ip-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Fikri mülkiyet pratiği için tasarlanmış bu plugin, Anthropic'in jurisdiction'a (yargı çevresine) en yoğun bağımlı araçlarından biridir. Özellikle belirtmek gerekir ki, ip-legal skill'leri yalnızca kanun maddelerine değil, doğrudan spesifik ABD içtihatlarına (örneğin invention-intake için Alice/Mayo testi, takedown için Lenz v. Universal kararı) hard-code edilmiştir. Bu sebeple Türkiye uyarlaması sadece yerel kanunları sisteme öğretmek anlamına gelmez, aynı zamanda sistemin ABD içtihat zorunluluğunu bypass etmek anlamına gelmektedir. Çekirdek mimariyi ABD federal IP rejimi (USPTO, Telif Hakları Ofisi, DMCA, federal devre içtihatları) belirlerken, Avrupa Birliği (EUIPO), Birleşik Krallık (UKIPO) ve Avustralya (IP Australia) ikincil referans olarak kodlanmıştır. Türkiye, skill'lerin "default jurisdiction matrix"i içinde tanımlı değildir. Bu durum, her bir bileşenin TR pratiğinde nasıl davrandığını skill bazında çözümlemeyi zorunlu kılmaktadır.

Türkiye Pratiği: Marka ve patent vekilleri, FSEK uzmanları, in-house IP ekipleri ile bilişim hukuku odaklı bürolar için potansiyel kullanım alanı sunmaktadır. Güçlü Yönleri (TR için): cold-start-interview, customize ve matter-workspace bileşenleri jurisdiction-agnostik (yargı çevresinden bağımsız) bir altyapı sağlamaktadır. Ayrıca invention-intake, infringement-triage, ip-clause-review, oss-review ve cease-desist skill'leri, 6769 Sayılı SMK ile 5846 Sayılı FSEK perspektifinden manuel adaptasyona elverişli bir metodolojik iskelet barındırmaktadır. Dikkat: clearance (marka tarama) ve fto-triage (Freedom to Operate, patent FTO) skill'leri, SKILL.md düzeyinde Türkiye gibi tanımsız jurisdiction'ları açıkça reddetmektedir. takedown skill'i ise bütünüyle ABD DMCA §512 prosedürü üzerine inşa edilmiş olup TR pratiğine doğrudan tatbik edilemez. Geri kalan skill'ler, manuel CLAUDE.md profili VE TR mevzuat connector'ı (Mevzuat MCP, TÜRKPATENT MCP) entegre edilmediği takdirde sessiz biçimde USPTO/EUIPO normlarını uygulamaya devam edecektir.

Bu analiz, ip-legal plugin'i bünyesindeki 12 adet skill'i, repository'de yer alan SKILL.md davranış kuralları çerçevesinde Türk hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. İlgili plugin, ABD USPTO marka/patent sistemi, 15 U.S.C. § 1125 (Lanham Act), 35 U.S.C. § 101-103 (patentlenebilirlik) ve § 271-284 (ihlal/treble damages), 17 U.S.C. (Copyright Act) ile DMCA §512 üzerine kurulmuştur. Avrupa Birliği tarafında EUIPO, AB Marka Tüzüğü 2017/1001 ve Madrid Protokolü referansları, Birleşik Krallık tarafında UKIPO/IPO ve Avustralya için IP Australia entegrasyonu mevcuttur. TR pratiğine adaptasyonun yegâne yolu, kullanıcının kurulum aşamasında Jurisdictions: TR parametresini ve 6769 Sayılı SMK ile 5846 Sayılı FSEK kurallarını profile manuel olarak tanımlamasıdır.

Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 12 skill'in 3'ü 🟢 (jurisdiction-agnostik altyapı), 6'sı 🟡 (manuel profil ve TR connector entegrasyonu gerektirir), 3'ü ise 🔴 (built-in TR desteği bulunmamakta veya skill açıkça TR'yi out-of-scope olarak reddetmektedir) şeklinde sınıflandırılmıştır. 🔴 kategorisindeki üç skill'in tamamı, TR yargı çevresine doğrudan uygulandığında "hukuken doğru görünen ancak özünde hatalı" sonuçlar üretme potansiyeli taşımaktadır. Bu sebeple, söz konusu skill'lerin TR pratiğinde kullanımı önerilmemekte, alternatif olarak TÜRKPATENT MCP entegrasyonu üzerinden yeniden tasarlanan yardımcı iş akışlarının benimsenmesi tavsiye edilmektedir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill	TR Uygulanabilirlik	Jurisdiction Sınıfı	Kısa Gerekçe
cold-start-interview	🟢 EVET	Sınıf C, Altyapı (agnostik)	Kurulum mülakatı, jurisdiction footprint'ini kullanıcıdan açıkça talep eder, TR seçilebilir. SMK/FSEK soru seti manuel girilmelidir.
customize	🟢 EVET	Sınıf C, Altyapı (agnostik)	Profil düzenleme aracı, jurisdiction kurallarından bağımsız çalışır.
matter-workspace	🟢 EVET	Sınıf C, Altyapı (agnostik)	Dosya izolasyonu sağlar, Avukatlık Kanunu m. 36 kapsamındaki sır saklama yükümlülüğüyle birebir uyumludur.
cease-desist	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: ABD avukatlar arası "demand letter" mimarisi, USPTO Brand Registry / VeRO marketplace takedown entegrasyonu. TR pratiği için: 1512 Sayılı Noterlik Kanunu uyarınca noter kanalıyla ihtarname zorunluluğu ile TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği profile manuel olarak işlenmelidir.
clearance	🔴 HAYIR	Sınıf A, out-of-scope	SKILL.md açıkça beyan etmektedir: "I don't have [jurisdiction]'s confusion framework. Applying the US test would give you a wrong answer that looks right." Built-in olarak yalnızca du Pont (USPTO), Polaroid (2. Devre) ve Sleekcraft (9. Devre) testleri tanımlıdır, SMK m. 5 ve m. 6/1 kapsamındaki karıştırılma ihtimali testi sisteme dâhil değildir.
fto-triage	🔴 HAYIR	Sınıf A, out-of-scope	Built-in: 35 U.S.C. § 271 (infringement), § 284 (treble damages), § 287 (marking), USPTO patent veritabanı. SMK m. 82-141 patent rejimi, TÜRKPATENT sicili ile Türkiye'yi kapsayan Avrupa Patenti (EP) ihlal kriterleri sisteme entegre edilmemiştir.
infringement-triage	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: ABD Devre konfüzyon testi, Lenz fair use, DMCA safe harbor, ABD ticari sır rejimi. TR pratiği için: SMK m. 6, m. 7, m. 30, m. 85, m. 141 ile FSEK m. 66-80 ve TTK m. 54-63 (haksız rekabet) ile TCK m. 239 (ticari sır ifşası) manuel olarak eklenmelidir.
invention-intake	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: 35 U.S.C. § 101 (eligibility), § 102 (novelty), § 103 (obviousness), 1-yıllık ABD grace period. TR pratiği için: SMK m. 82 (yenilik), m. 83 (tekniğin bilinen durumu), m. 84 (buluş basamağı + 12 aylık hoşgörü süresi) ve m. 109-121 (çalışan buluşları) kuralları manuel olarak tanımlanmalıdır.
ip-clause-review	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: ABD work-for-hire doktrini, Thaler v. Perlmutter AI authorship, US moral rights (VARA dar kapsam). TR pratiği için: FSEK m. 13 (manevi hakların devredilemezliği), m. 48 (mali haklarda yazılı devir şartı), SMK m. 109 (çalışan buluşu), TBK m. 138-bend genel hükümleri ve TBB Meslek Kuralları profile işlenmelidir.
oss-review	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: SPDX taksonomisi, copyleft analizi (GPL/AGPL/LGPL/MPL), AB EUPL referansı. Lisans metinleri jurisdiction-agnostik olduğu için iskelet kullanılabilir, ancak FSEK m. 2/1 (bilgisayar programları), m. 50 (lisans), Yargıtay 11. HD içtihatları ile KVKK m. 12 veri güvenliği boyutu manuel olarak eklenmelidir.
portfolio	🟡 KISMEN	Sınıf B, yarı aware	Built-in: USPTO §8/§9/§15 use declarations, Madrid 10 yıl, EUIPO 10 yıl, US patent annuity (3.5/7.5/11.5 yıl). TR pratiği için: SMK m. 9 (5 yıl kullanım zorunluluğu), m. 23 (marka 10 yıl yenileme), m. 101 (yıllık patent ücreti) ve TÜRKPATENT YİDK süreçleri manuel olarak yapılandırılmalıdır.
takedown	🔴 HAYIR	Sınıf A, out-of-scope	Skill bütünüyle DMCA §512(c)(3) ve §512(g)(3) ABD federal mimarisi üzerine kuruludur. Lenz v. Universal Music fair use gate ve federal yargı yetkisine örtülü onay, ABD hukuk sistemine özgüdür. Türkiye'de muadil mekanizma 5651 Sayılı Kanun m. 8/A, m. 9, m. 9/A ve FSEK Ek m. 4 olup, prosedür ve yetkili merciler (Sulh Ceza Hâkimliği, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği) tamamen farklıdır.

