Beta Space StudioBeta Space Studio logo

legal-builder-hub, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Plugin/agent geliştiriciler için meta-iş akışları.

Hukuki içerik üreten plugin'lerden ayrılarak, bu plugin'leri yöneten meta-katmana odaklanıyoruz. legal-builder-hub; topluluk skill'lerinin keşfedilmesi, güvenli biçimde yüklenmesi, kalite denetiminden geçirilmesi ve güncel tutulması işlevlerini yerine getiren temel altyapıdır. Diğer bir ifadeyle, claude-for-legal ekosisteminin "App Store" katmanı olarak konumlandırılmaktadır.

Türkiye Pratiği: LegalOps uzmanları, hukuk teknolojisi yöneticileri ile büro içi BT ve uyum sorumluları için birincil yönetim aracı niteliğindedir. Doğrudan bir avukatlık faaliyeti icra etmekten ziyade, diğer 11 hukuki plugin'in kurulum, güncelleme ve kalite kontrol süreçlerini sevk ve idare eder. Sistemde hukuki bulguların teyidi için kullanılan verification-log.md (Hukuki Teyit Kaydı / Doğrulama Günlüğü) mimarisi, Türk hukukunda avukatın özen borcu (Avukatlık K. m. 34) ve müvekkile karşı hesap verebilirlik (TBB Meslek Kuralları m. 7-10) bağlamında en kritik TR uyum aracı olarak öne çıkar.

Güçlü Yönleri (TR için): skill-installer (dört katmanlı güvenlik bariyeri), skills-qa (Legal Skill Design Framework denetimi) ve cold-start-interview (jurisdiction footprint'in açıkça talep edilmesi) özellikleri öne çıkmaktadır. Bu üç skill, Türk hukukçusunun mesleki sorumluluk ve sır saklama yükümlülükleriyle yapısal bir uyum arz eder.

Dikkat: Plugin, bir meta-altyapı niteliği taşıdığından, bünyesindeki skill'lerin neredeyse tamamı jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) olarak sınıflandırılmaktadır. Doğrudan KVKK'ya veya Türk hukukuna referans veren bir built-in pattern barındırmaz. Bu nedenle Türk avukatların, TBB Meslek Kuralları m. 7-10, Avukatlık K. m. 36 ve KVKK m. 8/9 kapsamındaki yükümlülüklerini playbook ve allowlist düzeyinde sisteme manuel olarak entegre etmesi zaruridir. İlaveten, sistem jurisdiction-agnostik olmakla birlikte, varsayılan savunma katmanı ABD odaklıdır (FRCP 26(b)(3) Attorney Work Product doktrini). CLAUDE.md yönergeleri uyarınca, ABD dışı (TR) kullanımlar için sistemin CONFIDENTIAL INTERNAL LEGAL ANALYSIS ibaresini kullanması emredilmektedir. Bu ibare, TBB Meslek Kuralları m. 36 çerçevesinde AVUKATLIK SIRRI KAPSAMINDA GİZLİ MÜTALAA şeklinde yerelleştirilmeli ve tüm belgelere işlenmelidir.

Bu analiz, legal-builder-hub plugin'i bünyesinde yer alan 11 adet skill'i, repository'de bulunan SKILL.md davranış kuralları temelinde Türk hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. İlgili plugin, jurisdiction'dan bağımsız bir yönetim katmanı olarak tasarlanmıştır. Kurulum mülakatı (cold-start-interview), kayıt defteri taraması (registry-browser), kalite denetimi (skills-qa) ve kaldırma (uninstall) süreçlerinin hiçbirinde Türk hukukuna özgü yerleşik (built-in) bir kural bulunmamaktadır. Plugin'in Türkiye pratiğine uyum mekanizması, kullanıcının cold-start-interview aşamasında Jurisdictions: TR parametresi ile TBB Meslek Kuralları, Avukatlık K. ve KVKK referanslarını profile manuel olarak işlemesine dayanır.

Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 11 skill'in 11'i de 🟢 (jurisdiction-agnostik altyapı) olarak sınıflandırılmıştır. Hiçbir skill 🟡 veya 🔴 kategorisine girmemektedir, zira bu araçlar hukuki içerik üretmemekte, yalnızca diğer plugin'lerin yönetim altyapısını sağlamaktadır. Bununla birlikte, skill-installer ve skills-qa skill'leri Türk hukukundaki avukatlık sırrı (Avukatlık K. m. 36) ve avukatlık tekel hakkı (Avukatlık K. m. 35) ile dolaylı kesişim noktalarına sahiptir. Söz konusu kesişim noktaları aşağıda her bir skill özelinde ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill TR Uygulanabilirlik Jurisdiction Sınıfı Kısa Gerekçe
auto-updater 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Yüklü topluluk skill'lerini diff göstererek günceller, jurisdiction kuralı içermez. İnsan onayına (human-in-the-loop) dayalı olması özen borcuyla tam uyumludur.
cold-start-interview 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Kullanıcıdan jurisdiction footprint'ini açıkça talep eder. "Lawyer / Non-lawyer" ayrımı yetkisiz iş görme yasağı bağlamında TR'ye uyarlanmalıdır.
customize 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) cold-start-interview çıktılarını modüler olarak günceller, company-profile.md üzerinden 12 plugin'i etkiler. Jurisdiction kurallarından bağımsız çalışır.
disable 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) SKILL.md dosyasını .disabled uzantısıyla yeniden adlandırarak hooks mekanizmasını durdurur. Mevzuat değişiklikleri sonrasında aracı geçici olarak askıya almak için idealdir.
registry-browser 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) İzleme listesindeki GitHub depolarında skill taraması yapar ve SKILL.md frontmatter'ını cache'ler. KVKK veya TR'ye özgü bir filtre barındırmaz.
registry-sync 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Arka planda haftalık çalışarak yeni topluluk skill'lerini fetch eder ancak otomatik kurulum yapmaz. Veri sızdırmazlığı açısından güvenlidir.
related-skills-surfacer 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Görev ifası sırasında ilgili topluluk skill'lerini pasif olarak önerir. TR'ye özgü pratik profilinin manuel girilmesi şarttır.
skill-installer 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Dört katmanlı güvenlik mimarisi sunar. Avukatlık K. m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü ile uyumludur.
skill-manager 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Uninstall, disable ve re-enable iş akışlarının arkaplan yöneticisidir. İşlem kayıtları (logging) ile şeffaflık sağlar.
skills-qa 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) 13 parametre üzerinden karar üretir. ABD "Attorney Work Product" doktrini yerine, Türkiye'de Avukatlık K. m. 36 hükümleri dikkate alınmalıdır.
uninstall 🟢 EVET Sınıf A (agnostik altyapı) Topluluk skill'lerini sistemden tamamen siler, first-party plugin'lere müdahale etmez. Onay bariyeri zorunludur.

