regulatory-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi
Sektörel düzenlemeler, mevzuat değişiklik takibi ve uyum.
Düzenleyici kurum takibi ve mevzuata uyum yönetimi amacıyla tasarlanan bu plugin; BDDK, SPK, EPDK, BTK, RTÜK, KVKK, Rekabet Kurumu, MASAK (5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, masak.hmb.gov.tr), SEDDK (Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, seddk.gov.tr) ve TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) gibi sektörel otoritelerin günlük düzenleyici faaliyetlerini izlemekle yükümlü uyum departmanları için yüksek bir potansiyel taşımaktadır. ABD'ye özgü "notice-and-comment" rejimi (APA § 553) Türkiye'de fragmente bir yapıda çalıştığından, her kurumun itiraz ve görüş bildirme süresinin (15 gün, 30 gün vb.) kendi ikincil mevzuatında yazıldığı gerçeği karşısında bu sürelerin sisteme manuel öğretilmesi kati bir zorunluluktur. Ayrıca ilgili repo, Federal Register API'sini temel bir omurga olarak kabul ettiğinden, Türkiye uygulamasında bu yapının yerine Resmî Gazete'nin ve sektörel kurum kaynaklarının manuel olarak entegre edilmesi zorunluluk arz etmektedir.
Türkiye Pratiği: BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği uyumu, SPK tebliğlerinin takibi, AML (Kara Paranın Aklanması, MASAK) düzenlemelerine uyum, sigortacılık (SEDDK) mevzuat değişiklikleri, EPDK kurul kararlarının izlenmesi, KVKK Kurulu ilke kararlarının sürveyansı ve Rekabet Kurumu rehberlerindeki değişikliklerin kurumsal politikalara yansıtılması, her uyum biriminin temel faaliyet alanını oluşturmaktadır.
Güçlü Yönleri (TR için): customize ve matter-workspace bileşenleri tamamen jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) bir altyapı sunmaktadır. policy-diff, policy-redraft, gap-surfacer ve gaps ise yapısal iskelet itibarıyla Türk mevzuatına uyarlanmaya elverişlidir.
Dikkat: reg-feed-watcher skill'i, plugin'in kalbini oluşturmakta olup Federal Register API'sini (federalregister.gov/api/v1) merkez kaynak olarak kabul etmektedir. Türkiye uygulamasında bu veri motorunun yerine Resmî Gazete RSS akışı ile sektörel düzenleyicilerin (BDDK, SPK, EPDK, BTK, RTÜK, KVKK, Rekabet Kurumu, Kamu İhale Kurumu, MASAK, SEDDK, TMSF) duyuru besleyicileri (feed) manuel olarak tanımlanmadığı takdirde, plugin TR düzenleyici ekosistemini tümüyle işlevsiz bırakacak ve yok sayacaktır.
Bu analiz,
regulatory-legalplugin'i bünyesindeki 9 adet skill'i, repository'de yer alan SKILL.md davranış kuralları temelinde Türk hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. İlgili plugin, ABD federal idari hukukunun temel direği olan Administrative Procedure Act (APA, 5 U.S.C. § 551 vd.) çerçevesinde tanımlanan rulemaking rejimi, Federal Register yayım sistemi, OMB review süreçleri ile sektörel federal kurumların (SEC, FTC, CFPB, FCC, DOL, HHS) düzenleyici çıktılarına optimize edilmiştir. Türkiye pratiğine uyum sağlamak üzere öngörülen yegâne mekanizma, kullanıcının kurulum aşamasındaJurisdictions: TRparametresini, Türk düzenleyici otoritelerini ve Resmî Gazete feed konfigürasyonunu kendi profiline tanımlamasıdır.Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 9 skill'in 2'si 🟢 (jurisdiction-agnostik altyapı), 7'si 🟡 (manuel profil + TR feed konfigürasyonu + Mevzuat MCP entegrasyonu gerektirir) olarak sınıflandırılmıştır. Hiçbir skill bütünüyle kullanım dışı (🔴) kabul edilmemektedir, ancak
reg-feed-watcherskill'i, Federal Register API'sine olan yapısal bağımlılığı nedeniyle 🟡 kategorisinin sınırında yer almakta ve TR uygulamasında neredeyse tamamen yeniden konfigüre edilmeyi gerektirmektedir.
Genel Değerlendirme Tablosu
| Skill | TR Uygulanabilirlik | Jurisdiction Sınıfı | Kısa Gerekçe |
|---|---|---|---|
| cold-start-interview | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | SKILL.md içinde hardcoded olarak FTC, SEC, CFPB, state AGs yönlendirmeleri vardır, TR kullanıcısı manuel olarak MASAK, SPK, BDDK, EPDK, BTK, RTÜK, KVKK, Rekabet Kurumu, KİK, SEDDK, TMSF gibi otoritelere yönlendirme yapmalıdır. |
| customize | 🟢 EVET | Altyapı (agnostik) | Profil güncelleme aracıdır. Jurisdiction kurallarından bağımsız çalışır. |
| matter-workspace | 🟢 EVET | Altyapı (agnostik) | Dosya izolasyon katmanıdır, Avukatlık Kanunu m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğüne yapısal olarak uygundur. |
| comments | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | Built-in: APA § 553 NPRM modeli, Federal Register comment docket'i. TR pratiği için: Kurumların tebliğ/yönetmelik taslaklarına ilişkin kamuoyu görüşüne açma süreçleri ve bağlı süreler manuel olarak tanımlanmalıdır. |
| policy-diff | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | Built-in: rule-status verification (yürürlük denetimi) Federal Register docket üzerinden çalışır, ABD'ye özgü vacatur/stay/injunction red flag'lerini esas alır. TR pratiği için: Danıştay iptal davaları, Danıştay İDDK kararları, AYM iptal ve itiraz yolu kararları ve yürürlük ertelemeleri için manuel kontrol katmanı eklenmelidir. |
| policy-redraft | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | Redline metodolojisi evrenseldir, ancak [Federal Register] source tag konvansiyonu ve COPPA örneklerine gömülü pattern'ler TR pratiği için Resmî Gazete kaynaklı tag'lere uyarlanmalıdır. |
| gap-surfacer | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | YAML tracker şeması jurisdiction-agnostiktir, ancak rule-status doğrulamasının Westlaw veya Federal Register docket üzerinden yapılacağı varsayımı, TR için Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) ve Resmî Gazete arşivine yönlendirilmelidir. |
| gaps | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware) | gap-surfacer'ın kullanıcı arayüzüdür, referans skill'in TR sınırlamaları aynen geçerlidir. |
| reg-feed-watcher | 🟡 KISMEN | Sınıf B (yarı aware, ABD merkezli) | Built-in: Federal Register API merkezli veri çekme (pull) motoru, ABD federal kurumlarına özel slug tablosu (FTC, SEC, CFPB, DOL, HHS, FCC). TR pratiği için: Resmî Gazete RSS, sektörel kurum duyuru besleyicileri ve manuel veri girişi (paste-in) akışı zorunlu olarak konfigüre edilmelidir. |
/regulatory-legal:cold-start-interview
Ne Yapıyor?
Plugin'in kurulum mülakatı sürecini yönetir. Kullanıcının düzenleyici takip pratiğini öğrenerek bu bilgileri ~/.claude/plugins/config/claude-for-legal/regulatory-legal/CLAUDE.md profil dosyasına kaydeder. Üç temel veri kümesi talep eder: (1) izlenmesi gereken düzenleyici kurumların listesi (watchlist), (2) iç politika kütüphanesinin endeksi (policy library index), (3) önemlilik eşiği (materiality threshold). Bu üç eksen, plugin bünyesindeki diğer 8 skill'in tamamının davranışını yönlendirir. Skill, iki dakikalık hızlı kurulum (quick path) ile on beş dakikalık tam kapsamlı kurulum (full path) arasında seçim sunar, ayrıca --check-integrations modu ile aktif konnektörlerin (Thomson Reuters Regulatory Intelligence, Slack, Drive, SharePoint vb.) gerçekten yanıt verip vermediğini sınar.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, manuel konfigürasyon gerektirir. Bu skill kurulum aracı niteliğinde olsa da Türk düzenleyici ekosistemine uyumlu bir profil oluşturulmasının önündeki pratik gereklilik, kullanıcının MASAK, SPK, BDDK, EPDK, BTK, RTÜK, KVKK, Rekabet Kurumu, Kamu İhale Kurumu, SEDDK, TMSF gibi sektörel otoriteleri watchlist'e manuel olarak açıkça eklemesi ve bu kurumlara ait duyuru/feed URL'lerini "Feed configuration" bölümüne tanımlamasıdır.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, izlenecek düzenleyicilerin kimler olacağını açık bir sorgu ile kullanıcıdan talep eder. Ancak SKILL.md içinde hardcoded olarak "FTC, SEC, CFPB, state AGs, CPPA, EU DPAs, sector-specific" yönlendirmeleri vardır. Mülakatın "Coverage note" başlıklı uyarı bölümünde "this plugin has structured feed support for US federal agencies (Federal Register API), SEC, FTC, and CFPB. State regulators and EU DPAs are supported via user-provided RSS URLs or manual entry, there is no automatic feed for those. Non-US regulators outside the EU DPA table require manual entry or user-provided feeds" açıklaması yer almaktadır. Bu ibare, TR düzenleyicileri için otomatik feed desteği bulunmadığına dair kesin bir sınırlama beyanıdır.
Skill, kurulum mülakatı esnasında Türk idare hukukuna özgü hazır bir soru seti sunmamaktadır. Kullanıcının aşağıdaki hususları kendi inisiyatifiyle sisteme tanımlaması gerekmektedir:
- 1982 Anayasası m. 124 uyarınca yönetmelik çıkarma yetkisinin Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine ait olduğu yönündeki temel yetki dağılımı.
