employment-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici karakteri ve iş güvencesi rejimi göz önüne alındığında, ABD federal ve eyalet hukuku karması üzerine kurgulanmış bir iş hukuku plugin'inin Türkiye pratiğine uyarlanması, sair plugin'lere kıyasla çok daha kapsamlı ve derinlikli bir hukuki adaptasyon gerektirmektedir. Bu bölüm, söz konusu uyarlamanın sınırlarını ve hukuken kritik kırılma noktalarını her bir skill özelinde netleştirmeyi amaçlamaktadır.

Türkiye Pratiği: İnsan kaynakları alanında çalışan avukatlar, kurumsal hukuk departmanlarının iş hukuku birimleri ve özel hukuk bürolarında işçi-işveren uyuşmazlıklarını yürüten meslektaşlar için birincil kullanım potansiyeli taşıyan bir araçtır. Güçlü Yönleri (TR için): matter-workspace, cold-start-interview, customize ve investigation-* ailesi jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) bir altyapı sunmaktadır. Öte yandan termination-review, hiring-review, worker-classification ve wage-hour-qa yapısal bir iskelet sağlamakla birlikte, 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kurallarının kullanıcı tarafından sisteme manuel olarak tanımlanmasını zorunlu kılar. Dikkat: Skill'lerin hiçbiri Türk iş mevzuatına özgü önceden tanımlanmış (pre-built) citation, check veya threshold mekanizmaları içermemektedir. Plugin'in mimari temeli "No silent supplement" (sessizce boşluk doldurma yok) ve "Research before answering" (yanıtlamadan önce araştır) kurallarına dayanır. Skill'ler kuralları ezberlemez, onaylı bir araştırma aracı (Westlaw, CourtListener, MCP) bulamadıklarında modelin kendi eğitim verisine başvurmak zorunda kalırlar ki bu durum halüsinasyon riskini artırır ve bolca doğrulanmamış [verify] etiketi üretmelerine yol açar. Dolayısıyla TR mevzuat MCP entegrasyonu olmadan kullanım önerilmemektedir. Ayrıca "Source attribution" (kaynak etiketleme) kuralı ([Westlaw], [CourtListener], [web search - verify], [model knowledge - verify]) skill prompt'larında zorunlu olup, Türkiye kullanımı için sisteme [Mevzuat MCP] veya [Yargıtay Kararları MCP] etiketlerinin tanıtılması elzemdir.

Bu analiz, employment-legal plugin'i bünyesindeki 20 adet skill'i, repository'de yer alan SKILL.md davranış kuralları temelinde Türk iş hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. İlgili plugin, ABD federal iş mevzuatı (FLSA, FMLA, Title VII, ADEA, ADA, OWBPA, NLRA), eyalet düzeyindeki iş hukuku rejimleri (California, New York, Washington, Colorado vb.) ile Birleşik Krallık, AB, Avustralya ve Kanada gibi hukuk sistemlerine uygun olarak tasarlanmıştır. Türkiye pratiğine uyum sağlamak üzere öngörülen yegâne mekanizma, kullanıcının kurulum aşamasında Jurisdictions: TR parametresini ve 4857 sayılı İş Kanunu kurallarını kendi profiline bizzat tanımlamasıdır.

Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 20 skill'in 7'si 🟢 (jurisdiction-agnostik altyapı), 13'ü 🟡 (manuel profil ve TR MCP entegrasyonu gerektirir) olarak sınıflandırılmıştır. 🟡 kategorisindekilerin hiçbiri ön yapılandırma olmaksızın Türkiye'de doğrudan ve eksiksiz bir çalışma garantisi sunmamaktadır. Özellikle hiring-review skill'i, "at-will employment" kontrolünü açıkça "ONLY if the jurisdiction is US" şartına bağlamak suretiyle Sınıf B (yarı-aware) bir hassasiyet sergilemekte ve ABD dışındaki yargı çevreleri (non-US) için kullanıcıya "ihbar süresini sor" yönlendirmesi yapmaktadır. Bu durum, kullanıcının prompt mühendisliği tekniklerini tatbik etmesini veya ilgili TR connector'ı sisteme entegre etmesini zorunlu kılmaktadır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill	TR Uygulanabilirlik	Jurisdiction Sınıfı	Kısa Gerekçe
cold-start-interview	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Kullanıcıdan jurisdictional footprint'i açıkça talep eder, TR seçeneği belirtilebilir. 4857 sayılı İş Kanunu'na özgü sorular kullanıcı tarafından manuel yanıtlanmalıdır.
customize	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Profil düzenleme işlevi görür. Jurisdiction kurallarından bağımsız çalışır.
matter-workspace	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Dosya izolasyonu sağlar, in-house/private-practice ayrımı dışında jurisdiction kuralı içermez.
expansion-kickoff	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Genişleme proje yöneticisidir, içerik üretmez, international-expansion reference skill'ini çağırır.
expansion-update	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Genişleme tracker güncellemesi yapar, jurisdiction'dan bağımsız operasyonel bir araçtır.
investigation-open	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Intake formunda Weingarten ve Garrity sorguları hardcoded yer alır, tam agnostik değildir.
investigation-add	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Veri ekleme altyapısıdır, dosya yönetimi ve kanıt organizasyonu katmanıdır.
investigation-query	🟢 EVET	Altyapı (agnostik)	Dosya içi sorgulama motorudur, içtihat veya mevzuata atıf yapmaz.
international-expansion	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: ABD eyaletleri arası ve uluslararası EOR vs. entity karşılaştırması. TR pratiği için: 4904 sayılı Kanun ile İş K. m. 7 (Geçici İş İlişkisi, yalnızca lisanslı ÖİB üzerinden) manuel olarak eklenmelidir.
internal-investigation	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: Weingarten hakları (NLRA), Garrity bağışıklığı. TR pratiği için: İş K. m. 26 (6 iş günlük hak düşürücü süre), İş K. m. 19 (savunma alma yükümlülüğü) ve Avukatlık K. m. 36 (sır saklama) sisteme tanıtılmalıdır.
investigation-memo	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: ABD "Attorney-Client Privilege" ve "Attorney Work Product" doktrini. TR pratiği için: Avukatlık K. m. 36, HMK m. 249 (tanıklıktan çekinme) ve in-house avukatların pozisyonuna dair Yargıtay içtihatları manuel değerlendirilmelidir.
investigation-summary	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Audience-stripping mantığı evrenseldir, ancak KVKK m. 4 veri minimizasyonu ve "bilmesi gereken" (need-to-know) ilkesi ile uyum manuel olarak sağlanmalıdır.
handbook-updates	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: ABD eyalet supplement diff'leri ve sözleşmesel nitelik. TR pratiği için: İş K. m. 22 kapsamındaki çalışma koşullarında esaslı değişiklik ve 6 iş günlük yazılı rıza prosedürü manuel olarak entegre edilmelidir.
policy-drafting	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: ABD eyalet supplement'leri. TR pratiği için: 6331 sayılı İSG Kanunu, KVKK Çalışan Aydınlatma Metni ve TİS uyumu manuel olarak tanımlanmalıdır.
hiring-review	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	At-will kontrolünü "ONLY if the jurisdiction is US" kuralına bağlar. TR pratiği için: TBK m. 444-447 (rekabet yasağı), İş K. m. 15 (deneme süresi) ve İş K. m. 8 (yazılı şekil) manuel olarak eklenmelidir.
termination-review	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: ABD eyalet final-pay süreleri, OWBPA, FLSA flag'leri. TR pratiği için: İş K. m. 17-21 (iş güvencesi, işe iade), 1475 s.K. m. 14 (kıdem tazminatı), İş K. m. 25 (haklı fesih) kritik şekilde manuel tanımlanmalıdır.
leave-tracker	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: FMLA 12 haftalık eşik, ADA accommodation, designation notice 5 iş günü. TR pratiği için: İş K. m. 53 (yıllık izin), m. 74 (analık izni), Ek m. 2 (mazeret izinleri) ve SGK iş göremezlik manuel eklenmelidir.
log-leave	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in: FMLA designation notice ve med-cert deadline'ları. TR pratiği için: İş K. m. 56 (izin defteri) ve SGK işgöremezlik bildirim süreleri manuel olarak tanımlanmalıdır.
wage-hour-qa	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	FLSA hesaplamalarını matematiksel şablon olarak sunar, asıl kuralları yargı çevresi bazlı araştırır, doğrulamadan kural uydurması açıkça yasaklanmıştır.
worker-classification	🟡 KISMEN (Orta-Yüksek Risk)	Sınıf B (yarı aware)	Yerel testi araştırır ancak araştırma aracı yoksa modelin eğitim verisi ağırlığı sebebiyle ABD testlerine (ABC/IRS) sapma riski doğurur.

/employment-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Plugin'in kurulum mülakatı sürecini yönetir. Kullanıcının iş hukuku pratiğine ait jurisdictional footprint'i (eyaletler, ülkeler, çalışan dağılımı), risk iştahını, eskalasyon kontaklarını, fesih risk tetikleyicilerini ve kıdem tazminatı uygulamasını öğrenerek, elde ettiği verileri CLAUDE.md profil dosyasına kaydeder. Kurulum aşamasında üç temel referans (seed) dokümanı talep eder: çalışan el kitabı (handbook), üç adet fesih memorandumu (termination memo) ve teklif mektubu (offer letter) şablonu. Skill, bu dokümanlar üzerinden şirketin fiili fesih risk pattern'lerini, severance posture'unu (kıdem ve ihbar tazminatı uygulamasını) ve handbook metin üslubunu (house style) çıkarır. Plugin bünyesindeki diğer 19 skill, faaliyetlerini bu ana profile dayandırarak yürütür.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Bu skill, jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) bir kurulum aracı niteliğindedir. 4857 sayılı İş Kanunu standartlarına uygun bir profil oluşturulmasının önündeki yegâne pratik gereklilik, kullanıcının ilgili İş Kanunu, TBK ve KVKK referanslarını sisteme Markdown formatında doğru ve eksiksiz bir biçimde girmesidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Skill, jurisdictional footprint bilgisini kullanıcıdan açık bir sorgu ile talep eder. Geçerli olacak hukuk sisteminin "ABD federal + eyalet (California, NY, Texas)" veya "Türkiye (4857 sayılı İş Kanunu)" olacağı yönünde herhangi bir ön kabulde bulunmaz, tespiti kullanıcının beyanına bırakır. SKILL.md dokümantasyonunda, Türkiye pratiğini açıkça yahut örtülü olarak dışlayan hiçbir kural bulunmamaktadır. İki dakikalık hızlı kurulum (quick-path) seçeneğinde yalnızca rol, practice setting (in-house / private practice / clinic) ve jurisdictional footprint bilgileri istenirken, on beş dakikalık tam kapsamlı kurulum (full-path) seçeneğinde sürece fesih review tetikleyicileri, yüksek riskli fesih flag'leri, kıdem tazminatı framework'ü, handbook ekleri ve worker-classification varsayılanları da dahil edilmektedir.

Skill, kurulum mülakatı esnasında Türk iş hukukuna özgü hazır bir soru seti sunmamaktadır. Kullanıcının aşağıda belirtilen hususları kendi inisiyatifiyle sisteme tanımlaması elzemdir:

• 4857 sayılı İş Kanunu m. 18 uyarınca iş güvencesi rejimi (30 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, 6 aylık kıdemi dolduran işçiler için "geçerli sebep" şartı).
• İş K. m. 17 kapsamındaki ihbar süreleri skalası (6 aydan az kıdem için 2 hafta, 6 ay-1.5 yıl arası 4 hafta, 1.5-3 yıl arası 6 hafta, 3 yıl ve üzeri kıdem için 8 hafta).
• 1475 sayılı mülga İş Kanunu m. 14 uyarınca yürürlüğünü koruyan kıdem tazminatı hesaplama esasları (her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş ücret ve kıdem tazminatı tavanı sınırları).
• İş K. m. 19 kapsamındaki feshin yazılı şekil şartı ve işçinin savunmasının alınması zorunluluğu (davranış veya verim feshi öncesi).
• İş K. m. 20-21 uyarınca işe iade davası rejimi (fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuk ve akabinde 2 hafta içinde dava açma süresi).
• İş K. m. 24 (işçinin haklı sebeple derhal feshi) ve İş K. m. 25 (işverenin haklı sebeple derhal feshi) ile m. 26 kapsamındaki 6 iş günlük hak düşürücü süre kuralı.
• İş K. m. 53 yıllık ücretli izin skalası (1-5 yıl kıdem için 14 gün, 5-15 yıl için 20 gün, 15 yıl ve üzeri için 26 gün, 18 yaş altı ile 50 yaş üstü işçiler için minimum 20 gün).
• 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki disiplin kurulu ve sendika işyeri temsilcisi katılımı yükümlülükleri.
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki risk değerlendirmesi ile İSG profesyoneli bulundurma yükümlülükleri.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Practice Setting
in-house / private-practice

## Company
[şirket adı]

## Industry
[sektör, finans/sağlık/üretim/teknoloji]

## Jurisdictional footprint
- TR

## Applicable statutes
- 4857 sayılı İş Kanunu (genel)
- 854 sayılı Deniz İş Kanunu (uygulanıyorsa)
- 5953 sayılı Basın İş Kanunu (uygulanıyorsa)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 393 vd., hizmet sözleşmesi)
- 5510 sayılı SGK Kanunu
- 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu (sendikalı işyeri ise)
- 6331 sayılı İSG Kanunu
- 6698 sayılı KVKK (çalışan verisi)

## Employee count
[<30 / 30+ → iş güvencesi kapsamı]

## Termination review triggers
- Performance/davranış feshi → İş K. m. 19 savunma alma kontrolü ZORUNLU
- 30+ işçi + 6+ ay kıdem → iş güvencesi kapsamı, "geçerli sebep" gerekir
- Haklı sebeple fesih → İş K. m. 26, 6 iş günlük hak düşürücü süre
- İhbar süreleri → İş K. m. 17 skalası (2/4/6/8 hafta)

## Severance framework
- Kıdem tazminatı: her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş ücret (1475 s.K. m. 14)
- Kıdem tazminatı tavanı: yıllık olarak güncellenir → Mevzuat MCP'den çek
- İhbar tazminatı: İş K. m. 17 (önel verilmeden fesihte)

## High-risk flags
- Hamile/doğum izni dönüşü işçi (İş K. m. 74, analık izni sonrası 6 ay)
- Sendika temsilcisi/üyesi (6356 s.K. m. 24)
- İhbar edici (whistleblower), TCK m. 282 ve özel mevzuat
- İş kazası geçirmiş işçi (İSG K. m. 25)

## Escalation
GC + Dış İş Hukuku Avukatı (işe iade davası riski varsa)

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill, kurulum mülakatı aşamasında kullanıcının sunduğu hukuki iddiaları ortaya çıktıkça doğrulama ("verify user-stated legal facts as they come up") eğilimindedir. Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının "İş K. m. 17 uyarınca 3 yıllık kıdemli işçinin ihbar süresi 8 haftadır" şeklindeki bir beyanı, kanun lafzı ile doğrudan karşılaştırılarak teyit edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda ise kıdem tazminatı tavanının güncel rakamı ve uygulama tarihleri sisteme anlık olarak çekilebilir. Doğrulama yapılamadığı durumlarda skill, [verify] etiketiyle uyarıda bulunmadan profili kaydetmez.

/employment-legal:customize

Ne Yapıyor?

cold-start-interview mülakatının tamamını yeniden başlatmaya gerek kalmaksızın, profilin yalnızca belirli bir modülünü güncellemeyi sağlar. Jurisdictional footprint, risk posture, eskalasyon kişileri, hiring review kuralları, termination review kuralları, handbook pozisyonları, soruşturma tercihleri veya matter workspace path'leri gibi unsurlardan herhangi biri değiştirildiğinde, sistem sadece o spesifik alana müdahale eder. Şirket bilgilerine (Jurisdictions, Industry vb.) yönelik güncellemelerde ise, 12 plugin'in tamamını etkileyen company-profile.md dosyasında eşzamanlı değişiklik yapar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Profil düzenleme işlevi gören bu araç, yargı çevresine özgü regülasyonların kullanıcı tarafından sisteme manuel olarak işlenmesi durumunda, söz konusu düzenlemelerin organizasyonunu sorunsuz bir biçimde yerine getirir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Profil tablosunun mimarisi statiktir, kullanıcı tarafından hangi kurallar veya rejimler tanımlanırsa, skill bunları itirazsız biçimde kabul eder. Skill'in içerdiği koruyucu mekanizmalar (guardrail) şunlardır: Bir bölümün tamamen silinmesini engeller (bunun yerine [Not currently staffed, retain rules for re-entry] etiketi sunar), profilde mantıksal tutarsızlık (örneğin "CA footprint + agresif non-compete posture") yaratan değişiklikleri tespit ederek kullanıcıya bildirir, ve [verify] / [review] etiketleri ile pre-flight citation kontrolü gibi yük taşıyan (load-bearing) mekanizmaların kaldırılmasını reddeder.

• Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri tarafından yeni bir içtihat oluşturulduğunda (örneğin "feshin son çare olması" ilkesinin sınırları yahut çağrı üzerine çalışma rejiminin yorumlanması), bu içtihatların profile yansıtılması skill'in fonksiyonu kapsamında değildir, ilgili revizyonlar kullanıcı tarafından manuel olarak yürütülmelidir.
• company-profile.md dosyasına "Jurisdictions: TR" kuralı eklendiğinde, diğer 11 plugin'in (privacy-legal, corporate-legal, ip-legal vb.) bu revizyonu algılayabilmesi için, söz konusu plugin'lerin de Türkiye'ye özgü yapılandırılmış CLAUDE.md profillerine sahip olmaları zorunludur.
• Kıdem tazminatı tavanı periyodik olarak (her Ocak ve Temmuz aylarında) güncellenmekte olup, bu rakamın CLAUDE.md profilinde manuel olarak revize edilmesi elzemdir. Skill'in bünyesinde otomatik güncelleme mekanizması bulunmamaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Yargıtay içtihadı değişikliği sonrası: /employment-legal:customize "Termination review trigger'a Yargıtay 9. HD [karar no] eklendi, feshin son çare olması ilkesi katı yorumlanıyor"
• Asgari ücret/kıdem tavanı güncellemesi: /employment-legal:customize "Kıdem tazminatı tavanı [yeni rakam] olarak güncellendi (Hazine ve Maliye Bakanlığı tebliği)"
• Sendikalaşma operasyonları: İşyerinde sendika kurulması veya TİS imzalanması durumunda: /employment-legal:customize "TİS imzalandı: Disiplin Kurulu prosedürü zorunlu, sendika temsilcisi termination escalation'a eklendi".

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktifken gerçekleştirilen customize çağrılarında, kullanıcı tarafından sunulan yeni Yargıtay kararları veya kanun değişikliklerine dair citation'lar anında teyit edilebilir. Aksi takdirde, modelin kendi eğitim verisinden kaynaklanan "yeni bir karar mevcut" şeklindeki bir önerme, doğrulanmaya muhtaç kabul edilerek [verify] etiketi ile işaretlenir.

/employment-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Özel hukuk büroları (private practice) için müvekkil ve dosya bazlı bağlam izolasyonu sağlar. Her bir uyuşmazlık veya danışmanlık dosyası (matter) kendisine ait özel bir tanımlayıcı (slug) ile klasörlenir, matter.md (dosya kimliği), history.md (süreç kronolojisi), notes.md (çalışma ve araştırma notları) ve outputs/ (skill çıktıları) dizini şeklinde yapılandırılır. In-house (şirket içi hukuk departmanı) kullanıcıları için bu özellik varsayılan olarak kapalıdır, yalnızca cold-start-interview aşamasında "private practice" seçeneğinin işaretlenmesi halinde aktifleşir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de faaliyet gösteren avukatlık büroları ve hukuki danışmanlık firmaları, bilhassa işçi-işveren uyuşmazlıklarında çoklu müvekkil ile çalışan iş hukuku avukatları için son derece ideal ve güvenli bir dosya yönetim altyapısı sunmaktadır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bütünüyle dosya yönetim katmanına hizmet eder. İsimlendirme kuralları (naming conventions), dizin ağacı oluşturma, dosyalar arası geçiş yapma (switch), listeleme (list) ve dosyayı kapatma/arşivleme (close) gibi yapısal komutları barındırır. Herhangi bir maddi hukuk kuralına veya jurisdiction'a tabi değildir. Matter type kategorileri içinde "hire | termination | investigation | leave | accommodation | classification | country expansion | policy project | other" yer almakta olup, bu kategoriler dosya etiketlemesi haricinde hukuki bir işlev görmemektedir.

• 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 (Sır saklama yükümlülüğü) ile Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları m. 7-10 (Avukat-müvekkil gizliliği) bağlamında ele alındığında, dosyalar arası bağlam paylaşımının (Cross-matter context) varsayılan olarak off (kapalı) tutulması, halihazırda yeterli bir koruma sağlamaktadır ve sistemsel bir ek müdahale gerektirmez.
• Avukatlık Kanunu m. 42 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca öngörülen dava evraklarının 10 yıllık kanuni saklama süresi (TBK m. 146 genel zamanaşımı süresi paralelinde) göz önüne alındığında, bir matter "close" komutuyla sonlandırıldıktan sonra _archived/ dizinine taşınmalıdır (bu işlem dosyayı tamamen silmez, salt arşive intikal ettirir).
• Türk iş hukukuna özgü matter type kategorilerinin (örneğin "işe iade davası", "kıdem-ihbar tazminatı alacağı", "mobbing davası", "hizmet tespiti", "iş kazası tazminatı") sisteme entegre edilmesi pratik fayda sağlayacaktır. Zira mevcut kategoriler, ABD uygulamasındaki "investigation | accommodation | classification" gibi başlıkları yansıtmaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Confidentiality level parametresinde "heightened" seçeneği, özel nitelikli kişisel veri barındıran (KVKK m. 6, sağlık verisi, sendika üyeliği) veya avukat-müvekkil gizliliğine katı surette tabi olan dosyalar için standart olarak tercih edilmelidir.
• Matter slug konvansiyonu: <müvekkil>-<konu>-<yıl> formatında yapılandırılmalıdır (örn. acme-ise-iade-2026, xyz-kidem-tazminati-2026, beta-mobbing-2026).

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill hukuki içerik üretmediği, salt dosya yönetimi işlevini yerine getirdiği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu söz konusu değildir.

/employment-legal:expansion-kickoff

Ne Yapıyor?

Bir şirketin yeni bir ülkeye genişleme planını başlatan stratejik bir araçtır. Süreç, işe alım yapılacak rollerin belirlenmesi, "EOR (Employer of Record) mu yoksa yerel şirket (Entity) mi kurulmalı?" analizinin yapılması, finans, vergi ve İK departmanları için birimler arası (cross-functional) sorular hazırlanması ve ülke bazlı risklerin taranmasını kapsar. Skill, international-expansion referans skill'ini çağırarak tüm paydaşlar (stakeholders) arasında koordinasyon sağlar ve proje takibi için bir YAML şeması (expansion-[slug].yaml) oluşturur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk şirketlerinin yurt dışına açılmasında veya yabancı şirketlerin Türkiye pazarına girişinde (Market Entry) izlenen standart profesyonel iş akışıyla büyük ölçüde örtüşür. Tracker mekanizması, hukuki mütalaa üretmekten ziyade proje yönetimi sağladığından doğrudan bir hukuki risk taşımaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bu skill, hukuki bir kural uygulamaktan ziyade operasyonel bir framework sunduğundan, maddi hukuk sistemlerinden bağımsız olarak çalışır. Hedef ülkenin (örneğin Almanya, İngiltere, Singapur) iş hukuku kuralları için international-expansion reference skill'inde tanımlanan ABD-merkezli karar matrisini ve cross-functional tetikleyicileri kullanır.

• Türkiye'ye gelen yabancı yatırımcılar için: 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (yabancı çalışma izni) ve 6102 sayılı TTK m. 124 vd. (anonim/limited şirket kuruluşu) kapsamındaki kritik kilometre taşları tracker'a manuel olarak eklenmelidir.
• Türkiye'den yurt dışına genişleyen şirketler için: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) kapsamındaki "Daimi Temsilcilik" (Permanent Establishment) riski ve Sermaye Hareketleri Genelgesi kapsamındaki yurtdışı şirket kuruluş bildirimleri tracker'a tanımlanmalıdır.
• Mersis kaydı, Vergi Dairesi tescili, SGK işyeri sicil numarası alımı ve KVKK VERBİS kaydı gibi Türkiye'ye özgü hukuki-operasyonel eşikler tracker sisteminde varsayılan olarak yer almamaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Tracker maddeleri arasına şu Türkiye-spesifik adımlar eklenmelidir:
  • Mersis kaydı (Ticaret Sicili), owner: Yerel Müşavir
  • SGK işyeri sicil numarası, owner: SGK Müşaviri
  • Vergi Dairesi tescili, owner: Mali Müşavir
  • KVKK VERBİS kaydı, owner: DPO
  • Çalışma İzni (6735 s.K.), owner: Yabancı Çalışma İzni Danışmanı (yabancı çalışan istihdam ediliyorsa)

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill bizatihi hukuki içerik üretmediği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu gerektirmez, ancak arka planda çağırdığı international-expansion reference skill'i, ülke bazlı hukuki risk uyarıları üretirken Mevzuat MCP bağlantısından faydalanır.

/employment-legal:expansion-update

Ne Yapıyor?

Devam eden bir uluslararası genişleme projesinin güncel durumunu raporlar. expansion-[slug].yaml tracker dosyasındaki maddeleri revize eder, geciken görevleri "Overdue" olarak işaretler, bir sonraki öncelikleri saptar ve süreçte hangi engellerin aşıldığını (unblocked) yeniden hesaplar. Süreçlerin merkezi takibini sağlayan bir proje yönetim aracıdır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de yürütülen uluslararası genişleme projelerinin periyodik takibinde herhangi bir hukuki veya operasyonel engel oluşturmaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Tamamen YAML dosyası üzerinde CRUD (Create-Read-Update-Delete) işlemleri yürüten teknik bir araçtır. Hukuki içerik üretmez veya yargı çevresine özgü kurallar tatbik etmez, salt olarak status field'larını günceller ve bağımlılık (dependency) mantığını işletir.

Bu skill halihazırda var olan tracker üzerindeki maddeleri güncellediğinden, yaşanabilecek eksiklikler bir önceki expansion-kickoff skill'inde tanımlanan Türkiye-spesifik tracker maddelerinin (Mersis, SGK, VERBİS, yabancı çalışma izni) sisteme önceden eklenmiş olup olmadığına bağlıdır. Skill'in kendi mimarisinde bağımsız bir built-in eksikliği bulunmamaktadır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Haftalık güncelleme rutininde, özellikle yabancı çalışma izni başvurularındaki "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 30 gün içinde değerlendirir" kuralı bağlamında tracker'da "Overdue" kontrolünün işletilmesi kritiktir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Doğrudan bir mevzuat sorgusu yürütmediği için Mevzuat MCP entegrasyonuna ihtiyaç duymaz.

/employment-legal:investigation-open

Ne Yapıyor?

Yeni bir iç soruşturma dosyası açar. İlk alım (intake) sürecini yönetir: İddianın özet tanımı, şikayetçi ve şüphelinin (respondent) kimlikleri, eylem zamanı, soruşturmanın avukat-yönlendirmeli (attorney-directed) olup olmadığı, soruşturma tipi (HR/finansal/yönetici/whistleblower) ve sendika veya kamu işvereni durumu sorgulanır. Akabinde soruşturma için kalıcı bir çalışma alanı (matter directory) oluşturur, sources checklist'i ve investigation log'u (log.yaml) hazırlar. internal-investigation reference skill'ini çağırarak Mode 1 (Open) workflow'unu yürütür.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Weingarten ve Garrity tetikleyicileri Türk kullanıcı için sembolik kalır, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu ile Anayasa m. 38 kontrollerinin manuel olarak yapılması icap eder. Dosya açma altyapısı ve intake mantığı evrenseldir ancak sisteme Türkiye'ye özgü bazı kırılma noktalarının eklenmesi şarttır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Dosya açma işlevini yerine getiren teknik bir altyapı sunmakla birlikte, intake aşamasında iki spesifik ABD federal hukuku tetikleyicisi barındırır: (a) Weingarten hakları kontrolü (NLRA kapsamında sendikalı işçinin soruşturma görüşmesinde temsilci talep etme hakkı, NLRB v. J. Weingarten, Inc., 420 U.S. 251 (1975)), (b) Garrity bağışıklığı kontrolü (kamu işvereninin disiplin tehdidi altında aldığı ifadelerin ceza yargılamasında kullanılamaması, Garrity v. New Jersey, 385 U.S. 493 (1967)). Bu iki tetikleyici, intake formuna built-in olarak gömülüdür, dolayısıyla skill tam manasıyla agnostik değildir.

• İş K. m. 26, 6 İş Günlük Hak Düşürücü Süre: Türk iş hukukunun en kritik usul kuralıdır, işverenin işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışını öğrenmesinden itibaren 6 iş günü içinde haklı sebeple fesih hakkını kullanması zorunludur. Skill'in intake'inde "Olayın Öğrenilme Tarihi" alanı bulunmamaktadır, bu alan, soruşturmanın zamana karşı bir yarış olarak yönetilebilmesi için zaruridir.
• İş K. m. 19, Savunma Alma Yükümlülüğü: Davranış veya verim feshi öncesinde işçinin savunmasının yazılı olarak alınması zorunludur. Soruşturma dosyası açıldığı an, savunma alma sürecinin başlatılması için sistemsel bir tetikleyici görev görmelidir.
• Sendika Temsilcisi Katılımı (6356 s.K. m. 24): Sendika işyeri temsilcisi olan işçinin işten çıkarılması durumunda özel bir teminat prosedürü uygulanır, soruşturma intake'inde bu kontrol manuel olarak eklenmelidir.
• Disiplin Kurulu Prosedürü: TİS'i veya iç yönetmeliği olan işyerlerinde disiplin kurulu süreci, soruşturmanın açılışıyla birlikte tetiklenmelidir.
• Mobbing (Psikolojik Taciz): Soruşturma tiplerine mobbing iddiaları dahil edilmeli ve Yargıtay'ın mobbing iddialarında ispat yükünü işçi lehine esnettiği (yaklaşık ispat / kuvvetli emare) yaklaşımı dikkate alınmalıdır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## TR-Specific Intake Fields
- **olay_ogrenilme_tarihi:** [ISO date] (İş K. m. 26, 6 iş günü kritik)
- **iscinin_sendika_durumu:** [üye / temsilci / değil]
- **isyerinde_tis_var_mi:** [evet / hayır]
- **iscinin_kidem:** [yıl/ay] (iş güvencesi kapsamı için)
- **isyeri_isci_sayisi:** [< 30 / 30+] (İş K. m. 18 iş güvencesi eşiği)
- **savunma_istem_yazisi_durumu:** [henüz gönderilmedi / gönderildi / alındı]
- **disiplin_kurulu_zorunlu_mu:** [evet, TİS / hayır]
- **sorusturma_tipi_mobbing_mi:** [evet / hayır]

Yerel MCP Entegrasyonu

Soruşturma açılışında, iddianın hukuki yönden nitelendirilmesi (İş K. m. 25/II ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık ile m. 25/II-ı işin yapılmasının önemli bir tehlikeye sokulması ayrımı) için Mevzuat MCP üzerinden ilgili kanun maddesinin lafzı çekilebilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, somut olaya benzer fact pattern'lerde Yargıtay 9. HD ve 22. HD'nin tesis ettiği kararlar emsal mahiyetinde intake notlarına eklenebilir.

/employment-legal:investigation-add

Ne Yapıyor?

Açık bir iç soruşturma dosyasına yeni veriler (belgeler, mülakat tutanakları, e-postalar, gözlem notları) ekler. Eklenen verileri, önceden tanımlanmış "çekme kriterleri" (pull criteria) vasıtasıyla işleyerek olay örgüsü açısından önem arz eden maddeleri needle-finding mantığıyla tespit eder ve kapsam doğrulaması için tüm unsurları log dosyasına kaydeder. Surface ratio (yüzeye çıkarılan / toplam veri) metriği üzerinden kapsam görünürlüğü sağlar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk iş hukukunda, işçinin davranışlarından kaynaklanan fesihlerde (İş K. m. 25/II ve m. 18) ispat yükü kural olarak işverenin üzerinde olduğundan, tutanakların, savunma istem yazılarının ve tanık beyanlarının kronolojik, eksiksiz bir biçimde kayıt altına alınması esastır. Bu skill'in sağladığı sistematik kanıt toplama altyapısı, Türkiye'deki uyuşmazlık pratiği için doğrudan elverişlidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bütünüyle veri girişi ve kanıt yönetimi katmanıdır. Hukuki içerik üretmez, jurisdiction kurallarına bağımlı değildir, internal-investigation reference skill'inde yer alan log entry formatını ve sources checklist mantığını aynen tatbik eder.

• KVKK m. 5/2-ç ve m. 6 Veri İşleme Şartları: Eklenen verilerin kişisel veri ya da özel nitelikli kişisel veri (sağlık verisi, sendika üyeliği, ceza mahkûmiyeti) ihtiva edip etmediğinin manuel olarak kontrol edilmesi gerekir. Skill, otomatik KVKK sınıflandırması yapmaz.
• KVKK Kurulu 2018/119 sayılı İşçinin E-Postası Kararı: İşçinin şirket içi e-posta hesaplarının soruşturma kapsamında incelenebilmesi, önceden tebliğ edilmiş bir "BT Kaynakları Kullanım Politikası"na ve şeffaflık ilkesine dayanmalıdır. Skill'in document intake aşamasında bu spesifik kontrol bulunmamaktadır.
• Anayasa Mahkemesi E-Posta Kararları: AYM, işçinin kurumsal e-postalarının incelenmesini Anayasa m. 20 (özel hayatın gizliliği) ve m. 22 (haberleşme hürriyeti) bağlamında katı ölçütlere bağlamıştır, konuya ilişkin güncel AYM içtihatları sistemde built-in değildir.
• Sosyal Medya Feshi Kriterleri: Sosyal medya paylaşımları dosyaya eklendiğinde, Yargıtay 9. HD'nin aradığı "işyerinde olumsuzluk yaratma" ve "sadakat borcuna aykırılık" kriterleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Veri ekleme (intake) sırasında, her bir batch için manuel olarak şu kontrol listesi işletilmelidir:
  • Kişisel veri mevcut mu? (İsim, TCKN, sağlık bilgisi vb.)
  • Özel nitelikli veri mevcut mu? (Sendika, sağlık, ceza geçmişi vb.)
  • İşçiye önceden BT politikası tebliğ edilmiş mi?
  • KVKK m. 5/2 uyarınca hukuki sebep ne? (Genellikle "veri sorumlusunun meşru menfaati" veya "bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması")
  • Sosyal medya paylaşımı söz konusuysa işyerine yansıyan somut bir olumsuzluk belgelendi mi?