Ne Yapıyor?

Yüklenmiş topluluk skill'lerini, kaynak repository'de gerçekleştirilen değişiklikler yönünden tarar. Her bir skill'in kurulum anında sabitlenen (pin'lenen) commit SHA'sı ile güncel commit SHA'sı karşılaştırılır. (Değişmez referans noktası olarak yalnızca commit SHA dikkate alınır, etiketlerin geçmişe dönük değiştirilme riski bulunduğundan bu yöntem güvensiz kabul edilir.) Bir farklılık tespit edildiğinde, SKILL.md ve ilgili dizinlerdeki değişiklikler kullanıcıya unified diff formatında sunulur. Hiçbir güncelleme, kullanıcının açık "yes" onayı olmaksızın işleme alınmaz. Kaynak kodunda açıkça belirtildiği üzere sistemde bir "auto-apply" (otomatik uygula) modu bulunmamaktadır, --apply parametresi, kullanıcının diff'i bizzat görüp tetiklediği manuel bir onay komutudur. Sistemin human-in-the-loop (insan döngüsü) mimarisinde çalışması esastır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Söz konusu skill teknik bir altyapı aracıdır ve Türk hukukuna özgü herhangi bir kısıtlama barındırmaz. Mevzuatın "Torba Kanun" yöntemiyle sıklıkla değiştiği Türkiye pratiklerinde, kullanılan otomasyon araçlarının güncelliğinin denetlenmesi, Avukatlık K. m. 34 kapsamında düzenlenen özen borcu perspektifinden tam bir yapısal uyum (%100 uyum) arz eder, zira kullanıcı her zaman güncellemeyi ve diff'i görerek onay vermek zorundadır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. İlgili skill, tamamen teknik bir güncelleme yönetim aracı olup herhangi bir hukuk sistemine, mevzuata veya regülatif çerçeveye atıf yapmaz. Trust posture (güven duruşu) bağlamında kritik bir tasarım ilkesi vurgulanmaktadır: "Yüklü skill'ler, ayrıcalıklı hukuki ortamınızda çalışan kod parçalarıdır, kaynak repository ele geçirilebilir veya aracın davranışı istenmeyen biçimde değişebilir." Bu ilke evrensel nitelikte olup Türk hukukçuları için de aynen geçerliliğini korumaktadır.

  • Mevzuat güncelliği denetimi yoktur: Skill, yalnızca kaynak kodun güncelliğini denetler, skill içerisine gömülü mevzuat atıflarının (örn. "KVKK m. 13") güncel olup olmadığını ayrı bir akış üzerinden kontrol etmez. Diff incelemesi sırasında, kullanıcının söz konusu mevzuat atıflarının yürürlükteki hükümlerle örtüşüp örtüşmediğini manuel olarak teyit etmesi ve verification-log.md üzerine kaydetmesi gerekir.
  • TR-spesifik freshness etiketi yoktur: Skill'in güncellik etiketlemeleri ABD mevzuat sistematiği temel alınarak tanımlanmıştır. KVKK Kurulunun ilke kararları veya Anayasa Mahkemesinin iptal kararları gibi dinamikler için ayrı bir kategori bulunmamaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Periyodik denetim: Türkiye'de mevzuat değişikliklerinin sıklığı göz önüne alındığında, auto-updater aracının haftalık bir periyotla çalıştırılması tavsiye edilir.
  • Diff incelemesinde TR-spesifik kontrol: Güncellenen topluluk skill'inde Türk mevzuatına ilişkin bir atıf bulunuyorsa, metnin yürürlükteki yasal düzenlemelere uygunluğunu Mevzuat MCP üzerinden muhakkak teyit edin ve verification-log.md aracılığıyla belgelendirin.

Yerel MCP Entegrasyonu

auto-updater skill'inin frontmatter/allowed-tools konfigürasyonunda doğrudan Mevzuat MCP çağrısı yapabilecek yetki ve izinler tanımlanmamıştır. Dolayısıyla, diff incelemesi esnasında topluluk skill'inde yer alan Türk hukuku mevzuat atıflarının güncelliği otomatik olarak test edilemez. Bu işlemin, hukukçu tarafından sohbet arayüzü veya /generalist ajanı vasıtasıyla manuel olarak Mevzuat MCP'ye sorularak teyit edilmesi zaruridir.