/ip-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Plugin'in kurulum mülakatı sürecini yöneten skill'dir. Kullanıcının IP pratik prensiplerini (yaptırım duruşu, onay matrisi, marka watch listesi, OSS politikası, dış hukuk danışmanı kadrosu, portföy kapsamı) öğrenerek ~/.claude/plugins/config/claude-for-legal/ip-legal/CLAUDE.md profil dosyasına yazar. Kurulum aşamasında dört temel referans (seed) doküman talep eder: portföy listesi, marka rehberi, C&D şablonu, açık kaynak (OSS) politikası ve yaptırım playbook'u. Skill, bu dokümanlar üzerinden uygulama profili (practice profile), onay zinciri (approval matrix), marka izleme ayarları ve OSS kurallarını çıkarır, ardından portfolio.yaml register'ını tohumlar. Plugin bünyesindeki diğer 11 skill, faaliyetlerini bu ana profile dayandırarak yürütür. Hızlı kurulum (2 dakika) yalnızca rol, jurisdiction ve practice-area mix sorgularken, tam kurulum (15 dakika) sürece tüm yaptırım duruşu ve onay matrisi detaylarını dâhil etmektedir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Skill, jurisdiction-agnostik bir kurulum aracı niteliğindedir. SMK ve FSEK standartlarına uygun bir profil oluşturulmasının önündeki yegâne pratik gereklilik, kullanıcının ilgili Türk mevzuat referanslarını sisteme doğru ve eksiksiz bir biçimde girmesidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Skill, registered jurisdiction ve enforce-where bilgisini kullanıcıdan açık bir sorgu ile talep eder, uygulamanın "USPTO + common law" mu yoksa "TÜRKPATENT + SMK + FSEK" mi olacağı yönünde herhangi bir ön kabulde bulunmaz, bu tespiti tamamen kullanıcının beyanına bırakır. SKILL.md dokümantasyonunda, Türkiye pratiğini açıkça veya örtülü olarak dışlayan hiçbir kural bulunmamaktadır. Skill ayrıca "verify user-stated legal facts as they come up" ilkesini açıkça beyan ederek kullanıcının sunduğu mevzuat atıflarını teyit etme eğilimini sergiler.

Skill, kurulum mülakatı esnasında Türk IP rejimine özgü hazır bir soru seti sunmamaktadır. Kullanıcının aşağıda belirtilen hususları kendi inisiyatifiyle sisteme tanımlaması gerekmektedir:

• 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamındaki marka (m. 4-32), patent/faydalı model (m. 82-141), endüstriyel tasarım ve coğrafi işaret rejimleri.
• 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamındaki eser sahibinin manevi hakları (m. 13-17), mali hakları (m. 21-25), yazılı devir zorunluluğu (m. 48) ve bilgisayar programlarına özgü hükümler (m. 2/1, m. 38).
• TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu, turkpatent.gov.tr) süreçleri: Marka başvurusu, itiraz mekanizması ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararlarına karşı yargı yolu.
• Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar: Madrid Protokolü Türkiye uygulaması, Paris Sözleşmesi, Bern Sözleşmesi, TRIPS Anlaşması, Roma Sözleşmesi (yayıncı ve icracı hakları).
• 1512 Sayılı Noterlik Kanunu uyarınca ihtarnamenin noter aracılığıyla çekilmesi ve HMK m. 199 çerçevesinde noter onaylı belgenin ispat gücü.
• 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 (sır saklama) ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği (avukat-müvekkil iletişimi ile ihtarname üslubu).

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Practice setting: in-house / private-practice
Company: [şirket adı]
Industry: [sektör, teknoloji / üretim / ilaç / moda / yayıncılık]
Jurisdictions: TR
Registered in:
  - TR (TÜRKPATENT)
  - [varsa: WIPO Madrid, EUIPO, USPTO, JPO]
Enforce where:
  - TR (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri)
  - [varsa: AB / US / diğer]
Practice areas in scope:
  - Trademark (SMK m. 4-32)
  - Patent / utility model (SMK m. 82-159)
  - Industrial design (SMK m. 55-81)
  - Copyright (FSEK 5846)
  - Trade secret (TTK m. 54-63 + TCK m. 239)
  - OSS compliance
Enforcement posture: aggressive / measured / conservative
C&D delivery channel: Noter kanalıyla ihtarname (1512 Sayılı Noterlik Kanunu)
Approval matrix:
  Marka tecavüzü C&D: [GC / IP partneri]
  Patent FTO escalation: [TÜRKPATENT patent vekili]
  DMCA / 5651 takedown: [Hukuk Müşaviri]
Regulators / authorities:
  - TÜRKPATENT (turkpatent.gov.tr)
  - BTK (5651 Sayılı Kanun)
  - Erişim Sağlayıcıları Birliği (URL bazlı erişim engeli)
  - TRABİS (Alan adı uyuşmazlıkları)

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill, kurulum mülakatı aşamasında kullanıcının sunduğu hukuki iddiaları ortaya çıktıkça doğrulama ("verify user-stated legal facts as they come up") eğilimindedir. Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının "SMK m. 9 uyarınca markanın 5 yıl kullanılmaması iptal sebebidir" şeklindeki bir beyanı, kanun lafzı ile doğrudan karşılaştırılarak teyit edilebilir. TÜRKPATENT MCP entegrasyonu mevcutsa, kurulum sırasında portföy kayıtları (portfolio.yaml) doğrudan TÜRKPATENT sicilinden çekilebilir, aksi takdirde skill, kullanıcıdan manuel CSV/Excel paylaşımı talep eder.