Yerel MCP Entegrasyonu

Veri girişi aşamasında KVKK m. 5 ve m. 6 lafzı, Mevzuat MCP üzerinden anlık olarak sorgulanabilir. KVKK Kurulu'nun e-posta incelemelerine dair ilke kararları için ise Yargı MCP üzerinden Kurul karar arşivi taranabilir.

/employment-legal:investigation-query

Ne Yapıyor?

Açık bir soruşturma dosyasının log'una yönelik soru-cevap sorgulaması yapılmasını sağlar. "Tanık X olay hakkında ne dedi?", "İfadeler arasındaki temel çelişkiler nelerdir?", "Hangi kanıtlar feshi destekleyecek güçtedir?", "Dosyada hangi boşluklar (gaps) mevcut?" gibi sorulara, log entry ID referanslarıyla cevap üretir. Avukatın dosyayı bütünüyle yeniden okumasına gerek kalmaksızın mevcut bilgilere hızlı erişimini sağlar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk hukuk pratiğinde, bilhassa olası bir işe iade veya kıdem tazminatı davasında, tanık beyanları arasındaki çelişkilerin giderilmesi davanın akıbetini belirler. Bu skill, avukatın dosyaya olan hakimiyetini perçinleyerek, HMK m. 240 vd. uyarınca mahkeme huzurunda dinletilecek tanıkların ifadelerindeki riskli alanları önceden saptamasına olanak tanır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Dosya içi anlamsal arama (semantic search) ve sorgulama motorudur. Yalnızca log'da bulunan veri setini sorgular, jurisdiction'a özgü hukuki bir yorum inşa etmez veya kanun atfı üretmez. Sorgu sonuçları her zaman log entry ID'leriyle eşleştirilerek sunulur ve dosyada aranan bilgi bulunmadığı takdirde kullanıcıya açıkça "[N] entries reviewed, no information on [topic]" şeklinde şeffaf bir geri bildirim verir.

• Türk yargılama hukukunda hâkimin "vicdani kanaat" oluşumunda dayandığı "hayatın olağan akışı" ve "yaşam tecrübesi" kriterleri (HMK m. 198) skill'in sorgu algoritmalarında doğrudan yer almaz, tanık çelişkilerinin nihai hukuki yorumu avukat tarafından yapılmalıdır.
• HMK m. 249 kapsamındaki "tanıklıktan çekinme hakkı" (yakın hısımlar) ve m. 251'deki "sır nedeniyle tanıklıktan çekinme" (avukat, hekim, din görevlisi) durumları, skill tarafından otomatik olarak işaretlenmez.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Tanık çelişki analizlerinde özellikle "İşçinin savunma yazısındaki beyanı" ile "İşveren tanıklarının beyanı" arasındaki tutarlılık çapraz sorgulanmalıdır.
• "Gaps" (boşluklar) sorgusunda maddi olguların yanı sıra usuli eksiklikler aranmalıdır: "Savunma istem yazısı dosyada mevcut mu?", "6 iş günlük süre kontrolüne dair bir veri girilmiş mi?", "Disiplin kurulu kararı alınmış mı?".

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill dosya içi metin sorgulaması yaptığından doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu gerektirmez. Ancak sorgu sonuçları HMK'nın delil değerlendirme hükümleriyle birlikte avukat tarafından yorumlanırken, Mevzuat MCP üzerinden HMK lafızlarına müracaat edilebilir.

/employment-legal:international-expansion

Ne Yapıyor?

Bu, doğrudan kullanıcı tarafından çağrılmayan bir referans skill'dir (user-invocable: false), expansion-kickoff ve expansion-update tarafından veri ve mantık katmanı olarak kullanılır. Genişleme sürecinde vergi, finans ve İK birimlerini harekete geçirecek cross-functional tetikleyicileri (triggers) barındırır. Yerel hukuk müşavirlerine (outside counsel) iletilecek brifing taslaklarını oluşturur. "EOR (Employer of Record) vs Entity (Tüzel Kişilik)" kararında, çalışan sayısı, fikri mülkiyet (IP) hassasiyeti, maliyet ve kontrol ihtiyacı gibi faktörleri puanlayan bir karar matrisi sunar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türkiye spesifik EOR kısıtlamaları ve doğrudan yabancı yatırım rejimi manuel olarak eklenmelidir. Skill'in EOR vs. Entity karar matrisi mantığı evrenseldir, ancak Türkiye'de EOR ve bordrolama modeli ABD uygulamasındaki kadar serbest değildir. 4857 sayılı İş Kanunu m. 7 uyarınca "Geçici İş İlişkisi" yalnızca lisanslı Özel İstihdam Büroları (ÖİB) aracılığıyla ve son derece sınırlı hallerde (doğum izni, mevsimlik iş, holding içi devir vb.) tesis edilebilir. Sürekli bir pozisyon için ÖİB lisansına sahip olmayan üçüncü bir şirket üzerinden EOR (bordrolama) yapmak doğrudan muvazaa karinesi (İş K. m. 2/7) doğurur ve işçi gerçek işverene karşı doğrudan hukuki yollara başvurabilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, EOR vs. Entity karar matrisinde ABD eyaletleri arası ve uluslararası genişleme senaryolarını birlikte analiz eder. Sistemde yerleşik (built-in) olarak bulunan ülke bazlı bilgi setleri (Almanya, İngiltere, Singapur, Avustralya, Kanada), ABD merkezli bir şirketin perspektifi gözetilerek kurgulanmıştır. Türkiye için spesifik bir built-in coverage bulunmamakta, kullanıcının yerel verileri manuel olarak girmesi beklenmektedir.

• İş K. m. 2/7, Asıl İşveren-Alt İşveren Muvazaası: ÖİB lisansı olmayan şirketler üzerinden kurulan EOR uygulamasının muvazaa sayılacağı ve geriye dönük SGK primleri, işçilik alacakları ile idari para cezaları riskini barındırdığı.
• İş K. m. 7, Geçici İş İlişkisi Sınırları: ÖİB üzerinden geçici iş ilişkisinin yalnızca kanunda sayılan sınırlı hallerde (doğum izni, mevsimlik iş, iş hacminin geçici artması vb.) kurulabileceği, asıl ve sürekli istihdam modeli olarak kullanılamayacağı.
• 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu: ÖİB lisansı temin şartları ve İŞKUR denetim rejimi.
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu: Yabancı çalışan istihdamı için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde yürütülecek çalışma izni süreçleri.
• Kurumlar Vergisi Kanunu m. 3 ve VUK m. 156, Daimi Temsilcilik (Permanent Establishment) Riski: Türkiye pazarına giren yabancı şirketler için PE eşiklerinin hangi hallerde aşılacağı.
• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 113-115 ve 5846 sayılı FSEK m. 18, Çalışan Buluşları: Türkiye'de entity kurulurken, çalışan buluşları üzerindeki hak sahipliği rejiminin iş sözleşmelerine derç edilmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## EOR Feasibility (Türkiye'ye giriş)
- **Sürekli pozisyon:** ❌ ÖİB lisansı olmayan EOR → muvazaa (İş K. m. 2/7)
- **Geçici pozisyon:** ✅ Sadece İş K. m. 7'deki sınırlı haller + lisanslı ÖİB

## Entity Options
- Anonim Şirket (AŞ): minimum 50.000 TL sermaye, yönetim kurulu zorunlu
- Limited Şirket (Ltd. Şti.): minimum 10.000 TL sermaye, daha basit yapı
- Şube (Branch): TTK m. 40, Daimi Temsilcilik (PE) doğurur
- İrtibat Bürosu: ticari faaliyet yasak, sadece pazar araştırması

## Cross-functional Triggers
- Yerel Müşavir (CPA equivalent): mali tablo + vergi
- SGK Müşaviri: bordrolama
- Yabancı Çalışma İzni Danışmanı: 6735 s.K.
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı YOİKK kaydı (yabancı yatırım)

Yerel MCP Entegrasyonu

Türkiye'ye genişleme senaryolarında, İş K. m. 7, 4904 s.K. ve 6735 s.K. lafızları Mevzuat MCP üzerinden çekilerek yerel hukuk müşavirine gönderilecek brifing taslaklarına (briefs) dahil edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, ÖİB lisansı olmayan EOR'lar hakkında Yargıtay 9. HD'nin vermiş olduğu emsal muvazaa kararları kullanıcıya risk analizi babında sunulabilir.

/employment-legal:internal-investigation

Ne Yapıyor?

Bu, doğrudan kullanıcı tarafından çağrılmayan bir referans skill'dir (user-invocable: false), investigation-open, investigation-add, investigation-query, investigation-memo ve investigation-summary skill'leri tarafından paylaşılan ana framework olarak kullanılır. Soruşturmanın ilk alımından (intake) başlayarak imtiyazlı soruşturma memorandumuna (privileged investigation memo) kadar olan tüm operasyonel akışı standardize eder: Intake protokolü, sources checklist, belge işleme (needle-finding), source coverage tracking, log Q&A, memo taslaklama ve hedef kitle özetleri (audience summaries).

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Weingarten/Garrity doktrinlerinin karşılıkları manuel olarak eşleştirilmeli, İş K. m. 19, m. 26 ve Avukatlık K. m. 36 sisteme titizlikle tanıtılmalıdır. Skill'in soruşturma iskeleti (intake, sources checklist, log discipline, surface ratio) hukuk sisteminden bağımsız olarak gayet istikrarlı çalışır. Ne var ki, ABD federal doktrinleri yerine Türkiye'ye özgü emredici usul kuralları (savunma alma yükümlülüğü, 6 iş günlük hak düşürücü süre, sendika işyeri temsilcisi teminatı) sisteme manuel olarak entegre edilmediği takdirde, skill kritik şekil noksanlıklarını fark edemez.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. İçerik olarak ABD federal hukukuna ait iki kritik doktrini built-in olarak barındırır: (a) Weingarten Hakları, NLRA § 7 kapsamında sendikalı işçinin disipliner sonuç doğurabilecek soruşturma görüşmesinde sendika temsilcisi talep etme hakkı (NLRB v. J. Weingarten, Inc., 420 U.S. 251 (1975)), (b) Garrity Bağışıklığı, kamu işvereninin işten çıkarma tehdidi altında aldığı ifadelerin ceza yargılamasında kullanılamaması (Garrity v. New Jersey, 385 U.S. 493 (1967)). Skill, intake aşamasında bu iki tetikleyici için açık bir kontrol mekanizması işletir ve aktif olduklarında soruşturma protokolünün buna göre ayarlanmasını talep eder.

• İş K. m. 19/2, Savunma Alma Yükümlülüğü: İşçinin davranışı veya verimi ile ilgili hallerde, fesihten önce işçiye karşı yöneltilen iddialara dair yazılı savunmasının alınması zorunludur. Savunma alınmadan gerçekleştirilen fesih, şekil noksanlığı sebebiyle Yargıtay içtihatları uyarınca kesin olarak geçersiz sayılır.
• İş K. m. 26, 6 İş Günlük Hak Düşürücü Süre: İşverenin, işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışını (m. 25/II) öğrenmesinden itibaren 6 iş günü ve her halükarda fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde fesih hakkını kullanması zorunludur, aksi takdirde haklı sebeple fesih hakkı düşer.
• 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu m. 24, Sendika İşyeri Temsilcisi: Sendika işyeri temsilcisinin iş akdi, sendika temsilciliği faaliyetine dayanan haklı bir sebep gösterilmedikçe ve fesih kararı yazılı olarak tebliğ edilmedikçe feshedilemez. (Bu madde, Weingarten haklarından çok daha katı bir koruma sunar.)
• Avukatlık Kanunu m. 36, Sır Saklama Yükümlülüğü: Avukatın müvekkiliyle olan mesleki ilişkisinde öğrendiği veya soruşturma kapsamında elde ettiği bilgilerin sır niteliği. ABD uygulamasındaki "Attorney-Client Privilege" kavramının Türkiye'deki izdüşümü niteliğindedir, ancak şirket içi (in-house) avukatın ürettiği belgelerin mahkemelerde ne ölçüde "mutlak gizli" addedileceği Yargıtay nezdinde yeknesak bir doktrin oluşturmamıştır.
• HMK m. 249-251, Tanıklıktan Çekinme Hakkı: Avukat, hekim, din görevlisi gibi mesleki sır saklama yükümlülüğü bulunan kişilerin mahkemede tanıklıktan çekinme hakkı.
• Anayasa Mahkemesi İşçi Soruşturma Kararları: İşçinin özel hayatına müdahale teşkil eden soruşturma yöntemlerinin (e-posta incelemesi, kamera kayıtları, dinleme) Anayasa m. 20 ve m. 22 çerçevesinde değerlendirildiği emsal AYM normları.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Preflight Checks
- olay_ogrenilme_tarihi_kayit_altinda: [evet/hayır]  (İş K. m. 26)
- 6_is_gunluk_sure_kalan_zaman: [N gün]  (otomatik hesap)
- sendika_temsilcisi_durumu: [üye/temsilci/değil]  (6356 m. 24)
- savunma_istem_yazisi_planlandi_mi: [evet/hayır]  (İş K. m. 19)

## Interview Protocol
- sendika_temsilcisi_iseburada: zorunlu (TİS varsa)
- savunma_yazili_alinacak: zorunlu (davranış/verim feshi öncesi)
- tutanak_imza_karsiligi: zorunlu

## Evidence Collection KVKK Check
- bt_kullanim_politikasi_teblig_edilmis_mi: [evet/hayır]  (KVKK Kurulu 2018/119)
- islemenin_hukuki_sebebi: [veri sorumlusunun meşru menfaati / hakkın tesisi]
- aym_e_posta_kararlari_dikkate_alindi_mi: [evet/hayır]

Yerel MCP Entegrasyonu

Soruşturma sürecinde icra edilecek her bir hukuki kontrol için Mevzuat MCP devreye sokulabilir: İş K. m. 19, 25 ve 26 ile 6356 s.K. m. 24 ve Avukatlık K. m. 36 lafızları anlık çekilebilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcut olduğunda, Yargıtay 9. HD'nin savunma alma yükümlülüğünün sınırlarına ve 6 iş günlük sürenin başlangıç anına dair kararları, soruşturma log'una emsal olarak işlenebilir.

/employment-legal:investigation-memo

Ne Yapıyor?

Soruşturma log'undan hareketle, gizli ve avukat-müvekkil imtiyazı (attorney-client privilege) zırhı altında korunan bir soruşturma memorandumu taslağı (draft) hazırlar veya mevcut taslağı günceller. Dosyadaki ve kanıtlardaki boşlukları tespit ederek uyarır, güvenilirlik değerlendirmesi (credibility assessment) icra eder ve hukuki risk analizini ihtiva eden nihai profesyonel mütalaanın iskeletini inşa eder. Üretilen çıktı doğrudan "PRIVILEGED AND CONFIDENTIAL, ATTORNEY WORK PRODUCT" ibaresiyle işaretlenir. internal-investigation reference skill'inin Mode 4 (Draft or update memo) workflow'unu çağırır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Avukatlık K. m. 36 ve HMK m. 249 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü, ABD privilege rejiminden yapısal farklılıklar ihtiva eder. Türk yargılama sisteminde "Avukat-Müvekkil Gizliliği" ve "Tanıklıktan Çekinme Hakkı" (HMK m. 249, Avukatlık K. m. 36) hukuken tanınmış mefhumlar olmakla birlikte, ABD federal hukukundaki geniş yorumlu "Attorney-Client Privilege" zırhı Türkiye'de aynı esneklikte karşılık bulmaz. Bilhassa şirket içi (in-house) hukukçuların şirket bünyesinde ürettiği iç yazışmaların ve memorandumların, mahkemeler nezdinde "mutlak surette gizli" kalıp kalmayacağı hususu Yargıtay daireleri nezdinde tartışmalı bir hukuki meseledir. Memo taslağının tepesinde yer alan "PRIVILEGED" etiketi yalnızca sembolik bir koruma tesis eder, hukuki manada gerçek koruma, evrakın fiziksel/dijital izolasyonuna ve sürecin baroya kayıtlı bir avukatın aktif uhdesinde yürütülmesine tabidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Memo formatı, kurgusu ve privilege etiketlemesi kahir ekseriyetle ABD hukuku doktrini üzerine bina edilmiştir. "Attorney-Client Privilege" ve "Attorney Work Product Doctrine" (Federal Rules of Civil Procedure 26(b)(3)) etkisinde şekillenen memo mimarisi, belgeye antet olarak nakşedilir. Skill, intake aşamasındaki "attorney-directed" sorgusunun cevabına matuf olarak privilege analizinin tetikleyicilerini saptar ve bu doktrinin mahiyetinin mutlak olmadığına ilişkin "marking does not create privilege" şeklinde açık bir feragat/uyarı metni barındırır.