Ne Yapıyor?

Plugin'in onboarding mülakatı sürecini sevk ve idare eder. Kullanıcının pratik profilini sorgular ve bu verilere dayanarak bir starter pack önerisinde bulunur. Sistem kullanıcının nihai kararını bekler ve yalnızca açıkça onaylanan skill'leri yükler. Ek olarak, integration-availability check modu sayesinde konnektörlerin fiilen çalışıp çalışmadığı test edilir. Bu aşamada .mcp.json dosyasındaki bildirimlere değil, gerçek tool çağrılarının başarılı olup olmadığına bakılır. Türkiye'de kullanılan Mevzuat MCP veya Yargı MCP gibi entegrasyonlar genellikle standart bir ping veya test uç noktasına sahip olmadığından, bu konnektörler entegrasyon testlerinde her halükarda (configured but not verified, yapılandırılmış ancak doğrulanmamış) olarak işaretlenecektir. Sonuçlar company-profile.md dosyasına kaydedilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Mülakat süreci bütünüyle jurisdiction-agnostik biçimde tasarlanmıştır. Türkiye pratiğinde kullanım için jurisdiction seçimini yapmak ve TR'ye özgü MCP konnektörlerini integration-check listesine dâhil etmek yeterlidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, hangi jurisdiction kapsamında çalışıldığını kullanıcıdan açıkça talep eder ve herhangi bir ön kabulle hareket etmez. "Lawyer / Non-lawyer" şeklindeki rol ayrımı, bağlı bulunulan hukuk sisteminden bağımsız olarak uygulanan yapısal bir parametredir. Entegrasyon doğrulama (probing) davranışı bilhassa önemlidir: Yapılandırılmış ancak test edilmemiş konnektörler ile, fiilen çalıştığı doğrulanmış olanlar ise ile işaretlenir.

  • TR mevzuatına özgü hazır soru seti yoktur: Skill, mülakat aşamasında Türkiye'ye özgü idari veya yasal sorular yöneltmez. Kullanıcı bu bilgileri manuel olarak girmelidir.
  • Avukatlık K. m. 35 tekel hakkı vurgusu yoktur: Kullanıcı "Lawyer" rolünü seçtiğinde sistem çıktılarını Amerikan hukuku normlarına göre kalibre eder. Türk hukukundaki mütalaa verme yetkisi ve avukatlık tekel hakkı kavramlarına yönelik özel bir tetikleyici mevcut değildir. Özellikle sistemdeki "Lawyer / Non-lawyer" ayrımının, Türkiye pratiğinde "Stajyer Avukat" ve "LegalOps / Hukuk Teknisyeni" (Avukatlık K. m. 35 uyarınca yetkisiz iş görme yasağı) gerçeklikleriyle ne şekilde eşleştiği netleştirilmemiştir.
  • TBB Meslek Kuralları m. 7-10 atıfı yoktur: Avukat-müvekkil gizliliği bağlamında profil verilerinin saklanma süresine ilişkin TBB Meslek Kuralları referansı sisteme entegre edilmemiştir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Practice setting: private-practice / in-house
Role: Lawyer / Non-lawyer
Company: [büro veya şirket adı]
Industry: [sektör, finans / sağlık / e-ticaret / üretim / hizmet]
Jurisdictions: TR
Regulators:
  - KVKK (Kişisel Verileri Koruma Kurumu)
  - Türkiye Barolar Birliği (TBB), meslek kuralları
Regulatory footprint:
  - 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu (m. 34 özen borcu, m. 35 tekel, m. 36 sır saklama)
  - TBB Meslek Kuralları (m. 7-10 gizlilik, m. 11 reklam yasağı)
  - KVKK 6698 + ikincil yönetmelikler
Available integrations:
  Mevzuat MCP: ⚪ (manuel teyit gerekli)
  Yargı MCP: ⚪ (manuel teyit gerekli)
Attorney contact: [kıdemli avukat veya yönetici ortak adı]
QA strictness: strict

Yerel MCP Entegrasyonu

cold-start-interview skill'i, mülakat sırasında kullanıcının beyan ettiği hukuki olguları dile getirildikleri anda doğrulama prensibiyle çalışır. Mevzuat MCP aktif olduğunda, beyanlar kanun lafzıyla karşılaştırılarak teyit edilir ve verification-log.md dosyasına işlenir. Mevzuat MCP bulunmuyorsa skill ilgili profili [verify] etiketleriyle kaydeder.

Ne Yapıyor?

cold-start-interview mülakat sürecini baştan başlatmaya gerek kalmaksızın profilin yalnızca belirli bir modülünü güncellemeyi sağlar. Müdahale edilebilen alanlar şunlardır: şirket bilgileri (company-profile.md), pratik alanları, kurulu starter pack, izleme listesindeki kayıt defterleri, güncelleme tercihleri, QA sıkılık seviyesi ve skill yükleme varsayılanları. Skill yapılandırılmamış bir profil saptarsa, kullanıcıyı öncelikle cold-start-interview sürecine yönlendirir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Profil düzenleme aracı, Türkiye'deki hukuk bürolarının kendi pratik alanlarına göre modüler profil güncellemeleri yapabilmeleri önünde hiçbir yapısal engel barındırmaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Profil düzenleme arayüzü bütünüyle statiktir, kullanıcı sisteme hangi jurisdiction kurallarını girerse skill bunları olduğu gibi işleme alır. Hiçbir alanda jurisdiction bazlı bir validasyon kuralı mevcut değildir.