- 1982 Anayasası m. 7 (yasama yetkisinin TBMM'ye aidiyeti) ve Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi yetkisi (m. 148 vd.), bu yetkiler, izlenen düzenleyicilerin idari hiyerarşideki konumunu tayin eder.
- Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) rejimi (Anayasa m. 104/17) ve bu kararnamelerin Resmî Gazete'de yayımlanma usulü.
- Sektörel düzenleyici otorite haritası: BDDK (5411 sayılı Bankacılık Kanunu, bankacılık sektörü), SPK (6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu), EPDK (4628 ve 6446 sayılı kanunlar, enerji piyasaları), BTK (5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu), RTÜK (6112 sayılı Kanun, görsel-işitsel medya), KVKK (6698 sayılı Kanun), Rekabet Kurumu (4054 sayılı Kanun), Kamu İhale Kurumu (4734 sayılı Kanun), SGK (5510 sayılı Kanun), MASAK (5549 sayılı Kanun), SEDDK (5684 ve 4632 sayılı Kanunlar), TMSF ve spesifik kurumlar.
- Resmî Gazete'nin (resmigazete.gov.tr) kanun, KHK, CBK, tüzük, yönetmelik ve tebliğlerin yegâne resmi yayım organı olduğu ve "Yürütme ve İdare Bölümü, Yönetmelikler / Tebliğler / Kurul Kararları" tasnifinin düzenleyici takipteki temel hiyerarşiyi oluşturduğu gerçeği.
- Düzenleyici Etki Analizi (DEA) süreçleri, 2007 sonrası mevzuat hazırlık aşamasında uygulanan etki değerlendirme prosedürü.
- 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun.
- Avrupa Birliği müktesebatına uyum süreci ve Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı'nın koordinasyon rolü.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
Practice setting: in-house / private-practice
Company: [şirket adı]
Industry: [sektör, bankacılık / sermaye piyasası / enerji / telekom / sağlık / e-ticaret / fintech]
Jurisdictions: TR
Regulators:
Leading:
- [sektörel ana düzenleyici, örn. BDDK / SPK / EPDK / BTK / MASAK / SEDDK]
Monitor:
- KVKK (Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kvkk.gov.tr)
- Rekabet Kurumu (rekabet.gov.tr)
- Kamu İhale Kurumu (ihale.gov.tr)
- MASAK (masak.hmb.gov.tr)
- SEDDK (seddk.gov.tr)
- TMSF (tmsf.org.tr)
- [varsa: RTÜK / SGK / Sağlık Bakanlığı]
Regulatory footprint:
- Resmî Gazete (resmigazete.gov.tr), birincil yayım kaynağı
- [sektörel ana mevzuat, örn. 5411 Bankacılık K. + BDDK ikincil mevzuatı]
- 6698 KVKK + ikincil yönetmelikler ve Kurul ilke kararları
- 4054 Rekabet K. + Rekabet Kurulu rehberleri
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK)
Materiality threshold:
Always material:
- Resmî Gazete'de yayımlanan sektörel ana düzenleyici yönetmeliği veya tebliği
- Sektörümüzde gerçekleştirilen idari yaptırım kararı
- Şirket adının geçtiği herhangi bir kurul kararı
Review-worthy:
- Sektör dışı ancak benzer faaliyet için verilmiş idari yaptırım
- KVKK Kurulu ilke kararı ve Veri Güvenliği Rehberi güncellemeleri
- Rekabet Kurulu rehber/kılavuz değişiklikleri
FYI:
- Kurum başkanlarının basın açıklamaları
- Akademik yorumlar, sektör raporları
Yerel MCP Entegrasyonu
Skill, kurulum aşamasında kullanıcının beyan ettiği hukuki dayanakları ortaya çıktıkça doğrulama ("verify user-stated legal facts as they come up") eğilimindedir. Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının "5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 93 BDDK'nın düzenleme yetkisini tanımlar" şeklindeki beyanı, search_kanun ve get_mevzuat_content araçları ile doğrudan kanun lafzı üzerinden teyit edilebilir. Doğrulamanın gerçekleştirilemediği hallerde skill, ilgili veriyi [premise flagged, verify] etiketiyle işaretleyerek profile kaydeder. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı kurulumlarda, modelin kendi eğitim verisinden (training data) üreteceği kurum yetki tanımlamalarının halüsinasyon (fabrikasyon) riski taşıdığı göz ardı edilmemelidir.
/regulatory-legal:customize
Ne Yapıyor?
cold-start-interview mülakatının tamamını yeniden başlatmaya gerek kalmaksızın, profilin yalnızca belirli bir modülünü güncellemeyi sağlar. İzlenen düzenleyiciler, politika kütüphanesi endeksi, önemlilik eşiği, gap-response süreci, feed konfigürasyonu, eskalasyon zinciri veya matter-workspace ayarları gibi unsurlardan herhangi biri tek başına değiştirildiğinde, sistem sadece o spesifik alana müdahale eder. Şirket bilgilerine yönelik güncellemelerde ise, 12 plugin'in tamamını etkileyen company-profile.md dosyasında eşzamanlı değişiklik yapılır.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Profil düzenleme işlevi gören bu araç, Türk düzenleyici otoritelerinin sürekli değişim gösteren ikincil mevzuatına (yönetmelik, tebliğ, kurul kararı, ilke kararı) reaktif bir biçimde uyum sağlanmasını mümkün kılar. BDDK, SPK, EPDK gibi otoritelerin kurumsal politika güncellemelerindeki yüksek tempo, böylesi artımlı (incremental) bir profil güncelleyicisini Türkiye uygulamasında kritik hale getirmektedir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
Altyapı (jurisdiction-agnostik). Profil tablosunun mimarisi statiktir, kullanıcı tarafından hangi kurallar veya hukuki rejimler tanımlanırsa, skill bunları doğrudan kabul eder. Skill'in içerdiği yegâne koruma mekanizması (guardrail), düzenleyici takipten tamamen vazgeçilmesini engellemek ("never delete a section") ve [verify] tag'leri ile source attribution gibi yük taşıyıcı (load-bearing) kuralları muhafaza etmektir. Bir düzenleyicinin profilden bütünüyle çıkarılması yerine "Monitor only" statüsüne düşürülmesini öneren bu yapısal tercih, Türk Ticaret Kanunu m. 366 ve m. 375 uyarınca yönetim kurulunun gözetim ve risk yönetimi yükümlülükleri perspektifinden de son derece isabetlidir.
- Skill'in örneklediği güncelleme senaryoları ABD federal terminolojisi ile aktarılmıştır. TR uygulamasında bu örneklerin "Rekabet Kurulu rehber güncellemesi sonrası izleme listesine ekleme" veya "KVKK Kurulu 2024/X sayılı ilke kararı sonrası önemlilik eşiğinin sıkılaştırılması" gibi yerel senaryolarla zenginleştirilmesi icap eder.
company-profile.mddosyasınaJurisdictions: TRkuralı eklendiğinde, diğer 11 plugin'in bu revizyonu algılayabilmesi için ilgili plugin'lerin de Türkiye'ye özgü yapılandırılmış CLAUDE.md profillerine sahip olmaları zorunludur.- Skill'in "internal inconsistency" denetimi TR uygulamasında genişletilmelidir. Örneğin, watchlist'e Rekabet Kurumu eklendiğinde, profilde 4054 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuatın da bulunup bulunmadığı sorgulanmalıdır.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
- Kurul kararı sonrası güncelleme:
/regulatory-legal:customize "KVKK Kurulu [karar no/tarih] sayılı ilke kararı uyarınca veri ihlali bildirim eşiği düşürüldü, materiality threshold güncellenecek" - Yeni sektörel düzenleme sonrası:
/regulatory-legal:customize "Regulatory footprint'e BDDK Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Yönetmeliği eklendi" - Yetki devri sonrası:
/regulatory-legal:customize "Şirket bünyesinde Uyum Birimi kurulduğundan, comment decision owner Hukuk Müşaviri'nden Uyum Sorumlusu'na devredildi"
Yerel MCP Entegrasyonu
Mevzuat MCP aktifken gerçekleştirilen customize çağrılarında, kullanıcının sunduğu yeni Kurul kararları, tebliğ değişiklikleri veya kanun atıfları, search_kurum_yonetmelik, search_teblig ve search_kanun araçları vasıtasıyla anında doğrulanabilir. Aksi takdirde, modelin eğitim verisinden kaynaklanan "yeni bir kurul kararı mevcut" türünden önermeler teyide muhtaç kabul edilerek [verify] etiketi ile işaretlenir, profil ancak kullanıcının bu uyarıyı görerek onay vermesi üzerine kaydedilir.
/regulatory-legal:matter-workspace
Ne Yapıyor?
Özel hukuk büroları (private practice) için müvekkil ve dosya bazlı bağlam izolasyonu (context isolation) sağlar. Her bir düzenleyici takip dosyası (matter) kendisine ait özel bir slug ile klasörlenir ve matter.md (dosya kimliği), history.md (süreç kronolojisi), notes.md (çalışma notları) ile outputs/ (skill çıktıları) şeklinde yapılandırılır. Matter tipleri arasında rulemaking | comment period | gap remediation | agency inquiry | enforcement response | standing topic | other seçenekleri yer alır. In-house (kurum içi) kullanıcılar için bu özellik varsayılan olarak kapalıdır ve plugin tek müvekkilli (sole-client) bir konfigürasyonda işletilir.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de faaliyet gösteren avukatlık büroları, hukuki danışmanlık firmaları ve bilhassa birden fazla şirketin uyum süreçlerini yöneten bağımsız uyum danışmanları için dosya yönetimi bağlamında son derece elverişli bir altyapı sunmaktadır. Sektörel düzenleyici takibi yapan firmaların "BDDK soruşturması, Banka X", "SPK kamuyu aydınlatma incelemesi, Şirket Y", "KVKK veri ihlali bildirimi, Müvekkil Z" gibi paralel matter'ları birbirinden kesin hatlarla izole etmesi, hem operasyonel verimlilik hem de mesleki etik ve sır saklama yükümlülüğü açısından kritiktir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bütünüyle dosya yönetim katmanına hizmet eder. İsimlendirme kuralları (naming conventions), dizin ağacı oluşturma, dosyalar arası geçiş (switch), listeleme (list), kapatma (close) ve arşivleme gibi yapısal komutları barındırır. Hiçbir maddi hukuk sistemine veya jurisdiction kuralına yapısal olarak tabi değildir. Skill'in "archiving is not deletion" (arşivlemek silmek değildir) prensibi, hukuki kayıt saklama rejimlerinin evrensel gereklilikleriyle bütünüyle örtüşmektedir.