• Avukatlık K. m. 36 ve m. 54, Sır Saklama Yükümlülüğü: Avukatın mesleki faaliyeti hasebiyle vakıf olduğu sırları saklama zarureti ve bu vecibeye aykırılığın 5237 sayılı TCK m. 239 kapsamında suç teşkil etmesi.
• HMK m. 249, Tanıklıktan Çekinme: Sır niteliğini haiz bilgiye sahip olan avukatın, mahkeme huzurunda tanıklıktan imtina etme hakkı.
• Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları m. 9-10: Avukat-müvekkil ilişkisinde gizliliğin kapsam ve sınırları.
• Şirket İçi Hukukçu (In-House Counsel) Pozisyonu: Türkiye'de şirket içi çalışan avukatın baro levhasına kayıtlı olması gerekmekle birlikte, ürettiği belgelerin ABD'deki gibi yeknesak bir "avukatlık iş ürünü" (work product) doktrini oluşturmadığı gerçeği.
• İş K. m. 25/II Atıfları: Memo metni içerisinde spesifik bir fesih önerisi serdedildiğinde, "Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller" başlıklı maddenin alt bentlerine (m. 25/II/a-e) somut referans yapılması zorunluluğu.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

# [WORK-PRODUCT HEADER]

GİZLİDİR, AVUKAT MESLEKİ ÇALIŞMASIDIR
(1136 sayılı Avukatlık K. m. 36 ve HMK m. 249 kapsamında)

Bu belge, [müvekkil şirket adı]'na hukuki danışmanlık hizmeti sunmak amacıyla [avukat adı, baro sicil no] tarafından bizzat hazırlanmıştır. Belge, üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılamaz, yetkili adli mercilerin talebi halinde sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

## Hukuki Çerçeve
- 4857 sayılı İş Kanunu m. [25/II-..., 19, 26]
- [İlgili Yargıtay 9. HD veya 22. HD emsal kararları]
- [Toplu İş Sözleşmesi / İç Yönetmelik atıfları]

## Olay Özeti
[plain-language summary]

## Kanıt ve Güvenilirlik Değerlendirmesi (Credibility Assessment)
[witness-by-witness analysis with log entry IDs]

## Hukuki Risk Analizi
- İşe iade davası ikame edilme riski: [yüksek / orta / düşük]
- Kıdem ve ihbar tazminatı muhtemel yükü: [hesaplama detayları]
- Manevi tazminat riski: [somut olayda varsa]

## Önerilen Aksiyon
[İş K. m. 26 hak düşürücü süre kontrolü yapılarak recommended action]

Yerel MCP Entegrasyonu

Memo taslağının kurgulanması aşamasında, sunulan fesih önerisinin dayandığı her bir İş Kanunu maddesi için Mevzuat MCP üzerinden kanun lafzı çekilerek pinpoint citation (nokta atışı atıf) oluşturulur. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda, somut olayın fact pattern'ine matuf Yargıtay 9. HD kararları emsal niteliğinde memo metnine entegre edilir. MCP entegrasyonu tesis edilmediği hallerde skill, kendi genel hukuki bilgi dağarcığına başvurarak [model knowledge - verify] etiketiyle doğrulanmaya muhtaç citation'lar üretir.

/employment-legal:investigation-summary

Ne Yapıyor?

Gizli soruşturma memorandumundan yola çıkarak, İnsan Kaynakları, Üst Yönetim ve Dış Hukuk Müşaviri gibi birbirinden farklı pozisyon ve yetkilere sahip hedef kitleler için hedef kitleye göre içerik ayıklama (audience-stripping) yapar. Üst yönetim özetleri (executive summaries) yüksek seviyeli risklere ve finansal maliyet tahminlerine odaklanırken, İK özetleri salt operasyonel adımlara yoğunlaşır ve hukuki değerlendirmeleri (mental impression) ile credibility methodology kısımlarını metnin dışında bırakır. Dış hukuk müşaviri özetleri ise olayın tam bağlamını filtresiz sunar. Temel amaç, imtiyazlı (privileged) bilgilerin şirket içinde sızmasını engelleyerek "bilmesi gereken" (need-to-know) prensibinin eksiksiz tatbikini sağlamaktır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, KVKK m. 4'te düzenlenen veri minimizasyonu ve "bilmesi gereken" prensibi ile uyum manuel olarak sağlanmalıdır. Skill'in kurguladığı audience-stripping altyapısı, Türkiye'de KVKK'nın temel ilkelerinden olan "veri minimizasyonu" (m. 4) ve "işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma" prensibiyle büyük bir paralellik arz eder. Bir disiplin soruşturmasının hassas detaylarının şirket bünyesinde yetkisiz kişilerle veya tüm İK departmanıyla bütünüyle paylaşılması açık bir hukuka aykırılık teşkil eder. Bu skill, verinin salt "bilmesi gereken" prensibine uygun şekilde dağıtılmasını temin ederek, KVKK idari para cezası riskini minimize eder.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Hedef kitleye göre içerik ayıklama (audience-stripping) mantığı evrenseldir ve belirli bir hukuk sistemine bağlı değildir. Ne var ki, hangi nitelikteki bilgilerin "privileged" addedilerek İnsan Kaynakları özetinden tecrit edileceği, ABD privilege doktrininin unsurlarına (attorney mental impressions, credibility methodology ve legal exposure analysis) göre belirlenmektedir. Bu unsurlar Türkiye yargı sisteminde Avukatlık K. m. 36 kapsamında benzer işlevde ancak yapısal bakımdan farklı bir koruma alanı teşkil eder.

• KVKK m. 4, Veri Minimizasyonu: Soruşturma detaylarının şirket içi paydaşlara aktarılmasında "amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü" olma ilkesinin katı tatbiki.
• KVKK m. 12, Veri Güvenliği: Soruşturma özetlerinin teslim edilme usulünün (şifreli e-posta, kapalı mühürlü zarf, elden imza karşılığı teslim) veri güvenliği idari tedbirleriyle uyumlu olması.
• Disiplin Kurulu Üyelerine Yönelik Paylaşım: TİS mukteziyatı gereği disiplin kurulu üyelerine yapılacak bilgi ve belge aktarımının, uyuşmazlığın çözümüne yetecek düzeyde ve "ihtiyaç temelli" (need-to-know) sınırlar dahilinde tutulması.
• Yönetim Kurulu Sunumu, Stratejik Risk Vurgusu: Türk şirketlerinde yönetim kuruluna (Board of Directors) arz edilen özetlerde öne çıkarılması elzem hususlar şunlardır: İşe iade davası riski (Brüt/Net maliyet), kıdem ve ihbar tazminatı muhtemel yekûnu, manevi tazminat ikame edilme ihtimali, sendikal tazminat riski, şirketin ticari itibar riski ile olası SGK veya İŞKUR denetimlerini tetikleme potansiyeli.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## İK Özeti
- **İçerikte yer alır:** olay özeti, savunma alma adımı, disiplin kurulu kararı, fesih tipi önerisi
- **İçerikte yer almaz:** avukat kanaati, credibility methodology, davanın muhtemel yargısal sonucu, hukuki dayanak detayları
- **KVKK Filtre:** işçinin özel hayatına ilişkin ve fesihle ilgisiz tüm detaylar çıkarılır

## Yönetim Özeti
- **İçerikte yer alır:**
  - İşe iade davası riski (yüksek/orta/düşük)
  - Tahmini tazminat yükü (Brüt/Net hesaplama)
  - Sendikal/itibar/regülatif riskler
  - Tahmini dava süreci uzunluğu (arabuluculuk + ilk derece + istinaf + Yargıtay = 2-4 yıl)
- **İçerikte yer almaz:** tanık beyan detayları, hukuki argümantasyon detayları

## Dış Hukuk Müşaviri Özeti
- **İçerikte yer alır:** tam bağlam, log entry referansları, mevcut kanıtlar, hukuki çerçeve, açık sorular

Yerel MCP Entegrasyonu

Yönetim kurulu özetinde tahmini tazminat yükü projeksiyonu oluşturulurken, kıdem tazminatı tavanı ve asgari ücret gibi periyodik olarak değişen değerler Mevzuat MCP üzerinden anlık olarak güncel haliyle çekilebilir. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda, benzer fact pattern'lerde ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin hükmettiği tazminat yekûnları emsal teşkil etmesi adına yönetim özetine derç edilebilir.

/employment-legal:handbook-updates

Ne Yapıyor?

Çalışan el kitabında (handbook) yapılması planlanan revizyonları mevcut versiyonla mukayese ederek (diff), bu değişikliğin diğer şirket içi politika metinleri ve eyalet ekleri (state supplements) üzerindeki zincirleme etkilerini analiz eder. Çapraz referansları (cross-references) tarar, ABD eyalet supplement'lerinin mevzuatla uyumunu değerlendirir ve vaat kontrolü (promise check) mekanizmasıyla, yani el kitabının işçiye vaat ettiği müktesep bir hakkın tek taraflı geri çekilip çekilmediği denetimiyle, sözleşmesel sorumluluk risklerini (contractual liability) işaretler.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, İş K. m. 22 kapsamında çalışma koşullarında esaslı değişiklik ve 6 iş günlük yazılı rıza prosedürü sisteme manuel olarak entegre edilmelidir. Skill'in "Vaat kontrolü (promise check)" mekanizması, Yargıtay'ın "iş şartlarının işçi aleyhine tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği" yönündeki kökleşmiş içtihatlarıyla kavramsal ve yapısal olarak büyük bir paralellik gösterir. Türk iş hukukunda "Çalışan El Kitabı" (Handbook), hukuki niteliği itibarıyla "İç Yönetmelik" veya "Personel Yönetmeliği" hükmündedir ve İş K. m. 22 anlamında iş sözleşmesinin eki sayılarak çalışma şartlarını belirleyen bağlayıcı bir mahiyet taşır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, jurisdictional footprint'te yer alan her bir ABD eyaleti için supplement diff yürütür. "Bazı eyaletler handbook politikalarını sözleşmesel kabul eder" (örneğin Pugh v. See's Candies, Inc., 116 Cal. App. 3d 311 (1981) içtihadı) prensibi sistemde yerleşik (built-in) olarak bulunur. Buna istinaden, "fayda azaltma" (benefit reduction) senaryolarında advance notice, consideration eksikliği veya bazı eyaletlerde değişikliklerin geriye dönük (retroactive) uygulanamayacağı hususlarında uyarılarda bulunur.

• İş K. m. 22, Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik: İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklarda yeknesaklaşmış çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu yazılı olarak işçiye bildirmek suretiyle gerçekleştirebilir. İşçi tarafından 6 iş günü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz.
• 6 İş Günlük Süre Kuralı: Değişikliğin işçiye yazılı tebliğinden itibaren 6 iş günü içinde açık ve yazılı kabul gerekir. İşçinin süresi içinde sessiz kalması (zımni kabul) veya salt sözlü onayı, değişikliği hukuken geçerli kılmaz.
• Yargıtay 9. HD İçtihatları, İşçi Aleyhine Tek Taraflı Değişiklik Yasağı: Ücret, görev tanımı, görev yeri (lokasyon), çalışma saatleri gibi esaslı konularda işçi aleyhine tek taraflı değişiklik yapılamayacağı, "feshin son çare olması" (ultima ratio) ilkesi gereğince değişikliğin gerçekleştirilemediği hallerde işverenin ancak İş K. m. 22/2 uyarınca geçerli sebeple iş sözleşmesini feshedebileceği doktrini.
• TİS Uyumu (6356 s.K.): İşyerinde tatbik edilen bir Toplu İş Sözleşmesi (TİS) mevcutsa, el kitabındaki hükümlerin TİS lehine geri planda kalması gerekliliği (Toplu İş Sözleşmesi'nin İşyeri Düzeyinde Üstünlüğü ilkesi).
• KVKK Çalışan Aydınlatma Metni ve İş Sağlığı ve Güvenliği İç Yönetmeliği (6331 s.K.): El kitabının işbu emredici yasal düzenlemelerle çapraz referanslarının (cross-reference) denetlenmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Step 3: Cross References
- KVKK Çalışan Aydınlatma Metni → uyumlu mu?
- İSG İç Yönetmeliği (6331 s.K.) → uyumlu mu?
- TİS metni → çelişki var mı?
- Disiplin Yönetmeliği → güncelleme gerekiyor mu?

## Step 4: State Supplement
- Sektörel mevzuat (BDDK / Sağlık / Telekom) → ek protokol gerekiyor mu?
- Şube/bölge bazlı uygulama farklılığı → varsa lokal supplement

## Step 5: Promise Check
- Değişiklik işçi aleyhine mi? (Ücret, izin, sosyal haklar, lokasyon, görev)
- Eğer evet: İş K. m. 22 prosedürü tetiklendi mi?
  - Yazılı tebliğ planlandı mı?
  - 6 iş günlük rıza süresi hesaplandı mı?
  - Rıza vermeyen işçi için fesih senaryosu (geçerli sebep) hazır mı?

Yerel MCP Entegrasyonu

El kitabı güncellemelerinin İş K. m. 22 ile uyumu, Mevzuat MCP üzerinden ilgili kanun maddesinin lafzı çekilerek teyit edilir. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda, Yargıtay 9. HD'nin "tek taraflı işçi aleyhine esaslı değişiklik yasağı" yönündeki güncel kararları, el kitabında yapılacak değişikliğin cross-reference impact (çapraz etki) analizine doğrudan eklenir.

/employment-legal:policy-drafting

Ne Yapıyor?

Uzaktan çalışma (remote work), sosyal medya kullanımı, ebeveyn izni, fazla mesai gibi spesifik odak alanlarında kurumsal politikalar taslaklandırır. Bu politikaları tek tip (one-size-fits-all) bir şablonla hazırlamak yerine, şirketin faaliyet gösterdiği farklı coğrafi bölgelerdeki (jurisdictional footprint) yasal varyasyonları gözeterek, bir ana metin (core policy) ve buna bağlı bölge ekleri (state supplements) şeklinde kurgular. Çıktı olarak hukuki jargondan nispeten arındırılmış, çalışanlar tarafından net anlaşılır, "sözleşme diliyle değil el kitabı üslubuyla" kaleme alınmış ve hukuki riskleri bertaraf eden bir politika seti üretir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türkiye üniter bir hukuk sistemi olduğundan eyalet supplement mantığı yerine sektörel ve TİS overlay mantığı ikame edilmelidir. Türkiye üniter yapıya sahip bir devlet olduğundan ABD'deki gibi eyalet bazlı müstakil iş kanunları (California Labor Code vs. Texas Labor Code) söz konusu değildir. Bununla birlikte skill, Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin küresel politikalarını yerelleştirmesi (localization), farklı iş kollarındaki (deniz iş hukuku, basın iş hukuku) uygulama farklılıklarının yönetilmesi veya sektörel regülasyonların (BDDK, BTK, Sağlık Bakanlığı) politika metinlerine yedirilmesi süreçlerinde son derece elverişlidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, footprint tablosundaki her bir ABD eyaleti için yargı çevresine özgü farklılık taraması (jurisdictional variance scan) yürütür. Aşağıdaki yaygın konularda eyalet-bazlı yasal farklılıkları tespit ederek işaretler: Paid leave (CA, NY, CO, WA state mandates), Parental leave (CA PFL, NY PFL), Meal and rest breaks (CA penalty pay outlier), Expense reimbursement (CA mandates), Pay transparency (growing list of states), Non-competes (yasaklayan eyaletler), Final pay (timing varies widely). Söz konusu built-in karşılaştırma tablosu tümüyle ABD eyalet hukuku dinamikleri üzerine kurgulanmıştır.

• 4857 sayılı İş Kanunu m. 2, Dürüstlük Kuralı: Kurumsal politika metinlerinin MK m. 2 / TBK m. 2 uyarınca dürüstlük kuralına uygun normlar ihtiva etmesi zorunluluğu.
• İş K. m. 22, Çalışma Koşullarının Yazılı Şekli: Oluşturulan politikanın yayımlandığında işçiye yazılı olarak tebliğ edilme zorunluluğu (ıslak imza karşılığı, KEP veya nitelikli e-imza ile).
• 6331 sayılı İSG Kanunu: İşyerinde tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişkenlik gösteren İSG profesyoneli istihdamı, risk değerlendirmesi ve İSG iç yönetmeliği düzenleme mecburiyetleri.
• KVKK Çalışan Verisi Politikaları: Çalışan aydınlatma metni, çalışan kişisel veri saklama ve imha politikası ile kamera kayıt aydınlatma metni gibi KVKK uyum dokümanlarının core policy ile olan çapraz uyumunun denetlenmesi.
• Sosyal Medya Politikaları ve Fesih Kriterleri: Sosyal medya kullanım politikalarında Yargıtay 9. HD'nin aradığı "işyerinde olumsuzluk yaratma" ve "sadakat borcuna aykırılık" kriterlerinin dikkate alınması.
• Sektörel Overlay'ler:
  • BDDK Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (finans)
  • BTK Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yönetmelik (telekomünikasyon)
  • Sağlık Bakanlığı Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik (sağlık)
  • SPK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği (sermaye piyasası)
• TİS Uyumu (6356 s.K. m. 36-37): TİS'in işyerinde emredici uygulanması ilkesi, TİS'in işçi lehine olan hükümlerinin her halükarda kurumsal politikadan üstün addedilmesi kuralı.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Sektörel
- **finans:** BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği, ek aydınlatma + güvenlik gereksinimleri
- **sağlık:** Kişisel Sağlık Verileri Yönetmeliği, ek rıza + aktarım kontrolleri
- **telekom:** BTK rehberleri
- **sermaye_piyasası:** SPK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği

## İş_kolu
- **deniz_iş:** 854 sayılı Deniz İş Kanunu, özel düzenlemeler
- **basın_iş:** 5953 sayılı Basın İş Kanunu, özel düzenlemeler

## TİS_overlay
- **if_TIS_exists:** TİS hükümleri kurumsal politikadan üstündür (6356 s.K. m. 37)

## KVKK_overlay
- **her_politika:** Çalışan Aydınlatma Metni ile çapraz referans kontrolü

Yerel MCP Entegrasyonu

Politika taslaklarında atıfta bulunulan 4857 s. İş Kanunu, 6331 s. İSG Kanunu, KVKK ve sektörel alt mevzuat lafızları Mevzuat MCP üzerinden çekilerek pinpoint citation oluşturulur. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, taslağı hazırlanan politika içeriklerine dair Yargıtay 9. HD yahut KVKK Kurulu'nun tesis ettiği güncel kararlar emsal niteliğinde taslak supplement'lerine dahil edilebilir.