  • TR Kurul kararı sonrası otomatik güncelleme yoktur: KVKK Kurulunun yeni bir ilke kararı yayımlaması halinde sistem profili otomatik olarak güncellemez.
  • TR sektörel regülatör listesi yoktur: BDDK, SPK, SGK gibi Türkiye'ye özgü idari kurumların eklenebilmesi için hazır bir öneri listesi bulunmamaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Kurul kararı sonrası güncelleme: /legal-builder-hub:customize "Practice areas'a 'KVKK Kurulu [karar no] sonrası uyum' alanını ekle"
  • QA strictness ayarı: Türkiye'deki kurumsal hukuk bürolarında çalışılırken strict modunun tercih edilmesi, Avukatlık K. m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğünün ihlaline karşı güçlü bir teknik savunma katmanı oluşturur.

Yerel MCP Entegrasyonu

customize çağrısı yürütülürken kullanıcının beyan ettiği yeni mevzuat atıfları Mevzuat MCP aktif olduğunda anlık olarak teyit edilebilir. MCP devrede olmadığında sorumluluk kullanıcının manuel denetimine kalır.

Ne Yapıyor?

Yüklü durumdaki bir topluluk skill'ini sistemden silmeksizin geçici olarak askıya alır. SKILL.md dosyasını SKILL.md.disabled şeklinde yeniden adlandırarak, Claude'un discovery sürecinde bu skill'i görmesini engeller. Şayet skill'in bir hook dosyası mevcutsa, o da .disabled olarak değiştirilir. Aynı komut tekrar çalıştırıldığında skill yeniden etkin duruma geçer. Yapılan işlem install-log.yaml dosyasına kaydedilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Önemli bir mevzuat değişikliği, Kurul ilke kararı yahut Anayasa Mahkemesi iptal kararı neticesinde geçerliliğini yitiren bir topluluk skill'inin güncellenmesini beklerken geçici olarak askıya alınması bağlamında ideal bir risk yönetim aracıdır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, tamamen dosya yönetimine dayalı bir araçtır ve herhangi bir hukuki norma atıfta bulunmaz. Güvenlik kuralları evrensel niteliktedir.

  • TR mevzuat olaylarına bağlı otomatik disable özelliği yoktur: Bir AYM iptal kararı veya yeni bir KVKK kararı yayımlandığında, doğrudan etkilenen skill'in otomatik biçimde .disabled durumuna geçmesini sağlayan bir hook bulunmaz.
  • Askıya alma gerekçesi log'lanmaz: install-log.yaml dosyası yalnızca gerçekleştirilen işlemi kaydeder. Aracın neden devre dışı bırakıldığına dair sisteme entegre bir not alanı tahsis edilmemiştir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Mevzuat değişikliği sonrası susturma: Herhangi bir topluluk skill'i mülga bir Türk mevzuat hükmüne dayanıyorsa derhal disable komutuyla askıya alınmalıdır.
  • Audit izi (Denetim İzi): Skill'in devre dışı bırakılma gerekçesini harici bir dosyada kayıt altına alın. Bu pratik, TBB Meslek Kuralları m. 7-10 bağlamında hesap verebilirlik savunması oluşturmak adına faydalıdır.

Yerel MCP Entegrasyonu

Doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu bulunmamaktadır. Hukukçu kararı almadan evvel mevzuatın durumunu MCP üzerinden manuel teyit etmelidir.

Ne Yapıyor?

Kullanıcının izleme listesine aldığı GitHub depoları ile kayıt defterlerinde skill taraması gerçekleştirir. Her depodan skills/ dizin listesi ve SKILL.md frontmatter kısımları çekilerek registry-cache.json dosyasında 7 gün süreyle cache'lenir. Arama motoru isim ve açıklama alanları üzerinde keyword eşleştirmesi mantığıyla çalışır. Eşleşme sağlanan skill'ler kullanıcıya listelenir ve önizlemesi sunulur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk hukukçuları, global topluluk nezdinde geliştirilmiş ortak skill'leri bu araç üzerinden keşfedebilir. Doğrudan bir ülke mevzuatına dayanmayan (jurisdiction-agnostik) araçlar Türkiye pratiği için de ciddi katma değer sağlar.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill yapısal olarak bir arama motoru hüviyetindedir, hangi skill'lerin hangi hukuk sistemlerine uygun olduğuna dair hiçbir ön kabule sahip değildir. Bu araç salt bir repository arama motoru olduğundan, skill'in üreteceği içeriklerin Avukatlık Reklam Yasağı Yönetmeliği'ni veya meslek kurallarını ihlal edip etmeyeceği bu katmanda denetlenmez, söz konusu denetim mimari olarak skills-qa katmanına bırakılmıştır.

