taraf icra takibi başlatırsa zamanaşımı kesilir (TBK m. 154/2)
    Portfolio cross-check:
      - Derdestlik (HMK m. 114/1-i)
      - Kesin hüküm (HMK m. 303)
      - Aynı sözleşmeden başka uyuşmazlık
  Response options:
    - Cevabi ihtarname (aynı kanal)
    - Sessiz kalma (delillerin ve stratejinin gerektirdiği hallerde)
    - Sulh teklifi (6325 SK arabuluculuk paraleli)
    - Karşı dava hazırlığı (HMK m. 132)
    - Menfi tespit davası (HMK m. 106 + 2004 İYK m. 72)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, ihtarnamede atıf yapılan kanun maddeleri (örneğin "TBK m. 112 sözleşmeye aykırılık iddiası") doğrudan kanun lafzıyla teyit edilerek karşı tarafın iddiasının hukuki dayanağı denetlenebilir. Yargı MCP entegrasyonu sayesinde, ihtarnamede ileri sürülen hukuki tezlerin Yargıtay HD içtihatlarıyla uyumu otomatik olarak değerlendirilir, bu sayede merit assessment daha sağlam bir hukuki temele oturur. Connector'ların bulunmadığı hallerde skill, modelin eğitim verisindeki genel bilgi birikimini kullanır ve sonuçları [verify-pinpoint] etiketleriyle işaretler.

/litigation-legal:deposition-prep

Ne Yapıyor?

Tanık sorgusu (ABD pratiğinde "deposition", dava dışı, avukatlar huzurunda yeminli tanık sorgusu) öncesinde ediscovery platformundan çekilen belgeleri, tanığın geçmiş beyanlarını ve ilgili diğer dokümanları analiz ederek çelişki oluşturabilecek noktaları tespit eder ve bir soru listesi (outline) hazırlar. Skill, FRCP 30 (Deposition by Oral Examination) ve FRCP 32 (Use of Depositions in Court Proceedings) kurallarına göre yapılandırılmıştır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, Türk usul sisteminde doğrudan karşılığı yoktur. Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dava dışı, avukatlar huzurunda yeminli tanık sorgusu kurumu (deposition) bulunmamaktadır. HMK m. 240 ve devamı uyarınca tanıklar yalnızca mahkeme huzurunda dinlenir, avukatlar tanığa doğrudan soru sorabilir (HMK m. 152), ancak bu süreç dava dışı bir prosedür değil, duruşma esnasında gerçekleşen bir aşamadır. CMK m. 58'de düzenlenen tanık dinleme rejimi de aynı şekilde mahkeme veya savcılık huzurunda yürütülür. Skill, mevcut tasarımıyla Türkiye pratiğinde devre dışı bırakılmalı, ancak tamamen yeniden çerçevelenerek HMK m. 152 doğrudan soru hakkı kapsamında duruşma soru listesi hazırlık aracı olarak yeniden tanımlanması mümkündür.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf C, sistem dışı. Skill, Federal Rules of Civil Procedure Rule 30 (Depositions by Oral Examination) ekseninde kodlanmıştır, tüm metodoloji, ABD federal mahkeme usulündeki "discovery phase" ve dava dışı tanık sorgusu kurumunu varsayar. Skill ayrıca İngiltere/Galler için PD 57AC (Practice Direction 57AC, Trial Witness Statements) kurallarını da kapsar, bu pratiğin tamamı common law sistemlerine özgüdür. Skill, ABD ve Birleşik Krallık pratiğindeki "deposition outline", "impeachment material" ve "designated topics" (FRCP 30(b)(6) corporate deposition) gibi müesseseleri built-in olarak referans alır.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 240-265 Tanık Dinleme Rejimi: Tanıkların mahkeme huzurunda dinlenmesi ilkesi, tanık listesi sunulması (HMK m. 240/2), tanıklıktan çekinme hakkı (HMK m. 247-251), yemin (HMK m. 257) ve tanık ücreti.
  • HMK m. 152 Doğrudan Soru Hakkı: Tarafların ve vekillerinin tanığa duruşmada doğrudan soru sorabilmesi, hâkim onayına tabi olmayan soru hakkı.
  • CMK m. 58 Tanık Dinleme: Ceza muhakemesinde tanığın yargılama makamı huzurunda dinlenmesi, tanığa kimliğinin gizlenmesi hakkı.
  • HMK m. 253 Tanığın istinabe yoluyla dinlenmesi: Tanığın başka mahkeme aracılığıyla dinlenmesi, SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile uzaktan tanık dinleme.
  • HMK m. 400-405 İhtiyati Delil Tespiti: Dava açılmadan önce delillerin korunması amacıyla başvurulabilecek istisnai prosedür (mevcut deposition kurumunun en yakın işlevsel karşılığıdır ancak yapısal olarak farklıdır).

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Skill devre dışı bırakma: Jurisdictions: TR profilinde disable-skills: [deposition-prep] parametresiyle skill tamamen kapatılabilir.
  • Alternatif kullanım (yeniden çerçeveleme): Skill, "duruşma tanık sorusu hazırlık aracı" olarak yeniden adlandırılarak HMK m. 152 doğrudan soru hakkı kapsamında kullanılabilir. Bu durumda çıktıdaki "deposition outline" terminolojisi "duruşma soru hattı" olarak değiştirilmeli, FRCP 30 referansları HMK m. 240 ve m. 152'ye eşlenmelidir.
  • Delil tespiti hazırlığı: Eğer dava dışı bir tanık beyanı gerekiyorsa, HMK m. 400 vd. ihtiyati delil tespiti müessesesi devreye alınmalıdır, ancak bu prosedür de mahkeme nezaretindedir ve avukatlar huzurunda yeminli sorgu niteliği taşımaz.

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill yeniden çerçevelenerek "duruşma soru hattı hazırlık aracı" olarak kullanılırsa, Mevzuat MCP aktif olduğunda HMK m. 240-265 tanık dinleme rejimi ve m. 152 doğrudan soru hakkı lafzıyla referans alınabilir. Yargı MCP entegrasyonu, benzer dava tiplerinde Yargıtay HD'nin tanık beyanına ilişkin değerlendirme ölçütlerini sunarak soru hattının stratejik açıdan kalibre edilmesine olanak tanır. Skill'in mevcut FRCP 30 tabanlı tasarımı korunduğu sürece Mevzuat MCP entegrasyonu işlevsel sonuç üretmez, bu nedenle profil düzeyinde devre dışı bırakılması veya köklü olarak yeniden tanımlanması önerilir.

/litigation-legal:legal-hold

Ne Yapıyor?