/employment-legal:hiring-review

Ne Yapıyor?

İşe alım (onboarding) öncesinde teklif mektuplarını (offer letters) ve kısıtlayıcı sözleşme hükümlerini (restrictive covenants) hukuki incelemeye tabi tutar. Skill, 5 adımlı bir workflow yürütür: (1) Jurisdiction tespiti (işçinin bilfiil çalışacağı yer), (2) Classification (exempt/non-exempt FLSA testi), (3) Kısıtlayıcı sözleşme hükümlerinin icra edilebilirliği (non-compete, customer non-solicit, employee non-solicit, IP assignment), (4) Jurisdiction-specific requirements (pay transparency, ban-the-box, salary-history limits, required notices), (5) Offer letter metin içeriğinin denetimi. Tüm kurallar ezberden değil, "researched per hire, not stored" (her işe alım için özel araştırılır) mantığıyla anlık olarak sorgulanır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, At-will employment'a dair koruyucu mekanizma (guardrail) Türkiye pratiğinde doğru çalışır, ancak TBK m. 444-447 (rekabet yasağı) kontrolü ile İş K. m. 8-15 (sözleşme türleri) manuel olarak eklenmelidir. Skill'in "non-US yargı çevrelerinde at-will dil kullanılmaması" yönündeki guardrail'i, Türkiye uygulamasında "iş güvencesi" rejimiyle uyumlu ve doğru bir yönlendirme sağlar. Ne var ki, Türk hukukuna özgü rekabet yasağı geçerlilik ve sınırlandırma şartları, deneme süresinin yasal azami sınırları, ihbar süresi skalası ve KVKK aydınlatma/rıza metinleri sisteme manuel olarak entegre edilmediği müddetçe inceleme oldukça yüzeysel kalır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, at-will employment (sebepsiz/serbest fesih) doktrini hususunda ciddi bir yarı-aware hassasiyet sergiler. SKILL.md dosyasında açıkça "Check for at-will language ONLY if the jurisdiction is US" ibaresi yer alır ve "Never recommend adding at-will language to a non-US offer letter" şeklinde negatif bir koruyucu mekanizma (guardrail) tesis edilir. ABD dışındaki (non-US) yargı çevreleri için ise alternatif olarak "ihbar süresi (statutory minimum'a uygun mu?)", "yazılı statement of particulars" ve "deneme süresi (probation period)" kontrollerinin yapılması şart koşulur. ABD dışındaki ülkeler için var olan spesifik built-in coverage: Montana (Wrongful Discharge from Employment Act, at-will istisnası), UK (ERA 1996 s.1 written statement of particulars), EU (no at-will, works council consultation), Australia (Fair Work Act, NES), Canada (common law reasonable notice) ve Singapore/APAC (Employment Act, contract-based protections).

• TBK m. 444-447, Rekabet Yasağı Geçerlilik ve Sınırlandırma Şartları:
  • Yazılı şekil zorunluluğu (m. 444/1).
  • İşçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye atmama ilkesi (m. 444/2).
  • Yer, konu ve süre bakımından makul bir sınırlandırma yapılması (m. 445).
  • Yasağın süresinin kural olarak azami 2 yılı aşamaması (m. 445/1).
  • Karşı edim (penalty/cezai şart) miktarının orantılılık arz etmesi (m. 446).
  • Hâkimin, aşırı nitelikteki rekabet yasağını sınırlandırma yetkisine sahip olması (m. 445/2).
• İş K. m. 8, İş Sözleşmesinin Şekli: Süresi 1 yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin mutlak surette yazılı yapılması zorunluluğu.
• İş K. m. 11, Belirli/Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Ayrımı: "Objektif nedenler" bulunmadıkça belirli süreli iş sözleşmesi tesis edilemez, aksi halde sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli (sürekli) sayılır.
• İş K. m. 13, Kısmi Süreli (Part-time) / Tam Süreli İş Sözleşmesi Ayrımı.
• İş K. m. 14, Çağrı Üzerine Çalışma Rejimi.
• İş K. m. 15, Deneme Süreli İş Sözleşmesi: Deneme süresi kanunen en çok 2 aydır, ancak toplu iş sözleşmesiyle (TİS) 4 aya kadar uzatılabilir. Bu süre zarfında taraflar sözleşmeyi bildirimsiz ve tazminatsız feshetme hakkını haizdir.
• İş K. m. 5, Eşit Davranma İlkesi: Dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımcılığı yasağı, aynı nitelikteki işi yapan işçiler arasında ücret farklılaştırmasının haklı ve objektif bir sebebe dayanmadan yapılamayacağı kuralı.
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu: Yabancı uyruklu çalışanlar için önceden çalışma izni alınması şartı.
• SGK Tescil Yükümlülükleri: İşçinin bilfiil işe başlamasından en geç 1 gün önce SGK işe giriş bildirgesinin verilmesi yükümlülüğü.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Step 5: Offer Letter Content (TR)
- **yazili_sekil:** 1 yıl ve üzeri sözleşmelerde yazılı şekil zorunludur (İş K. m. 8)
- **sozlesme_tipi:**
  - belirli süreli ise objektif neden (proje/ihale) var mı? (İş K. m. 11)
  - tam/kısmi süreli ayrımı sözleşmede net mi? (İş K. m. 13)
- **deneme_suresi:** en çok 2 ay (TİS ile 4 ay), (İş K. m. 15)
- **ihbar_suresi:** İş K. m. 17 skalası (2/4/6/8 hafta)
- **rekabet_yasagi (varsa):**
  - yazılı mı? (TBK m. 444/1)
  - süre 2 yılı aşıyor mu? (TBK m. 445/1)
  - yer (coğrafi) ve konu sınırlandırması yapılmış mı? (TBK m. 445)
  - işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye atıyor mu? (TBK m. 444/2)
  - belirlenen cezai şart oransal mı? (TBK m. 446)
- **asgari_ucret_uyumu:** belirlenen aylık ücret asgari ücretin altında mı? (İş K. m. 39)
- **KVKK_calisan_aydinlatma:** işe başlama anı itibarıyla aydınlatma metni tebliği hazır mı?
- **yabanci_calisan_ise:** çalışma izni başvurusu Çalışma Bakanlığı'na yapıldı mı? (6735 s.K.)

Yerel MCP Entegrasyonu

Hiring-review aşamasında, uyuşmazlığa zemin hazırlayabilecek her bir kritik madde için Mevzuat MCP üzerinden güncel kanun lafzı çekilir: TBK m. 444-447 (rekabet yasağı), İş K. m. 8-15, 17, 39. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, rekabet yasağı hükümlerinin icra edilebilirliğine ve cezai şartın sınırlarına ilişkin Yargıtay 11. HD ile 9. HD kararları emsal addedilerek teklif mektubu analiz raporuna derç edilir. Skill'in sahip olduğu "No silent supplement" kuralı ve [verify] etiketi mantığı, MCP bağlantısı olmadığı durumda dahi kullanıcıya iddiaları doğrulama yönünde açık ve şeffaf bir ikaz sunar.

/employment-legal:termination-review

Ne Yapıyor?

İş akdi feshi kararından evvel yüksek risk göstergelerini (high-risk flags) sistematik olarak tarar ve fesih sürecini hukuken sekteye uğratabilecek yahut bloklayabilecek faktörleri tespit eder. Skill, bünyesinde 8 ana risk flag kategorisi barındırır: (1) Recent complaint (retaliation, misilleme), (2) Protected leave (FMLA/state equivalents), (3) Protected class + timing (discrimination, ayrımcılık), (4) Whistleblower (federal/state statutes), (5) Thin documentation ("why now?" problemi, yetersiz belgelendirme), (6) Comparator problem (disparate treatment, eşit davranmama), (7) Contract/handbook promise breach (sözleşme/el kitabı ihlali), (8) Exempt misclassification (FLSA ihlali + state wage claim). Final pay timing, severance + release sözleşmeleri ve OWBPA waiver (40 yaş üstü için feragat) gibi usuli unsurlar da incelemeye dahildir. Tüm bu süreç, "researched per review, not stored" prensibiyle her fesih incelemesi için yargı çevresine özgü kuralların anlık olarak araştırılması üzerine kuruludur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN (Yüksek Kritiklik), İş K. m. 17-21 (iş güvencesi ve işe iade), 1475 s.K. m. 14 (kıdem tazminatı), İş K. m. 19 (savunma alma yükümlülüğü) ve İş K. m. 25-26 (haklı sebep ve hak düşürücü süre) düzenlemeleri bütünüyle ve kritik bir biçimde manuel olarak tanımlanmalıdır. Skill'in fesih öncesinde sergilediği risk tarama metodolojisi (pre-termination risk assessment) Türkiye pratiği için paha biçilmez bir değer taşır. Ancak ABD federal anti-discrimination göstergeleri yerine, Türk iş hukukunun emredici nitelikteki usuli ve maddi koşulları profile entegre edilmediği takdirde skill, savunma alınmaması, 6 iş günlük hak düşürücü sürenin kaçırılması yahut iş güvencesi kapsamındaki bir işçi için "geçerli sebep" olgusunun eksikliği gibi Türk hukuku nezdinde feshi mutlak surette sakatlayan usul ihlallerini saptayamaz.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, çok katmanlı ABD federal ve eyalet hukuku built-in coverage'a haizdir:

• Federal Statutes: Title VII (1964 Civil Rights Act), ADEA (Age Discrimination in Employment Act), ADA (Americans external with Disabilities Act), FMLA (Family and Medical Leave Act), FLSA (Fair Labor Standards Act), OWBPA (Older Workers Benefit Protection Act).

• State-Specific Thresholds: California, NY, WA, CO, AK için yüksek tutarlı exempt salary threshold'ları, CA penalty pay (meal/rest ihlali), state-specific final pay timing (örneğin CA: fesih günü ödeme, TX: 6 gün, NY: bir sonraki mutat maaş günü).

• Exempt Misclassification Flag: Unvan bazlı eşleştirme algoritması ("supervisor", "lead", "coordinator", "analyst", "administrator", "specialist") ve eyalet + sınıflandırma (classification) kombinasyonu ile işleyen otomatik risk göstergesi.

• High-Risk Flag Defaults: Bütünüyle ABD federal ve eyalet düzeyindeki anti-discrimination (ayrımcılık yasağı) rejimi üzerine bina edilmiş olup, Türkiye'nin emredici karakterdeki "geçerli sebep", "yazılı savunma alma" ve "işe iade" rejimine yapısal olarak tümüyle yabancıdır.

• İş K. m. 18, Geçerli Sebep ve İş Güvencesi Kapsamı: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi bulunan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işverenin, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda olması kuralı. Geçerli sebep gösterilmeden veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı yargı mercilerince tespit edilerek yapılan fesihler, işe iade davası neticesinde geçersiz sayılır.

• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (Zorunlu Arabuluculuk): İşe iade veya işçilik alacakları davaları açılmadan önce dava şartı olarak arabuluculuk bürosuna başvurulmasının zorunluluğu.

• İkale Sözleşmesi (Bozma Sözleşmesi): Fesih alternatifi olarak tarafların karşılıklı iradeyle iş ilişkisini sonlandırması ve Yargıtay 9. HD'nin ikalenin geçerliliği için aradığı "makul yarar" kriteri.

• İş K. m. 19, Feshin Yazılı Şekil Şartı ve Savunma Alma Yükümlülüğü: Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi zorunludur. İşçinin davranışlarından yahut veriminden kaynaklanan sebeplerle (m. 18 kapsamında) iş sözleşmesi feshedilmeden önce işçinin savunmasının alınması mutlak surette zorunludur, aksi takdirde fesih geçersiz addedilir.

• İş K. m. 20-21, İşe İade Davası Rejimi: Arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla neticelenmesinden itibaren 2 hafta içinde mahkemeye başvurulması, iade halinde ödenmesi gereken iş güvencesi tazminatı ve boşta geçen süre ücreti hesaplamaları.

• 1475 sayılı İş Kanunu m. 14, Kıdem Tazminatı: İş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerle sona ermesi durumunda, işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devam ettiği her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Kıdem tazminatı tavanı güncel takibi zorunludur.

• İş K. m. 17, İhbar Süreleri ve İhbar Tazminatı Skalası:

  • 6 aydan az: 2 hafta
  • 6 ay - 1.5 yıl: 4 hafta
  • 1.5 yıl - 3 yıl: 6 hafta
  • 3 yıldan fazla: 8 hafta

• İş K. m. 25, İşverenin Haklı Sebeple Derhal Fesih Hakkı: Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller vd. m. 25/II kapsamındaki fesihlerde kıdem tazminatı ödenmez.

• İş K. m. 26, 6 İş Günlük Hak Düşürücü Süre: Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere (m. 25/II) dayanarak sözleşmeyi fesih yetkisi, fiilin öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten sonra kullanılamaz.

• İş K. m. 18/3, Geçerli Sebep Sayılmayan Haller: Sendika üyeliği, ırk, cinsiyet, hamilelik, doğum, hastalık raporu gibi haller.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## iş_güvencesi_kapsamı
- **trigger:** işyeri 30+ işçi + işçi kıdem 6+ ay
- **risk:** işe iade davası riski, geçerli sebep ispatı zorunluluğu
- **action:** ESCALATE, geçerli sebep yeterince belgelenmemişse fesih durdurulmalı

## savunma_alınmadı
- **trigger:** davranış/verim feshi + yazılı savunma istemi yok
- **risk:** İş K. m. 19 şekil noksanlığı, fesih yargı önünde kesin geçersiz
- **action:** STOP, savunma alınmadan fesih işlemi kati surette tekemmül ettirilmemeli

## 6_iş_günlük_süre_aşıldı
- **trigger:** olay işverence öğrenilmiş + 6 iş günü geçmiş + m. 25/II haklı sebeple fesih kurgulanıyor
- **risk:** hak düşürücü sürenin sükutu, haklı sebeple fesih hakkı yitirilmiş
- **action:** ESCALATE, yalnızca İş K. m. 18 geçerli sebep mekanizmasıyla ve kıdem/ihbar ödenerek fesih mümkün

## hamilelik_analık_izni
- **trigger:** işçi hamile / analık izninde / izinden dönüş sonrası ilk 6 ay içinde
- **risk:** İş K. m. 18/3 uyarınca cinsiyet/analık temelli ayrımcılık karinesi (presumption)
- **action:** STOP, yargısal süreç çok yüksek risk barındırır, kuvvetli karine işçi lehinedir

## sendika_üyeliği_temsilciliği
- **trigger:** işçi sendika üyesi / işyeri sendika temsilcisi
- **risk:** 6356 s.K. m. 24 ve 25, sendikal tazminat (en az 1 yıllık ücret) ve mutlak işe iade riski
- **action:** ESCALATE, bağımsız ve sendika dışı bir gerekçe ispatlanmalı veya mahkeme kararı (temsilciler için) beklenmeli

## iş_kazası_sonrası
- **trigger:** işçi geçen 1 yıl zarfında iş kazası veya meslek hastalığı geçirdi
- **risk:** İSG mevzuatı ve Yargıtay içtihatları nezdinde koruma + ek manevi tazminat riski
- **action:** ESCALATE, Outside counsel review mutlak surette zorunlu

## raporlu_süre_aşımı
- **trigger:** işçi istirahatteyken fesih + İş K. m. 25/I süresini (ihbar süresi + 6 hafta) aşmıyor
- **risk:** m. 25/I'de öngörülen yasal süre dolmadan rapora dayalı fesih geçersizdir
- **action:** STOP, yasal bekleme süresi kontrolü titizlikle yapılmalı

## TİS_disiplin_kurulu
- **trigger:** işyerinde yürürlükte bir TİS var + disiplin kurulu süreci işletilmedi
- **risk:** TİS şekil noksanlığı ve usul ihlali, fesih geçersizliği
- **action:** STOP, mutlak surette disiplin kurulu kararı/onayı istihsal edilmeli

Yerel MCP Entegrasyonu

Termination-review aşamasında, profile tanımlanan her bir kritik gösterge (flag) için Mevzuat MCP üzerinden ilgili İş Kanunu maddesi (m. 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 26) ve 1475 s.K. m. 14 lafzı çekilerek pinpoint citation (nokta atışı atıf) üretilir. Kıdem tazminatı tavanı her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından iki kez güncellendiğinden, Mevzuat MCP üzerinden güncel yasal değerin çekilmesi finansal analiz açısından kritiktir. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda, somut olayın fact pattern'ine emsal teşkil edebilecek Yargıtay 9. HD ve 22. HD kararları (bilhassa "feshin son çare olması/ultima ratio" ilkesinin tatbiki ve "geçerli sebep" yorumları) hukuki risk analizine raptedilir. MCP entegrasyonu temin edilemediği durumlarda skill, kıdem tazminatı tavanı ve asgari ücret gibi değişken rakamları kendi dağarcığından alarak [model knowledge - verify] etiketiyle sunar ve doğrulanmaya muhtaç olduğunu ihsas eder.