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 (sır saklama yükümlülüğü) ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları m. 7-10 (avukat-müvekkil gizliliği) bağlamında değerlendirildiğinde, dosyalar arası bağlam paylaşımının (Cross-matter context) varsayılan olarak
off(kapalı) tutulması yeterli bir koruma sağlamakla birlikte, aynı sektörde rekabet eden müvekkillerin uyum dosyalarının eşzamanlı takip edildiği durumlardaheightenedconfidentiality seviyesinin standart haline getirilmesi tavsiye edilir. - Avukatlık Kanunu m. 42 ve 6100 sayılı HMK uyarınca dava dosyalarına ilişkin 5 yıllık kanuni saklama süresi ile düzenleyici kurumların idari yaptırım kararlarına karşı açılan iptal davalarındaki 10 yıllık genel zamanaşımı süresi dikkate alındığında, bir matter "close" komutuyla sonlandırıldıktan sonra
_archived/dizinine taşınmalı, ancak kesinlikle silinmemelidir. Repo halihazırda bu davranışı varsayılan olarak benimsemektedir. - KVKK m. 7'de düzenlenen kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi yükümlülüğü bağlamında, yasal saklama süreleri dolan matter'ların
_archived/dizininden manuel olarak ve kalıcı biçimde silinmesi gerekmektedir, zira repo dahilindekiclosekomutu otomatik bir veri imha (data destruction) mekanizması içermemektedir.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
Confidentiality levelparametresinde "heightened" seçeneği, özel nitelikli kişisel veri barındıran veya rekabet hukuku açısından clean-team (temiz ekip) prosedürü gerektiren düzenleyici dosyalar için standart olarak benimsenmelidir.- Matter slug konvansiyonu:
<kurum>-<konu>-<yıl>formatında standardize edilmelidir (örn.bddk-bilgi-sistemleri-2026,spk-kamuyu-aydinlatma-2026,kvkk-veri-ihlali-2026). - Matter type seçimi yerelleştirilmelidir:
rulemaking→ "yönetmelik/tebliğ takibi",comment period→ "kamuoyu görüşü süreci",agency inquiry→ "kurum incelemesi/yazışması",enforcement response→ "idari yaptırım kararına itiraz/savunma".
Yerel MCP Entegrasyonu
Bu skill substantive (maddi) hukuki içerik üretmediği, salt dosya yönetimi işlevini yerine getirdiği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonuna ihtiyaç duymaz. Matter intake aşamasında talep edilen "Key facts" (Temel olgular) alanında kullanıcı tarafından beyan edilen mevzuat referansları, ilgili matter'a özgü maddi hukuk becerileri (örn. policy-diff) çağrıldığında Mevzuat MCP üzerinden doğrulanacaktır.
/regulatory-legal:comments
Ne Yapıyor?
Yayımlanmış olan taslak düzenlemelere (Notice of Proposed Rulemaking, NPRM) ilişkin kamuoyu görüşü/yorum bildirme sürelerini takip eder. Açık görüş periyotlarını, kurum nezdinde görüş bildirme kararlarını (filing/not-filing/waived), kalan süreleri ve karar sahibini comment-tracker.yaml dosyasında izler. --decide CMT-ID parametresi ile nihai karar kaydedilir, kararın "filing" olarak işaretlenmesi halinde, düzenleyici otoriteye gönderim öncesindeki iç hukuki inceleme için yasal sürenin 5 iş günü öncesine otomatik hatırlatma (reminder) kurulur. Slack MCP konfigüre edilmişse yeni bir NPRM tespitinde ilgili owner'a DM gönderilir, mühlete (deadline) 14 ve 3 gün kala bildirimler tetiklenir. Per-send confirmation (gönderim öncesi onay) kuralı gereği, hiçbir Slack mesajı kullanıcı onayı olmaksızın iletilmez.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, TR taslak süreçlerinin manuel tanımlanması ve takvim entegrasyonu zorunludur. Türk idare hukukunda APA muadili tek bir genel idari usul kanunu bulunmamakla birlikte, 3056 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK ve sektörel düzenleyicilerin kuruluş kanunlarındaki düzenleme yetkileri çerçevesinde idari kurumlar, hazırladıkları yönetmelik ve tebliğ taslaklarını genellikle kamuoyu görüşüne açma teamülüyle yayımlamaktadır. SPK, BDDK, KVKK, Rekabet Kurumu ve EPDK gibi otoriteler, taslak metinleri resmi internet sitelerinde belirli bir süre (genellikle 15-30 gün) askıda tutarak sektörden görüş toplar. Bu idari pratiğin yapısı, skill'in NPRM mantığıyla bütünüyle örtüşmektedir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, meşruiyetini açıkça ABD Administrative Procedure Act (APA, 5 U.S.C. § 553) çerçevesindeki "notice-and-comment rulemaking" rejiminden alır. "NPRM" terminolojisi, Federal Register'da yayımlanan taslak kuralların standart adlandırmasıdır, comment-tracker.yaml şeması da bu idari rejimin tipik akışına (proposed rule → comment period → final rule) göre dizayn edilmiştir. Skill, Consequential-action gate bölümünde "submitting a comment or response to a regulator has legal consequences" (bir düzenleyiciye görüş veya yanıt sunmanın hukuki sonuçları vardır) uyarısı ile non-lawyer kullanıcılar için bir hukuk filtresi koyar, bu uyarı mekanizması jurisdiction-agnostik niteliktedir.
- 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 23/d uyarınca Danıştay'ın "tüzük/yönetmelik tasarılarını inceleme" yetkisi, kimi düzenlemeler kamuoyu görüşüne açılmadan evvel Danıştay'ın hukuki incelemesinden geçmektedir.
- 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş Kanunu ve muhtelif sektörel kuruluş kanunları kapsamındaki düzenleme yetkilerinin idari sınırları ve usulü.
- Düzenleyici Etki Analizi (DEA) süreci, 2007 tarihli "Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" m. 24 uyarınca belirli mevzuat taslakları için DEA hazırlanması ve ilgili paydaşların istişaresine sunulması yasal bir zorunluluktur.
- Türkiye'de görüş bildirme pencerelerinin (comment window) tipik süreleri: BDDK 15-30 gün, SPK 30 gün, KVKK 15 gün, Rekabet Kurumu 30 gün, EPDK 15 gün. Skill'in varsayılan mühlet hesaplaması (Federal Register'da yayımlanan kuralın etkili olma tarihinden geriye 60-90 gün sayma gibi) ABD idari usulüne aittir, TR pratiğinde bu sürelerin kurumlara göre manuel olarak girilmesi gereklidir.
- 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Kanunu kapsamındaki başvuru süreçleri, idare ile alternatif bir paydaş etkileşim ve şikâyet kanalı olarak göz önünde bulundurulabilir.
- Resmî Gazete yayım takvimi, Taslak sonrasında nihai yönetmelik ve tebliğlerin yayım kararı akabindeki yürürlüğe giriş tarihi (çoğunlukla yayımı izleyen 30, 60 veya 90 günlük vacatio legis süresi)
comment-tracker.yamliçinde ayrı bir parametre olarak izlenmelidir.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
comments:
- id: CMT-TR-001
regulation: "[Taslak Yönetmelik/Tebliğ adı]"
regulator: "[BDDK / SPK / KVKK / Rekabet Kurumu / EPDK / BTK]"
source_url: "[kurum web sitesindeki taslak metin linki]"
publication_date: 2026-03-01 # taslağın görüşe açıldığı tarih
deadline: 2026-03-31 # görüş bildirme son tarihi
typical_window: "15-30 gün" # kuruma göre değişir
decision: "undecided" # filing | not-filing | waived | undecided
owner: "[Uyum Sorumlusu / Hukuk Müşaviri adı] (alternatif: notice-and-comment süreci TR'de yasal hak olmadığından, TÜSİAD, TBB Türkiye Bankalar Birliği, TSPB Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, TOBB gibi sektörel birlikler üzerinden lobi/dernek faaliyeti olarak)"
owner_slack: "[Slack handle]"
rationale: ""
internal_review_deadline: 2026-03-26 # son tarihten 5 iş günü önce
item_type: "Yönetmelik Taslağı" # alternatif: Tebliğ Taslağı | Kurul Kararı Taslağı | İlke Kararı Taslağı
Yerel MCP Entegrasyonu
Skill'in en temel zayıflığı, comment-tracker'ı verilerle besleyen "upstream" niteliğindeki reg-feed-watcher skill'inin, Türk idari kurumlarının taslak duyuru (NPRM) sayfalarını otomatik olarak izleyememesidir. Mevzuat.gov.tr taslak metin barındırmaz, bu yüzden komut çalışırken kullanıcının verdiği taslak metnin kendisi doğrulanamaz, ancak metin içindeki mevcut kanunlara yapılan atıflar search_kanun veya get_mevzuat_madde_tree MCP araçlarıyla doğrulanmalıdır. Kuruma sunulacak resmi görüşün hukuki temellendirmesi güçlendirilebilir. Ayrıca Yargı MCP tarafına search_emsal_detailed_decisions aracılığıyla Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) içtihatlarının da aranması gerektiği eklenmelidir. Skill'in Consequential-action gate bölümünde avukat olmayan (non-lawyer) kullanıcılar için şart koştuğu "review with an attorney" filtresi, TR uygulamasında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun m. 35'te düzenlenen avukatlık tekeli hükmü mucibince çok daha katı bir şekilde uygulanmalıdır.