Dava açılması makul ölçüde muhtemel hâle geldiğinde, şirket içi verilerin (e-postalar, dosyalar, mesajlaşma kayıtları, log'lar) otomatik imha politikası gereğince silinmesini durdurmak amacıyla "legal hold notice" (delil muhafaza talimatı) yayınlar, ilgili custodian (veri sorumlusu birim) listelerini oluşturur ve hold'un kaldırılma sürecini takip eder. ABD pratiğindeki FRCP 37(e) "spoliation" (delil karartma) yaptırımlarından korunmak için kritik bir uyum aracıdır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, Türk hukukunda dava öncesi delil muhafaza yükümlülüğü ve spoliation yaptırımı doğrudan karşılık bulmaz. Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dava açılmadan önce tarafların delilleri muhafaza etme yükümlülüğü ve bunun ihlali için öngörülen otomatik yaptırımlar (örneğin adverse inference instruction) bulunmamaktadır. HMK m. 400 vd. düzenlenen ihtiyati delil tespiti müessesesi, mahkeme nezareti altında işleyen ve talep eden tarafın bizzat başvurusunu gerektiren istisnai bir prosedürdür, ABD'deki self-executing legal hold rejiminin işlevsel muadili değildir. Skill, mevcut tasarımıyla Türkiye pratiğinde köklü biçimde yeniden çerçevelenmelidir: KVKK imha erteleme talimatı, sektörel saklama yükümlülükleri (5651, BDDK, SPK) ve ihtiyati delil tespiti hazırlığı olarak yeniden konumlandırılabilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf C, sistem dışı. Skill, Federal Rules of Civil Procedure Rule 37(e), Failure to Preserve Electronically Stored Information ve common law "duty to preserve" doktrini ekseninde kodlanmıştır. FRE 502 (ediscovery privilege protection) ve eyalet bazlı spoliation içtihatları (Zubulake v. UBS Warburg silsilesi) built-in olarak referanslanır. Tetikleyici eşik, "reasonable anticipation of litigation" (davanın makul ölçüde öngörülmesi) doktrinine bağlıdır. Skill, ABD'ye özgü pre-litigation preservation rejiminin tamamını varsayar.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 400-405 İhtiyati Delil Tespiti: Dava açılmadan önce veya dava sırasında delillerin kaybolma tehlikesi durumunda mahkemeden delil tespiti talep edilebilmesi, yetkili mahkemenin belirlenmesi (HMK m. 401) ve karar süreci (HMK m. 402).
  • KVKK m. 7 İmha Yükümlülüğü ile Saklama İhtiyacı Çatışması: KVKK kapsamında işlenme amacı sona eren verilerin silinmesi zorunluluğu ile dava ihtiyacı için saklama gerekliliği arasındaki gerilim, Kurul'un, veri sorumlusunun "yasal süreçler kapsamında saklama" istisnasını kabul eden kararları.
  • VERBİS Kayıt Yükümlülüğü ve İmha Politikası: KVKK m. 16 kapsamında veri sorumlusunun saklama ve imha politikasını VERBİS'e bildirmesi, legal hold uygulamasının bu politikayla uyumlulaştırılması ihtiyacı.
  • 5651 Sayılı Kanun İnternet Trafik Verileri Saklama Süreleri: İçerik, yer ve erişim sağlayıcıların trafik bilgilerini saklama yükümlülükleri (genel olarak 2 yıl) ve bu süre sonunda imha gereklilikleri.
  • 6102 Sayılı TTK m. 82 Ticari Defter ve Belge Saklama: Tacirlerin ticari defterlerini, belgelerini ve yazışmalarını 10 yıl süreyle saklama yükümlülüğü (dava hazırlığı için ayrı bir hold gerekmez, ancak imha kuralı paralel işler).
  • VUK m. 253 Vergi Belgeleri Saklama: Vergi mükelleflerinin defter ve belgelerini 5 yıl süreyle saklama yükümlülüğü.
  • BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği Saklama Süreleri (bankacılık sektörü) ve SPK Bilgi Sistemleri Yönetimi Yönetmeliği (sermaye piyasası) uyarınca özel saklama rejimleri.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Yeniden adlandırma: "Legal Hold" yerine "Delil Muhafaza Talimatı" veya "KVKK İmha Erteleme Talimatı"
  • Tetikleyici eşik (TR için):
    • Aleyhe ihtarname alınması (TBK m. 117 temerrüt)
    • Karşı tarafın delil tespiti talebinde bulunması (HMK m. 400)
    • Düzenleyici kurum incelemesi başlaması (KVKK, Rekabet Kurumu, SPK, BDDK)
    • Cumhuriyet savcılığı soruşturması (CMK m. 161)
    • Belirli bir dava açılma ihtimalinin somutlaşması (örneğin müşteri şikâyetinin yazılı olarak iletilmesi)
  • Talimatın içeriği:
    • İlgili veri kategorilerinin tanımlanması
    • KVKK İmha Politikası'nın askıya alınma kapsamı
    • Custodian listesi (ilgili birim/personel)
    • Saklama süresinin başlangıç ve öngörülen sona erme tarihi
    • VERBİS güncelleme gerekliliği
  • Mevzuat MCP entegrasyonu: İlgili sektörel saklama yükümlülüklerinin (TTK m. 82, VUK m. 253, BDDK, SPK) talimatla çatışma riskinin değerlendirilmesi.

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill yeniden çerçevelenerek "Delil Muhafaza Talimatı" olarak kullanıldığında, Mevzuat MCP aktif olduğunda HMK m. 400-405 ihtiyati delil tespiti, KVKK m. 7 imha yükümlülüğü ve sektörel saklama yönetmelikleri (5651, TTK m. 82, VUK m. 253) lafzıyla doğrudan teyit edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu, KVKK Kurulu'nun "yasal süreçler kapsamında saklama" istisnasına ilişkin geçmiş kararlarını talimat metnine içtihat olarak entegre eder. Skill'in mevcut FRCP 37(e) tabanlı tasarımı korunduğu sürece Mevzuat MCP entegrasyonu işlevsel sonuç üretmez, profil düzeyinde köklü bir yeniden tanımlama şarttır.

/litigation-legal:matter-briefing

Ne Yapıyor?

Tek bir dava dosyası hakkında derinlemesine özet sunar. Dosyanın mevcut durumu, son gelişmeler, yaklaşan terminler, açıkta kalan hukuki sorular ve güncel risk değerlendirmesini tek bir görünümde toplar. Özellikle Genel Hukuk Müşaviri (General Counsel, GC) güncelleme toplantıları veya dış hukuk bürosu (Outside Counsel, OC) status meeting'leri öncesinde hazırlık amacıyla kullanılır. Çıktı, executive summary, fact pattern, current posture, exposure analysis ve open questions bölümlerinden oluşur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, VUK ve TMS/TFRS karşılık standartları, HMK dava aşamaları ve UYAP safahat tipleri profile manuel olarak işlenmelidir. Skill'in briefing yapısı (executive summary, current posture, exposure, open questions) jurisdiction-agnostik olarak değerli bir çıktı sunmakla birlikte, ASC 450 reserves metodolojisinin TMS 37 (Karşılıklar) standartlarıyla doğrudan örtüşmediği ve HMK dava aşamalarının (dilekçeler teatisi → ön inceleme → tahkikat → karar → istinaf → temyiz) federal mahkeme posture şemasıyla farklılaştığı dikkate alınmalıdır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in genel briefing iskeleti hukuk sisteminden bağımsız olarak değerli bir çıktıdır, ancak exposure analysis ve reserve hesaplaması bölümleri ASC 450 (Contingencies), Accounting Standards Codification 450 ekseninde kurgulanmıştır. SKILL.md'de federal mahkeme posture tipleri (motion to dismiss pending, summary judgment briefed, trial scheduled) built-in olarak referanslanır. Audit letter response (denetçilere verilen hukuki görüş mektubu) çıktısı ABD GAAP/PCAOB standartlarına göre kalibre edilmiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK Dava Aşamaları: Dava dilekçesi (HMK m. 118) → cevap dilekçesi (m. 126) → cevaba cevap → ikinci cevap → ön inceleme (m. 137-142) → tahkikat (m. 143-186) → sözlü yargılama (m. 184-186) → karar, istinaf başvurusu (m. 341-360) ve temyiz başvurusu (m. 361-373).
  • TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar: Dava karşılığı ayırma kriterleri (probable, possible, remote) ile bunların VUK m. 322-323 (şüpheli alacak karşılığı) ve dönem sonu mizan etkileri.
  • HMK m. 323 Yargılama Giderleri: Harçlar, vekalet ücretleri, bilirkişi ücretleri ve diğer yargılama giderlerinin exposure hesabına eklenmesi (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca karşı yan vekalet ücreti riski dâhil).
  • UYAP Safahat Bilgisi: Dosyanın güncel durumunun UYAP üzerinden alınan safahat bilgisiyle eşlenmesi, duruşma tarihleri, ara kararlar ve bilirkişi rapor tarihleri.
  • SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1 KAP Bildirim Eşikleri: Halka açık şirketlerde dava materiality'sinin KAP bildirimini tetikleyip tetiklemediğinin briefing'te değerlendirilmesi.
  • TBB Müvekkili Bilgilendirme Yükümlülüğü: Avukatın müvekkilini düzenli olarak bilgilendirme yükümlülüğü (TBB Meslek Kuralları m. 38) kapsamında briefing'in iletim formatının uyarlanması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Matter briefing configuration:
  Jurisdiction: TR
  Posture taxonomy:
    - Dava dilekçesi sunuldu, tebligat bekleniyor
    - Cevap süresi içinde
    - Ön inceleme duruşması bekleniyor
    - Tahkikat aşaması (bilirkişi incelemesi sürüyor)
    - Sözlü yargılama tamamlandı, karar bekleniyor
    - Karar verildi, gerekçeli karar bekleniyor
    - İstinaf başvurusu (BAM nezdinde derdest)
    - Temyiz başvurusu (Yargıtay nezdinde derdest)
    - Kesinleşti, icra aşaması
    - AYM bireysel başvuru / AİHM
  Exposure calculation:
    - Ana alacak / dava değeri
    - İşlemiş faiz (kanuni / ticari işlerde temerrüt faizi)
    - Yargılama giderleri (HMK m. 323)
    - Karşı yan vekalet ücreti (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi)
    - Manevi tazminat riski (varsa)
    - İcra aşaması ek maliyeti (icra harçları, takip masrafları)
  Reserve framework (TMS 37):
    - Probable + measurable → karşılık ayır
    - Possible → dipnotta açıklama
    - Remote → açıklama dahi yapılmaz
  Reporting tier:
    - KAP bildirim eşiği (SPK II-15.1)
    - Yönetim kurulu raporlama eşiği [şirket politikası]
    - Müvekkil bilgilendirme periyodu (TBB Meslek K. m. 38)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, briefing'te referans verilen kanun maddelerinin (örneğin TBK m. 49, TTK m. 1530) güncel lafzı ve son değişiklikleri otomatik olarak çekilir. Yargı MCP entegrasyonu sayesinde, davanın posture'ına etki edebilecek son tarihli Yargıtay HD veya AYM kararlarını briefing'in "recent developments" bölümüne eklenir. Bu sayede dış denetçilere verilen hukuk görüş mektupları ve KAP bildirim hazırlıkları için güncel hukuki çerçeve sağlanır. Connector'ların bulunmadığı hallerde, briefing tarihindeki yasal çerçevenin teyidi kullanıcının sorumluluğundadır.