/ip-legal:customize

Ne Yapıyor?

cold-start-interview mülakatının tamamını yeniden başlatmaya gerek kalmaksızın, profilin yalnızca belirli bir modülünü güncellemeyi sağlar. Risk duruşu (conservative / middle / aggressive), yaptırım eşikleri, marka watch sınıfları, ship-blocker OSS lisans listesi, FTO görüş formatı, dış hukuk danışmanı kadrosu veya matter workspace yolları gibi unsurlardan herhangi biri değiştirildiğinde, sistem sadece o spesifik alana müdahale eder. Yaptırım duruşu "agresiften ölçülüye" çekildiğinde, sistem /cease-desist skill'inde doğrudan ihtarname yerine "cure letter" (iyileştirme mektubu) önermeye başlar. Şirket bilgilerine (Jurisdictions, Industry, Stage) yönelik güncellemelerde ise, 12 plugin'in tamamını etkileyen company-profile.md dosyasında eşzamanlı değişiklik yapar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Profil düzenleme işlevi gören bu araç, SMK, FSEK ve sektörel düzenlemelerin kullanıcı tarafından sisteme manuel olarak işlenmesi hâlinde, söz konusu düzenlemelerin organizasyonunu sorunsuz bir biçimde yerine getirir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Profil tablosunun mimarisi statiktir, kullanıcı tarafından hangi kurallar veya rejimler tanımlanırsa, skill bunları itirazsız kabul eder. Skill'in içerdiği koruma mekanizmaları (guardrails), [review] flag'inin, source attribution etiketlerinin ve [verify] etiketinin profilden silinmesine izin vermez. Clearance confidence threshold'unun (güven eşiğinin) düşürülmesi de engellenmiştir. Bu durum, marka tarama çıktısının "kesin temizdir" şeklinde yanlış bir güven yaratmasını önlemeye yönelik bir tasarım tercihidir.

TÜRKPATENT YİDK içtihadında veya Yargıtay 11. HD kararlarında yapılan yorumsal güncellemeler (örneğin "tanınmış marka" eşiğinin yeniden tarif edilmesi), skill'in fonksiyonu kapsamında değildir, bu revizyonlar kullanıcı tarafından manuel olarak yürütülmelidir. company-profile.md dosyasına "Jurisdictions: TR" kuralı eklendiğinde, diğer 11 plugin'in (corporate-legal, employment-legal, privacy-legal vb.) bu revizyonu algılayabilmesi için, ilgili plugin'lerin de Türkiye'ye özgü yapılandırılmış CLAUDE.md profillerine sahip olmaları zorunludur. Yalnızca shared profile'ın (ortak profilin) güncellenmesi, tüm sistemin Türk IP rejimine uyum sağlaması için yeterli değildir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• YİDK kararı sonrası güncelleme: /ip-legal:customize "Risk posture: middle -> conservative for fashion/giyim sınıfı 25, YİDK [karar no] uyarınca konfüzyon eşiği daraltıldı"
• Yeni sektörel düzenleme sonrası: /ip-legal:customize "OSS ship-blocker listesine SSPL ve BUSL eklendi, KVKK m. 12 veri güvenliği kriterleri OSS review iş akışına dâhil edildi"
• Şirket büyüme operasyonları: Yeni bir ülke pazarına girildiğinde company-profile.md güncellenir, 12 plugin tetiklenir ancak ip-legal özelinde Madrid Protokolü uzantı stratejisi manuel olarak revize edilmelidir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktifken gerçekleştirilen customize çağrılarında, kullanıcı tarafından sunulan yeni YİDK kararları veya SMK/FSEK değişikliklerine dair citation'lar anında teyit edilebilir. Aksi takdirde, modelin kendi eğitim verisinden kaynaklanan "yeni bir karar mevcut" şeklindeki bir önerme, doğrulanmaya muhtaç kabul edilerek [verify] etiketiyle işaretlenir ve profile yazılmaz.

/ip-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Özel hukuk büroları (private practice) için müvekkil ve dosya bazlı bağlam izolasyonu sağlar. Her bir uyuşmazlık veya danışmanlık dosyası kendisine ait özel bir tanımlayıcı (slug) ile klasörlenir, matter.md (müvekkil, karşı taraf, dosya tipi, anahtar olgular), history.md (süreç kronolojisi), notes.md (çalışma notları) ve outputs/ (skill çıktıları) şeklinde yapılandırılır. In-house (şirket içi hukuk departmanı) kullanıcıları için bu özellik varsayılan olarak kapalıdır, cold-start-interview aşamasında "private practice" seçeneğinin işaretlenmesi hâlinde aktifleşir. close komutu, dosyayı silmez, retention/conflicts amaçları için dosyayı _archived/ dizinine taşıyarak okunabilir tutar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de faaliyet gösteren marka/patent vekili firmaları ve fikri mülkiyet odaklı avukatlık büroları için dosya yönetimi bağlamında son derece uygun bir altyapı sunmaktadır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

Altyapı (jurisdiction-agnostik). Bütünüyle dosya yönetim katmanına hizmet eder. Slug konvansiyonu, dizin yapılandırması, dosyalar arası geçiş (switch), listeleme (list), arşivleme (close) ve aktif matter'dan detach gibi yapısal komutları barındırır. Herhangi bir hukuk sistemine veya jurisdiction kuralına tabi değildir. Tek koruma mekanizması, Cross-matter context parametresi off durumunda iken bir matter'ın diğerinin dosyalarını okumasını engellemesidir.

1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 (Sır saklama yükümlülüğü) ve TBB Meslek Kuralları m. 7-10 (Avukat-müvekkil gizliliği) bağlamında ele alındığında, Cross-matter context'in varsayılan olarak off tutulması, hâlihazırda yeterli bir koruma sağlamaktadır. Türkiye'ye özgü matter tipleri built-in olarak tanımlı değildir. Plugin'in örnekleri "patent FTO" ve "DMCA" gibi ABD odaklı kategoriler içermektedir. "TÜRKPATENT YİDK İtirazı", "Marka Hükümsüzlük Davası (SMK m. 25)", "Tecavüzün Men'i ve Ref'i (SMK m. 149)", "FSEK Tecavüzünün Tespiti", "5651 Erişim Engeli Başvurusu" gibi yerel kategoriler manuel olarak eklenmelidir. Dosya saklama süreleri açısından Avukatlık Kanunu m. 42 ile TBB Meslek Kuralları uyarınca dosya evraklarının asgari 5-10 yıl saklanması zorunludur. Matter'ın "close" sonrası _archived/ dizininde tutulması bu yükümlülükle uyumludur, ancak yasal saklama süresi dolan dosyaların KVKK m. 7 silme yükümlülüğü çerçevesinde manuel olarak kalıcı imhası gereklidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Confidentiality level parametresinde "heightened" veya "clean-team" seçeneği, rakip firma karşısındaki patent FTO veya buluş envanteri içeren dosyalar için standart olarak tercih edilmelidir (SMK m. 117 buluş tarifnamesi gizliliği ile uyumlu).
• Matter slug konvansiyonu: <müvekkil>-<konu>-<yıl> formatında yapılandırılmalıdır (örneğin acme-marka-yidk-2026, xyz-patent-fto-2026, abc-fsek-tecavuz-2026).
• Counterparty alanlarında Türk vergi kimlik numarası (VKN) ve MERSİS numarası için özel alanlar açılabilir. Karşı tarafın TÜRKPATENT sicilinde kayıtlı vekili (varsa) matter.md dosyasına işlenmelidir.