/employment-legal:leave-tracker

Ne Yapıyor?

Açık olan izin (leave) kayıtlarını yasal bildirim tarihleri, tıbbi sertifikasyon (sağlık raporu) süreleri ve hak edişlerin tükenmesi (exhaustion) açısından denetleyen aktif bir takip sistemidir. Bir "durum panosu" (status board) vazifesi görmekten ziyade, avukata veya İK departmanına hangi izin süreçlerinin acil aksiyon yahut hukuki karar gerektirdiğini bildiren bir erken uyarı mekanizmasıdır. Skill, yalnızca aksiyon gerektiren kritik ve sorunlu vakaları hukuki gerekçeleriyle birlikte raporlar, "temiz" statüdeki (deadline sorunu olmayan) izinleri tek satırlık bir özetle beyan edip geçer.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türk iş hukukundaki izin türleri, bildirim usulleri ve süreleri ABD sisteminden yapısal olarak tamamen farklıdır, manuel jurisdiction overlay tesis edilmesi zorunludur. Türkiye'deki izin rejimi 4857 sayılı İş Kanunu ve ikincil yönetmeliklerle son derece detaylı bir biçimde tanzim edilmiştir, FMLA'deki "12 hafta" yeknesaklığı yerine, Türkiye'de izin türüne (yıllık izin, analık, mazeret, sağlık) göre birbirinden oldukça farklı süreler ve bildirim usulleri söz konusudur. Skill'in "aksiyon odaklı" takip mimarisi, Türk iş hukukundaki süre ve SGK bildirim limitlerinin takibinde doğrudan karşılık ve fayda bulur, ancak varsayılan (default) deadline'ların 4857 sayılı Kanun ve SGK mevzuatına göre tümüyle yeniden programlanması gereklidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in sistemde yerleşik deadline (son tarih) hesaplama mantığı, ABD FMLA (Family and Medical Leave Act) ve eyalet bazlı izin yasalarının kısıtlarına dayanır:

• 5 İş Günü, Designation Notice: FMLA kapsamındaki designation notice (nitelendirme bildirimi) yükümlülüğü (29 C.F.R. § 825.300(d))

• 15 Gün, Medical Certification: İşçinin med-cert (sağlık raporu/heyet onayı) sunma yasal süresi (29 C.F.R. § 825.305(b))

• 12 Hafta, FMLA Eligibility: 12 aylık periyotta kullandırılan standart FMLA hak edişi

• State Add-ons: California PFL (paid family leave), NY PFL, CO FAMLI, WA PFML gibi eyalet yasalarından doğan özel izinler

• ADA Accommodation: Engelli çalışanlar için "reasonable accommodation" (makul uyum) süreçleri ve takip limitleri

• USERRA: Uniformed Services Employment and Reemployment Rights Act uyarınca askerlik izni hakları

• İş K. m. 53, Yıllık Ücretli İzin (Kıdem Skalası): İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere verilir:

  • 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14 günden,
  • 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden,
  • 15 yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden az olamaz.
  • 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.

• Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği: Hak edilen iznin kullandırılması, bölünmesi ve izin kaydının yasal olarak tutulma usulü (m. 20).

• İş K. m. 56, İzin Defteri Tutma Yükümlülüğü: İşveren, çalıştırdığı işçilerin yıllık ücretli izin durumunu gösteren bir izin kayıt belgesi (defteri) tutmak zorundadır.

• İş K. m. 74, Analık Halinde Çalıştırma Yasağı (16 Hafta): Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta eklenir.

• İş K. Ek m. 2, Mazeret İzinleri:

  • Evlenme veya evlat edinme: 3 gün
  • Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü: 3 gün
  • İşçinin eşinin doğum yapması (babalık izni): 5 gün
  • Yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için: bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 güne kadar ücretli izin.

• İş K. m. 74 (devamı), Süt İzni: Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir.

• İş K. m. 74, Doğum Sonrası Yarı Zamanlı Çalışma İmkanı: Analık izninin bitiminden sonra, kadın işçinin talebi halinde birinci doğumda 60 gün (2 ay), ikinci doğumda 120 gün (4 ay), sonraki doğumlarda ise 180 gün (6 ay) süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.

• 5510 sayılı SGK Kanunu, İş Göremezlik Ödeneği ve Rapor Süreleri: Geçici işgöremezlik raporu ibraz edildiği sürece SGK iş göremezlik ödeneği verilir. İşçinin hastalık sebebiyle raporlu olduğu süreçte, işverenin fesih hakkını düzenleyen İş K. m. 25/I "ihbar süresini altı hafta aşma" kuralının matematiksel takibi son derece kritiktir.

• 6331 sayılı İSG Kanunu, Refakat İzni: İş kazası geçiren işçinin tedavi sürecinde yakınlarına refakat etme hakkı.

• Ücretsiz İzin Kurumu: Türk hukukunda ücretsiz izin kural olarak kanuni haller dışında tarafların karşılıklı ve yazılı mutabakatı (İş K. m. 22 anlamında çalışma koşullarında değişiklik prosedürü) ile mümkündür.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

TR-specific leave-register.yaml schema:
  leave_types:
    yillik_izin:
      basis: İş K. m. 53
      entitlement_calc: kıdem yılı skalası (14/20/26 gün kuralı)
      tracking: hak ediş miktarı + kullanılan + bakiye gün
      deadline: işveren tarafından yönetim hakkı kapsamında belirlenen tarihler
    analik_izni:
      basis: İş K. m. 74
      entitlement: 8 hafta doğum öncesi + 8 hafta doğum sonrası = 16 hafta (112 gün)
      multiple_births: çoğul gebelikte doğum öncesi süre 10 haftaya çıkar
      deadline: hekim raporuyla tevsik edilen gebelik ve doğum tarihleri
    ucretsiz_izin_dogum_sonrasi:
      basis: İş K. m. 74
      entitlement: 6 aya kadar yasal hak
      deadline: işçinin dönüş veya kısmi süreli çalışmaya geçiş tarihi
    yari_zamanli_calisma_dogum_sonrasi:
      basis: İş K. m. 74
      entitlement: çocuk sayısına göre belirlenen yasal süre (60/120/180 gün)
    mazeret_izni:
      evlenme: 3 gün
      olum_halleri: 3 gün (kanunda sayılan yakınlar)
      babalik_izni: 5 gün
      engelli_cocuk_tedavisi: 10 gün/yıl
      basis: İş K. Ek m. 2
    sut_izni:
      basis: İş K. m. 74
      entitlement: çocuğun 1 yaşına kadar günde 1.5 saat
    rapor_isgoremezlik:
      basis: 5510 s. SGK Kanunu
      tracking: SGK iş göremezlik ödeneği başlangıç + bitiş (istirahat)
      critical_link: İş K. m. 25/I süresi (ihbar süresini 6 hafta aşan kesintisiz rapor hali → fesih hakkı doğumu)

Yerel MCP Entegrasyonu

Yasal izin sürelerinin ve yıllık hak edişlerin Mevzuat MCP üzerinden anlık olarak teyit edilmesi hukuken mümkündür (bilhassa m. 53 yıllık izin skalası, m. 74 analık izni hakları ve Ek m. 2 mazeret izinleri). SGK işgöremezlik bildirim süreleri ve e-ödenek sistemi entegrasyonu için 5510 sayılı Kanun lafızları çekilebilir. Yargı MCP entegrasyonu söz konusu olduğunda, yıllık iznin işverence makul bir sebep olmaksızın kullandırılmaması, iznin bölünme kurallarına riayet edilmemesi veya hak edilen iznin fesih anında ücrete dönüşmesi (m. 59) meselelerinde Yargıtay 9. HD'nin emsal teşkil eden kararları rapora eklenebilir.

/employment-legal:log-leave

Ne Yapıyor?

Bir çalışan yasal izne ayrıldığında, sürece ilişkin takibi başlatmak adına gerekli olan asgari (minimum) veriyi sisteme kaydetmeyi sağlar. Çalışan rolü/unvanı, izin türü, lokasyon (hangi eyalette bulunduğu), izin başlangıç tarihi, iznin kesintili (intermittent) olup olmadığı, beklenen işe dönüş tarihi ile designation notice ve medical certification (hekim raporu) tevdii durumlarını sorgulayarak leave-register.yaml dosyasına usulüne uygun bir kayıt oluşturur. Sisteme girilen ön veriler üzerinden, takip gerektiren ilk yasal son tarihi (deadline) otomatik olarak hesaplar (designation için 5 iş günü, med-cert için 15 gün, hak edişin tükenmesi/exhaustion için %75 eşiği).

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türkiye pratiğinde izin türü belirleme (intake) süreci ve deadline hesaplama algoritması tamamen yeniden programlanmalıdır. Türkiye'de istirahat (rapor) bildirimlerinin, raporun bitimini takip eden 5 iş günü içerisinde (veya maaş hesaplamasına göre ilgili ayın vizite giriş süresi içinde) e-SGK sistemi üzerinden "çalışmamıştır" kaydıyla yapılması zorunludur. Ancak FMLA'deki "designation notice" mekanizmasının Türk hukuk sisteminde birebir doktrinel veya usuli bir karşılığı bulunmamaktadır. Buna mukabil, Türk iş hukukunda çalışanların izin kayıtlarının belgeyle sabit tutulması yasal ve mutlak bir zorunluluktur (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m. 20, İş K. m. 56). Bu skill'in temel altyapısı, söz konusu izin defteri yükümlülüğünü teknolojik manada ikame etmek veya desteklemek için son derece elverişlidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in ilk-deadline hesaplama algoritması bütünüyle ABD FMLA (Family and Medical Leave Act) normları üzerine inşa edilmiştir:

• Designation notice not yet sent → 5 business days (29 C.F.R. § 825.300(d))
• Medical certification requested but not received → 15 days (29 C.F.R. § 825.305(b))
• Both sent and received → next deadline calculated at 75% exhaustion (FMLA standart izleme pratiği)

Skill, veri girişi (intake) mülakatında kullanıcıya açıkça "Where do they work? (State, this determines which rules apply)" sorusunu yöneltir ve "Leave type: FMLA / state leave (which state) / USERRA / ADA accommodation" ibareleriyle salt ABD hukukuna has sınıflandırmalar listeler.

• SGK İşgöremezlik ve İstirahat Bildirim Süresi: İşveren, sağlık raporu (istirahat) alan işçinin SGK'ya e-Bildirge üzerinden bildirimini süresi içinde yapmakla mükelleftir. Bu yükümlülük, FMLA designation notice'ın doğrudan karşılığı olmamakla beraber, idari para cezası yaptırımına bağlandığı için takip edilmesi elzem bir deadline oluşturur.
• Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m. 20, İzin Defteri veya Kayıt Tutma Zorunluluğu: Her işçi için tutulacak izin kayıt belgesinde veya defterinde işçinin, adı soyadı, TC kimlik numarası, işe giriş tarihi, hizmet süresi (kıdemi), hak ettiği izin süresi, izin verilen ve bilfiil kullanılan tarihler ile imzasının kayıt altına alınması zaruridir. Skill'in intake formu bu spesifik alanları ihtiva etmemektedir.
• İş K. m. 25/I, Sağlık Sebepli Haklı Fesih ve Rapor Süresi Kontrolü: İşçinin tedavi edilemeyecek nitelikte veya uzun süreli bir hastalığa yakalanması yahut kaza geçirmesi durumunda, aralıksız alınan rapor süresinin, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim (ihbar) süresini altı hafta aşması halinde işverene derhal haklı sebeple fesih yetkisi doğar. Skill, hastalık raporu takibinde hukuken böylesine kritik bir eşiği işaretleme yeteneğinden yoksundur.
• Analık İzni Bildirim Usulü: Doğumdan önceki 8 hafta ve doğum sonrası 8 hafta şeklinde kurgulanan toplam 16 haftalık iznin (çoğul gebelikte 18 hafta) planlaması için, hekim raporunun işverene sunulması ve SGK sistemine düşmesi gerekir. Ayrıca doğum öncesi iznin doğuma 3 hafta kalana dek çalışılarak doğum sonrasına aktarılması (aktarım hakkı) opsiyonunun da sisteme girilebilmesi elzemdir.
• Yerel Parametre Eksikliği: "Hangi eyalette çalışıyor?" sorusu yerine Türkiye-spesifik intake parametreleri (Örn: TC Kimlik No, SGK Sicil Numarası, işe başlama tarihi) tesis edilmelidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Çalışan Temel Bilgileri
- İşçi adı soyadı veya pozisyonu (KVKK uyarınca maskelenebilir)
- TC kimlik numarası (anonimleştirilmiş hash / maskeli format)
- İşe giriş tarihi (yıllık izin kıdem skalası hesabı için mutlak)
- SGK işyeri sicil numarası
- Çalıştığı il (gerektiğinde İŞKUR ve SGK il müdürlüğü bildirimleri için)

## İzin Türü Tasnifi
- Yıllık ücretli izin (İş K. m. 53 uyarınca)
- Mazeret izni (İş K. Ek m. 2 kapsamındaki alt türler)
- Analık izni (İş K. m. 74 uyarınca)
- Süt izni planlaması (İş K. m. 74)
- Ücretsiz izin (tarafların yazılı anlaşmasına ve rızaya binaen)
- SGK hastalık/istirahat raporu (iş göremezlik)
- İSG refakat izni (iş kazası sonrası)
- Toplu iş sözleşmesinden neşet eden akdi izinler

## Başlangıç ve Bitiş Verileri
- İzin ayrılış/başlangıç tarihi
- Beklenen işe dönüş tarihi (bilinmiyorsa açık bırakılmalı)
- İznin kesintili (intermittent) veya parça parça kullanılıp kullanılmadığı

## Rapor ve İstirahat ise
- Hastane/Hekim onaylı SGK iş göremezlik belgesi tebliğ edildi mi?
- Raporun tahmini süresi ne kadar?
- Rapor süresinin, işçinin ihbar süresini + 6 haftayı aşma riski mevcut mu? (İş K. m. 25/I kontrolü)

## Analık İzni Süreci ise
- Doğum tarihi (hekimce öngörülen/gerçekleşen)
- Gebelik çoğul mu? (doğum öncesi mühlet 10 haftaya tezyid edilir)
- Doğum öncesi sürenin bir kısmının (3 haftaya kadar) doğum sonrasına aktarımı hekimce onaylandı mı?
- Analık izni hitamında yarı zamanlı (kısmi süreli) çalışma talebi iletildi mi? (İş K. m. 74)

Yerel MCP Entegrasyonu

Veri girişi (intake) aşamasında beyan edilen her bir izin türü için Mevzuat MCP üzerinden ilgili İş Kanunu hükmünün (m. 53, m. 74, Ek m. 2) lafzı anlık çekilerek kullanıcının hak ediş süresi doğrulanır. SGK istirahat ve işgöremezlik raporlama süreçlerindeki kanuni bildirim mühletleri için 5510 s. SGK Kanunu ve ilgili tebliğ lafızları kullanılabilir.

/employment-legal:wage-hour-qa

Ne Yapıyor?

Çalışanların ücretleri, fazla çalışma (mesai) rejimleri, ara dinlenmeleri, mola hakları, izin ödemeleri ve iş akdinin feshindeki son ödeme (final pay) gibi operasyonel ve maddi hukuk odaklı soruları yargı çevresine (jurisdiction) özgü olarak yanıtlar. Verilen cevaplar modelin ezberindeki hafızadan ziyade, güncel mevzuat kurallarının araştırılması ve bizzat hukuki atıf yapılması (researched and cited) yöntemiyle tesis edilir, şayet geçerli yargı çevresi profilde tanımlanmamışsa, analize başlamadan evvel bunu kullanıcıya açıkça sorar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, İş K. m. 41 (fazla mesai), m. 63 (haftalık çalışma süresi ve denkleştirme), m. 68 (ara dinlenmeleri), m. 39 (asgari ücret) ve TBK m. 393 vd. (genel hizmet sözleşmesi) emredici hükümleri sisteme muhakkak manuel olarak entegre edilmelidir. Skill'in cevap oluştururken ezbere dayanmayıp research-first (önce mevzuat/kural araştırması) yaklaşımını benimsemesi, Türk uygulamasındaki kanunilik ilkesi açısından fevkalade doğrudur. Ne var ki, yanıt üretmek için referans alacağı kurallar Türkiye spesifik (İş Kanunu) normlar olmadığından, sisteme sağlam bir Mevzuat MCP entegrasyonu derç edilmeksizin skill yüzeysel, hatta hukuken yanıltıcı kalacaktır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, kurgusu itibarıyla araştırma odaklı çalışır. FLSA hesaplamalarını yalnızca matematiksel bir "scaffold" (şablon) olarak sunar, asıl kuralları ve eşikleri yargı çevresi bazlı araştırır. Doğrulamadan kural uydurması açıkça yasaklanmıştır. Ayrıca şu ABD referanslarına aşinadır:

• California Eyaletine Has İstisnalar (Outliers): Günlük fazla mesai kuralı (Daily OT, 8 saati aşan çalışmalar), double-time (12 saati aşan çalışmalara uygulanan çifte ücret), meal/rest penalty pay (yemek/dinlenme molasının kullandırılmamasına bağlanan cezai ödeme), expense reimbursement (iş masraflarının iadesi).
• State Final Pay Timing (Fesih Sonrası Son Ödeme Zamanlaması): İş ilişkisi sona erdiğinde birikmiş alacakların ödenme süresine ilişkin eyalet bazlı katı farklılıklar (örn. CA'da fesih günü derhal ödeme şartı, TX'te fesihten sonraki 6. gün, NY'da ise takip eden olağan maaş ödeme günü).
• PTO Payout (Kullanılmayan İzinlerin Ücrete Dönüşmesi): İş akdi biterken bakiye izin ücretinin (PTO) ödenmesini emreden eyaletler (CA) ve bunu işveren inisiyatifine veya şirket politikasına bırakan eyaletler (TX) arasındaki varyasyonlar.