/litigation-legal:matter-close

Ne Yapıyor?

Bir dava veya hukuki sürecin (matter) sonuçlandırılması aşamasını yapısal olarak yönetir. Dosyanın kapatılma nedenini (settlement, judgment, dismissal, consolidation), kesinleşen malicosts (vekalet ücretleri, yargılama giderleri, tazminat miktarı) ve süreçten çıkarılan dersleri yapılandırılmış bir formatta kayıt altına alır. Kapatılan dosya _log.yaml dosyasında "archived" olarak işaretlenir, history.md dosyasına nihai bir kapanış notu eklenir. Çıktı, gelecekteki davalar için risk kalibrasyonu sağlayan bir veri madenciliği adımı işlevi de görür.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, HMK davanın sona erme halleri, yargılama giderleri rejimi ve müracaata bırakılma kategorisi profile manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in dosya kapatma metodolojisi (resolution tipi tespiti, final cost calculation, lessons learned çıkarımı) jurisdiction-agnostik olarak değerli bir altyapı sunmakla birlikte, HMK'daki resolution kategorilerinin (feragat, kabul, sulh, hüküm, müracaata bırakılma, görevsizlik/yetkisizlik nedeniyle red) skill'in built-in seçenekleriyle birebir eşleşmediği dikkate alınmalıdır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in resolution tipleri (settlement with prejudice / without prejudice, summary judgment, jury verdict, voluntary dismissal under FRCP 41(a), involuntary dismissal under FRCP 41(b)) doğrudan Federal Rules of Civil Procedure terminolojisi üzerine kurguludur. Cost summary alanı, ABD "American Rule" (her tarafın kendi vekalet ücretini ödemesi) ve "fee-shifting" istisnaları çerçevesinde tasarlanmıştır. Türk hukukundaki HMK m. 307 feragat, m. 308 kabul, m. 313 sulh terminolojisi ve HMK m. 323 yargılama giderleri ile karşı yan vekalet ücreti rejimi built-in olarak yer almaz.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 307 Feragat: Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi, feragatin hukuki sonuçları (kesin hüküm gibi sonuç doğurur).
  • HMK m. 308 Kabul: Davalının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesi, kabulün hukuki sonuçları.
  • HMK m. 313-315 Sulh: Tarafların karşılıklı taviz ile uyuşmazlığı sona erdirmeleri, sulhun hukuki niteliği ve mahkeme kararına geçirilmesi.
  • HMK m. 294 Hüküm: Davanın esastan karara bağlanması, davanın kabulü veya reddedilmesi.
  • HMK m. 150 Müracaata Bırakılma / İşlemden Kaldırılma: Tarafların duruşmaya gelmemesi durumunda dosyanın işlemden kaldırılması, 3 aylık yenileme süresi ve sonrasında davanın açılmamış sayılması.
  • HMK m. 114, 115 Dava Şartlarının Eksikliği: Görevsizlik (m. 114/1-c), yetkisizlik (m. 114/1-ç), kesin hüküm (m. 303), derdestlik (m. 114/1-i) gibi nedenlerle davanın reddi.
  • HMK m. 323 Yargılama Giderleri ve Karşı Yan Vekalet Ücreti: Türk hukukunda haksız çıkan tarafın yargılama giderlerini ödeme yükümlülüğü (ABD "American Rule" pratiğinin tersi), Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu veya nispi vekalet ücreti.
  • 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu Uyuşmazlık Çözümü: Arabuluculuk anlaşma belgesi (ilam niteliğinde, m. 18) ile uyuşmazlığın sonlandırılması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Matter close configuration:
  Jurisdiction: TR
  Resolution taxonomy:
    Davacı tarafı:
      - Feragat (HMK m. 307), kesin hüküm sonucu
      - Sulh (HMK m. 313), anlaşma metni
      - Hüküm (kabul) (HMK m. 294)
    Davalı tarafı:
      - Kabul (HMK m. 308), kesin hüküm sonucu
      - Sulh (HMK m. 313)
      - Hüküm (red) (HMK m. 294)
    Usulden sona erme:
      - Görevsizlik (HMK m. 114/1-c), başka mahkemeye gönderme
      - Yetkisizlik (HMK m. 114/1-ç), yetkili mahkemeye gönderme
      - Müracaata bırakılma (HMK m. 150), 3 ay yenileme süresi
      - Kesin hüküm itirazı (HMK m. 303), usulden red
      - Derdestlik itirazı (HMK m. 114/1-i), usulden red
    Alternatif çözüm:
      - Arabuluculuk anlaşması (6325 SK m. 18, ilam niteliği)
      - Hakem kararı (HMK m. 407 vd. tahkim)
  Final exposure calculation:
    - Ana alacak + işlemiş faiz
    - Yargılama giderleri (HMK m. 323)
    - Karşı yan vekalet ücreti (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi)
    - Kendi avukat ücreti (vekalet sözleşmesi)
    - Bilirkişi ücretleri
    - İcra aşaması maliyeti (varsa)
  Closure documentation:
    - Gerekçeli karar (UYAP)
    - Kesinleşme şerhi
    - İcra emri veya ilam (varsa)
    - Sulh / arabuluculuk anlaşma belgesi (varsa)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, kapatma kararına temel teşkil eden hüküm metnindeki kanun atıflarının (örneğin "TBK m. 112 sözleşmeye aykırılık") güncel lafzıyla teyidi yapılır. Bu sayede, gelecekteki benzer davalar için lessons learned bölümüne hukuki içtihat birikimi entegre edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu, kapatılan davanın benzerlerinde Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatlarını tarayarak istinaf/temyiz başvuru kararı için analitik altyapı sunar. Connector'lar bulunmadığında, lessons learned çıktısı kullanıcının bizzat yapacağı içtihat taramasına bağlı kalır.

/litigation-legal:matter-intake

Ne Yapıyor?