/regulatory-legal:policy-diff
Ne Yapıyor?
Belirli bir düzenleyici değişikliği (yayımlanan yeni bir yönetmelik, tebliğ veya kurul kararı), şirketin endekslenmiş iç politika kütüphanesi ile karşılaştırır (diff). Bu işlem dört aşamada gerçekleştirilir: (1) rule-status verification, kuralın (mevzuatın) halen yürürlükte olduğunun hukuki teyidi, (2) yeni veya değiştirilen hukuki gerekliliklerin (requirements) madde madde ayıklanması (extraction), (3) her bir gerekliliğin ilgili iç politikayla eşleştirilmesi (direct hit / indirect / no match), (4) gap (uyum boşluğu) kategorizasyonu (None / Partial / Full / new-policy). Üretilen çıktı, hangi politikanın hangi hukuki gerekçeyle güncellenmesi gerektiğini, gap'in türünü ve ilgili politikanın kurumsal sahibini (owner) belirtir. Bu sonuçlar, gap-surfacer skill'ine otomatik olarak devredilir (handoff).
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, TR yargısal denetim haritası, Mevzuat MCP ve Resmî Gazete entegrasyonu zorunludur. Diff metodolojisinin yapısal iskeleti (requirement extraction → policy matching → gap classification), Türk mevzuat uyum pratiğinde pürüzsüz biçimde işler. Ne var ki, repodaki rule-status doğrulama mantığı tamamen ABD idari ve yargısal pratiğine endekslenmiştir. TR uygulamasında bu adım, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) üzerinden ilgili normun güncel yürürlük durumunun teyit edilmesi ve aleyhe açılmış olası iptal davalarının veya itiraz yollarının (Danıştay ve AYM) seyrinin kontrol edilmesi adımlarıyla ikame edilmelidir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in Step 0 evresi (rule-status verification), açıkça ABD federal idari yargısına özgü red flag listesi ile çalışır: "applicability/compliance date has passed by more than 30 days, rule is more than 12 months old, rule is a politically contentious final rule (major rulemakings are frequently challenged)". Doğrulama kaynakları olarak Federal Register docket, Westlaw ve outside counsel işaret edilmektedir. Skill, kuralın delayed/stayed/enjoined/rescinded/vacated/amended olup olmadığını tamamen ABD federal yargı süreçleri (örn. APA § 706 judicial review, agency stay yetkisi, OMB rescission) zemininde değerlendirir. Bu yapı, TR uygulamasında Danıştay 8. Dairesi (yönetmelik iptali davaları), Danıştay 13. Dairesi (düzenleyici kurum kararlarının iptali), Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi ve somut norm denetimi (itiraz yolu) yetkisi ve idarenin yürürlük ertelemeleri için manuel bir hukuki denetim katmanı (verification layer) eklenmesini zorunlu kılmaktadır.
- Anayasa m. 138 ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 24/c uyarınca yönetmeliklerin ve düzenleyici kurum kararlarının yargısal denetiminin Danıştay'da gerçekleştirilmesi, ilgili normun Danıştay 8. veya 13. Dairelerinde açılan bir iptal davası neticesinde "yürütmesinin durdurulması" (stay of execution) ihtimali.
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun tahtında, Kanun Hükmünde Kararnamelerin (KHK) ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) Anayasa Mahkemesi norm denetimi yoluyla iptal edilmesi riski.
- Yürürlük tarihi ertelemeleri, Türk düzenleyici otoritelerinin sıklıkla başvurduğu, Resmî Gazete'de yayımlanmış bir yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinin, bilhassa yayımlanan bir değişiklik yönetmeliğiyle ileri bir tarihe (vacatio legis uzatımı) ötelenmesi pratiği.
- Geçici hükümler (Grandfathering/Transition clauses), Türk mevzuat geleneğinde neredeyse her yönetmeliğin/kanunun sonunda yer alan "Geçici Madde" hükümleri, eski hukuki rejimden yeni rejime intibakı düzenler.
policy-diffaşamasında, requirement extraction (gereklilik ayıklama) sırasında bu maddelerin ayrı bir norm kategorisi olarak ele alınması elzemdir. - 2024 tarihli KVKK m. 9 (yurtdışı aktarım) değişikliği veya KVKK Kurulunun 2020/966 Sayılı VERBİS Kararı gibi geriye etkili (retroaktif) olabilecek kurumsal kararların işlenmesi (handling). Skill'in scope integrity (kapsam bütünlüğü) uyarısı bu evrede kritik önemdedir.
- Skill'in
[Federal Register]source tag konvansiyonu terk edilerek, TR uygulamasında[Resmî Gazete, sayı/tarih],[mevzuat.gov.tr],[Kurum web sitesi]gibi yerel atıf usulleri benimsenmelidir.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
TR_rule_status_check:
Red flags:
- Yürürlük tarihi 30 günden fazla geçmiş ancak ertelenip ertelenmediği teyit edilmemiş
- Düzenleme 12 aydan eski
- Tartışmalı/sektörel itirazlara konu olmuş bir yönetmelik (örn. büyük sektörel reformlar)
Verification sources:
- mevzuat.gov.tr (T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi), yürürlük durumu teyidi
- Resmî Gazete arşivi (resmigazete.gov.tr), değişiklik takibi
- Danıştay UYAP karar arama, yönetmelik iptali davaları (Danıştay 8. ve 13. Dairesi ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2575 sayılı Kanun m. 38)
- Anayasa Mahkemesi kararlar arşivi (anayasa.gov.tr), norm denetimi sonuçları ve somut norm denetimi (Anayasa m. 152) itiraz yolu kararları
When unverified:
- "⚠️ KURAL STATÜSÜ DOĞRULANAMADI" banner'ı ekle
- Tüm yürürlük tarihlerini `[yayımlanmış tarih, statü doğrulanamadı]` etiketiyle işaretle
- gap-surfacer'a `status_verified: false` ile aktar
Yerel MCP Entegrasyonu
policy-diff skill'i, TR uygulamasında Mevzuat MCP'den en yüksek hukuki faydanın (ROI) elde edilebileceği entegrasyon noktasıdır. Step 0 (rule-status verification) aşamasında Mevzuat MCP'nin get_mevzuat_content ve get_mevzuat_madde_tree araçları kullanılarak, yönetmelik veya tebliğ metninin en güncel konsolide hali çekilmeli ve değişiklik karşılaştırması bu güvenilir zemin üzerinden yapılmalıdır. Mevzuat.gov.tr taslak metin barındırmaz, bu yüzden komut çalışırken kullanıcının verdiği taslak metnin kendisi doğrulanamaz, ancak metin içindeki mevcut kanunlara yapılan atıflar search_kanun veya get_mevzuat_madde_tree MCP araçlarıyla doğrulanmalıdır. Yargı MCP tarafına search_emsal_detailed_decisions aracılığıyla Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) içtihatlarının da aranması gerektiği kuralı benimsenmelidir. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı kurulumlarda, skill'in [verify] tag'leri vasıtasıyla halüsinasyon riskini sinyalleme mekanizması tavizsiz biçimde korunmalı ve model çıktılarının manuel olarak Mevzuat Bilgi Sistemi'nden teyit edilmesi standart operasyon prosedürüne (SOP) dahil edilmelidir.
/regulatory-legal:policy-redraft
Ne Yapıyor?
policy-diff veya gap-surfacer tarafından tespit edilmiş bir uyum boşluğunu (gap) bertaraf etmek amacıyla, etkilenen iç politikanın yalnızca ilgili kısımlarını smallest-possible edit (mümkün olan en küçük müdahale) prensibi doğrultusunda yeniden kaleme alır ve redline (düzeltme işaretli) bir taslak (redraft) üretir. Ortaya çıkan bu hukuki iş ürünü, [policy-name]-proposed-redraft-[YYYY-MM-DD].md formatında yeni bir dosya olarak kaydedilir, ana politika dokümanı üzerinde asla doğrudan değişiklik yapılmaz. Skill, önerdiği her bir değişikliğin yanına inline (satır içi) [Change: ...] yorumu düşerek hukuki gerekçeyi (rationale) ve dayanak teşkil eden normatif atfı (citation) belirtir. [verify] etiketleri redraft metninin içinde de titizlikle korunur. Skill, tracker üzerindeki gap'i kapatmaz, bir uyum boşluğunu kapatma (resolution) yetkisi, münhasıran politika sahibinin incelemesine ve nihai kararına bırakılmıştır.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, TR mevzuat atıf konvansiyonlarının benimsenmesi ve manuel verification katmanının işletilmesi zorunludur. Skill'in üzerine inşa edildiği altı temel guardrail (proposal not edit, never close gap, no apply, version confirm, smallest edit, verify tags), Türk kurumsal uyum pratiğine eksiksiz biçimde uyum sağlar. Bilhassa "this is a proposal, not an edit" (bu bir düzeltme değil, bir öneridir) kuralı, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35'te düzenlenen avukatlık tekeli ile kurum içi hukuki metinlerde son onay yetkisinin hukuk müşavirine (veya yetkilendirilmiş uyum yöneticisine) ait olması prensibiyle tam bir ahenk içindedir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Redline metodolojisi (struck text, inserted text, inline change comments) hukuk sistemlerinden bağımsız evrensel bir usuldür. Bununla birlikte Step 2 (verify the rule is current, kuralın güncelliğini doğrulama) aşaması, policy-diff skill'inin aynı kontrol prosedürünü tekrarlamakta ve ABD federal rule-status red flag'lerini (iptal/erteleme uyarılarını) referans almaktadır. Keza skill'in örnek "change summary" tablosunda yer alan "COPPA 2025 amendments, 16 CFR 312.2 (effective Apr 22 2026)" şeklindeki kurgusal atıflar, bütünüyle ABD federal düzenleyici çerçevesine dayanır. Bu spesifik örnekler TR uygulamasında doğrudan kullanılamaz, ancak yapısal kurgu (change → cite → verify tag döngüsü) aynen muhafaza edilmelidir.