Yerel MCP Entegrasyonu

Bu skill hukuki içerik üretmediği, salt dosya yönetimi işlevini yerine getirdiği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonu söz konusu değildir. Ancak matter.md içine düşülen mevzuat referansları (örneğin "SMK m. 25 hükümsüzlük") downstream skill'ler tarafından okunduğunda, ilgili skill'in Mevzuat MCP entegrasyonu tetiklenir.

/ip-legal:cease-desist

Ne Yapıyor?

Fikri mülkiyet ihlali iddialarına karşı iki modlu çalışan ihtarname (cease-and-desist letter) skill'idir. --send modu yaptırım duruşuna kalibre edilmiş bir ihtarname taslağı hazırlar, teslimattan önce zorunlu bir "loud gate" (uyarı kapısı) çalıştırır. --receive modu, karşı taraftan gelen bir ihtarnameyi triaj ederek seçenekli bir options memo (opsiyon muhtırası) üretir (yanıtla / sessiz kal / preemptif Declaratory Judgment davası aç / TTAB iptal başvurusu yap). Skill, hak tespiti (registered TM, common-law TM, copyright registration durumu), ihlal davranışının somutlaştırılması (URL, ekran görüntüsü, tarih), taraf ilişkisinin sınıflandırılması (rakip / bayi / eski lisans alan / müşteri) ve talep edilen yaptırımların belirlenmesi (stop / account / destroy / damages / transfer) aşamalarını sırasıyla işler. Marketplace ihlalleri için Amazon Brand Registry, Etsy IP, eBay VeRO, Alibaba IPP, TikTok Shop IP, Shopify DMCA paralel takedown yolunu önerir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Noter kanalı + TR mevzuat playbook + Mevzuat MCP zorunludur. İhtarname hazırlamanın temel mimarisi (hak tespiti, ihlalin somutlaştırılması, taraf ilişkisinin değerlendirilmesi, talep kalibrasyonu) hukuk sistemlerinden büyük ölçüde bağımsızdır. Ne var ki, Türkiye'de bir ihtarnamenin hukuken hüküm ifade edebilmesi için noter aracılığıyla çekilmesi zorunluluğu SKILL.md'de tanımlı değildir. Skill, ABD'deki "avukat antetli direkt e-posta" yaklaşımını varsayılan olarak uygulamaktadır, bu çıktı, Türk yargılamasında temerrüt anının tespiti veya kesin delil oluşturulması açısından eksik kalacaktır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, sürece açık bir ## Jurisdiction assumption beyanıyla başlar: "Trademark rights are territorial, a US registration does not travel. Copyright is Berne-multilateral but enforcement is jurisdiction-specific." Skill'in built-in iş akışı, ABD'deki avukatlar arası doğrudan demand letter kültürünü esas almaktadır. 15 U.S.C. § 1125 (Lanham Act false advertising), 17 U.S.C. § 504 (statutory damages), USPTO tescil numarası kıyaslaması ve TTAB cancellation prosedürleri sisteme entegredir. Avrupa Birliği tarafında EUIPO ve UK IPO referansları mevcuttur. Türkiye'ye özgü noter ihtarnamesi (1512 Sayılı Noterlik Kanunu) prosedürü, HMK m. 199 ispat gücü ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği kapsamındaki üslup kısıtlamaları sisteme built-in olarak tanımlanmamıştır.

1512 Sayılı Noterlik Kanunu Uyarınca İhtarname: Türkiye'de bir hakkın ihlali nedeniyle muhatabın temerrüde düşürülmesi ve HMK m. 199 kapsamında kesin delil oluşturulması için ihtarname noter kanalıyla tebliğ edilmelidir. Skill'in default "email/PDF" teslim akışı bu zorunluluğu karşılamamaktadır. SMK m. 156 Cezai Hükümler: Marka tecavüzünde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası öngörülmüştür, ihtarname üslubunda bu ceza riski vurgulanmalıdır. SMK m. 149-150 Tecavüzün Men'i ve Ref'i: İhtarnamenin talep kısmında "durdurma, önleme, üretim aletlerinin müsaderesi, ürünlerin imhası, ilanı" gibi spesifik SMK yaptırımlarının sayılması gerekir. SMK m. 151 (yoksun kalınan kazanç) ve m. 152 (itibar tazminatı): ABD'deki "treble damages" (35 U.S.C. § 284) muadili olarak doğrudan uygulanmaz, ancak marka hakkına tecavüzden doğan zararların ve marka itibarına verilen zararın tazminini düzenler. FSEK m. 66-71 Tecavüzün Ref'i, Men'i ve Tazminat: Telif ihlalinde mali ve manevi hakların ihlali ayrı ayrı talep edilebilir, FSEK m. 70/3 üç kat tazminat (talep edilebilecek bedelin üç katına kadar) ABD treble damages mekanizmasına en yakın TR muadilidir. TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği: İhtarnamenin tonu, "müvekkilim adına ihtarın çekildiği" formatında ve "haksız rekabet teşkil etmeyen ölçülü dil" çerçevesinde tutulmalıdır. Alan Adı Uyuşmazlıkları (TRABİS): .tr uzantılı alan adları için WIPO UDRP veya US Anticybersquatting Consumer Protection Act yerine, BTK ve TRABİS Alternatif Uyuşmazlık Çözüm (AAT) mekanizması işletilmelidir. Mevcut WIPO odaklı yapı, Türkiye için millileştirilmelidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

C&D playbook:
  Delivery channel: Noter kanalıyla ihtarname (1512 s. Noterlik Kanunu)
  Acceptable alternatives: KEP (Kayıtlı Elektronik Posta), m. 5/2 ETK uyumlu
  Statutory anchors:
    Marka: SMK m. 7, m. 29 (tescilden doğan haklar), m. 149-150 (tecavüz),
           SMK m. 151 (yoksun kalınan kazanç), m. 152 (itibar tazminatı),
           m. 156 (cezai hüküm)
    Patent: SMK m. 85 (patent kapsamı), m. 141 (tecavüz teşkil eden fiiller)
    Tasarım: SMK m. 81 (tasarım koruması)
    Telif: FSEK m. 21-25 (mali haklar), m. 66-71 (tecavüz),
           m. 70/3 (üç kat tazminat)
    Ticari sır: TTK m. 54-63 (haksız rekabet), TCK m. 239 (cezai)
    Alan adı: TRABİS AAT prosedürü
  Deadline language: "İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren X iş günü"
  Approval matrix:
    Standard C&D: marka/patent partneri
    Marketplace takedown (paralel): in-house IP officer
    Cure letter (soft tone): partner + müvekkil onayı
    Aggressive (FSEK 70/3 + ceza ihbarı): yalnız partner imzası
  Tone constraints: TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği uyumlu, ölçülü dil