Yeni bir hukuki meselenin (dava, soruşturma, tahkim, idari süreç) sisteme girişini sağlar. Dosya adı, karşı taraf, mesele tipi (sözleşme, iş, fikri mülkiyet, ceza, idari, tahkim vb.), görevli mahkeme/jurisdiction, risk seviyesi, materiality ve initial exposure gibi standart verileri toplar. En kritik işlevi Conflicts Check (çıkar çatışması kontrolü) mekanizmasıdır, bu kontrol tamamlanmadan veya açıkça override edilmeden dosya açılmasına izin vermez. Sonuçta matter.md (detaylı anlatım), history.md (olay kaydı) ve _log.yaml (portföy satırı) dosyalarını oluşturur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, HMK görev/yetki kuralları, TBB menfaat çatışması rejimi, Türk yargı teşkilatı ve SPK KAP eşikleri profile manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in matter intake metodolojisi (yapılandırılmış veri toplama, conflicts check zorlaması, materiality değerlendirmesi) jurisdiction-agnostik olarak değerli bir çıktı sunmakla birlikte, Türk avukatlık etik kurallarının ve HMK görev/yetki rejiminin profile işlenmemesi durumunda skill, ABA Model Rules ve federal court taksonomisini sessizce uygulamaya devam edecektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in conflicts check mantığı ABA Model Rules of Professional Conduct Rule 1.7 (Conflict of Interest: Current Clients) ve eyalet bazlı baro etik kurallarına dayanır. Court/jurisdiction alanı, federal district courts ve eyalet trial courts taksonomisini built-in olarak içerir. Materiality eşikleri, ABD halka açık şirketleri için SEC Form 10-K / 10-Q raporlama gerekliliklerine kalibre edilmiştir. Türk avukatlık hukukundaki TBB Meslek Kuralları m. 35 menfaat çatışması ve Avukatlık Kanunu m. 38 işin reddi built-in olarak yer almaz, HMK m. 1-19 görev ve yetki kuralları ile SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1 KAP eşikleri sisteme entegre edilmemiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • TBB Meslek Kuralları m. 35 Menfaat Çatışması: Avukatın daha önce hizmet verdiği müvekkilin aleyhine yeni bir dava alamayacağı kuralı, "screening" (Çin duvarı) mekanizmalarının Türk pratiğindeki sınırlı uygulanabilirliği.
  • 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m. 38 İşin Reddi: Avukatın belirli durumlarda işi kabul etmek zorunda olmaması veya kabul etmemesi gereken haller.
  • HMK m. 1-19 Görev ve Yetki Kuralları:
    • Görev (m. 2-5): Sulh hukuk, asliye hukuk, iş, ticaret, tüketici, FSHHM, aile mahkemeleri.
    • Genel yetki (m. 6): Davalının yerleşim yeri.
    • Özel yetki (m. 7-19): Sözleşme yeri, haksız fiil yeri, gayrimenkul yeri, mirasın açıldığı yer vb.
  • HMK m. 114, 115 Dava Şartları: Conflicts check'in yanı sıra usul ehliyeti, husumet, hukuki yarar gibi şartların intake aşamasında değerlendirilmesi.
  • 6325 Sayılı Kanun Zorunlu Arabuluculuk Dava Şartı: Ticari, iş ve tüketici davalarında arabuluculuk başvurusu yapılmadan dava açılamayacağı, intake formunda arabuluculuk son tutanağının kontrol edilmesi.
  • Türk Yargı Teşkilatı Taksonomisi:
    • Adli yargı: İlk derece → Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) → Yargıtay (temyiz).
    • İdari yargı: İdare/Vergi Mahkemesi → Bölge İdare Mahkemesi → Danıştay.
    • Anayasa Mahkemesi (bireysel başvuru).
    • AİHM (4 ay başvuru süresi).
    • Tahkim (ICC, ISTAC, ITOTAM, ICSID).
  • SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1: KAP bildirim eşiğini aşan davaların özel materiality kategorisinde işaretlenmesi.
  • UYAP Dava Tevzi Süreci: Davanın açılması aşamasında UYAP Tevzi Bürosu üzerinden Esas/Tevzi numarası tahsisi, harç ve gider avansı yatırılma süreçlerinin "initial posture" olarak izlenmesi.
  • HMK m. 389 İhtiyati Tedbir: Parasal olmayan (non-monetary exposure) sonuçlar bakımından ihtiyati tedbir talebinin (ABD'deki injunction/TRO karşılığı) değerlendirilmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Matter intake configuration:
  Jurisdiction: TR
  Required fields:
    - Müvekkil + karşı taraf (vekaletname + kimlik bilgileri)
    - Uyuşmazlık tipi (sözleşme / haksız fiil / iş / fikri mülkiyet / idari / ceza)
    - Görevli mahkeme (HMK m. 2-5 görev kuralları)
    - Yetkili mahkeme (HMK m. 6-19 yetki kuralları)
    - Dava değeri ve dava sayısı (peşin harç hesabı için)
    - Zorunlu arabuluculuk başvurusu (6325 SK kapsamı varsa)
    - Initial posture: UYAP Tevzi no, harç/avans durumu
    - Non-monetary exposure: HMK m. 389 İhtiyati Tedbir talebi
  Conflicts check:
    - Aynı uyuşmazlıkta önceki temsil (TBB Meslek K. m. 35)
    - Aynı müvekkille aleyhe iş (Avukatlık K. m. 38)
    - Daha önce hakemlik veya bilirkişilik yapılmış uyuşmazlık
    - Aile yakınlığı (avukat-hâkim/savcı arasında)
  Materiality classification:
    - KAP bildirim eşiği (SPK II-15.1)
    - Yönetim kurulu raporlama eşiği
    - DPO/uyum raporlama eşiği (KVKK ihlali boyutu varsa)
  Mandatory pre-filing:
    - Zorunlu arabuluculuk son tutanağı (varsa)
    - İhtarname tebliğ tarihi ve içeriği
    - Tahkim sözleşmesi varsa tahkim klozu
    - Vekaletname (resmi senet, Noterlik K. m. 60)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, intake aşamasında belirlenen uyuşmazlık tipi için görevli/yetkili mahkemenin tespiti, HMK m. 2-19 lafzıyla otomatik olarak teyit edilir. Yargı MCP entegrasyonu, yetkisizlik ve görevsizlik itirazlarında (HMK m. 114, m. 19) güncel Yargıtay görev bölüşümü içtihatlarının çekilmesi için zorunludur ve intake aşamasındaki mahkeme tespitinin sağlamlığını doğrular. Zorunlu arabuluculuk dava şartı kontrolü, 6325 Sayılı Kanun ve ilgili özel kanunların (TTK m. 5/A, 7036 SK m. 3, 6502 SK m. 73/A) lafzıyla yapılır. Connector'lar bulunmadığında, görev/yetki ve dava şartı kontrolleri kullanıcının sorumluluğundadır.

/litigation-legal:matter-update

Ne Yapıyor?

Mevcut bir dosyanın geçmişine (history.md) tarihli bir olay (event) ekler ve portföy logunu (_log.yaml) günceller. Duruşma zaptı, yeni bir dilekçe verilmesi, ara karar çıkması, bilirkişi raporu gelmesi veya risk seviyesinin değişmesi gibi gelişmeleri yapılandırılmış formatta kaydeder. Özellikle "settlement acceptance" (sulh kabulü) gibi yüksek yetki gerektiren işlemlerde kullanıcıyı hukuki sonuçlar konusunda uyarır. Her güncellemede materiality (önemlilik) durumunu yeniden sorgulatarak finansal karşılıkların (reserves) güncel tutulmasını sağlar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, HMK dilekçe teatisi aşamaları, UYAP safahat bilgisi tipleri ve TMS 37 reserve güncelleme rejimi profile manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in update metodolojisi (timestamped event ekleme, materiality re-evaluation, yüksek-yetkili işlem uyarıları) jurisdiction-agnostik olarak kullanışlı bir altyapı sunmakla birlikte, HMK aşama terminolojisinin ve UYAP safahat bilgisinin sisteme entegre edilmemesi durumunda event log'lar yabancı terminolojiyle dolarak okunabilirliğini yitirecektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Event taxonomy alanı ABD federal mahkeme posture terminolojisi üzerine kuruludur: motion filed, motion granted, summary judgment briefed, trial scheduled, verdict rendered, appeal noticed. Settlement acceptance uyarısı, ABD "duty of loyalty" doktrinine dayanır. Skill, Türk pratiğindeki UYAP safahat bilgisi tipleri (ön inceleme tutanağı, tahkikat duruşması zaptı, bilirkişi raporu tebliği, ara karar, gerekçeli karar) veya HMK m. 119 ardışık dilekçeler teatisi (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap) yapısını built-in olarak tanımaz.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • Tensip Zaptı Hazırlanması: UYAP tevzi sonrası davanın ilk incelemesi ve tensip zaptının düzenlenmesi.
  • HMK Dilekçeler Teatisi Aşamaları: Dava dilekçesi → cevap dilekçesi (2 hafta + 1 aya kadar uzatılabilir) → cevaba cevap (2 hafta) → ikinci cevap (2 hafta). Her dilekçe için ayrı event tipi gerekir.
  • HMK m. 137-142 Ön İnceleme Tutanağı: Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konularının tespiti, sulhe teşvik ve delillerin hasredilmesi.
  • HMK m. 143-186 Tahkikat Aşaması: Tanık dinleme, bilirkişi atanması, keşif yapılması, yemin teklifi gibi tahkikat işlemleri için ayrı event tipleri.
  • Bilirkişi Raporu Olayları: Bilirkişi atanması (HMK m. 268), rapor tebliği, rapora itiraz (HMK m. 281, 2 hafta süre), ek rapor talebi.
  • HMK m. 90-94 Süreler ve Adli Tatil: Sürelerin hesaplanması, adli tatil etkisi (20 Temmuz, 31 Ağustos), hak düşürücü sürelerin değişmediği kuralı.
  • HMK m. 341 İstinaf Süresi (2 hafta) ve m. 361 Temyiz Süresi (2 hafta): Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süre hesabı, istinaf ve temyiz başvuru olayları için ayrı event tipleri.
  • UYAP Safahat Bilgisi: Sistemden çekilen safahat çıktısının doğrudan event log'a işlenmesi, ara karar tarihleri, duruşma günleri, tebliğ tarihleri.
  • CMK Olayları (ceza dosyaları için): İddianamenin kabulü (CMK m. 174), tutukluluk incelemesi (CMK m. 108), istinaf (CMK m. 273), temyiz (CMK m. 286).
  • İcra ve İflas (İYK) Şeması: Dava dışı ayrı bir domain olarak ilamlı/ilamsız takip (İYK m. 32 itiraz süresi), itirazın iptali (m. 67-72), haciz (m. 79), satış (m. 95) ve paranın yatırılması (m. 9).
  • Yetki Belgesi (TBB Meslek Kuralları m. 39): Duruşma katılımında veya UYAP işleminde asıl vekil yerine yetki belgesi ile katılım durumu.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Matter update configuration:
  Jurisdiction: TR
  Event taxonomy:
    Dilekçe işlemleri:
      - UYAP Tevzi ve Tensip Zaptı hazırlandı
      - Dava dilekçesi sunuldu
      - Cevap dilekçesi sunuldu
      - Cevaba cevap sunuldu
      - İkinci cevap sunuldu
      - Karşı dava açıldı
      - Islah edildi (HMK m. 176)
    Tebliğ ve süre:
      - Tebligat alındı [tarih]
      - Süre başladı [tarih]
      - Süre dolacak [tarih], uyarı
      - Adli tatil kapsamına girdi (HMK m. 90)
    Duruşma ve tahkikat:
      - Ön inceleme duruşması yapıldı (HMK m. 137-142)
      - Tahkikat duruşması yapıldı (HMK m. 143)
      - Duruşmaya Yetki Belgesi ile katılındı
      - Bilirkişi atandı (HMK m. 268)
      - Bilirkişi raporu tebliğ edildi
      - Bilirkişi raporuna itiraz sunuldu
      - Tanık dinlendi (HMK m. 240)
      - Keşif yapıldı (HMK m. 288)
    Karar ve sonrası:
      - Sözlü yargılama tamamlandı
      - Karar verildi (UYAP üzerinden tefhim)
      - Gerekçeli karar tebliğ edildi
      - İstinaf başvurusu yapıldı (HMK m. 341)
      - Temyiz başvurusu yapıldı (HMK m. 361)
      - Karar kesinleşti
    İcra:
      - İcra takibi başlatıldı (İYK m. 32)
      - İtiraz geldi (İYK m. 67)
      - İtirazın iptali davası açıldı (İYK m. 67-72)
      - Haciz uygulandı (İYK m. 79)
      - Satış istendi (İYK m. 95)
    Ceza dosyaları:
      - İddianame düzenlendi (CMK m. 170)
      - İddianame kabul edildi (CMK m. 174)
      - Tutukluluk incelemesi (CMK m. 108)
  High-stakes event warnings:
    - Sulh kabulü (vekaletname yetki kontrolü)
    - Feragat / kabul (Avukatlık K. m. 35 özel yetki gerektirir)
    - İstinaf / temyiz başvurusu (süre kritik)
    - İcra takibinde haciz onayı
  Reserve re-evaluation triggers:
    - Bilirkişi raporu (alacak tutarının netleşmesi)
    - İlk derece kararı (probable → reasonable estimable)
    - İstinaf kararı
    - Temyiz kararı (kesinleşme, TMS 37 reversal)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, her event'in dayanağı olan HMK/CMK/İYK maddesi (örneğin "Bilirkişi raporu tebliğ edildi → HMK m. 281 itiraz süresi 2 hafta") otomatik olarak referanslanır. Yargı MCP entegrasyonu, ara kararın hukuki sonucunu (örneğin görevsizlik kararı ile süre durumunun değişmesi) Yargıtay HD içtihatlarıyla değerlendirir. UYAP entegrasyonu mevcutsa, safahat bilgisi doğrudan event log'a aktarılabilir. Connector'lar bulunmadığında, event tarihleri ve sürelerin hukuki nitelendirilmesi kullanıcının manuel kontrolüne kalır.