- TR mevzuat atıf konvansiyonu: Skill'in yerleşik örneği olan "16 CFR 312.2" formatı yerine, TR uygulamasında "6698 sayılı KVKK m. 9/2 (b)", "5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 93/3", "Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik m. 24" gibi yerleşik hukuki atıf usullerinin (Bluebook/OSCOLA muadili yerel standartların) benimsenmesi elzemdir.
- Sorumluluk hukuku perspektifi: Politika redraft'ı sonucunda yürürlüğe konulacak yeni metnin, TTK m. 553 (yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğu) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 (haksız fiil sorumluluğu) tahtında ne tür bir mesuliyet doğurabileceği hususu, reviewer note (incelemeci notu) bölümünde bilhassa vurgulanmalıdır.
- Resmî Gazete'de yayımlanan kural metninin, iç politika redraft'ına doğrudan kopyalanması (copy-paste) durumunda, alıntı (iktibas) sınırları 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m. 35 kapsamında değerlendirilmelidir. Ne var ki, Resmî Gazete metinleri kamuya mal olmuş resmi belgeler addedildiğinden (FSEK m. 31), bu husus pratikte bir telif ihlali riski yaratmaz.
- Skill'in "Carry
[verify]tags through" (doğrulama etiketlerini taşı) kuralı, TR uygulamasında bilhassa bağımsız idari otoritelerin Kurul ilke kararlarına yapılan spesifik atıflarda (örn. "KVKK Kurulu 2019/63 sayılı kararı") YZ modelinin halüsinasyon riski oldukça yüksek olduğu için hayati bir koruma kalkanıdır.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
[İŞ ÜRÜNÜ BAŞLIĞI, AVUKAT İNCELEMESİNE TABİDİR | TASLAK ÖNERİDİR]
> **⚠️ İncelemeci Notu**
> - **Kaynaklar:** [Mevzuat MCP: mevzuat.gov.tr ✓ doğrulanmış | bağlı değil, atıflar eğitim verisinden, teyit gerekli]
> - **Hukuki çerçeve:** [Resmî Gazete sayı/tarih, değişen yönetmelik/tebliğ]
> - **Statü:** [Yürürlük tarihi mevzuat.gov.tr üzerinden doğrulandı | doğrulanamadı, banner görünür]
> - **Uygulamadan önce:** politika sahibi onayı, hukuk müşavirliği incelemesi, gap-tracker güncellemesi (yalnızca onay sonrası)
## Politika Redraft Önerisi: [Politika Adı]
**Gap:** [GAP-ID veya kısa tanım]
**Düzenleme:** [Resmî Gazete sayı/tarih, Yönetmelik/Tebliğ adı, yürürlük tarihi]
**Politika:** [iç politika adı, son güncelleme tarihi]
**Statü:** ÖNERİ, henüz incelenmedi/onaylanmadı
#### İşaretli politika bölümleri
[~~Çıkarılan metin~~ ve **eklenen metin**, her değişiklik yanında `[Değişiklik: ... mevzuat atfı ile gerekçe]`]
#### Değişiklik Özeti
| # | Madde | Mevcut | Önerilen | Gerekçe | Doğrula |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | §2.1 Kişisel Veri Tanımı | "...ad, soyad, TCKN..." | "...ad, soyad, TCKN, biyometrik veri..." | KVKK Kurulu [karar no] uyarınca tanım genişletildi | [mevzuat.gov.tr] |
Yerel MCP Entegrasyonu
Redraft (yeniden yazım) sürecinde mevzuat atıflarının doğruluğunu ve güncelliğini garanti edebilecek yegâne mekanizma Mevzuat MCP entegrasyonudur. Her bir [Change: ...] satır içi yorumunda referans verilen kanun/yönetmelik hükmü (örn. "KVKK m. 9/2 b"), derhal get_mevzuat_content çağrısı ile lafzen kontrol edilmeli ve redraft metnine o şekilde işlenmelidir. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı (offline) kurulumlarda, YZ modeli tarafından üretilen hukuki atıflar eğitim verisinden derlenmiş asılsız varsayımlar (hallucination) olarak kabul edilmeli, [verify, model knowledge] etiketiyle ayrıştırılmalı ve kalifiye bir hukukçunun insan denetiminden (human-in-the-loop) geçirilmeden kesinlikle kurumsal politikalara entegre edilmemelidir. Skill'in altı temel guardrail'inin altıncısı ("Carry [verify] tags through"), bu bağlamda feragat edilemez bir hukuki güvenlik katmanıdır.
/regulatory-legal:gap-surfacer
Ne Yapıyor?
Plugin'in gap-tracker arka plan (backend) mekanizmasıdır. policy-diff tarafından teşhis edilen uyum boşluklarını (gaps) gap-tracker.yaml isimli veri dosyasına işler ve her bir boşluğu şu meta verilerle yönetir: ID, requirement, regulation, policy_affected, gap_type (none | partial | full | new-policy | watch | comment-decision), owner, opened, due, status_verified, status, notified, resolution. Skill, otomatik due-date reminder (vade hatırlatıcı) mantığını işletir (olağan uyum boşlukları için vadeden 30 gün önce, comment-decision kararları için 21 gün önce, 'watch' statüsündekiler için ise hatırlatma kurmaz). Slack DM bildirimlerini tavizsiz biçimde per-send confirmation (onaylı gönderim) kuralıyla iletir ve overdue (süresi geçmiş) gap'leri raporlar. --close ve --accept argümanları vasıtasıyla, bir uyum boşluğunun kapatılma (resolution) veya kurum tarafından riskin üstlenilmesi (risk-acceptance) kararını kalıcı olarak kayda geçirir. Bu skill user-invocable: false (kullanıcı tarafından doğrudan tetiklenemez) olarak işaretlenmiştir, yalnızca gaps ve comments skill'leri tarafından arka planda çağrılır.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, TR mevzuat doğrulama kaynaklarının manuel olarak tanımlanması ve Slack onay akışının yerelleştirilmesi zorunludur. Tracker şemasının, Türk kurumsal uyum birimlerinin aşina olduğu "Bulgu Takip Listesi" (Issue Tracking Register) pratiğiyle birebir paralellik arz ettiği görülmektedir. Bilhassa comment-decision ve watch tiplerindeki gap_type'ların, olağan 'compliance gap'lerden (uyum ihlallerinden) tasnifsel olarak ayrıştırılması, BDDK, SPK ve KVKK gibi otoritelerin pre-rule (taslak/istişare) ile final rule (nihai kural) yayımlarını ayrı kanallardan izleyen ileri düzey uyum departmanları için son derece pratik ve amaca uygun bir veri mimarisidir.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. YAML tracker şeması ve gap_type taksonomisi (sınıflandırması) hukuki yargı çevrelerinden bağımsız (jurisdiction-agnostik) bir tasarıma sahiptir. Ne var ki, skill'in talimatnamesindeki "Verify citations before relying on them" (Dayanmadan önce atıfları doğrulayın) uyarısı, birincil doğrulama kaynağı olarak açıkça "Westlaw, your firm's research platform, or the issuing authority's website" adreslerini göstermektedir. ABD federal pratiğinde "issuing authority" çoğunlukla Federal Register veya ilgili ajansın web sitesi olarak algılanır. Bununla beraber, "Never classify a gap as Overdue on an unverified rule" (Doğrulanmamış bir kural üzerindeki boşluğu asla 'Süresi Geçmiş' olarak sınıflandırma) kaidesi status_verified flag'i üzerinden çalışmakta olup, TR uygulamasında bilhassa kıymetli bir hukuki koruma katmanı teşkil eder. Zira Türkiye'de idari düzenlemelerin yürürlük tarihlerinin Resmî Gazete ilanlarıyla sıkça ertelenmesi (vacatio legis uzatımı) olgusu karşısında, yürürlüğü teyit edilmemiş bir kuralın şirketi temerrüde (overdue) düşürmemesi güvencesi son derece kritiktir.
- Skill'in
status_verifiedmantığını TR uyum ekosisteminde işletebilmek için yerel doğrulama kaynaklarının profile işlenmesi: mevzuat.gov.tr (T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi), resmigazete.gov.tr, kurumların resmi web siteleri (BDDK, SPK, KVKK vb.), iptal/yürütmeyi durdurma kararları için Danıştay UYAP Karar Arama ekranı (Danıştay 8. ve 13. Dairesi ile Danıştay İDDK kararları) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) somut norm denetimi kararları. - TTK m. 366 (Yönetimin Devri) ve TTK m. 375 (Devredilemez Görev ve Yetkiler) uyarınca yönetim kurulunun üst düzey gözetim ve iç denetim yükümlülüğü bağlamında, "risk-accepted" (risk üstlenildi) statüsüne çekilen gap'ler, şirket yöneticilerinin ileride doğabilecek zararlara karşı "işadamı kararı" (business judgment rule, TTK m. 553 kapsamında özen borcunun yerine getirildiğine dair) savunmasında bir dijital delil hüviyeti kazanacaktır. Bu sebeple tracker içindeki
rationale(gerekçe) alanının mutlak surette bu hukuki perspektifle doldurulması şarttır. - KVKK m. 12 kapsamında, veri güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirlerin tesis edilmesi süreciyle ilintili uyum boşluklarının bu tracker üzerinden kronolojik olarak takibi, olası bir Kişisel Verileri Koruma Kurulu incelemesinde veri sorumlusunun (data controller) "özen borcunu yerine getirdiği" ve "sistemli bir uyum programı işlettiği" yönünde lehe delil olarak ibraz edilebilir.
- Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) standartları ve kurumsal iç denetim yönetmeliklerinin, tespit edilen uyumsuzlukların belirli bir takvim tahtında giderilmesini ve üst yönetime raporlanmasını zorunlu kılan yapısı, bu skill'in sunduğu tracker mimarisi ile kusursuz biçimde örtüşmektedir.