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill'in "research the operative rule" tetiklemeleri, Mevzuat MCP aktif olduğunda SMK lafzı, FSEK madde numaraları ve güncel Yargıtay 11. HD içtihatları ile beslenebilir. TÜRKPATENT MCP entegrasyonu mevcutsa, ihtarnameye konu markanın tescil durumu, koruma süresi ve sınıf bilgileri sicilden anlık olarak çekilebilir, bu da [CITE:___] etiketlerinin somut tescil numaralarıyla değiştirilmesini sağlar. Yargı MCP (Bedesten / UYAP) entegrasyonu söz konusu olduğunda, benzer ihlal vakalarında verilmiş kararlar üzerinden tazminat eşikleri kalibre edilebilir. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı hâllerde skill, sistemine gömülü ABD federal normlarını örtülü olarak uygulayarak hukuken hatalı sonuçlar üretebilir.

/ip-legal:clearance

Ne Yapıyor?

Yeni bir marka önerisi için "Knockout Search" (ilk bakışta engel taraması) ve benzer marka analizi yürütür. Sürecin ilk aşamasında intrinsic bar kontrolü (mutlak ret sebepleri) yapılır: generic, descriptive, deceptive, geographically descriptive, surname, false connection, prohibited matter, functional. Akabinde, mevcut connector (Solve Intelligence, CourtListener, Descrybe ya da TM-registry MCP) üzerinden similar-marks taraması koşturulur. Skill'in en önemli yapısal özelliği, hiçbir koşulda "mark is clear" sonucuna varmamasıdır, yalnızca bayrak (flag) listesi üretir. SKILL.md'de bu husus "the loudest guardrail in the plugin" olarak tanımlanmıştır. Under-call (gözden kaçırılan ihlal) telafisi güç bir risktir, over-call ise avukat reviewer'ın listede daraltma yapabileceği bir durumdur.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, Built-in TR desteği yoktur, skill kendisi Türkiye'yi out-of-scope olarak işaretlemektedir. Türk hukukunda karıştırılma ihtimali testi 6769 Sayılı SMK m. 6/1 çerçevesinde yürütülür ve mihenk taşları du Pont/Polaroid/Sleekcraft faktörlerinden yapısal olarak farklıdır. Türk Yargıtay 11. HD ve TÜRKPATENT YİDK içtihadında karıştırılma değerlendirmesi, (i) işaretlerin görsel, fonetik ve kavramsal benzerliği, (ii) mal/hizmet benzerliği (Nice sınıflandırması), (iii) ortalama tüketici algısı ve dikkat seviyesi, (iv) markanın bilinirliği/tanınmışlığı parametreleri üzerinden bütüncül bir yaklaşımla yapılır. Skill'in ABD devre testlerini örtülü biçimde TR'ye uygulaması durumunda, "hukuken doğru görünen ama yanlış" sonuçlar üretme riski yüksektir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf A, out-of-scope (TR için açıkça reddediliyor). Skill, likelihood-of-confusion (karıştırılma ihtimali) testi için yalnızca ABD federal devre testlerini built-in olarak desteklemektedir: du Pont Factors (USPTO/Federal Circuit), Polaroid Factors (2. Devre), Sleekcraft Factors (9. Devre) ve diğer federal devre testleri. SKILL.md'nin "Other jurisdictions" bölümü doğrudan şu beyanı içermektedir: "If the intake includes a jurisdiction without a framework above, say: 'I don't have [jurisdiction]'s confusion framework. Applying the US test would give you a wrong answer that looks right. Options: (a) I search for the applicable standard, (b) you route to a [jurisdiction] trademark specialist, (c) I note this jurisdiction is out of scope.' Never silently apply US doctrine." Bu beyan, Türkiye'nin built-in jurisdiction matrisi dışında konumlandığını ve skill'in TR pratiğine doğrudan tatbik edilmesi hâlinde kullanıcıya bu durumu açıkça bildirmek zorunda olduğunu ifade etmektedir.

SMK m. 5 Mutlak Ret Sebepleri: Ayırt edicilik vasfından yoksunluk (m. 5/1-b), tanımlayıcılık (m. 5/1-c), genel ad (m. 5/1-d), şekil veya niteliklerin korunması (m. 5/1-e), kamu düzeni/genel ahlak (m. 5/1-f), aldatıcı işaret (m. 5/1-i). Skill'in built-in knockout bar listesi yapısal olarak benzerlik gösterse de Türkçe kavramsal eşleştirme yapılmamıştır. SMK m. 6/1 Karıştırılma İhtimali: TR testi, mal/hizmet benzerliği ile işaret benzerliğinin etkileşimini bütüncül olarak değerlendirir, du Pont 13-faktör yapısı sisteme tatbik edilemez. SMK m. 6/4 Paris Sözleşmesi 6 mükerrer Madde: Tanınmış marka koruması, başvuru sahibinin kötüniyetli olduğunun ispatı hâlinde nispi ret sebebi oluşturur. SMK m. 6/5 Tanınmış Marka Sulandırılması: Farklı sınıflarda dahi tanınmış markanın itibarına zarar verme veya ayırt edici karakterini zayıflatma riskidir. SMK m. 6/9 Kötüniyetli Tescil: Türk hukukunda özgün bir nispi ret sebebidir, ABD'de doğrudan muadili yoktur. TÜRKPATENT YİDK İçtihadı: Karıştırılma değerlendirmesi için bağlayıcı referans kaynağıdır, built-in olarak tanımlı değildir. TÜRKPATENT Marka Veritabanı: Skill'in tarama vendor'ları (Solve Intelligence, CourtListener) Türk sicilini kapsamaz. TURKPATENT MCP connector'ı (mcp__turkpatent-mcp__search_trademarks) entegrasyonu zaruridir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Skill'in TR pratiğinde "skill'in kendi reddi" karşısında kullanıcının iki opsiyonu vardır:

1. Out-of-scope kabul edilmesi: TR markaları için yerleşik bir TÜRKPATENT marka vekiline yönlendirme yapılır, skill çıktısı kullanılmaz.
2. TURKPATENT MCP entegrasyonu ile yeniden çerçeveleme: Kullanıcı CLAUDE.md profiline aşağıdaki gibi açık bir "TR overlay" tanımı yazar:

Trademark clearance overlay (TR):
  Confusion framework: SMK m. 6/1 (bütüncül değerlendirme)
  Factors:
    1. İşaret benzerliği (görsel + fonetik + kavramsal)
    2. Mal/hizmet benzerliği (Nice sınıflandırması)
    3. Ortalama tüketici algısı
    4. Markanın bilinirliği
    5. Önceki kullanım iddiaları (SMK m. 6/3)
    6. Kötüniyet (SMK m. 6/9)
  Absolute bars: SMK m. 5/1 (a-i bentleri)
  Famous mark protection: SMK m. 6/4 + m. 6/5
  Search registries:
    - TURKPATENT marka veritabanı (mcp__turkpatent-mcp)
    - WIPO Madrid (TR designations)
    - EUIPO (potansiyel çakışma)
  Output disclaimer: "Bu çıktı TR pratiği için TÜRKPATENT vekili
                     incelemesi olmadan kullanılamaz."