/litigation-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Birden fazla müvekkil ve dava ile çalışan hukukçular için bağlam izolasyonu (context isolation) sağlayan bir çalışma alanı yönetim aracıdır. Her bir dava (matter) için ayrı bir klasör yapısı, kronoloji, notlar ve çıktı dizini oluşturur. /matter-workspace switch komutu ile aktif çalışma dosyasını değiştirir, bu sayede bir müvekkilin gizli bilgileri diğerine sızmaz. In-house kullanıcılar için varsayılan olarak kapalıdır (tek müvekkil varsayımı), private practice ve solo kullanıcılar için ise portföy yönetiminin merkezini oluşturur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de faaliyet gösteren avukatlık büroları, hukuk müşavirlikleri ve serbest avukatlar için dosya yönetimi bağlamında son derece ideal bir altyapı sunmaktadır. Avukatlık Kanunu m. 36 (sır saklama yükümlülüğü) ve TBB Meslek Kuralları m. 7-10 (avukat-müvekkil gizliliği) bağlamında, dosyalar arası context paylaşımının varsayılan olarak kapalı olması halihazırda yeterli bir koruma katmanı sağlar.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bütünüyle dosya yönetim katmanına hizmet eder. İsimlendirme kuralları (naming conventions), dizin ağacı oluşturma, dosyalar arası geçiş (switch), listeleme (list) ve dosyayı kapatma (close) gibi yapısal komutları barındırır. Herhangi bir hukuk sistemine veya jurisdiction kuralına tabi değildir. SKILL.md'de privilege/confidentiality için ABD-spesifik atıflar bulunmakla birlikte, varsayılan davranış (cross-matter context paylaşımının off olması) Türk avukatlık sır yükümlülüğüyle yapısal olarak uyumludur.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • Avukatlık Kanunu m. 36 Sır Saklama Yükümlülüğü: Cross-matter context paylaşımının varsayılan olarak off olması bu yükümlülükle yapısal olarak uyumludur, sistemsel ek müdahale gerekmez. Ancak close komutuyla kapatılan dosyaların kalıcı silinmesi yerine arşivlenmesi zorunludur (5 yıllık yasal saklama yükümlülüğü).
  • Avukatlık Kanunu m. 42 ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi: Dava evraklarının kanuni saklama süresi (genel kural 5 yıl, vergi davaları için 10 yıl) göz önüne alındığında, matter-workspace close komutu çağrıldığında dosya _archived/ dizinine taşınmalı (kalıcı silme uygulanmamalıdır).
  • KVKK m. 7 İmha Yükümlülüğü: Yasal saklama süresi dolan matter'ların KVKK kapsamında imha edilmesi zorunluluğu. close komutu veriyi imha etmez, yalnızca arşivler, periyodik imha politikası ayrıca yürütülmelidir.
  • Türkçe Karakter Sorunu: Slug oluştururken Türkçe karakterlerin (ö, ç, ş, ı, ğ, ü) ASCII karşılıklarına (o, c, s, i, g, u) dönüştürülmesi gerekliliği (UYAP entegrasyonu için kritik).
  • UYAP Dosya Numarası Eşlemesi: Matter slug ile UYAP Esas Numarası arasındaki net eşleştirmenin (hangi slug'ın hangi esas no'ya tekabül ettiğinin) matter.md dosyasına mutlaka kaydedilmesi.
  • Vekaletname ve E-Tebligat Alt Klasörleri: Türk pratiğine özgü vekaletnameler/, e-tebligatlar/, durusma-zaptlari/, bilirkisi-raporlari/ alt klasörlerinin oluşturulması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Slug konvansiyonu: <muvekkil>-<konu>-<yil> formatı (örn. acme-sozlesme-ihlali-2026, xyz-isci-alacagi-2025). Türkçe karakter kullanılmamalıdır.
  • Confidentiality level: Özel nitelikli kişisel veri (KVKK m. 6) içeren veya yüksek hassasiyetli dosyalar için "heightened" seçeneği standart olarak işaretlenmelidir.
  • Klasör yapısı: Standart outputs/, history.md, notes.md yapısına ek olarak vekaletnameler/, e-tebligatlar/, durusma-zaptlari/, bilirkisi-raporlari/, uyap-cikti/ alt klasörlerinin oluşturulması önerilir.
  • Switch görselleştirme: Aktif dosyaya geçildiğinde "Aktif dosya: [Esas No / Müvekkil / Karşı Taraf]" şeklinde bir başlık görüntülenmelidir.
  • Close prosedürü: matter-workspace close çağrıldığında dosya _archived/<yil>/ altına taşınmalı, kalıcı silme işlemi, manuel periyodik imha politikası kapsamında yürütülmelidir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill hukuki içerik üretmediği, salt dosya yönetimi işlevini yerine getirdiği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu söz konusu değildir. Bununla birlikte, dosya açılış aşamasında UYAP entegrasyonu mevcutsa, esas numarası üzerinden dosya safahat bilgisinin çekilmesi ve matter.md dosyasının zenginleştirilmesi mümkündür.

/litigation-legal:oc-status

Ne Yapıyor?