  • TR/KVKK keyword'leri için özel filtre yoktur: Türkçe arama terimlerine veya "kvkk", "verbis" gibi Türk hukukuna özgü anahtar kelimelere göre optimize edilmiş bir arama fonksiyonu mevcut değildir.
  • TR topluluk kayıt defteri önerisi yoktur: Skill, izleme listesine dâhil edilecek depolar hususunda Türkiye'ye özgü bir yönlendirme veya hazır liste sunmaz.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Watchlist'e TR depoları ekleyin: Türk hukuk teknolojileri topluluğu tarafından geliştirilen güvenilir GitHub depolarını izleme listesine entegre edin.
  • Cache yenileme periyodu: Türkiye'deki mevzuat dinamikleri hızlı değiştiğinden, cache verisinin güncellenme süresini varsayılan değer olan 7 günden daha dar bir takvime (örn. 3 gün) çekmeniz önerilir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Salt bir keşif mekanizması olduğundan doğrudan Mevzuat MCP entegrasyonu bulunmamaktadır.

Ne Yapıyor?

Arka planda (background agent olarak) tipik olarak haftalık periyotlarla çalışan bir eşzamanlama (senkronizasyon) aracıdır. İzleme listesindeki (watchlist) kayıt defterlerini (registry) ve depoları tarayarak yeni eklenmiş topluluk skill'lerini veya mevcut skill'lerdeki meta veri güncellemelerini fetch (çekme) işlemiyle alır. En kritik mimari özelliği: Sadece veri okuması (read) ve önbelleğe (cache) yazmasıdır. Otomatik olarak hiçbir skill'i kurmaz (auto-install) veya sistemde aktif hale getirmez. Yalnızca kullanıcıya "Yeni şu skill'ler topluluğa eklendi" şeklinde pasif bir bildirim (notification) üretir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Aracın kendi inisiyatifiyle hiçbir kurulum veya kod çalıştırma eylemi yapmaması, veri güvenliği ve dışarıya yetkisiz bilgi aktarımı risklerini (KVKK m. 8/9) minimize eder. Hukuk bürosunun sisteminde sessizce çalışarak yeni TR hukuku skill'lerini haber veren güvenilir bir izcidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Arka planda çalışan zamanlanmış bir iş (cron/job) mantığıyla hareket eder. Herhangi bir hukuk sistemini veya regülatif filtreyi baz almaz, izleme listesindeki kaynaklardaki raw (ham) değişiklikleri tespit eder. Veri sızdırmazlığı prensibine sıkı sıkıya bağlıdır.

  • Türkiye odaklı önceliklendirme yoktur: Eşzamanlama sırasında Türkiye menşeli veya KVKK/Türk Ticaret Kanunu odaklı repolardan gelen güncellemeleri, uluslararası regülasyon güncellemelerine göre önceliklendirecek bir yerleşik sıralama algoritması bulunmaz.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Güvenli ortamda bildirim: Skill'in ürettiği bildirimler doğrultusunda dikkatinizi çeken yeni bir araç olduğunda, doğrudan yükleme yapmadan evvel registry-browser ile detaylarına bakın ve her zaman skills-qa denetiminden geçirin.
  • Düzenli senkronizasyon: Türkiye'de yasal teknoloji ekosistemi hızla geliştiğinden, varsayılan haftalık çalışma periyodunu muhafaza etmeniz, yerel topluluk çözümlerini erkenden keşfetmenizi sağlar.

Yerel MCP Entegrasyonu

registry-sync arka planda çalışan ve sadece repository meta verilerini fetch eden pasif bir araç olduğundan, Mevzuat MCP ile doğrudan bir etkileşime girmez ve girmemesi mimari olarak da doğru olandır.

Ne Yapıyor?

Kullanıcı sistem üzerinde bir hukuki görev ifa ederken arka planda eşzamanlı olarak kayıt defteri cache'ini tarar. Eğer güçlü bir eşleşme (strong match) saptarsa, kullanıcıyı bölmeyecek şekilde pasif bir öneri sunar. Eşleşme kriterleri keyword örtüşmesi ve pratik profili uyumuna dayanır. Eşleşme eşiği bilinçli olarak yüksek tutulmuştur, sistem şüpheye düştüğünde hiç öneri yapmamayı tercih eder.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Verimliliği artırmaya matuf pasif bir öneri katmanı hüviyetindedir. Türk hukukçusunun mevcut iş akışını kesintiye uğratmadan kullanabileceği aletleri radarına sokar. Yapısal olarak Türk hukukuna ilişkin hiçbir kuralı ihlal etmez.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Eşleşme algoritması tümüyle keyword ve pratik profili parametrelerine dayalıdır, herhangi bir jurisdiction filtresi barındırmaz.

  • TR pratik alanları için ön tanımlı eşleşme matrisi yoktur: "KVKK Uyumu", "Vergi Hukuku" gibi uzmanlık alanları için optimize edilmiş bir eşleşme şablonu bulunmaz.
  • Avukatlık K. m. 35 uyumluluk filtresi yoktur: Önerilen skill, "avukat olmayan" kullanıcıya mütalaa verme intibaı uyandırıyor olsa dahi bu araç aşamasında filtrelenmez. Filtreleme işlemi skills-qa bünyesinde gerçekleştirilir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Bildirim ayarı: İlgili ayar Matching practice profile olarak muhafaza edilmelidir. Böylece yalnızca Türk hukukçusunun kendi icra ettiği uzmanlık alanı ile ilintili olan yetkin öneriler filtrelenir.
  • Pasif öneriye temkinli yaklaşım: Sistemden bir skill önerisi geldiğinde, muhakkak skills-qa denetiminden geçirilmesi tavsiye olunur.

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP ile doğrudan bir bağı bulunmamaktadır.

Ne Yapıyor?