Skill, bünyesindeki "No silent supplement" koruyucu kuralı (guardrail) vasıtasıyla, arama motorundan veya entegre bir MCP/connector'dan yeterli spesifik hukuki sonuç (citation) dönmediğinde bu durumu kullanıcıya açıkça ve şeffafça raporlar. Bu hallerde sunduğu yanıtları salt web search veya model knowledge (modelin genel eğitim verisi) kaynaklı olduğuna delalet etmesi adına [verify] (teyide muhtaç) etiketleriyle işaretler.

• İş K. m. 63, Haftalık Çalışma Süresi: Genel bakımdan haftalık azami çalışma süresi 45 saattir. Tarafların anlaşması ile bu süre haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak şartıyla denkleştirme (2 ay/4 ay veya turizmde 6 aylık periyotlarla) suretiyle farklı dağıtılabilir.
• İş K. m. 41, Fazla Çalışma (Fazla Mesai) Rejimi:
  • Kural olarak haftalık 45 saati aşan tüm çalışmalar fazla mesaidir (denkleştirme halleri hariç).
  • Fazla çalışma ücreti: İşçiye normal saatlik ücretinin %50 fazlası (%50 zamlı) tutarında ödenir.
  • Yıllık Yasal Sınır: Fazla çalışma süresinin toplamı yılda 270 saati aşamaz (İş K. m. 41/8). Bu emredici bir yasal sınırdır.
  • Fazla çalışma için işçinin açık ve yazılı onayının iş sözleşmesi kurulurken veya her yıl başında alınması yasal bir zorunluluktur.
• İş K. m. 42, Zorunlu Fazla Çalışma: Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde olağanüstü fazla mesai koşulları.
• İş K. m. 39, Asgari Ücret: İş sözleşmesiyle çalışan ve kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin asgari ücreti, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından en geç iki yılda bir (pratikte enflasyon sebebiyle her yıl veya yılda iki kez) belirlenerek yürürlüğe konur. Sözleşmelerde bu miktarın altında bir temel ücret tayin edilemez.
• İş K. m. 32, Ücret ve Ödeme Şekli: Ücretin kural olarak nakden, Türk parası ile ve en geç ayda bir ödenmesi asıldır. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.
• İş K. m. 34, Ücretin Gününde Ödenmemesi (Haklı Sebep): İşçinin ücretinin, ödeme gününden itibaren mücbir bir neden dışında yirmi gün içinde ödenmemesi halinde işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten (işi yapmaktan) kaçınabilir ve akdi haklı nedenle feshedebilir.
• İş K. m. 68, Ara Dinlenmeleri (Mola): Günlük çalışma süresine göre değişen mola hakkı:
  • Dört saat veya daha kısa süreli işlerde: 15 dakika,
  • Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (7.5 saat dahil) süreli işlerde: 30 dakika,
  • Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde: 1 saat ara dinlenmesi verilir.
  • Bu dinlenme süreleri fiili çalışma süresinden sayılmaz (ücretlendirilmez).
• Hafta Tatili Ücreti (İş K. m. 46): Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.
• Genel Tatil Çalışması (2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun): Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçilerin çalıştırılması halinde, çalışılan her bir gün için ayrıca bir günlük ilave ücret (%100 zamlı) tahakkuk ettirilir.
• Giydirilmiş Ücret Kavramı (Severance Baseline): Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamalarına esas teşkil edecek ücretin tespitinde, çıplak (kök) ücrete ilaveten, işçiye sağlanan ve süreklilik arz eden (ikramiye, prim, yemek, yol, yakacak yardımı, özel sağlık sigortası, erzak vb.) ayni ve nakdi menfaatlerin tümünün brüt tutarlarının (1 günlük tutara irca edilerek) dahil edilmesi kuralı.
• Gelir Vergisi Dilimleri ve Yasal Kesintiler: Türkiye'deki bordro (payroll) hesaplamalarında kümülatif gelir vergisi matrahı (artan oranlı vergi dilimleri), SGK işçi primi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1) ve damga vergisi gibi yasal kesintilerin uygulanması ve net/brüt ücret geçişlerinin (gross-up/net-down) hesabı.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## fazla_mesai_hesabi
- **soru:** "İşçilere aylık/yıllık bazda ne kadar fazla mesai yaptırabiliriz?"
- **arastirma:** İş K. m. 41 hükümleri (yıllık 270 saat yasal sınırı + saatlik kök ücretin %50 fazlası tutarında ödeme + işçinin serbest rızası)

## asgari_ucret_uyumu
- **soru:** "Yasal asgari ücret artışı iş sözleşmelerine nasıl yansır?"
- **arastirma:** Güncel Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı tebliği hükümleri

## ara_dinlenme_mola
- **soru:** "Günde 9 saat fiili mesaisi olan bir işçiye ne kadar ara dinlenmesi kullandırılmalıdır?"
- **arastirma:** İş K. m. 68 hükümleri (kesintisiz 1 saat ara dinlenmesi kuralı)

## hafta_tatili_ve_bayram
- **soru:** "Pazar günü veya ulusal bayramda yapılan çalışma için ek ücret ödemesi nasıl tahakkuk eder?"
- **arastirma:** İş K. m. 46 ile m. 47 hükümleri (çalışılan her resmi tatil günü için ilave 1 tam yevmiye ödemesi)

## son_odeme_final_pay
- **soru:** "İş akdinin feshi anında işçiye birikmiş tüm alacakları ne kadar sürede ödenmelidir?"
- **arastirma:** İş K. m. 32 ile Yargıtay içtihatları (kural olarak fesih anında derhal ödenmesi asıldır, uygulamada mutat ücret ödeme günü veya feshi takip eden makul süre)

## giydirilmis_ucret_kapsami
- **soru:** "Kıdem tazminatı matrahı hesabına yemek, yol parası ve ayni yardımlar dahil edilir mi?"
- **arastirma:** 1475 s. mülga İş Kanunu m. 14 ile Yargıtay 9. HD kararları (süreklilik arz eden tüm ayni ve nakdi menfaatler giydirilmiş ücret kapsamında brüt olarak hesaba dahil edilir)

Yerel MCP Entegrasyonu

Wage-hour niteliğindeki her spesifik soru için Mevzuat MCP sistemi üzerinden 4857 sayılı İş Kanunu'nun (m. 32, 34, 39, 41, 42, 46, 47, 63, 68 vd.) lafızları doğrudan çekilir. Güncel asgari ücret rakamı ve kıdem tazminatı tavanı için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun en son yayımlanan tebliğleri taranır. Yargı MCP entegrasyonu mevcut olduğu durumlarda, fazla mesainin ispatı (tanıkla vs. belgeyle), giydirilmiş ücretin unsurları (hangi prim/yardımların dahil edilip edilmeyeceği), son ödeme süresinin makuliyeti ve bakiye izin ücretinin (PTO) fesihteki son kök ücret üzerinden hesaplanmasına ilişkin Yargıtay 9. HD'nin istikrar kazanmış içtihatları emsal mahiyetinde yanıt taslağına derç edilir.

/employment-legal:worker-classification

Ne Yapıyor?

Bir çalışanın şirket nezdindeki statüsünün, 'İşçi' (Employee), 'Bağımsız Çalışan / Yüklenici' (Independent Contractor - IC), 'Geçici Çalışan' (Temp) veya 'Tedarikçi' (Vendor) olarak sınıflandırılmasını, ilgili yargı çevresine (jurisdiction) özgü testler tatbik ederek analiz eder ve olası yanlış sınıflandırma (misclassification) risklerini saptar. Skill, bünyesindeki kurallar gereği yalnızca ileriye dönük (prospective-only) yeni işe alım ve yapılandırma planlamaları için işler. Mevcut ve halihazırda başlamış bir iş ilişkisinin statüsünü denetlemek istendiğinde sert kapı (hard gate) mekanizması devreye girer, analizi anında durdurur (STOP) ve meselenin geriye dönük risk değerlendirmesi (retroactive risk assessment) ve telafi planlaması (remediation planning) ihtiva etmesi sebebiyle muhakkak baroya kayıtlı bir iş hukuku avukatının yönlendirmesinde ele alınmasını emreder.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN (Orta-Yüksek Risk), 6098 sayılı TBK m. 393 bağlamındaki "bağımlılık" unsuru, TBK m. 19 bağlamındaki "gizli hizmet sözleşmesi (muvazaa)" rejimi ve Yargıtay 9. HD'nin yerleşik bağımlılık içtihatları sisteme eksiksiz entegre edilmediği müddetçe, bu skill Türkiye pratiğinde hukuki yanılgı (misclassification liability) riski taşır. Türk hukukunda bir kişinin iş sözleşmesiyle mi yoksa eser/vekalet sözleşmesiyle mi çalıştığını tayin eden asli ve mutlak kriter "bağımlılık" unsurudur (TBK m. 393). Bu nosyon, ABD'deki ABC veya 20-faktörlü vergi odaklı testlerden doktrinel ve pratik olarak yapısal bir farklılık arz eder. Skill'in araştırma yokluğunda ABC testi veya IRS 20-faktör testine düşmesi, Türk hukukunun katı bağımlılık-merkezli ve emredici yaklaşımına taban tabana zıt ve yanlış sonuçlar üretebilir. Bilhassa kişinin bir şahıs şirketi (sole proprietorship) kurarak kendi faturası üzerinden hizmet vermesi durumu, ABD uygulamalarında IC statüsü lehine kanıt sayılırken, Türk hukukunda bu durum TBK m. 19 ve TBK m. 393 bağlamında "gizli hizmet sözleşmesi" (muvazaa) olarak değerlendirilir. İş K. m. 2/7'deki asıl işveren-alt işveren muvazaası ise tipik olarak iki tüzel kişi arasındaki taşeron ilişkilerini hedefler.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware (Orta-Yüksek Risk Sınıfı 🟡). Skill, sınıflandırma yaparken "Research the applicable tests" talimatıyla seçilen yargı çevresinin yerel testini araştırır. Ancak MCP veya entegre bir araştırma aracı bulunmadığında, modelin genel eğitim verisinin ABD ağırlıklı olması sebebiyle ABD testlerine sapma riski yüksektir:

• ABC Test (California AB5 Yasası): California Labor Code § 2775 tahtında işçinin, işverenin fiili kontrol altında bulunup bulunmadığı (A), yapılan işin işverenin olağan faaliyeti dışında olup olmadığı (B) ve işçinin bağımsız bir ticari statüde benzer işler yapıp yapmadığı (C) kriterlerine dayanan üçlü katı test.
• IRS 20-Factor Test (IRS 20 Faktör Testi): ABD federal vergi idaresinin (IRS), stopaj ve bordro vergileri bakımından geliştirdiği ve kontrole odaklanan 20 unsurlu bağımsız yüklenici testi (Revenue Ruling 87-41).
• Common Law Test: ABD Anglo-Sakson hukuku (common law) içtihatlarında gelişen, işin nasıl ve kim tarafından kontrol edildiğini merkeze alan test.
• IRS § 530 Relief: İşverenin makul bir temele dayanarak yanlış sınıflandırma yaptığı hallerde uygulanan geriye dönük vergi muafiyeti/rahatlatması mekanizması.
• FLSA Economic Realities Test: Adil Çalışma Standartları Kanunu (FLSA) kapsamında asgari ücret ve fazla mesai hakları için tatbik edilen ekonomik bağımlılık (economic reality) testi.

Skill, analizine başlarken prospective-only hard gate kuralını işleterek "Has this work already started?" (Bu çalışma halihazırda başladı mı?) sorusunu yöneltir. Şayet iş ilişkisi mevcut ise anında bir STOP komutu üretir ve geriye dönük maaş ödemeleri (back-pay), geriye dönük bordro vergisi yükü (payroll-tax back-exposure), idari para cezaları (penalty exposure) ve IRS § 530 relief gibi karmaşık unsurların outside counsel (dış hukuk müşaviri) denetiminde incelenmesini tavsiye eder.

• TBK m. 393, Hizmet Sözleşmesi Tanımı (Bağımlılık Unsuru): "Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." Bu tanımdaki bağımlılık (subordination) unsuru, iş ilişkisinin varlığını belirleyen ayırt edici ve en asli (sine qua non) unsurdur.
• Yargıtay 9. HD'nin Yerleşik Bağımlılık İçtihatları: Yüksek mahkeme, bağımlılık unsurunu çok katmanlı olarak üç alt boyutta tahlil eder:
  • Kişisel ve Organizasyonel Bağımlılık (Hukuki Bağımlılık): İşçinin işverenin emir ve talimatlarına, denetimine, kurduğu organizasyona ve disiplin yetkisine tabi olması. İşin nerede, ne zaman ve nasıl yapılacağının işveren tarafından dikte edilmesi.
  • Ekonomik Bağımlılık: Çalışanın mesleki mesaisinin tamamını veya ezici çoğunluğunu bu işverene hasretmesi, geçimini bu kaynaktan temin etmesi ve gerçek anlamda başka müşterilere (müşteri portföyüne) hizmet sunma serbestisinin bulunmaması.
  • Teknik Bağımlılık: Kullanılan ham madde, makine, bilgisayar ve iş araç-gereçlerinin (means of production) işveren tarafından tedarik edilmesi.
• TBK m. 19 ve TBK m. 393, Gizli Hizmet Sözleşmesi (Muvazaa): Gerçek kişinin şirket kurarak dışarıdan fatura kesmesi durumunda, fiili bir bağımlılık unsuru mevcutsa bu ilişki "gizli hizmet sözleşmesi" olarak nitelendirilir.
• İş K. m. 2/7, Asıl İşveren-Alt İşveren Muvazaası: İşverenin, olağan işletme faaliyetleri kapsamında yürüttüğü asıl işin bir bölümünü, işletmenin ve işin gereği ile "teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren" işlerde bir alt işverene verebileceği kuralı. Bu madde tipik olarak iki tüzel kişi arasındaki taşeron ilişkilerindeki muvazaayı engeller.
• Şahıs Şirketi Üzerinden Fatura Kesme Riski (Sham Contracting): Yargıtay 9. HD, kişinin salt maliye kaydı yaptırarak (şahıs şirketi kurarak) fatura/serbest meslek makbuzu düzenlemesini, aradaki ilişkinin ticari bir eser/vekalet sözleşmesi olduğuna dair kesin delil saymaz. Hâkim, tarafların kullandığı lafza ve kurdukları vergi odaklı zahiri yapıya değil, sözleşmenin uygulanış biçimine (fiili duruma ve bağımlılığa) itibar eder. Dolayısıyla şahıs şirketi statüsü tek başına IC (Independent Contractor) statüsünü teyit etmez.
• SGK (Sosyal Sigortalar) Boyutundaki Riskler: Yanlış sınıflandırma (muvazaalı hizmet sözleşmesi) tespiti halinde, 5510 sayılı Kanun uyarınca geriye dönük işçi ve işveren SGK prim borçları, gecikme zamları ve çok yüksek tutarlı idari para cezaları (İPC) işverene tahakkuk ettirilir. SGK denetimi daima fiili iş görme pratiğine istinaden yapılır.
• Vergi Riski ve VUK Boyutu: Ücret mahiyetinde olduğu halde stopajı (gelir vergisi) ve damga vergisi beyan edilmeyen, bilakis katma değer vergisi (KDV) ihtiva eden fatura mukabilinde yapılan ödemeler neticesinde, Vergi Usul Kanunu kapsamında cezalı vergi tarhiyatı riski.
• Hizmet Tespiti Davası: Fiilen hizmet akdiyle (işçi statüsünde) çalıştırıldığı halde SGK'ya bildirimi yapılmayan veya dışarıdan fatura kesmeye zorlanan kişilerin, gerçek statülerinin tespiti ve primlerin ödenmesi amacıyla HMK hükümleri çerçevesinde SGK'yı ve işvereni hasım göstererek açtıkları kamu düzenini ilgilendiren tespit davası müessesesi.
• Geçici İş İlişkisi (İş K. m. 7) Karışıklığı: Türkiye'de bir başka şirketin işçisini geçici süreyle kendi işyerinde çalıştırmak (temp agency modeli), yalnızca Türkiye İş Kurumu'ndan lisanslı Özel İstihdam Büroları (ÖİB) vasıtasıyla ve kanunda sayılan pek sınırlı hallerde mümkündür. Bu katı yasal modelin, ABD usulü serbest contractor yahut vendor modeliyle karıştırılmaması esastır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## TBK m. 393 Bağımlılık ve Yargıtay Kriterleri
- **Hukuki ve Kişisel Bağımlılık:**
  - İşveren konumundaki şirketin günlük ve süregelen bağlayıcı emir/talimat verme hakkı var mı?
  - İşin hangi saatlerde ve hangi lokasyonda ifa edileceğini işveren mi tayin ediyor?
  - Çalışan, şirket içi prosedürlere ve bir disiplin/değerlendirme mekanizmasına tabi tutuluyor mu?
  - Kişinin işin ifasını bir başkasına (kendi alt yüklenicisine) devretme hakkı var mı? (Şahsa sıkı sıkıya bağlılık testi)
- **Ekonomik Bağımlılık:**
  - Çalışanın aylık ticari gelirinin asıl ve ezici çoğunluğu bu tek işverenden mi sağlanıyor?
  - Çalışan, dış piyasada aktif olarak başka gerçek ve düzenli müşterilere hizmet sunuyor mu?
  - İşin ticari ve finansal zarar riskini (örneğin müşteri ödeme yapmazsa) kim üstleniyor? (Sabit bir hakediş ödemesi vs. ticari riskli proje usulü ödeme)
- **Organizasyonel ve Teknik Bağımlılık:**
  - Çalışan, işverenin mevcut üretim veya hizmet organizasyonuna yapısal olarak entegre edilmiş mi?
  - İşin ifasında kullanılan asli iş araçları (bilgisayar, makine, yazılım, araç) kime ait?
  - Çalışan, işverene ait kurumsal kimlik unsurlarını (şirket logolu e-posta adresi, kartvizit) üçüncü kişilere karşı kullanıyor mu?