Bu overlay tanımlandığında bile, skill'in çıktısı "TR specialist routing" tag'i ile işaretlenmeli ve TÜRKPATENT marka vekili onayı olmaksızın başvuru yapılmamalıdır.

Yerel MCP Entegrasyonu

TURKPATENT MCP entegrasyonu (mcp__turkpatent-mcp__search_trademarks, mcp__turkpatent-mcp__get_trademark_details) ile marka tarama süreci operasyonel hâle getirilebilir. Ancak skill'in konfüzyon testi mantığı ABD devre içtihadına gömülü olduğundan, MCP'den çekilen veriler dahi du Pont/Sleekcraft mantığıyla işlenecektir. Mevzuat MCP üzerinden SMK m. 5-6 lafzı çekilse bile, skill'in built-in karar ağacı bu lafzı "yan referans" olarak değerlendirir. Sonuç olarak clearance skill'inin TR pratiğinde out-of-scope sayılması ve alternatif olarak infringement-triage skill'inin "trademark mode" altında SMK m. 6/1 manuel parametreleriyle koşturulması önerilmektedir.

/ip-legal:fto-triage

Ne Yapıyor?

Bir ürün, süreç veya özelliğin piyasaya sürülmesinin mevcut patentleri ihlal edip etmeyeceğine dair Freedom to Operate (FTO) ön incelemesi yapar. Sürecin ilk aşamasında teknik intake yapılır, ardından mevcut connector (Solve Intelligence Patents veya patent-research MCP) üzerinden ön patent araması koşturulur. 2-5 en muhtemel patent için istem haritalandırması (claim chart) birinci geçişi hazırlanır: Önce literal okuma, ardından "doctrine of equivalents" (eşdeğerler doktrini), ardından dolaylı ve bölünmüş ihlal flag'leri değerlendirilir. Skill, SKILL.md'de "the loudest guardrail in the plugin" olarak tanımlanmış katı bir koruma mekanizması barındırır, hiçbir koşulda "ürün clear to launch" sonucuna varmaz. Skill ayrıca bilinçli ihlal (willfulness) riski hakkında uyarı yapar: Skill çıktısının okunması, ABD hukukunda ileride patent davası açıldığında treble damages (üç kat tazminat) için willfulness deliline dönüşebilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, Built-in TR desteği yoktur ve patent FTO Türk hukukunda profesyonel uzmanlık gerektirir. SMK m. 82-141 arası düzenlemeler ABD patent rejimiyle yapısal benzerlikler taşımakla birlikte, (i) tecavüz kapsamı, (ii) eşdeğer unsurlar doktrini, (iii) tazminat hesaplama yöntemi, (iv) gümrük tedbirleri, (v) Türkiye'de validate edilmiş Avrupa Patentleri'nin işlem rejimi gibi konular TÜRKPATENT patent vekili uzmanlığını zaruri kılmaktadır. Skill'in clearance skill'inde yaptığı türden açık bir "out-of-scope" beyanı yoktur, ancak ## Jurisdiction assumption bölümünde practice profile'da declared edilen footprint dışına çıkıldığında flag atması öngörülmüştür.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf A, out-of-scope (built-in TR desteği yok). Skill'in tüm hukuki çerçevesi ABD patent rejimine kurulmuştur: 35 U.S.C. § 271 (Tecavüz teşkil eden fiiller), 35 U.S.C. § 284 (Tazminat ve treble damages), 35 U.S.C. § 287 (Marking), Doctrine of Equivalents (Warner-Jenkinson), Prosecution History Estoppel (Festo), IPR ve indirect/divided infringement. Skill'in arama vendor'ları (Solve Intelligence Patents) öncelikli olarak USPTO ve EPO sicillerini kapsar. TÜRKPATENT patent sicili, Türkiye'yi designate eden Avrupa Patenti (EP) validasyonları ve SMK m. 141 tecavüz teşkil eden fiiller built-in olarak tanımlı değildir.

SMK m. 82 Patentlenebilirlik Şartları: Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik. ABD'deki § 101/102/103 paralelliği mevcut olsa da Türkçe kavramsal eşleştirme yapılmamıştır. SMK m. 83 Tekniğin Bilinen Durumu: Mutlak yenilik kriteri (dünya çapında), ABD'deki § 102 ile yapısal benzerliği vardır ancak grace period rejimi farklıdır. SMK m. 84 Buluş Basamağı + 12 Aylık Hoşgörü Süresi: ABD'deki "one-year bar date" (35 U.S.C. § 102(b)(1)(A)) ile süre olarak birebir aynıdır, ancak kapsam ve istisnalar farklıdır. SMK m. 89 Patentin Sağladığı Koruma ve Eşdeğer Unsurlar: Türk eşdeğerler doktrini SMK m. 89/5'te düzenlenir, ABD Warner-Jenkinson testiyle paraleldir ancak Yargıtay 11. HD içtihadının kendine özgü kriterleri bulunmaktadır. SMK m. 100 Patentin Zayıflığı / Hükümsüzlük: TÜRKPATENT YİDK ve Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri nezdinde patent hükümsüzlük davası prosedürü. SMK m. 141 Tecavüz Teşkil Eden Fiiller: ABD'deki § 271'in TR muadili, tazminat hesaplaması SMK m. 151 (yoksun kalınan kazanç) ve m. 152 (itibar tazminatı) çerçevesinde yapılır. Treble damages kavramının doğrudan muadili yoktur. SMK m. 30 Hakların Tükenmesi: Türkiye'medeki ihlal uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı paralel ithalat kaynaklıdır. Marka veya patentli ürünün piyasaya sunulmasından sonraki tükenme, patent FTO sürecinde kritik bir savunma mekanizmasıdır. SMK m. 85 Patent İstisnaları (Bolar İstisnası): İlaç ve Ar-Ge sektörü için hayati önem taşıyan ruhsatlandırma amaçlı denemeler ve şahsi kullanım istisnaları. Türkiye'yi Designate Eden Avrupa Patenti (EP): Bir EP'nin Türkiye'de geçerli olabilmesi için Türkiye Validasyonu (Validation in Turkey) yapılması ve Türkçe çevirisinin TÜRKPATENT'e sunulması gerekir, bu kontrol skill'de built-in değildir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Patent FTO çalışması, TÜRKPATENT nezdinde kayıtlı patent vekili gözetimi olmadan üretilmemelidir. Skill kullanımı için iki opsiyon mevcuttur:

1. Reddetme: Skill çağrıldığında "TR jurisdiction için patent FTO'yu TÜRKPATENT vekiline yönlendirin" çıktısı verilir, ileri analiz yapılmaz.
2. Kısıtlı kullanım (private practice + uzman gözetimi): Skill, yalnızca claim chart taslağı üretmek için kullanılır, tüm hukuki sonuçlar [PROVISIONAL, TR uzman onayı bekleniyor] etiketiyle işaretlenir.