- Skill'in varsayılan due-date reminder cadence'ı (vadeden 30 gün önce uyarı) TR idari pratiğinde nispeten esnek/kısa kalabilir. Bilhassa BDDK, Rekabet Kurumu ve SPK gibi rijit uyum takvimleri dayatan sektörel regülatörler muvacehesinde, hatırlatıcı zincirine 60 ve 90 günlük ilave erken uyarı (early warning) katmanları eklenmesi tavsiye edilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 11 İdari İtiraz Süreci: Resolution coordination adımında, bir regülasyon uyumsuzluğu bulunduğunda veya idari yaptırım geldiğinde, dava açmadan önce kuruma yapılacak ihtiyari idari itiraz mekanizması işletilmelidir.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
gaps:
- id: GAP-TR-001
requirement: "[Yönetmelik gerekliliği]"
regulation: "[Resmî Gazete sayı/tarih, Yönetmelik/Tebliğ adı, ilgili madde]"
regulation_source: "[mevzuat.gov.tr | resmigazete.gov.tr | kurum web sitesi]"
policy_affected: "[İç politika adı veya 'yeni politika gerekli']"
gap_type: "partial" # none | partial | full | new-policy | watch | comment-decision
owner: "[Uyum Sorumlusu / Hukuk Müşaviri]"
owner_slack: "[Slack handle]"
opened: 2026-03-01
due: 2026-06-01 # yürürlük tarihi, iç deadline veya görüş bildirme son tarihi
status_verified: true # mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edildi
judicial_review_status: "yok" # alt: "Danıştay 8. Dairesinde iptal davası var, yürütme durdurulmamış veya AYM'ye somut norm denetimi (itiraz yolu) başvurusu mevcut"
status: "open" # open | in-progress | closed | risk-accepted
notified: false
resolution: ""
Yargısal denetim durumu (judicial_review_status) için yukarıdaki YAML şemasında sunulan ilave alan önerisi, repodaki orijinal iskelette bulunmamaktadır. Ancak TR uygulamasında, iptali talebiyle Danıştay nezdinde derdest bir davası bulunan yönetmelik hükümleri üzerinden aceleyle gap kapatılması (iç politika değiştirilmesi), ileride yürütmenin durdurulması veya iptal kararı ihdas edilmesi halinde, şirketi gereksiz maliyetlerle yapılan bu değişiklikleri geri almak (rollback) zorunda bırakabilir. Bu husus, yerel uyum pratiğinde özen gösterilmesi gereken bir nüanstır.
Yerel MCP Entegrasyonu
Skill talimatnamesindeki "Verify citations" (Atıfları doğrula) imperatifi, Mevzuat MCP entegrasyonunun mutlak surette gerekli olduğu noktayı mimler. status_verified bayrağı, get_mevzuat_content ve get_mevzuat_madde_tree araçları üzerinden sağlanan anlık yürürlük teyidi ile otomatik olarak true (doğrulandı) konumuna çekilebilir. Kurum içi risk üstlenme (--accept) kararları formüle edilmeden evvel, ihlale konu kuralın idari yargısal denetim altında (derdest) olup olmadığı Yarg MCP üzerinden (search_emsal_detailed_decisions vasıtasıyla Danıştay 8. ve 13. Dairesi ile Danıştay İDDK içtihatları filtrelenerek) tahkik edilebilir. Bu çift katmanlı (dual-layer) hukuki doğrulama, Türkiye uygulamasında "uyum sorumlusunun/yönetim kurulunun gerekli özeni göstermesi" (fiduciary duty of care) yükümlülüğünün dijital ve denetlenebilir bir ispat aracıdır.
/regulatory-legal:gaps
Ne Yapıyor?
gap-surfacer isimli referans arka plan skill'inin kullanıcı arayüzü (frontend) komutudur. Doğal dille ifade edilen (Plain English) /regulatory-legal:gaps komutu çağrıldığında, sistemdeki açık uyum boşluklarının (gaps) kronolojik yaşlarına ve kurumsal önem derecelerine göre tasnif edilmiş bir konsolide raporunu üretir. --close GAP-ID argümanı kullanılarak, ilgili boşluk bir resolution (çözüm/kapanış) notu eşliğinde mühürlenir, --accept GAP-ID argümanı ile ise, söz konusu boşluk risk-accepted (risk üstlenildi) statüsüne taşınarak hukuki bir denetim izi (audit trail) yaratılır. Detaylı tracker şeması, statü raporu formatı, owner-notification (sahibe bildirim) mantığı (per-send confirmation/gönderim öncesi onay kuralı dahil), hatırlatıcı ritmi, close/risk-accept işlevleri ve consequential-action gate (sonuç doğurucu eylem eşiği) gibi esaslı kuralların tamamı gap-surfacer referans skill'inde tanımlanmış olup, bu frontend skill, maddi bir işlem tesis etmeden önce mecburen gap-surfacer'ı yükleyerek onun guardrail'lerine tabi olur.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, gap-surfacer'ın TR kısıtlamaları burada da aynen hüküm ifade eder. Komutun bizatihi kendisinin Türkiye idari/uyum pratiğinde uygulanmasının önünde hiçbir operasyonel veya hukuki engel bulunmamaktadır. Bilakis, gaps raporu ile --close ve --accept argümanları, Türk kurumsal uyum departmanlarındaki "Açık Bulgular Raporu", "Bulgu Kapatma Teyidi" ve yönetim kurulu düzeyindeki "Risk Üstlenme Kararı" gibi yerleşik kurumsal yönetişim teamülleriyle birebir örtüşen, yüksek adaptasyon kabiliyetine sahip araçlardır.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware (gap-surfacer üzerinden). İşbu komut silsilesi, özünde yalnızca 14 satırlık ince bir aracı katmandır (wrapper). Hukuki yargı çevresine (jurisdiction) dair tüm davranış kalıpları ve kısıtlamalar, bütünüyle gap-surfacer referans modülünden tevarüs edilir. Skill'in kendine münhasır bağımsız bir maddi hukuk varsayımı mevcut değildir, ancak gap-surfacer'ın dayattığı [verify] (doğrula) etiketleri, status_verified mantığı ve consequential-action gate bariyerleri, bu komut icra edildiğinde de aynı katiyetle geçerliliğini korur.
- Komutun ürettiği standart çıktıdaki "Materiality" (Önemlilik) etiketi yerine, yerel kurumsal jargona daha uygun olan "Risk/Önem Derecesi" (Düşük, Orta, Yüksek) veya "Önemlilik Eşiği" kavramlarının tercih edilmesi, raporun üst yönetime (C-level) sunumunda fayda sağlayacaktır.
- İngilizce "Gaps" terminolojisi yerine, Türkiye'deki mevzuat uyumu, iç denetim ve risk yönetimi literatüründe çok daha yaygın ve resmi bir kullanıma sahip olan "Mevzuat Uyumsuzlukları", "Uyum Boşlukları" yahut idari otorite denetimleri bağlamında "Denetim Bulguları" ifadelerinin rapor başlıklarına entegre edilmesi uygun bir yerelleştirme (localization) adımıdır.
- "Risk-accepted" statüsüne çekilen bir bulgunun audit trail (denetim izi) kaydında, bu kararı alan yöneticinin statüsünün, TTK m. 366 (yönetimin devri) uyarınca yetkilendirilmiş bir yönetim kurulu üyesi veya murahhas aza/müdür olduğunun açıkça şerh düşülmesi, ileride vuku bulabilecek bir ortaklık ihtilafında veya idari rücu davasında yöneticinin sorumluluktan kurtuluş beyanı (savunması) için kritik önem taşır.
- Consequential-action gate (Sonuç doğuran eylem kontrolü) kapsamında, hukukçu olmayan (non-lawyer) şirket personelinin bir uyum boşluğunu "closed" (kapatıldı) olarak nihayetlendirmesinden evvel zorunlu bir "avukat incelemesi" (review with an attorney) talep edilmesi kaidesi, TR uygulamasında, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35'te düzenlenen avukatlık tekeli müessesesi (hukuki mütalaa verme yetkisinin inhisarı) nazara alınarak çok daha tavizsiz ve katı bir şekilde icra edilmelidir.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
[İŞ ÜRÜNÜ BAŞLIĞI, AVUKAT İNCELEMESİNE TABİDİR]
## Açık Uyum Boşlukları, [tarih]
#### Sonuç Hattı (Bottom line)
[N adet boşluk [tarih]'e kadar aksiyon gerektiriyor, ilk 3: X, Y, Z]
#### 🔴 Süresi Geçmiş (Overdue)
| ID | Gereklilik | Politika | Sahip | Vade | Geciken gün |
#### 🟠 30 günden az süre kalmış (Due in <30 days)
| ID | Gereklilik | Politika | Sahip | Vade |
#### 🟡 Açık (Open)
#### 👀 İzleme Kalemleri (forward-looking, pre-rule)
[Taslak yönetmelik/tebliğ takibi, `watch` ve `comment-decision` kayıtları. Bunlar uyum boşluğu değildir.]
#### Süreci Devam Eden (In progress)
#### Son Kapanan (Recently closed)
Yerel MCP Entegrasyonu
İşbu arayüz skill'i doğrudan doğruya maddi hukuk içerikli bir sorgulama (substantive work) yapmadığı için bizzat Mevzuat MCP çağrısı tetiklemez. Ne var ki, açık gap raporunun üretimi safhasında gap-surfacer'ın zorunlu koştuğu status_verified (yürürlük doğrulaması) işlemi arka planda Mevzuat MCP vasıtasıyla icra edilir. Ayrıca, bir risk üstlenme kararı (--accept argümanı) tesis edilmeden önce, rationale (gerekçe) veri alanına dercedilen mevzuat atıflarının (örn. "İlgili yönetmelik m. 4 fıkra 2'deki muafiyet kapsamında") Mevzuat MCP ile teyit edilmesi, söz konusu risk üstlenme kararının ileride yaşanabilecek bir BDDK/SPK denetiminde veya TTK m. 553 kapsamında açılacak bir sorumluluk davasında "özenli ve hukuka uygun bir işadamı kararı" olarak savunulabilirliğini (defensibility) dramatik ölçüde artıracaktır.