## Red Flags (Yargıtay Emsalleri)
- **Kural:** "İşçinin vergi dairesine kayıtlı şahıs şirketi olması ve periyodik fatura düzenlemesi", aradaki bağımlılık unsurunu ortadan kaldırmadığı sürece tek başına IC (Independent Contractor) statüsünün kanıtı DEĞİLDİR.
- **Kural:** "Taraflar arasında akdedilen matbu sözleşmenin başlığında 'Bağımsız Danışmanlık' yahut 'Hizmet Alımı' ibaresinin yer alması", fiili iş görme biçimi (bağımlılık) mevcutsa hukuken geçerli ve koruyucu DEĞİLDİR.
- **Kural:** "Çalışanın işverenin fiziksel ofisine gelmemesi (uzaktan/remote çalışması)", şayet e-posta, yazılım ve raporlama üzerinden dijital ekonomik/hukuki bağımlılık sürüyorsa kişinin işçi (employee) sayılmasına mâni DEĞİLDİR.

## Muvazaa Kontrolü (Gizli Hizmet / Taşeron)
- Sözleşmeye konu iş, şirketin ana faaliyet konusuna dahil olan asıl işin haksız biçimde bölünmesi suretiyle mi taşerona (IC'ye) verilmektedir?
- Hizmet alınan alt yüklenici (vendor), kendi organizasyonu ve ekipmanı bulunan bağımsız bir ticari teşebbüs müdür, yoksa bütünüyle asıl işverene fason hizmet sunan kağıt üstünde bir yapı mıdır?
- Planlanan hizmet alım süresi (duration of engagement) mutat proje limitlerini aşıp uzun yıllara sari, kesintisiz bir hal (uzun süreli IC riski) alacak mıdır?

## Yüksek Risk İşareti ve Dur Kararı
- **If any dependency indicator fires:** STOP, Classification analizi derhal sonlandırılır. Kurulacak ilişki, gizli hizmet sözleşmesi (muvazaa) addedilebilir. Durum doğrudan Outside Counsel (Dış Hukuk Müşaviri) incelemesine sevk edilmeli ve muhtemel 'hizmet tespit davası' ile 'SGK prim cezası' riskleri hususunda işveren uyarılmalıdır.

Yerel MCP Entegrasyonu

Worker-classification (çalışan sınıflandırma) analizi için Mevzuat MCP bağlantısı üzerinden 6098 s. TBK m. 393 (Hizmet Sözleşmesi ve Bağımlılık), 4857 s. İş K. m. 2/7 (Alt İşverenlik/Muvazaa) ve m. 7 (Geçici İş İlişkisi) lafızları anlık olarak çekilir. Yargı MCP entegrasyonunun mevcut olduğu senaryolarda, bilhassa Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun (HGK) şahıs şirketleri üzerinden fatura kesilmesi hallerindeki bağımlılık unsuru analizleri, muvazaa karinesi içtihatları ve kurye/yazılımcı/danışman gibi yeni nesil çalışma modellerine (gig economy) dair emsal kararları, sınıflandırma matrisine emsal olarak derç edilir. Skill'in sahip olduğu [verify] ve [model knowledge - verify] etiketleri, şayet doğrudan bir TR-MCP entegrasyonu söz konusu değilse, kullanıcının dikkatini kesinkes Türk iş hukuku açısından bariz ve yapısal bir risk taşıyan bağımlılık testi kırılma noktalarına çekmek üzere yeniden ayarlanmalıdır.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

employment-legal plugin'inin mimari ve fonksiyonel analizi neticesinde, bünyesinde barındırdığı 20 adet skill'in, 7'sinin yargı çevresinden bütünüyle bağımsız altyapı mekanizmaları (🟢 jurisdiction-agnostik), ve 13'ünün belirli hukuk sistemlerinin maddi kurallarına bağlı (🟡 yarı jurisdiction-aware) kategoride konumlandığı tespit edilmiştir. İlgili skill'lerin hiçbirisi Türkiye hukukuna "doğrudan uygulanamaz (🔴 out-of-scope)" vasfında değerlendirilmemekle birlikte, hiçbirisi de "kurulduğu haliyle (out-of-the-box) doğrudan doğruya 4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici normlarına tam uyumlu" statüsünde yer almamaktadır. Bahse konu yapay zeka destekli hukuk teknolojisi sisteminin, Türkiye uygulamasında sağlıklı, güvenilir ve yürürlükteki mevzuata tam uyumlu bir biçimde faaliyet gösterebilmesi için 3 katmanlı stratejik bir kurulum modeli titizlikle tatbik edilmelidir:

1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profilinin Tesis Edilmesi (Zorunlu)

Kurulum aşamasının akabinde kullanıcının derhal cold-start-interview skill'ini çalıştırarak, 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 6698 sayılı KVKK ve faaliyette bulunulan sektöre özgü (BDDK, SPK, BTK vb.) hukuki düzenlemeleri profil dosyasına bizzat işlemesi zaruridir. Bu asgari hukuki çerçeve (footprint) sağlanmadığı takdirde, plugin bünyesindeki tüm akıllı asistanlar (skill'ler) doğrudan ABD federal mevzuatı (FLSA, FMLA, Title VII, ADEA, ADA, OWBPA, NLRA) ile eyalet bazlı kuralları (California, NY, WA, CO kısıtları) varsayılan olarak uygulamaya koyacaktır. Profilde asgari olarak yer alması gereken yapısal parametreler şunlardır:

• Jurisdictions: TR beyanının eklenmesi ve uygulanan temel İş Kanunu'nun (4857 / 854 / 5953) sarih tespiti.
• Employee count: [<30 / 30+] parametresi (İş K. m. 18 uyarınca iş güvencesi kapsamı için hayati önem taşıyan sınır eşiği).
• Termination review triggers (fesih inceleme tetikleyicileri) listesinin İş K. m. 17-21, 25-26 ve 1475 s.K. m. 14 üzerinden yeniden tanımlanması.
• High-risk flags (yüksek risk göstergeleri) listesine "Yazılı savunma alınmadı", "6 iş günlük yasal hak düşürücü süre kontrolü", "Hamilelik/analık izninden dönüş", "Sendika temsilcisi/üyesi statüsü", "İş kazası sonrası süreç" gibi Türkiye pratiğine has tetikleyicilerin derç edilmesi.
• Severance framework (kıdem/ihbar ödeme çerçevesi) parametresinin 1475 s.K. m. 14 (kıdem tazminatında her yıl için 30 günlük giydirilmiş ücret hesabı + güncel tavan sınırı) ve İş K. m. 17 (ihbar süreleri kanuni skalası) üzerinden yapılandırılması.
• Restrictive covenant policy (kısıtlayıcı sözleşme kuralları) parametresinin 6098 s. TBK m. 444-447 (mutlak yazılı şekil, işçinin ekonomik geleceğinin korunması, azami 2 yıl sınırı, coğrafi ve konu bakımından sınırlandırma zorunluluğu) normları üzerinden revize edilmesi.
• Leave register schema (izin takip şeması) ve algoritmalarının İş K. m. 53 (yıllık ücretli izin kıdem skalası), m. 74 (analık izni ve süt izni kısıtları), Ek m. 2 (spesifik mazeret izinleri) ve SGK iş göremezlik (rapor/istirahat) bildirim süreleri ekseninde yeniden programlanması.
• Worker classification framework (çalışan statüsü sınıflandırma kurgusu) yapısının, ABD ABC/20-faktör testlerinden arındırılarak bütünüyle TBK m. 393 bağlamındaki bağımlılık testi (kişisel, hukuki ve ekonomik bağımlılık unsurları) ile TBK m. 19 tahtındaki muvazaa (sham contracting) rejimi üzerine oturtulması.

2. Katman: TR Legal Research Connector Entegrasyonu (Şiddetle Önerilir)

Sistemdeki skill'lerin kurguladığı "research the applicable rule" (uygulanabilir kuralı araştır) nevindeki regülasyon araştırması komutları, Türkiye için özelleştirilmiş bir bağlantı arayüzü (connector/MCP) bulunmadığı takdirde tamamen yapay zeka modelinin kendi kısıtlı ve tarihsel eğitim verisine (model knowledge base) dayanır ve [model knowledge - verify] (teyit ediniz) etiketiyle hukuken güvensiz/varsayımsal olarak sunulur. Sağlam bir Mevzuat MCP (Model Context Protocol) ve Yargı MCP entegrasyonunun tesisi ile:

• Başta 4857 sayılı İş Kanunu, mülga 1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesi, 6098 sayılı TBK m. 393-447, 5510 sayılı SGK Kanunu ile tüm alt mevzuatın tam metni ve güncel durumu [Mevzuat MCP] güvencesiyle anlık (real-time) olarak çekilir ve hukuki mütalaalara nokta atışı atıf (pinpoint citation) olarak derç edilir.
• İş hukukunun ana doktrinini şekillendiren Yargıtay 9. ve kapanan 22. Hukuk Daireleri'nin ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararları (bilhassa "feshin son çare olması/ultima ratio", "savunma alma yükümlülüğünün sınırları", "geçerli sebep doktrininin yorumu", "bağımlılık unsuru kriterleri" ve "muvazaa karinesi") eksiksiz bir biçimde taranarak hukuki argümantasyona yedirilir.
• Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru neticesinde tesis ettiği, işçinin özel hayatına ve haberleşme hürriyetine müdahale eden işveren soruşturma yöntemlerine (örneğin kurumsal e-posta denetimi) ilişkin Anayasa m. 20 ve m. 22 odaklı ilke kararları sisteme beslenir.
• KVKK Kurulu'nun çalışanların kurumsal e-postalarının incelenmesi, işyeri kamera kayıtlarının sınırları, çalışan biyometrik verilerinin (parmak izi vb.) işlenmesi ve özlük dosyası yönetimine dair tesis ettiği emsal kararları cross-reference (çapraz referans) olarak politika ve soruşturma süreçlerine entegre edilir.
• Kıdem tazminatı tavanı, brüt asgari ücret rakamı ve SGK taban/tavan matrahı gibi ekonomik konjonktüre bağlı olarak altı ayda veya yılda bir güncellenen değişken rakamlar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Asgari Ücret Tespit Komisyonu tebliğleri üzerinden güncel, kesin ve hatasız biçimde sisteme aktarılır.

3. Katman: Aktif İnsan ve Hukukçu Denetimi (Vazgeçilmez)

Plugin'in kendi kullanım prensiplerini tayin eden koruma kuralları (guardrails) dokümantasyonunda da bariz bir şekilde vurgulandığı üzere, skill'ler vasıtasıyla üretilen her bir çıktı (taslak politikalar, inceleme raporları, soruşturma notları) yalnızca yardımcı bir "ilk taslak" (first draft) mahiyetinde olup, nihai ve kesin hukuki mütalaa (formal legal opinion) niteliği taşımaz. Gerek Türk iş hukuku pratiği ve gerekse avukatlık meslek ilkeleri merkeze alındığında:

• Skill tarafından analiz edilerek üretilen termination-review (fesih ön inceleme) çıktıları, hiçbir surette resmi bir fesih iradesi beyanı yahut kesin bir İK aksiyon notu olarak doğrudan kullanılamaz, zira feshin geçerliliği için emredici kural olan İş K. m. 19 uyarınca işçinin yazılı savunmasının usulünce alınması ve haklı fesihlerde İş K. m. 26 uyarınca 6 iş günlük hak düşürücü sürenin mutlak surette hesabı, bizzat ve salt avukatın hukuki nosyonuyla yürütülmelidir.
• Skill tarafından icra edilen worker-classification (çalışan statü sınıflandırması) analizleri, halihazırda var olan (mevcut) bir iş ilişkisinin geçmişe dönük denetimi için kullanıldığında "prospective-only hard gate" (yalnızca ileriye dönük sert kapı) ihlali yaratır. Şahıs şirketleri (danışmanlar) ve dışarıdan hizmet sunanlar ile kurulan mevcut ilişkilerin muvazaa veya bağımlılık taşıyıp taşımadığı, muhakkak yetkin bir iş hukuku avukatının emsal Yargıtay içtihatları nezdindeki detaylı analizinden geçirilmelidir.
• Hiring-review (işe alım sözleşme incelemesi) skill'i marifetiyle üretilen rekabet yasağı geçerlilik analizleri (TBK m. 444-447), olası bir adli uyuşmazlıkta mutlak surette mahkemenin yasağı re'sen sınırlandırma yahut cezai şarttan takdiri indirim yapma yetkisine (TBK m. 445/2) tabi olduğundan, teklif mektubuna ve sözleşmeye doğrudan (kopyala-yapıştır suretiyle) tatbik edilmeden önce kıdemli bir avukatın nihai onayından geçirilmelidir.
• Internal-investigation (şirket içi soruşturma) sonucunda taslağı çıkarılan memorandumlar, Türkiye uygulamasında Avukatlık K. m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğünün zırhına tam manasıyla bürünebilmesi adına, taslağı bizzat kaleme alan, imzalayan ve incelemeyi yönlendiren hukukçunun baro levhasına usulünce kayıtlı bir avukat sıfatı haiz olmasını zorunlu kılar.

Değerlendirmeye konu edilen employment-legal plugin'i, bilhassa Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin kurumsal hukuk departmanları, insan kaynakları birimleri ve bilhassa işçi-işveren hukuku alanında yoğun faaliyet gösteren özel hukuk büroları nezdinde değerlendirildiğinde teknolojik ve süreç yönetimi (workflow) açısından fevkalade sağlam, istikrarlı ve iyi kurgulanmış yapısal bir iskelet sunmaktadır. Bilhassa termination-review (fesih süreçleri denetimi), internal-investigation (iç soruşturma yönetimi) ailesi ve hiring-review (işe alım uyum denetimi) skill'lerinin yüksek hukuki risk ihtiva eden olaylara matuf geliştirdiği erken uyarı (early warning) ve risk işaretleme yeteneği, Türkiye'de ikame edilen işçilik alacakları davaları ile iş güvencesi (işe iade) davalarındaki devasa istatistiksel yoğunluk ve maliyet göz önüne alındığında kritik bir stratejik değer ve savunma kalkanı ihtiva etmektedir.

Ne var ki, sunulan bu teknolojik iskeleti işlevsel kılmak, diğer bir deyişle sistemi bütünüyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici kuralları, Yargıtay 9. ve mülga 22. Hukuk Daireleri'nin istikrar kazanmış içtihatları ve Türk hukukunun kendine has terminolojisiyle donatmak münhasıran kullanıcının (avukatın yahut hukuk departmanının) mesleki sorumluluğunda olan bir külfettir. Ayrıntılı analize tabi tutulan 20 adet skill'in 13'ü, Türkiye'ye ve yerel mevzuata özgü CLAUDE.md profili titizlikle hazırlanıp sisteme derç edilmediği takdirde, bizzat ABD Federal mevzuatını baz almak suretiyle kullanıcıyı maliyetli hukuki yanılgılara sürükleme potansiyeli taşımakta, bilhassa worker-classification skill'i araştırma aracı yokluğunda ABD merkezli sınıflandırma (IRS/ABC) testlerine sapma riski hasebiyle orta-yüksek bir hukuki risk (🟡) barındırmaktadır.

Hasılıkelam, bahse konu yapay zeka destekli hukuk teknolojisi aracı, tek başına çalıştırıldığında kullanıma ve hukuki mütalaa vermeye hazır bir "Türk İş Hukuku Otomasyonu" olmaktan ziyade, üzerine ancak 4857 sayılı İş Kanunu mimarisinin ve Türk hukuk dogmatiğinin yetkin bir insan eliyle inşa edilmesi muktezi olan, son derece gelişmiş, sofistike ve yüksek kapasiteli bir teknolojik iskele (scaffolding) mahiyetindedir.