Topluluk skill'lerini sisteme güvenli bir şekilde entegre etmekle mükellef olan güvenlik bariyeridir. Kurulum sürecini yedi ardışık adımlı bir akışla tatbik eder: (1) allowlist.yaml denetimi. (2) Skill'in fetch işlemi, yalıtılmış bir alt ajan (subagent) içerisinde icra edilir. (3) Ham (raw) SKILL.md tam metni hiçbir filtreden geçirilmeksizin kullanıcıya gösterilir. (4) Yapısal güven denetimi (structural trust check) ile hooks, MCP sunucuları ve izinler taranır. (5) skills-qa denetimi devreye girer. (6) Kullanıcıdan taze bir "yes" onayı talep edilir. (7) Onay sonrası dosyalar fiziken kopyalanır ve install-log.yaml dosyasına işlenir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk hukukunda vücut bulan avukatın sır saklama yükümlülüğü (Avukatlık K. m. 36) ve hukuki teknolojilerin kullanımında aranan özen borcu (Avukatlık K. m. 34) müştereken değerlendirildiğinde, sisteme kontrolsüz yazılım entegrasyonunu mani olan bu yapı hayati bir önem taşır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, dört farklı savunma katmanı ihtiva eden teknik bir güvenlik kapısıdır. Tasarım felsefesinde dikkate değer bir epistemik dürüstlük vurgulanmaktadır. Bu şeffaf epistemik yaklaşım, Türk hukukçuları açısından avukatın özen borcu (Avukatlık K. m. 34) bağlamında ciddiyetle dikkate alınması gereken teknik bir risk uyarısıdır.

  • TR-onaylı yayıncı listesi yoktur: allowlist.yaml dosyası varsayılan ayarlarında Türk hukuk teknolojisi ekosisteminden onaylanmış yerel yayıncılar için hazır bir liste sunulmaz.
  • KVKK m. 8/9 entegrasyon denetimi yoktur: Sisteme dâhil edilecek skill bir MCP konnektörü vasıtasıyla verileri dışarıya aktarıyorsa, aracın KVKK şartlarına uygun hareket edip etmediği otomatik kontrolden geçmez.
  • TBB Meslek Kuralları m. 7-10 sır saklama denetimi yoktur: Harici cloud servislerine müvekkil dosyalarına ait bağlamı aktarması ihtimalini otomatik tespit edecek yerleşik bir kural bulunmamaktadır.
  • FSEK lisans uyumluluğu denetimi yoktur: allowlist.yaml dosyası belli başlı lisansları geçerli kabul eder, ne var ki çıktıların 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca işleme veya çoğaltma haklarıyla uyumlu olup olmadığına dair spesifik denetim gerçekleştirilmez. Bilhassa personal, firm-internal veya product-embedding (hukuki yazılım üreten girişimci avukatlar için) gibi farklı kullanım (deployment) senaryolarında, örneğin product-embedding bağlamında katı GPL lisanslarının reddedilmesi gerektiğine dair otomatik bir kural seti mevcut değildir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

mode: restrictive
trusted_publishers:
  - anthropic-official
  - claude-for-legal-core
license_allowlist:
  - MIT
  - Apache-2.0
  - BSD-3-Clause
mcp_connector_allowlist:
  - "https://mcp.turkhukuku.example.com/mevzuat"
  - "https://mcp.turkhukuku.example.com/yargi"
data_transfer_restrictions:
  forbid_third_country_transfer: true
  exception_basis: "açık rıza / yeterlilik kararı / standart sözleşme / BCR"

Yerel MCP Entegrasyonu

Yapısal güven denetimi safhasında, yüklenmek istenen aracın içerisindeki yasal atıfları Mevzuat MCP üzerinden teyit kabiliyetine sahiptir. Uygunsuzluk tespit edilirse verification-log.md üzerine işlenerek kullanıcı uyarılır.

Ne Yapıyor?

uninstall, disable ve re-enable gibi temel iş akışlarının yürütülmesinden sorumlu referans skill'idir. Yükleyici araç ile simetrik bir mimaride çalışır. install-log.yaml dosyası sistemdeki gerçeğin tek kaynağı (single source of truth) olarak kabul edilir. Sistemdeki hiçbir first-party plugin'in konfigürasyonlarına veya skill'lerine dokunmayı kabul etmez.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'deki avukatlık mesleğinin temel ilkelerinden olan şeffaflık ve müvekkile karşı hesap verebilirlik prensipleriyle fevkalade uyumlu bir loglama mimarisi sunar.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, sistemin yapısal bütünlüğünü koruyan teknik bir arka plan yöneticisidir. Denetim izi (audit trail) tasarımı evrensel niteliktedir.

  • TR audit log retention (kayıt saklama) politikası yoktur: Varsayılan düzende install-log.yaml dosyası süresiz olarak saklanmaya programlanmıştır. Türkiye'deki 5 yıllık kanuni saklama süresi ile KVKK m. 7 silme yükümlülüğüne uyumlu otomatik bir döngü barındırmaz. (Sistem mimarisi gereği skill-manager yalnızca bir paket ve konfigürasyon yöneticisidir. Çalışma zamanında (runtime) hangi skill'in hangi müvekkil dosyasına eriştiğini loglamaz. Müvekkil verisi erişimlerinin takibi ve hesap verebilirlik yükümlülüğü (TBB Meslek Kuralları m. 7-10), bu katmanın değil, ana eklentilerin ve skills-qa'in 'Trust Surface' analizinin sorumluluğundadır.)