/regulatory-legal:reg-feed-watcher
Ne Yapıyor?
Plugin mimarisinin kalbidir. Düzenleyici kurumlara ait veri akışlarını (feeds) düzenli olarak çeker (pull), önceden tanımlanmış önemlilik eşiğine (materiality threshold) göre filtreler ve elde edilen bulguları üç farklı uyarı katmanında (🔴 Always material / 🟡 Review-worthy / 📝 FYI) raporlar. Veri akışı üç ayrı tier (seviye) üzerinden işler: Tier 1 (Ücretsiz akışlar), Federal Register API ve idari kurumların doğrudan RSS akışları, Tier 2 (Ücretli akışlar), Thomson Reuters Regulatory Intelligence ve CourtListener MCP entegrasyonları, Tier 3 (Manuel giriş), kullanıcının sisteme kendi eliyle kopyalayıp yapıştırdığı (paste-in) düzenleyici hukuki metinler. Skill, yayımlanan metinler arasında NPRM'leri (taslak kuralları) tespit ettiğinde comment-tracker.yaml dosyasına otomatik bir kayıt düşer, görüş bildirme son tarihlerini (deadlines) işler ve sürecin devamı niteliğindeki comments skill'i için gerekli devir-teslimi (handoff) hazırlar. Buna mukabil, ANPR ve RFI gibi bağlayıcı olmayan ön duyurular ayrı bir yan dalda (pre-rule, no compliance obligation statüsünde) sınıflandırılarak takip edilir.
Türk Hukukuna Uygulanabilirlik
🟡 KISMEN, Resmî Gazete'nin, kurum RSS akışlarının ve manuel veri giriş (paste-in) sürecinin zorunlu olarak konfigüre edilmesi şarttır. Skill'in çalışma iskeleti olan "veri çekme → filtreleme → tasnif etme → zenginleştirme → raporlama" (pull → filter → classify → enrich → output) döngüsü, konsept olarak Türkiye uygulamasında da başarıyla işler. Ne var ki, sistemin motorunu teşkil eden Federal Register API'sinin yerini mutlak surette Resmî Gazete RSS akışının (resmigazete.gov.tr/rss) ve sektörel düzenleyicilerin kendi duyuru besleyicilerinin alması gerekmektedir. Üstelik, Türk idari kurumlarının kahir ekseriyetinin standart ve istikrarlı bir RSS akışı sağlamaması sebebiyle, manuel veri girişi (paste-in akışı), TR uygulamasında uyum personeli tarafından en sık ve mecburi olarak kullanılacak veri besleme yöntemi hüviyetini kazanacaktır.
Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler
🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware, bütünüyle ABD federal sistemi merkezli. Skill, tasarımsal olarak Federal Register API'sini (federalregister.gov/api/v1/documents) birincil veri çekme kaynağı (primary pull source) olarak kodlarına gömmüştür (hardcoded). Repository, yalnızca ABD federal idari makamlarına özgü hazır bir slug (API parametresi) tablosu sunmaktadır:
| Regulator | API slug |
|---|---|
| FTC | federal-trade-commission |
| SEC | securities-and-exchange-commission |
| CFPB | consumer-financial-protection-bureau |
| CPPA (CA) | RSS only, cppa.ca.gov/feed |
| DOL | labor-department |
| HHS | health-and-human-services-department |
| FCC | federal-communications-commission |
Skill'in talimatnamesinde şu çok net uyarı yer alır: "State regulators and EU DPAs are supported via user-provided RSS URLs or manual entry, there is no automatic feed for those. Non-US regulators outside the EU DPA table require manual entry or user-provided feeds." Bu feragatname (disclaimer), Türk düzenleyici otoritelerinin hiçbirisi için yerleşik ve otomatik bir feed desteğinin (out-of-the-box API) bulunmadığını şüpheye mahal bırakmayacak şekilde ortaya koymaktadır. Ayrıca, skill'in "Item type classification" (Metin türü sınıflandırması) tablosu da bütünüyle ABD federal idari teşkilatının düzenleyici çıktı taksonomisine (Final rule, NPRM, ANPR, RFI, Enforcement action, Guidance, Speech, Settlement) endekslenmiştir.
- Resmî Gazete (resmigazete.gov.tr), Türkiye idari sisteminde düzenleyici işlemlerin birincil ve yegâne resmi yayım kaynağıdır. Sistemin bir RSS akışı bulunmakla birlikte (örn. https://www.resmigazete.gov.tr/rss/rss.xml), bu akış ham bir veri sunar. Uyum takibi için elzem olan kategori filtrelemesini ("Yürütme ve İdare Bölümü, Yönetmelikler / Tebliğler / Kurul Kararları") yapabilmek adına harici bir XML/HTML parse (ayrıştırma) işlemi gerekebilir.
- Sektörel düzenleyici duyuru besleyicileri, BDDK (bddk.org.tr), SPK (spk.gov.tr), EPDK (epdk.gov.tr), BTK (btk.gov.tr), RTÜK (rtuk.gov.tr), KVKK (kvkk.gov.tr), Rekabet Kurumu (rekabet.gov.tr), Kamu İhale Kurumu (ihale.gov.tr), MASAK (masak.hmb.gov.tr), SEDDK (seddk.gov.tr) ve TMSF (tmsf.org.tr) gibi kurumların duyuru sayfaları. Bu kurumların pek çoğunda otomatik makine okumasına uygun RSS akışı son derece kısıtlıdır, dolayısıyla yapılandırılmamış web verisinin scrape edilmesi (veri kazıma) yahut düzenli aralıklarla manuel takip zorunluluğu doğar.
- GİB Özelge / Mukteza Takibi: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Özelgeleri/Muktezaları (213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 413, gib.gov.tr), idarenin spesifik konulardaki bağlayıcı görüşleri olarak, ABD APA'sındaki "private letter ruling" eşdeğeri olarak izlenmelidir.
- Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK), 1982 Anayasası m. 104/17 kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanan CBK'lar, yürütme organının yetki yasası muadili asli düzenleyici işlemleri olarak en üst seviyeden izlenmelidir. Resmî Gazete'de neşredilen CBK'lar için, skill'in taksonomisinde mutlaka ayrı bir
item type(metin türü) tanımlanmalıdır. - T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Yürürlükteki normatif düzenlemelerin bütünleşik bilgi sistemidir. Bir "feed" (yeni duyuru akışı) olarak kullanılması uygun olmamakla birlikte, yürürlük durumunun saptanması için nihai doğrulama kaynağı (verification anchor) olarak sisteme entegre edilmelidir.
- Türkiye İdare Hukukuna Özgü "Item Type" Taksonomisi (Sınıflandırması):
- Kanun ↔ Federal statute (TBMM yasama tasarrufu)
- CBK (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi) ↔ Executive order / primary regulation (kısmen)
- Yönetmelik ↔ Federal regulation (en yakın karşılığı)
- Tebliğ ↔ Agency guidance (binding, bağlayıcı ikincil düzenleme)
- Kurul Kararı ↔ Agency adjudication / enforcement order (idari yaptırım veya düzenleyici karar)
- İlke Kararı (KVKK Kurulu, Rekabet Kurulu) ↔ Sub-regulatory guidance / policy statement
- GİB Özelge / Mukteza ↔ Private letter ruling (213 sayılı VUK m. 413 kapsamında)
- Genelge ↔ Internal agency directive (idarenin iç işleyişine matuf, yer yer dışa etkili)
- Avrupa Birliği Müktesebatına Uyum Süreci, Türk mevzuatındaki bilhassa regüle piyasalara (rekabet, veri koruma, bankacılık) ilişkin birçok ikincil düzenleme, esasen AB direktiflerinin (örn. GDPR, PSD2, DMA) yerelleştirilmiş (harmonize edilmiş) halleridir. Bu çerçevede, ilgili AB direktif numarasının meta veri olarak izlenmesi ve uyumlaştırma takviminin (transposition deadline) takibi, proaktif bir uyum yönetimi için şarttır.
Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu
## Feed configuration (TR)
**Tier 1, Free feeds (always active)**
| Regulator | Source | URL/method |
|---|---|---|
| Resmî Gazete | RSS | https://www.resmigazete.gov.tr/rss/rss.xml (kategori filtresi: Yürütme/İdare → Yönetmelik/Tebliğ/Kurul Kararı) |
| BDDK | Duyurular sayfası | bddk.org.tr/Duyurular, HTML scrape veya manuel paste |
| SPK | Duyurular | spk.gov.tr, HTML scrape |
| EPDK | Kurul Kararları | epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-72/kurul-kararlari |
| BTK | Mevzuat ve düzenlemeler | btk.gov.tr/duzenlemeler |
| KVKK | Kurul Kararları | kvkk.gov.tr/Icerik/4382/Kurul-Kararlari, manuel takip |
| Rekabet Kurumu | Kurul Kararları | rekabet.gov.tr/tr/Kararlar |
| Kamu İhale Kurumu | Kurul Kararları | ihale.gov.tr/Kararlar.aspx |
| MASAK | Duyurular | masak.hmb.gov.tr/duyurular |
| SEDDK | Mevzuat/Duyurular | seddk.gov.tr |
| TMSF | Duyurular | tmsf.org.tr/tr/Tmsf/Duyuru |
| GİB | Özelgeler | gib.gov.tr/yardim-ve-kaynaklar/ozelgeler |
**Tier 2, Paid feeds (varsa)**
| Service | Subscription | Alerts |
|---|---|---|
| Lexpera | [yes/no] | [BDDK / SPK / KVKK alert'leri] |
| Kazancı | [yes/no] | [sektörel alert'ler] |
| Sinerji Mevzuat | [yes/no] | [özel alert'ler] |
**Tier 3, Manual entry:** Kapasitesi sınırlı olan kurumlar (KVKK Kurul Kararları gibi) için birincil giriş yöntemi. Manuel paste ile pull → filter → diff → gap-tracking akışı tam olarak çalışır.