FTO triage TR overlay:
  Jurisdiction: TR
  Statutory framework:
    - SMK m. 82 (patentlenebilirlik)
    - SMK m. 83 (tekniğin bilinen durumu)
    - SMK m. 84 (12 aylık hoşgörü süresi)
    - SMK m. 89 (koruma kapsamı + eşdeğer unsurlar)
    - SMK m. 100 (hükümsüzlük sebepleri)
    - SMK m. 141 (tecavüz teşkil eden fiiller)
    - SMK m. 30 (hakların tükenmesi, paralel ithalat savunması)
    - SMK m. 85 (Bolar istisnası, ruhsatlandırma/şahsi kullanım)
    - SMK m. 151-152 (yoksun kalınan kazanç ve itibar tazminatı)
  Patent registries to search:
    - TÜRKPATENT (mcp__turkpatent-mcp__search_patents)
    - Türkiye'de validate edilmiş EP'ler (TÜRKPATENT EP sicili)
    - WIPO PATENTSCOPE (Türkiye designate eden PCT başvuruları)
  Willfulness analog: SMK m. 152 itibar tazminatı
                      (treble damages doğrudan muadili yoktur)
  Routing: TÜRKPATENT patent vekili, zorunlu
  Output disclaimer: "Bu triage yalnızca taslak amaçlıdır, patent
                      FTO Türkiye'de kayıtlı patent vekili olmaksızın
                      kararlaştırılamaz."

Yerel MCP Entegrasyonu

TURKPATENT MCP (mcp__turkpatent-mcp__search_patents, mcp__turkpatent-mcp__get_patent_details) entegrasyonu ile patent sicili taranabilir. Mevzuat MCP üzerinden SMK m. 82-141 maddeleri ile gerekçe metinleri çekilebilir, Yargı MCP (Bedesten) üzerinden Yargıtay 11. HD'nin "eşdeğer unsurlar" doktrinine ilişkin emsal kararları incelenebilir. Ne var ki bu connector'lar entegre edilse dâhi, skill'in built-in 35 U.S.C. § 271 + treble damages mantığı çıktıyı şekillendirmeye devam edecektir. Sonuç olarak fto-triage skill'i TR pratiğinde out-of-scope sayılmalı, alternatif olarak Türkiye'de kayıtlı patent vekili tarafından koşturulan klasik FTO study sürecine yönlendirme yapılmalıdır.

/ip-legal:infringement-triage

Ne Yapıyor?

Marka, telif, patent ve ticari sır ihlallerini çok boyutlu bir faktör listesiyle analiz eder. Skill, "which right" sorgusuyla başlar (trademark / copyright / patent / trade secret / mixed) ve her bir hak için ayrı bir karar ağacı koşturur. İhlal iddiasının gücünü, senior party (hak sahibi) ve accused party (suçlanan taraf) lehine ve aleyhine işleyen faktörleri yan yana koyarak ortaya çıkarır. Skill hiçbir koşulda "infringes" veya "does not infringe" sonucuna varmaz, sadece hukukçunun değerlendirmesi için bayrak (flag) listesi sunar. Trademark modunda devre konfüzyon testi, dilution ve comparative claim'lerde false advertising, copyright modunda substantial similarity, fair use ve DMCA safe harbor, patent modunda claim chart, DOE, indirect/divided infringement ve invalidity defenses, trade secret modunda ise secrecy, reasonable measures, misappropriation ve preemption faktörleri işlenir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Mod bazlı TR overlay + Mevzuat MCP + TÜRKPATENT MCP entegrasyonu gereklidir. Skill'in 4 modlu yapısı (TM/Copyright/Patent/Trade Secret) Türk hukukundaki dört temel IP kategorisiyle birebir örtüşür. Ancak her bir modun built-in faktör listesi ABD/AB içtihadına gömülüdür, SMK m. 6, m. 141 ve FSEK m. 66-80 referansları manuel olarak eklenmediği takdirde skill, sessizce ABD konfüzyon testlerini ve fair use doktrinini uygulayacaktır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, jurisdiction'ı practice profile'dan okur ve ## Jurisdiction assumption deklarasyonu içerir. Built-in olarak desteklenen karar çerçeveleri: ABD federal devre konfüzyon testleri, Lanham Act § 43, 17 U.S.C. § 106/107/512 (Copyright), 35 U.S.C. § 271 (Patent), DTSA/UTSA (Trade Secret). Skill, "circuit's confusion test" gibi ifadelerle ABD bağlamını açıkça beyan eder. clearance skill'inin aksine, kategorik bir TR reddi yapmamaktadır, bunun yerine practice profile'da declared edilen jurisdiction'a göre uyarlanmaya açık bir mimari sunar.

Trademark Modu, TR: SMK m. 6/1 karıştırılma ihtimali (mal/hizmet benzerliği + işaret benzerliği + ortalama tüketici testi), SMK m. 6/5 tanınmış marka sulandırılması, SMK m. 7 tescilden doğan hakların kapsamı, SMK m. 30 hakların tükenmesi (paralel ithalat savunması). Copyright Modu, TR: FSEK m. 1/B (eser tanımı), FSEK m. 13 manevi haklar (devredilemezlik), FSEK m. 21-25 mali haklar, FSEK m. 35 (iktibas, TR fair use muadili, ancak çok dar kapsamlıdır), FSEK m. 38 (kişisel kullanım), FSEK m. 66-71 tecavüzün ref'i/men'i ve tazminat, FSEK m. 70/3 üç kat tazminat (ABD statutory damages benzeri), FSEK m. 80 Komşu Haklar (icracı sanatçılar, fonogram ve radyo-TV yapımcılarının hakları). Patent Modu, TR: SMK m. 89 koruma kapsamı ve eşdeğer unsurlar (m. 89/5), SMK m. 141 tecavüz teşkil eden fiiller, SMK m. 30 (hakların tükenmesi), SMK m. 85 (Bolar istisnası ve şahsi kullanım istisnaları). Trade Secret Modu, TR: ABD'deki ayrı bir "trade secret kanunu" muadili Türk hukukunda bulunmamaktadır. Ticari sırlar TTK m. 54-63 haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunur, TCK m. 239 (ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması) hapis cezası öngörür. Bu ceza hukuku boyutu ABD trade secret rejiminde mevcut değildir ve risk analizinde özellikle vurgulanmalıdır. Tazminat Hesaplaması: İhlal türünden bağımsız olarak tazminat hesaplaması SMK m. 151 (yoksun kalınan kazanç) ve m. 152 (itibar tazminatı) çerçevesinde ele alınmalıdır. Yetkili Mahkeme: Tüm IP davaları Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri (kurulu olmayan yerlerde Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret) nezdinde görülür, ceza boyutu için merci Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri'dir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Trademark mode (TR):
  Confusion test: SMK m. 6/1 (bütüncül değerlendirme)
  Factors:
    - İşaret benzerliği (görsel/fonetik/kavramsal)
    - Mal/hizmet benzerliği (Nice sınıflandırması)
    - Ortalama tüketici algısı
    - Markanın bilinirliği/tanınmışlığı
  Dilution: SMK m. 6/5 (tanınmış marka sulandırılması)
  Famous mark: SMK m. 6/4 (Paris Sözleşmesi 6 mükerrer)
  Defenses: SMK m. 30 (hakların tükenmesi, paralel ithalat)
  Damages: SMK m. 151 (yoksun kalınan kazanç) + m. 152 (itibar tazminatı)
  Criminal: SMK m. 156 (hapis cezası)