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Audit log yedekleme: install-log.yaml dosyasını düzenli periyotlarla yedekleyin ve bu verileri 5 yıllık yasal saklama süresi ile uyumlu arşive entegre edin.
  • Skill kaldırma sonrası temizlik denetimi: Atıl config dosyalarının içinde kişisel veri kalıp kalmadığını KVKK m. 7 uyarınca manuel yollarla muhakkak denetleyin.

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP ile doğrudan bir etkileşimi yahut entegrasyonu bulunmamaktadır.

Ne Yapıyor?

Sisteme yüklenmek istenen bir skill'i Legal Skill Design Framework kriterleri çerçevesinde 13 ayrı parametre üzerinden titiz bir incelemeye tabi tutar. Skill özelinde üç kritik hukuki hata modu (Legal Advice vs. Support, Confidentiality & Privilege, Accountability) üzerinden rijit bir denetim gerçekleştirilir. Yapılan denetim neticesinde sistem Ready, Some Concern, Material Concerns kararı üretir. İstisnai durumlarda doğrudan REFUSE kararı verilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Bu araç, plugin ekosisteminin en kritik ve sofistike hukuki denetçisidir:

  • Legal Advice vs. Support: Türk hukuku bağlamında Avukatlık K. m. 35 amir hükmü gereğince, hukuki mütalaa vermek münhasıran avukatların tekelindedir. Bu modül mesleki tekel hakkının korunmasına hizmet eder.
  • Confidentiality & Privilege: Türkiye'de Avukatlık Sırrı (Avukatlık K. m. 36) ve TBB Meslek Kuralları m. 7-10 hükümleri baz alınmalıdır.
  • Accountability: Yapay zekânın avukatın yerine geçerek karar kurmamasını denetler. Bu kurgu, vekalet sözleşmesi (TBK m. 502-514) hükümleriyle tam yapısal uyum arz eder.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Kullanılan framework parametreleri evrensel nitelik taşır. Aracın bazı alt seviye denetim mekanizmaları Amerikan pratiklerine atıfta bulunur (örn. FRCP 26(b)(3) kapsamındaki Attorney Work Product doktrini). Söz konusu Amerikan menşeli atıflar, Türkiye pratiğinde Avukatlık K. m. 36 ve TBB Meslek Kuralları m. 7-10 hükümleriyle ikame edilmek üzere kullanıcının manuel adaptasyonuna açık bırakılmıştır.

  • TR-spesifik failure mode kataloğu yoktur: Türkiye pratiği için sisteme entegre edilmemiş kritik hata modları mevcuttur: Avukatlık Reklam Yasağı, VERBİS Kayıt Yükümlülüğü, TBB Meslek Kuralları m. 7-10.
  • Schema parametresi TR Baro standartlarını içermez: Türkiye pratiğindeki avukatın gözetimi altında çalışma (Avukatlık K. m. 9) hukuki mefhumu için spesifik bir şema kontrolü yoktur.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

QA strictness: strict
failure_mode_checks:
  legal_advice_vs_support: enabled
  confidentiality_and_privilege: enabled
  accountability: enabled
  avukatlik_reklam_yasagi: enabled
  verbis_kayit_uyarisi: enabled
  tbb_meslek_kurallari_7_10: enabled
verdict_thresholds:
  material_concerns_triggers:
    - "müvekkil verisi üçüncü ülkeye aktarılıyor + KVKK m. 9 uyarınca yasal dayanağı yok"
    - "skill çıktısı sarih mütalaa karakteri taşıyor + non-lawyer unvanlı kullanıcıya hitap ediyor"
    - "mevzuat atıfı [verify-pinpoint] olarak etiketlenmiş + Mevzuat MCP entegrasyonu mevcut değil"
freshness_rubric:
  regulatory: 
    max_age_days: 30
    description: "AYM iptal kararları, KVKK Kurulu ilke kararları, torba yasa değişiklikleri"
  procedural:
    max_age_days: 90
    description: "Yargıtay ve Danıştay içtihat değişiklikleri"
  stylistic:
    max_age_days: 180
  stable:
    max_age_days: 365

Yerel MCP Entegrasyonu

skills-qa modülü, değerlendirmeye alınan skill içerisindeki tüm Türk mevzuatı atıflarını Mevzuat MCP vasıtasıyla teyit edebilir ve bulguları verification-log.md dosyasına kaydeder.

Ne Yapıyor?

Yüklü durumdaki bir topluluk skill'ini sistemden kalıcı ve geri dönülemez biçimde kaldırır. Arka planda skill-manager referans skill'inin uninstall iş akışını tetikler. Silinmek üzere hedeflenen tüm yollar kullanıcıya tek tek listelenir ve işlemin icrası için açık bir "yes" onayı aranır. İşlem install-log.yaml dosyasına işlenir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk hukukçusunun, işlevsizleşen skill'leri sistemden temizleyerek dijital ortamını arındırmasına olanak tanır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, temel bir dijital hijyen ve sistem temizliği aracı olarak işlev görür, hiçbir hukuki kurala atıfta bulunmaz. Kullanıcı onayından geçen bu temizlik mimarisi evrensel standartlara dayanır.