Dış hukuk bürolarına (Outside Counsel, OC) haftalık (weekly) gönderilmek üzere durum raporu talebi e-postası taslakları hazırlar. Portföydeki aktif dosyaları tarayarak bekleyen güncellemeleri veya yaklaşan terminleri olan dosyaları ayıklar, her bir dış avukata özel olarak dosya durumu, yaklaşan vadeler ve bütçe durumunu soran taslaklar üretir. Gmail MCP entegrasyonu mevcutsa, bu taslakları doğrudan Gmail "Drafts" klasörüne ekler.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türk vekalet ücreti rejimi, masraf avansı pratiği ve yerel terminoloji profile manuel olarak işlenmelidir. Skill'in OC raporlama metodolojisi (otomatik tarama, dosya-bazlı sorgulama, deadline takibi), Türkiye'de büyük şirketlerin il bazlı yerel avukat ağlarını yönetme pratiğine kavramsal olarak uygundur. Ne var ki, e-posta taslaklarındaki ABD terminolojisi (billing rate, retainer, AFA) ve hitap formatları Türk avukatlık pratiğine yerelleştirilmediği takdirde, çıktılar profesyonel kullanıma uygun olmaktan uzak kalacaktır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, ABD'deki "panel firm management" pratiği ve outside counsel guidelines (OCG) standartlarına göre kurguludur. Budget tracking alanı, ABD legal billing pratiğindeki "alternative fee arrangement" (AFA), "blended rate", "hourly + retainer" gibi yapıları varsayar. Skill ayrıca ABA Model Rules of Professional Conduct Rule 5.5 (Unauthorized Practice of Law) kapsamında multi-jurisdictional uyum kontrolünü built-in olarak içerir. Türkiye'deki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, vekalet ücreti hak ediş usulü ve masraf avansı terminolojisi sisteme entegre edilmemiştir.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • Türk Vekalet Ücreti Rejimi: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu veya nispi vekalet ücreti, sözleşme ile belirlenebilen serbest vekalet ücreti (Avukatlık Kanunu m. 164).
  • Masraf Avansı ve Hak Ediş: Avukatın iş için aldığı peşin ödeme (masraf avansı) ile yaptığı çalışma karşılığında talep ettiği vekalet ücreti hak edişi arasındaki ayrım.
  • Karşı Yan Vekalet Ücreti: HMK m. 323 ve Avukatlık Kanunu m. 169 uyarınca davayı kazanan tarafın avukatına ödenecek karşı yan vekalet ücretinin OC raporlamasında ayrı kalem olarak izlenmesi.
  • Hitap ve Selamlama: "Dear Counsel" yerine "Sayın Av. [Soyadı]", "Sayın Meslektaşım" şeklindeki Türk avukatlık geleneğine uygun hitap formatları.
  • UYAP Safahat Sorgusu: Türkiye'de dış avukatlardan dosya safahat bilgisinin UYAP üzerinden ek olarak istenmesi (rapor ve UYAP çıktısı eşlemesi).
  • TBB Meslek Kuralları m. 38 Müvekkili Bilgilendirme: Avukatın müvekkilini düzenli bilgilendirme yükümlülüğü, oc-status sorgusunun bu yükümlülüğü tetikleyici niteliği.
  • Tevkil ve Yetki Belgesi (TBB Meslek Kuralları m. 39 ve m. 43): Dış hukuk bürolarının (OC) alt-vekâlet (tevkil) verme durumu ve duruşmalara yetki belgesi ile katılan avukatların raporlanması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

OC status configuration:
  Jurisdiction: TR
  Communication style:
    Salutation: "Sayın Av. [Soyadı]"
    Closing: "Saygılarımla"
    Tone: meslektaş hitabı (formal)
  Required reporting fields:
    - Dosya esas numarası (UYAP)
    - Mevcut aşama (HMK terminolojisi)
    - Son safahat (UYAP çıktısı eki)
    - Yaklaşan duruşma / süre
    - Karşı tarafça yapılan işlemler
    - Bilirkişi rapor durumu (varsa)
    - Hak ediş durumu (masraf avansı + vekalet ücreti)
    - Tevkil / Yetki Belgesi kullanım durumu
  Budget tracking:
    - Masraf avansı (peşin ödeme)
    - Vekalet ücreti hak edişi (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre)
    - Harcamalar (harçlar, bilirkişi ücretleri, posta)
    - Karşı yan vekalet ücreti tahmini
  Reporting frequency:
    - Standart: aylık
    - Yüksek riskli dosya: 2 haftada bir
    - Kritik aşama (duruşma öncesi/sonrası): anlık
  Required attachments:
    - UYAP safahat çıktısı
    - Son tebliğ tarihi belgesi
    - Bilirkişi raporu (varsa)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP, oc-status skill'inin doğrudan çalışma alanında değildir, zira skill yalnızca raporlama talep mesajları üretir, hukuki içerik analizi yapmaz. Bununla birlikte, dış avukattan gelen raporun değerlendirilmesi aşamasında (raporda atıf yapılan kanun maddeleri veya içtihatların teyidi için) Mevzuat MCP ve Yargı MCP entegrasyonlarından dolaylı olarak faydalanılabilir. UYAP entegrasyonu mevcutsa, dış avukattan beklenen safahat bilgisinin sistemden otomatik çekilerek raporlama yükünün hafifletilmesi mümkündür.

/litigation-legal:portfolio-status

Ne Yapıyor?

Tüm dava portföyünün kuşbakışı analizini üretir. Risk dağılımı (kritik / yüksek / orta / düşük), yaklaşan terminler, güncellenmeyen dosyalar ve toplam maddi risk (aggregate exposure) tablolarını oluşturur. Ayrıca anomali tespiti yapar: yüksek riskli olmasına rağmen dış avukat atanmamış dosyalar, conflicts check'i bypass edilmiş dosyalar veya materiality eşiği üstünde olup yönetim kuruluna bildirilmemiş dosyaları bayrakla (flag) işaretler. Çıktı, executive dashboard formatında ve KAP/board reporting hazırlığına altlık oluşturacak şekilde yapılandırılır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, SPK KAP eşikleri, TMS 37 karşılık standartları, TTK m. 369 yönetim kurulu özen yükümlülüğü ve Türk yargı teşkilatı taksonomisi profile manuel olarak işlenmelidir. Skill'in portföy dashboard metodolojisi (risk dağılımı, anomali tespiti, aggregate exposure hesabı), hukuk operasyonları (Legal Ops) yönetimi için evrensel olarak değerli bir altyapı sunmakla birlikte, Türk halka açık şirketleri ve yönetim kurulu raporlama eşiklerinin profile tanımlanmaması durumunda materiality değerlendirmesi yanıltıcı sonuçlar üretecektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Materiality eşikleri, ABD halka açık şirketleri için SEC Form 10-K Item 3 (Legal Proceedings) raporlama gerekliliklerine kalibre edilmiştir. Aggregate exposure hesabı, ASC 450 (Contingencies) ve PCAOB denetim standartlarına göre yapılandırılmıştır. Skill, Türk halka açık şirketleri için SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1 KAP bildirim eşiklerini, TMS 37 karşılık standartlarını ve TTK m. 199 yıllık faaliyet raporu raporlama gerekliliklerini built-in olarak tanımaz.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1: Halka açık şirketler için içsel bilgi tanımı, kamuya açıklama yükümlülüğü ve davaya ilişkin KAP bildirim eşikleri.
  • TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar: Davaya ilişkin karşılık ayırma kriterleri (probable, possible, remote) ve dipnot açıklama yükümlülükleri, TMS 37'nin TFRS uyumlu uygulanması.
  • TTK m. 369 Yönetim Kurulu Özen Yükümlülüğü: Yönetim kurulu üyelerinin şirketin karşı karşıya olduğu toplam hukuki riski izleme ve değerlendirme yükümlülüğü, kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde portfolio analizinin gerçekleştirilmesi.
  • TTK m. 199 Yıllık Faaliyet Raporu: Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporuna eklenmesi gereken dava bilgileri ve risk açıklamaları.
  • VUK m. 322-323 Şüpheli Alacak Karşılığı: Davaya konu alacakların vergi mevzuatı bakımından şüpheli alacak statüsü ve karşılık ayırma yetkisinin değerlendirilmesi.
  • Türk Yargı Teşkilatı Risk Sınıflandırması:
    • İlk derece davaları (yüksek belirsizlik).
    • İstinaf aşaması (kararın olası bozulma riski).
    • Temyiz aşaması (kesinleşme yakın).
    • AYM bireysel başvuru ve AİHM (uzun süre).
    • Tahkim (yetkili merci ve uygulanacak hukuk farklılıkları).
  • Para Birimi Çoklu Raporlaması: TRY bazlı dava değerleri ile dövizli (USD/EUR) sözleşme uyuşmazlıkları için ayrı kalem raporlaması, kur riskinin yansıtılması.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Portfolio status configuration:
  Jurisdiction: TR
  Materiality framework:
    - KAP bildirim eşiği (SPK II-15.1), şirkete özel
    - Yönetim kurulu raporlama eşiği (TTK m. 369)
    - Yıllık faaliyet raporu eşiği (TTK m. 199)
    - DPO/uyum raporlama eşiği (KVKK ihlali boyutu varsa)
  Reserve framework (TMS 37):
    - Probable + measurable → karşılık ayır + KAP bildirim eşiği kontrolü
    - Possible → dipnotta açıklama
    - Remote → açıklama yapılmaz
  Risk distribution categories:
    - Kritik (KAP bildirim yapılan veya yapılacak)
    - Yüksek (yönetim kurulu raporlama eşiği üstü)
    - Orta (departman bazlı izleme)
    - Düşük (rutin uyuşmazlık)
  Anomaly flags:
    - Yüksek materiality + dış avukat atanmamış
    - Conflicts check bypass edildi
    - 60 günden fazla güncellenmemiş + aktif
    - Adli tatil sonrası süre uyarısı yapılmadı
    - KAP bildirim eşiği aşıldı, bildirim yapılmadı
  Currency reporting:
    - TRY bazlı toplam exposure
    - Dövizli (USD/EUR) ayrı kalem + kur riski notu
  Court system breakdown:
    - Adli yargı (HMK)
    - İdari yargı (İYUK)
    - AYM bireysel başvuru
    - AİHM
    - Tahkim (ICC/ISTAC/ITOTAM/ICSID)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, portföy dashboard'unda SPK Özel Durumlar Tebliği II-15.1 lafzı doğrudan referans alınarak KAP bildirim eşiklerinin teyidi otomatik olarak yapılır. Yargı MCP entegrasyonu, portföydeki kritik dosyalar için emsal Yargıtay HD ve AYM kararlarını çekerek risk değerlendirmesinin hukuki temelini güçlendirir. Connector'lar bulunmadığında, KAP bildirim ve karşılık ayırma kararları kullanıcının manuel hukuki değerlendirmesine bağlı kalır, bu durum özellikle halka açık şirketler için ciddi uyum riski yaratır.