**Item types tracked:**
- Kanun (TBMM yayımı)
- CBK (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi)
- Yönetmelik (Resmî Gazete, Yürütme ve İdare Bölümü)
- Tebliğ (Resmî Gazete + kurum web sitesi)
- Kurul Kararı / İlke Kararı (kurum web sitesi)
- GİB Özelge / Mukteza (213 sayılı VUK m. 413 kapsamında, private letter ruling eşdeğeri)
- Genelge (kurum içi düzenleme)
- Kamuoyu Görüşüne Açılan Taslak (NPRM muadili)
- İdari Yaptırım Kararı (enforcement action)
(Tüzük listelerden çıkarılmıştır: 2018 Anayasa değişikliği sonrası yeni tüzük çıkarılmadığı için, yürürlükteki tüzüklerin Danıştay iptal kararları haricinde feed olarak izlenmesi anlamsızdır.)
Yerel MCP Entegrasyonu
reg-feed-watcher skill'i, Türkiye uyum uygulamasında en yüksek operasyonel değeri ve otomasyon katma değerini üretebilen nihai MCP entegrasyon noktasıdır. Kurum web sitesinden manuel olarak kopyalanan (paste-in) bir metinde veya RSS akışından yakalanan bir mevzuat başlığında, Mevzuat MCP'nin fonksiyonlarının tamamı eksiksiz olarak devreye sokulabilir:
search_mevzuat, Resmî Gazete'de yayımlanan ilgili yönetmeliğin tam metnine derhal erişim sağlanması ve maddenin geçmiş versiyonlarıyla (mülga hükümlerle) otomatik karşılaştırması.search_kurum_yonetmelik, BDDK, SPK, EPDK gibi sektörel idari kurumların ikincil yönetmeliklerinin spesifik ve hedeflenmiş takibi.search_teblig, Alt düzenleyici işlem olan tebliğlerin takibi (hususiyle SPK'nın sermaye piyasası tebliğleri ile KVKK kararları için kritik bir araç).search_cbk, Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) yasama muadili metinler olarak yakın markajda izlenmesi.search_cbbaskankararvesearch_cbgenelge, Cumhurbaşkanlığı makamından sâdır olan düzenleyici kararlar ve genelgelerin tasnifi.get_mevzuat_madde_tree, Yayımlanan bir yönetmelik değişikliğinin, mevzuat sistematiği içerisindeki yerinin spesifik madde (fıkra/bent) düzeyinde mikro analizi.
Buna ilaveten, Yarg MCP (Yargı İçtihatları MCP'si) üzerinden çalıştırılacak search_emsal_detailed_decisions (bilhassa Danıştay 8. ve 13. Dairesi ile Danıştay İDDK içtihatları filtrelenerek) komutları marifetiyle, yakın takibe alınan bir yönetmeliğin veya kurul kararının, idari yargıda herhangi bir iptal davasına (judicial review) yahut yürütmenin durdurulması kararına (stay of execution) konu olup olmadığı eşzamanlı ve sürekli olarak denetlenebilir. Bu derin entegrasyon modeli, skill'in yapısal kurgusundaki manuel [verify] etiketleme mekanizmasını, gerçeğe dayalı (grounded) ve tam otomatik bir hukuki doğrulama sistemine tahvil eder. Mevzuat MCP'nin veya eşdeğer bir hukuki API'nin bulunmadığı kısıtlı (offline) kurulumlarda ise, manuel veri girişi + insan gözüyle doğrulama (human verification) akışı kaçınılmaz tek seçenek haline gelecek ve netice itibarıyla plugin'in vaat ettiği otomasyon ve verimlilik değeri (ROI) dramatik ölçüde düşecektir.
Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri
İncelenen 9 adet skill, ABD Federal Register ve idari usul sistemine odaklanmış olsa da, Türkiye'deki sektörel düzenleyici kurumların izlenmesi için elverişli bir yapısal altyapı sunmaktadır. Ancak bu altyapının işlevsel kılınabilmesi için, asgari 7 farklı Türk idari kurumuna ait veri akışının (feed) manuel olarak konfigüre edilmesi ve sisteme entegre edilmesi kati bir şarttır.
1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profili (Zorunlu)
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 7 (yasama yetkisi), m. 104/17 (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi), 2018 değişikliği sonrasında yeni ihracı durdurulan tüzüklere ilişkin m. 115, m. 124 (yönetmelik), m. 138 (mahkeme bağımsızlığı) ve m. 148-152 (Anayasa Mahkemesi norm denetimi ve somut norm denetimi) hükümleri çerçevesinde kurulan normlar hiyerarşisi, CLAUDE.md profiline titizlikle işlenmelidir. Resmî Gazete (resmigazete.gov.tr) ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) temel kaynaklar olarak tanımlanmalı, sektörel düzenleyici otoriteler olan BDDK (5411 sayılı Kanun), SPK (6362 sayılı Kanun), EPDK (4628 ve 6446 sayılı Kanunlar), BTK (5809 sayılı Kanun), RTÜK (6112 sayılı Kanun), KVKK (6698 sayılı Kanun), Rekabet Kurumu (4054 sayılı Kanun), Kamu İhale Kurumu (4734 sayılı Kanun), SEDDK (5684 ve 4632 sayılı Kanunlar), MASAK (5549 sayılı Kanun) ve Hazine ve Maliye Bakanlığı yapılandırılmış listeye açıkça dahil edilmelidir. İdari yargısal süreçler bakımından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 (60 günlük genel dava açma süresi) ile m. 11 (idari makamlara itiraz usulü) ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 23/d (yönetmelik iptali davaları) ile m. 38 (İdari Dava Daireleri Kurulu yetkileri) profilin yargısal denetim limitlerini belirlemelidir. Ayrıca, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu kapsamındaki ombudsman süreçleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 413 uyarınca Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından verilen özelgeler, Avrupa Birliği müktesebatına uyum çalışmaları ve Düzenleyici Etki Analizi (DEA) süreçleri, profildeki takip evreninin (regulatory footprint) ayrılmaz parçaları olarak yer almalıdır.
2. Katman: TR Legal Research Connector Entegrasyonu (Şiddetle Önerilir)
Sistemin otomasyon vaadini yerine getirebilmesi için Mevzuat MCP entegrasyonu kritik önemdedir. Sektörel mevzuat taramalarının search_kanun, search_teblig, search_kurum_yonetmelik, search_cbk ve get_mevzuat_madde_tree araçları ile otomatikleştirilmesi zorunludur. Eşzamanlı olarak Yargı MCP üzerinden Danıştay 8. ve 13. Daireleri ile İDDK iptal kararları ve AYM somut norm denetimi sonuçları sürekli taranmalıdır. Bütüncül bir izleme için Resmî Gazete RSS bağlantısı kurulmalı ve reg-feed-watcher skill'i özelinde 9 ayrı kurum besleyicisi (feed) yapılandırılmalıdır: BDDK Genelgeleri, SPK Tebliğleri, EPDK Kurul Kararları, BTK Kararları, RTÜK Kararları, KVKK Kurul İlke Kararları, Rekabet Kurulu Kararları, KİK Kurul Kararları ve GİB Özelgeleri.
3. Katman: Aktif İnsan Denetimi (Vazgeçilmez)
Türkiye idari yapısında, mevzuat hazırlık evresindeki Düzenleyici Etki Analizi (DEA) mekanizması mevcut olsa da, taslak yönetmeliklerin paydaş görüşüne açılması süreci ABD'deki kadar bağlayıcı ve yaygın değildir. Bu sebeple, reg-feed-watcher tarafından üretilen çıktıların mutlak surette uyum sorumluları tarafından manuel bir triajdan geçirilmesi şarttır. cold-start-interview skill'inin SKILL.md dosyasında barındırdığı FTC, SEC, CFPB gibi hardcoded referanslar sistemi 🟡 Sınıf B kategorisinde tuttuğundan, comment-decision kararlarında sürecin sahibi olarak TÜSİAD, TBB, TSPB veya TOBB gibi sektörel birliklerin lobi faaliyetlerine yönlendirme yapılması tavsiye edilir. AYM ve Danıştay nezdindeki iptal kararlarının düzenli rutinde takip edilmesi ve idari para cezası eşiklerinin her yıl başında yeniden değerleme oranına göre değiştiği gerçeği karşısında, güncel değerlerin manuel olarak [settled] etiketi ile işaretlenerek teyit edilmesi hukuki bir mecburiyettir.
Sonuç
Regulatory-legal plugin'i, Türkiye uygulamasında ancak asgari 7 sektörel idari kurumun ayrı veri besleyicisinin (feed) manuel olarak kurulması ve yapılandırılması halinde somut bir katma değer üretebilir. Mevzuat MCP ve Yargı MCP gibi yerel araştırma konektörleri sisteme entegre edilmediği takdirde, modelin yüksek halüsinasyon riski altında çalışacağı aşikardır. Tüm zorluklarına rağmen, bilhassa KVKK Kurulu ilke kararları gibi sürekli güncellenen normatif metinlerin kurumsal iç politikalara etkisini ölçen gap-surfacer ve policy-diff skill'leri, Türk şirketlerinin uyum departmanları için son derece pratik ve işlevsel araçlardır. Bu eklenti, sektörel çalışan hukukçular ve uyum yöneticileri için vazgeçilmez bir potansiyel taşısa da, sistemin Türk hukukuna tam entegrasyonu ve güvenilir biçimde ayağa kaldırılması ilk kurulum aşamasında tahminen 8 ila 16 saatlik yoğun bir manuel mesai gerektirmektedir.