  • KVKK m. 7 silme/yok etme uyarısı yoktur: Herhangi bir skill sistemden kalıcı olarak kaldırıldığında, o aracın geçmişte ürettiği dizinlerinde kişisel veriler bırakıp bırakmadığına dair otomatik denetim icra edilmez.
  • Audit trail (denetim izi) kaybı riski: Bir skill silindikten sonra, o aracın geçmişte ürettiği hukuki çıktılar kaynak bağlamından kopabilir. TBB Meslek Kuralları m. 7-10 çerçevesinde hesap verebilirlik için uninstall işlemi öncesinde çıktıların arşive aktarılması tavsiye edilmektedir.
  • Veri taşınabilirliği yoktur: Silinen skill'in geride bıraktığı veriler otomatik olarak alternatif formata aktarılamazsa, KVKK m. 11 veri taşınabilirliği ilkesiyle çelişkiye düşebilir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

  • Uninstall öncesi arşivleme: Silinecek olan aracın outputs klasöründe yer alan tüm verileri, işlem öncesinde güvenli bir dizine taşıyarak 5 yıllık yasal evrak saklama süresi ile hukuken uyumlu bir pozisyon alın.
  • KVKK m. 7 kontrolü: Uninstall işlemi tamamlandıktan hemen sonra kişisel veri artığı kalmadığından emin olun.
  • First-party plugin koruması: Terminal üzerinden yürütülecek first-party bir uninstall komutu sistem tarafından otomatik olarak reddedilir, bu defansif güvenlik katmanı ana plugin'leri korur.

Yerel MCP Entegrasyonu

uninstall skill'i salt bir dosya silme modülü olduğundan Mevzuat MCP ile doğrudan bir etkileşimi yoktur. Ne var ki bir hukukçu aracı sistemden kalıcı olarak çıkarma kararı vermeden evvel mevzuatın güncel durumunu Mevzuat MCP üzerinden teyit edebilir.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

legal-builder-hub eklentisi, claude-for-legal ekosisteminin yargı çevresinden tamamen bağımsız, temel yönetim ve altyapı katmanı olarak işlev gören bir meta-plugin'dir. Sistemin kurulum, güncelleme ve entegrasyon süreçlerini üstlenen bu yapı, bünyesindeki 11 skill'in tamamı yönünden 🟢 Sınıf A jurisdiction-agnostik altyapı kategorisinde değerlendirilmiştir.

1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profili (Zorunlu)

Diğer tüm eklentilerin profillerini yöneten bir meta-katman niteliğinde olduğundan, kendi CLAUDE.md konfigürasyonu minimal düzeydedir. Ancak yüklenen araçların doğurabileceği riskler dikkate alındığında, skill seçiminde Avukatlık K. m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüklerine titizlikle riayet edilmesi şarttır. Ayrıca, skill'lerin harici sistemlere veya farklı MCP sunucularına kontrolsüz veri aktarımının engellenmesi için KVKK m. 7, m. 8 ve m. 9 hükümlerine uyumlu kısıtlamalar konulmalıdır. Sisteme eklenecek yeni araçların Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne aykırı bir pazarlama vasıtasına dönüşmemesine dikkat edilmelidir. Bunlara ek olarak, Türkiye pratiğinde kullanılacak bağlantı araçlarının (Mevzuat MCP, Yargı MCP, MarkaPatent MCP, Lit MCP, YokTez MCP) profil içerisindeki izin listesine (allowlist) mutlaka tanımlanması gerekmektedir.

Bu eklenti, ekosistemdeki diğer tüm araçların MCP entegrasyonlarını merkezi olarak yönetir. Türkiye özelinde geliştirilen Mevzuat MCP, Yargı MCP, MarkaPatent MCP, Lit MCP ve YokTez MCP bağlantılarının güvenilir kaynaklar olarak sisteme tanıtılacağı ana merkez legal-builder-hub katmanıdır. Bilhassa skill-installer aracının, bu yerel Türk MCP'lerini onaylı veri kaynakları ve konnektörler olarak tanıması, doğrulama süreçlerinde doğrudan bu kaynaklara başvuracak şekilde yapılandırılması şiddetle önerilir.

3. Katman: Aktif İnsan Denetimi (Vazgeçilmez)

Sistemdeki araçların skill-installer ve auto-updater üzerinden gerçekleştirebileceği otomatik güncelleme faaliyetleri, TBB Meslek Kuralları m. 7-10 kapsamında düzenlenen avukat-müvekkil gizliliği ve Avukatlık K. m. 34 uyarınca aranan özen borcu ile doğrudan çelişme riski taşır. Bu sebeple güncellemeler hiçbir zaman tamamen otomatik olarak uygulanmamalı, her bir majör sürüm veya araç değişikliği mutlak surette avukatın açık onayından geçirilmelidir. İlaveten, herhangi bir skill için uninstall süreci başlatılmadan evvel, söz konusu aracın ürettiği hukuki çıktılar ve log kayıtları, yasal evrak saklama yükümlülüğü gereğince 5 yıl boyunca güvenli bir ortamda arşivlenmelidir.

Sonuç

Özetle, legal-builder-hub eklentisi yargı çevresinden bağımsız bir altyapı sunmakla birlikte, Türk avukatların diğer hukuki plugin'leri Türkiye pratiğine uygun ve güvenli bir şekilde kullanabilmeleri için en kritik kontrol katmanını teşkil etmektedir. Sistemin temelini oluşturan otomatik güncelleme, veri aktarımı ve silme davranışları, Türk avukatlık etiği ve yasal saklama yükümlülükleri çerçevesinde manuel olarak sınırlandırıldığı takdirde, mesleki standartlarla tam bir uyum sağlanacaktır.

legal-builder-hub, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi | Claude for Legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Raporu | Beta Space Studio | Beta Space Studio