/litigation-legal:privilege-log-review

Ne Yapıyor?

Delil olarak sunulacak veya karşı tarafa açıklanacak belgelerden avukat-müvekkil gizliliği (attorney-client privilege) veya iş ürünü doktrini (work product doctrine) kapsamına girenleri ayıklar ve yapılandırılmış bir log (cetvel) oluşturur. Her bir belge için: tarih, gönderici, alıcı, konu, gizlilik temeli (privilege basis) ve açıklanmama gerekçesi alanlarını doldurur. Skill ayrıca inadvertent disclosure (yanlışlıkla ifşa) riskini değerlendirir ve clawback prosedürlerini yönetir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, Türk usul sisteminde privilege log müessesesi mevcut değildir, skill köklü biçimde yeniden tasarlanmalıdır. Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda karşı tarafa kapsamlı belge ibrazı ve bu belgelerin gizlilik gerekçesiyle log'lanması müessesesi bulunmamaktadır. HMK m. 219 belge ibrazı yükümlülüğü, taraflarca seçilerek sunulan belgeler üzerinde işler, ABD'deki binlerce belgenin discovery kapsamında karşı tarafa açıklanması rejiminin işlevsel muadili değildir. Bununla birlikte, Rekabet Kurumu yerinde incelemeleri, Cumhuriyet savcılığı el koyma işlemleri ve şirket içi soruşturma süreçleri bakımından hangi belgelerin avukat-müvekkil gizliliği kapsamında olduğunun tespiti kritik önem taşır. Skill, bu sınırlı senaryolar için köklü biçimde yeniden çerçevelenmelidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf C, sistem dışı. Skill, Federal Rules of Civil Procedure Rule 26(b)(5), Claiming Privilege or Protecting Trial Preparation Materials ve Federal Rules of Evidence Rule 502, Attorney-Client Privilege and Work Product ekseninde kodlanmıştır. Privilege log formatı, ABD ediscovery rejiminde zorunlu kılınan standart bir çıktıdır. Skill, attorney-client privilege ve work product doctrine'in common law tarihçesini ve eyalet bazlı varyasyonları (örneğin California Evidence Code § 950-962) referans alır. Türk hukukundaki 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 sır saklama yükümlülüğü, HMK m. 247 tanıklıktan çekinme hakkı ve Rekabet Kurumu Yerinde İnceleme Kılavuzu rejimi built-in olarak yer almaz.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • Avukatlık Kanunu m. 36 Sır Saklama Yükümlülüğü: Avukatın görevi nedeniyle öğrendiği hususları açıklayamaması, bu yükümlülüğün belge bazında somutlaştırılması.
  • HMK m. 247 Tanıklıktan Çekinme Hakkı: Avukatların müvekkilleriyle olan ilişkileri kapsamında tanıklıktan çekinme hakkı (1136 Sayılı Kanun m. 36'nın usul hukukundaki yansıması).
  • CMK m. 130 Avukat Bürolarında Arama: Avukat bürolarında arama yapılması için Cumhuriyet savcısının nezareti ve baro temsilcisinin hazır bulunması zorunluluğu, el konulan belgelerin avukat-müvekkil gizliliği kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi.
  • Rekabet Kurumu Yerinde İnceleme Kılavuzu: 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m. 15 kapsamında yerinde inceleme sırasında avukat-müvekkil yazışmalarının "legal privilege" olarak korunması, dış (bağımsız) avukat şartı (in-house avukatlar genellikle kapsam dışı kabul edilir, Akzo Nobel içtihadı paralelinde).
  • 5237 Sayılı TCK m. 239 Ticari Sır, Bankacılık Sırrı ve Müşteri Sırrı: Bankacılık sektöründe ek koruma katmanı, BDDK incelemelerinde özel rejim.
  • Şirket İçi Soruşturma (Internal Investigation): Avukat tarafından yürütülen iç soruşturma kapsamındaki belgelerin gizlilik tanımı, "Upjohn warning" muadilinin Türk pratiğindeki yokluğu.
  • HMK m. 222 Ticari Defter ve Belgelerin Gizliliği: Ticari sır gerekçesiyle belge ibrazından kaçınma hakkı, mahkeme heyetinin gizli müzakere yetkisi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Yeniden adlandırma: "Privilege Log" yerine "Gizlilik Cetveli" veya "Avukat-Müvekkil İletişimi Tespit Listesi"
  • Uygulama alanı (TR için sınırlı):
    • Rekabet Kurumu yerinde incelemesi öncesi belge sınıflandırması
    • Cumhuriyet savcılığı el koyma işlemleri için hazırlık
    • BDDK / SPK / KVKK incelemesi öncesi
    • Şirket içi soruşturma (internal investigation)
    • Tahkim süreçlerinde discovery benzeri talepler (uluslararası tahkim)
  • Sınıflandırma kategorileri (TR için):
    • Avukat-müvekkil yazışması (1136 SK m. 36), bağımsız avukatla
    • In-house avukat yazışması (Rekabet Kurumu pratiğinde sınırlı koruma)
    • Hukuki mütalaa (legal opinion)
    • Şirket içi soruşturma kapsamı
    • Banka/müşteri sırrı (TCK m. 239)
    • Ticari sır (HMK m. 222)
  • Sistem dışı bırakma seçeneği: disable-skills: [privilege-log-review] profil parametresiyle skill devre dışı bırakılabilir, bu durumda sınırlı senaryolar için manuel cetvel hazırlığı tercih edilir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill yeniden çerçevelenerek "Gizlilik Cetveli" olarak kullanıldığında, Mevzuat MCP aktif olduğunda Avukatlık Kanunu m. 36, HMK m. 222 ve m. 247, CMK m. 130, 4054 Sayılı Kanun m. 15 ve Rekabet Kurumu Yerinde İnceleme Kılavuzu lafzıyla referans alınabilir. Yargı MCP entegrasyonu, Rekabet Kurulu'nun avukat-müvekkil gizliliğine ilişkin geçmiş kararlarını (özellikle bağımsız avukat şartı uygulamaları) cetvel hazırlığına entegre eder. Skill'in mevcut FRCP 26(b)(5) ve FRE 502 tabanlı tasarımı korunduğu sürece Mevzuat MCP entegrasyonu işlevsel sonuç üretmez, profil düzeyinde köklü bir yeniden tanımlama şarttır.

/litigation-legal:subpoena-triage

Ne Yapıyor?

Mahkemeden, savcılıktan veya idari kurumlardan gelen belge/bilgi taleplerini (ABD pratiğinde "subpoena") analiz eder, mevcut portföy ile cross-check yapar, itiraz gerekçeleri ile uyum planı hazırlar ve gelen taleplere yönelik bir termin takvimi (deadline calendar) oluşturur. Skill ayrıca, talebin kapsamının aşırı geniş olup olmadığını (overbreadth) ve gerçekte hangi belgelerin korunması veya teslim edilmesi gerektiğini değerlendirir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türk müzekkere ve idari talep kategorileri, itiraz gerekçeleri ve süre hesaplama rejimi profile manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in triyaj metodolojisi (kaynak tespiti, scope analizi, deadline çıkarımı, itiraz gerekçesi hazırlığı) jurisdiction-agnostik olarak değerli bir altyapı sunar. HMK m. 221 mahkeme müzekkereleri ile CMK m. 161 savcılık talepleri arasındaki yapısal farkın profile yansıtılması ve idari kurum (Rekabet Kurumu, KVKK, SPK, BDDK) taleplerinin ayrı kategori olarak işlenmesi durumunda Türkiye pratiğinde işlevsel sonuç üretebilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, Federal Rules of Civil Procedure Rule 45, Subpoena ekseninde kodlanmıştır. Subpoena tipleri (subpoena duces tecum, subpoena ad testificandum) ve itiraz mekanizmaları (motion to quash, motion for protective order) federal mahkeme usulüne göre yapılandırılmıştır. Türk hukukundaki HMK m. 221 mahkemenin üçüncü kişilerden belge isteme yetkisi, HMK m. 222 ticari sır gerekçesiyle itiraz, CMK m. 161 Cumhuriyet savcısının soruşturma yetkisi ve idari kurum bilgi/belge talepleri (Rekabet Kurumu, KVKK, SPK, BDDK) için ayrı kategoriler built-in olarak yer almaz.

Eksik Built-in Pattern'ler:

  • HMK m. 221 Mahkemenin Belge İsteme Yetkisi: Mahkemenin üçüncü kişilerden veya kurumlardan belge istemesi, müzekkereye cevap verilmemesi veya geç verilmesi halinde disiplin para cezası ve tazminat yükümlülüğü.
  • HMK m. 222 Ticari Sır ile Belge İbrazından Kaçınma: Üçüncü kişinin ticari sır gerekçesiyle belge ibrazına itiraz edebilmesi, mahkemenin gizli inceleme yetkisi.
  • HMK m. 90-94 Süreler: Mahkeme tarafından "kesin süre" olarak belirlenen sürelerin hesaplanması, adli tatil (HMK m. 90: 20 Temmuz, 31 Ağustos) etkisi.
  • CMK m. 161 Cumhuriyet Savcısının Yetkisi: Soruşturma kapsamında savcının her türlü bilgi ve belge isteyebilmesi, gizlilik kararı (CMK m. 153).
  • CMK m. 332 Görevle İlgili Bilgi ve Belge İsteme: Kovuşturma aşamasında mahkemenin bilgi/belge talebi.
  • İdari Kurum Bilgi/Belge Talepleri:
    • Rekabet Kurumu: 4054 SK m. 14 (bilgi isteme), 6 işgünü cevap süresi
    • KVKK: 6698 SK m. 15 (Kurul'un inceleme yetkisi)
    • SPK: 6362 SK m. 91 (bilgi ve belge isteme yetkisi)
    • BDDK: 5411 SK m. 95 (bilgi isteme)
    • MASAK: 5549 SK m. 8 (yükümlülük)
    • Hazine ve Maliye Bakanlığı: VUK m. 256 (bilgi isteme)
  • AYM ve AİHM Bilgi Talepleri: Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusunda ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi süreçlerinde bilgi/belge talepleri için özel kategoriler.
  • 5651 Sayılı Kanun Trafik Bilgisi Talepleri: Cumhuriyet savcılığı ve mahkeme tarafından internet trafik bilgilerinin istenmesi, içerik sağlayıcı/erişim sağlayıcı yükümlülükleri.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Subpoena triage configuration:
  Jurisdiction: TR
  Source taxonomy:
    Yargı:
      - Hukuk mahkemesi müzekkeresi (HMK m. 221)
      - Ceza mahkemesi müzekkeresi (CMK m. 332)
      - Savcılık talep yazısı (CMK m. 161)
      - İcra dairesi müzekkeresi (İYK m. 95)
      - AYM bireysel başvuru talebi
      - AİHM bilgi talebi
    İdari kurumlar:
      - Rekabet Kurumu (4054 SK m. 14, 6 işgünü)
      - KVKK (6698 SK m. 15)
      - SPK (6362 SK m. 91)
      - BDDK (5411 SK m. 95)
      - MASAK (5549 SK m. 8)
      - Vergi idaresi (VUK m. 256)
    Diğer:
      - Tahkim heyeti belge talebi
      - Yabancı mahkeme istinabe talebi (Lahey Sözleşmesi)
  Objection grounds:
    - Ticari sır (HMK m. 222)
    - Avukat-müvekkil gizliliği (Avukatlık K. m. 36)
    - KVKK kapsamı (kişisel veri koruma)
    - Banka/müşteri sırrı (TCK m. 239)
    - Anayasal hak (susma hakkı, AY m. 38)
    - Aşırı geniş kapsam (overbreadth)
    - Süre yetersizliği
  Deadline calculation:
    - Tebliğ tarihi (HMK m. 90)
    - Verilen süre (kesin süre kontrolü)
    - Adli tatil etkisi (20 Temmuz, 31 Ağustos)
    - Hafta sonu / bayram günleri uzatması (HMK m. 93)
  Response options:
    - Tam uyum + belge teslim
    - Kısmi uyum + itiraz (gerekçeli)
    - Tam itiraz (motion to quash benzeri)
    - Süre uzatma talebi
    - Gizlilik kararı talebi (CMK m. 153)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, gelen müzekkere veya idari kurum talebinin dayanağı olan kanun maddesi (örneğin "Rekabet Kurumu, 4054 SK m. 14") doğrudan lafzıyla teyit edilir, idari kurumun yetkisinin sınırları ve cevap süresi otomatik olarak hesaplanır. Yargı MCP entegrasyonu, idari kurum yetkisine yapılan itirazların geçmiş Yargıtay, Danıştay veya AYM kararlarıyla desteklenmesine olanak tanır, bu özellik özellikle KVKK Kurulu ve Rekabet Kurulu kararlarına yönelik iptal davalarında kullanılır. Connector'lar bulunmadığında, kanun atıflarının ve süre hesaplamalarının teyidi kullanıcının sorumluluğundadır.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

İncelemeye tabi tutulan 19 adet skill, temel mimarisi itibarıyla ABD Federal Hukuk Usulü (FRCP), delil kuralları (FRE) ve ediscovery rejimine göre kurgulanmış olup, ekosistemdeki en US-centric plugin'lerden birini teşkil etmektedir. Bu kapsamda özellikle deposition-prep, legal-hold ve privilege-log-review skill'leri Türk usul sisteminde doğrudan bir karşılık bulmadığından sistem dışı (🔴) kabul edilmelidir.

1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profili (Zorunlu)

Türk hukukuna uyum sağlamak için kullanıcının sisteme manuel olarak tanımlaması gereken temel usul ve esaslar şunlardır: HMK 6100 m. 1-19 (görev/yetki), m. 90-94 (süreler/adli tatil), m. 114-119 (dava şartları/dilekçe), m. 121 (cevap), m. 127 (cevap süresi 2 hafta), m. 137-145 (ön inceleme), m. 152 (doğrudan soru), m. 188-199 (ispat yükü/yazılı delil), m. 240-265 (tanık), m. 253 (tanık istinabe), m. 268-294 (bilirkişi/hüküm), m. 341-373 (istinaf-temyiz), m. 389 (ihtiyati tedbir) ve m. 400-405 (ihtiyati delil tespiti); CMK m. 58, 108, 130, 153, 161, 170, 174, 273, 286 ve 332; İYK 2004 m. 9, 32, 67, 79, 95 ve 257 (ihtiyati haciz); 6325 SK m. 3 (zorunlu arabuluculuk); MASAK 5549; TBB Meslek Kuralları m. 28-32, 39, 43 ile Avukatlık K. m. 35-36, AYMK m. 47, AİHM 4 ay kuralı ve UYAP Dava Tevzi, Tensip, Safahat süreçleri.

Sistemin hukuki güvenilirliği açısından Yargı MCP entegrasyonu kritik bir role sahiptir, zira Yargıtay Hukuk ve Ceza Daireleri içtihatları, Danıştay 8. ve 13. Daire kararları, AYM bireysel başvuru ile İçtihadı Birleştirme Kurulu (İBK) kararlarının anlık olarak çekilebilmesi bu sayede mümkündür. Mevzuat MCP ile HMK, CMK, İYK lafızlarının doğrulanması ve UYAP entegrasyonu (resmi MCP bulunmasa dahi avukat portalı kanalı üzerinden) operasyonel verimlilik için elzemdir. Dava süreleri gibi hayati usuli meselelerde, modelin kendi bilgisiyle sessizce tamamlama yapmasını yasaklayan "No silent supplement" kuralı tavizsiz bir biçimde uygulanmalıdır.

3. Katman: Aktif İnsan Denetimi (Vazgeçilmez)

ABD'deki uygulamaların Türkiye'de birebir karşılığı olmaması sebebiyle insan denetimi zorunludur. deposition-prep Türkiye'de mevcut olmayıp HMK m. 253 uyarınca tanığın istinabe yoluyla veya SEGBİS ile dinlenmesi söz konusudur. legal-hold mekanizması HMK m. 400 kapsamındaki ihtiyati delil tespiti ve KVKK imha erteleme talimatı ile yürütülürken, privilege-log-review yapısı ABD'ye özgüdür ve TBB Reklam Yasağı ile Avukatlık K. m. 36 sır saklama yükümlülüğü tamamen farklı bir yapı arz eder. Ayrıca matter-intake çıktıları sadece avukat onayı ile UYAP Avukat Portalı'na yüklenebilir niteliktedir. Tevkil ve yetki belgesi (TBB Meslek Kuralları m. 39 ve 43) kapsamında alt-vekâlet kontrolü de mutlaka manuel olarak yapılmalıdır.

Sonuç

litigation-legal plugin'i, bütünüyle US-centric kalbi nedeniyle Türk hukuku pratiği için ön yapılandırma yapılmaksızın çalışmaya en az hazır araçtır. deposition-prep, legal-hold ve privilege-log-review skill'leri yerine HMK m. 152, 253, 400 ve KVKK imha erteleme şablonları manuel olarak yazılmalı ve profile işlenmelidir. UYAP entegrasyonu olmadan bu plugin'in pratik bir değer üretebilmesi son derece güçtür, Yargı MCP ve Mevzuat MCP bağlantıları ise sistemin asgari güvenilirlik şartını oluşturmaktadır.

litigation-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi | Claude for Legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Raporu | Beta Space Studio | Beta Space Studio