Copyright mode (TR):
  Substantial similarity: Yargıtay 11. HD içtihadı
  Fair use TR equivalent: FSEK m. 35 (iktibas, dar kapsam)
  Moral rights: FSEK m. 13-17 (devredilemez)
  Neighboring rights: FSEK m. 80 (komşu haklar, Roma Sözleşmesi)
  Damages: FSEK m. 70 (rayiç bedel) + m. 70/3 (üç kat tazminat)
  Safe harbor: FSEK Ek m. 4 (Uyar-Kaldır)

Patent mode (TR):
  Infringement: SMK m. 141 + m. 89 (koruma kapsamı)
  Equivalents doctrine: SMK m. 89/5
  Defenses: SMK m. 30 (hakların tükenmesi), SMK m. 85 (Bolar istisnası)
  Invalidity defenses: SMK m. 100 (hükümsüzlük sebepleri)
  Damages: SMK m. 151-152

Trade Secret mode (TR):
  Statutory framework: TTK m. 54-63 (haksız rekabet)
  Criminal exposure: TCK m. 239 (1-3 yıl hapis)
  No standalone trade secret act in TR, flag prominently

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP entegrasyonu, SMK ve FSEK lafzı, TTK m. 54-63 ve TCK m. 239 maddelerinin doğrudan çekilmesini sağlar. Yargı MCP (Bedesten) entegrasyonu üzerinden Yargıtay 11. HD ve Fikri Sınai Haklar Mahkemeleri'nin emsal kararları taranabilir, özellikle "iktibas sınırı" (FSEK m. 35), "tanınmış marka" eşiği ve "ticari sır niteliğinde bilgi" tanımı için içtihat referansları kritiktir. TURKPATENT MCP, marka/patent durumu kontrolü için entegredir. Connector'lar tamamlandığında infringement-triage skill'i TR pratiğinde çalışır hâle gelmektedir, ancak built-in ABD devre testleri sessizce arka planda çalışmaya devam edebileceğinden, çıktılar her zaman avukat denetimine tabidir.

/ip-legal:invention-intake

Ne Yapıyor?

Yeni bir buluşun patentlenebilirlik (yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik) açısından non-specialist tarafından yürütülen ilk taramasını yapar. Skill, "first-pass screen by a non-specialist, not a patentability opinion" uyarısıyla başlar ve altı ekrandan oluşan bir karar matrisi koşturur: (1) Yenilik sinyalleri, (2) Aşikârlık (obviousness) flag'leri, (3) § 101 eligibility (abstract idea / law of nature / natural phenomenon), (4) Public disclosure / bar dates, (5) Detectability (ihlalin tespit edilebilirliği, istem yazımı stratejisi için), (6) Strategic value. Her ekran ✓ / 🟡 / 🔴 verdict alır. Nihai çıktı üç sonuçtan biridir: PURSUE (prior-art search ve patent vekili review'ine yönlendir), INVESTIGATE (somut bir açık konuda ek bilgi iste), DECLINE (somut gerekçeyle reddet). Skill hiçbir koşulda "patentable" sonucuna varmaz.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, TR profil overlay + TÜRKPATENT MCP entegrasyonu gereklidir. Skill'in altı ekrandan oluşan karar matrisi (yenilik / aşikârlık / eligibility / disclosure / detectability / strategic value) Türk patent pratiği için metodolojik olarak uygundur. SMK m. 82 patent şartları ABD § 101/102/103 ile yapısal olarak paraleldir, SMK m. 84'teki 12 aylık hoşgörü süresi ABD 1-yıllık grace period ile süre olarak birebir aynıdır. Ancak skill, ABD AIA "first-inventor-to-file" rejimini varsayar. Türkiye de "first-to-file" rejimine tabi olup bu yönden uyumludur, ancak hoşgörü süresinin kapsamı (kim tarafından yapılan disclosure'ların dâhil olduğu) farklılık gösterir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in patentlenebilirlik kriterleri 35 U.S.C. § 101 (eligibility), § 102 (novelty), § 103 (obviousness) ABD AIA (America Invents Act) rejimine kurulmuştur. Public disclosure rejimi açısından ABD 1-yıllık grace period (35 U.S.C. § 102(b)(1)(A)) yerleşik (built-in) hâle getirilmiştir, foreign rights bağlamında "first public disclosure = loss" kuralı vurgulanır. 35 U.S.C. § 101 kapsamındaki Alice/Mayo iki adımlı eligibility testi (abstract idea / inventive concept) skill'in temel filtrelerinden biridir. Avrupa Patenti perspektifinde EPO Article 52(2) eligibility kuralları kısmen entegredir. Türkiye'ye özgü SMK m. 82-84 patent rejimi built-in olarak tanımlı değildir.

SMK m. 82 Patentlenebilirlik Şartları: Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik. ABD § 101/102/103 paralelliği var ancak Türkçe kavramsal eşleştirme yapılmamıştır. SMK m. 83 Tekniğin Bilinen Durumu: Mutlak yenilik (dünya çapında), başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş her bilgi tekniğin bilinen durumuna dâhildir. SMK m. 84 Hoşgörü Süresi (12 ay): Buluş sahibi veya hak halefi tarafından yapılan açıklamalar başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde tekniğin bilinen durumuna dâhil edilmez. ABD'nin 1-yıl bar date'i ile süre aynıdır, ancak ABD'de üçüncü kişi açıklamaları belirli koşullarda sayılırken, TR'de yalnızca buluş sahibinden kaynaklananlar istisna kapsamındadır. SMK m. 85 Patent Konusu Olmayanlar: Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, edebî/sanatsal eserler, oyun kuralları, iş yapma yöntemleri, bilgisayar programları (kendi başına), bilginin sunumu. ABD Alice/Mayo testiyle yapısal paralellik mevcutsa da uygulama farklıdır. SMK m. 109-121 Çalışan Buluşları Rejimi: Türkiye'de çalışan buluşları emredici hükümlere tabidir. İşçinin buluşunu yazılı olarak işverene bildirmesi (m. 113), işverenin 4 ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunması ve bedel hesaplaması (m. 115) gibi adımlar built-in değildir. ABD'deki esnek "work-for-hire / employment agreement" yaklaşımından yapısal olarak farklıdır. TÜRKPATENT Faydalı Model Rejimi: SMK m. 142-145 arası düzenlenen faydalı model (utility model, 10 yıl koruma, buluş basamağı şartı aranmaz), ABD'de doğrudan muadili olmayan bir korumadır, built-in değildir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Invention intake TR overlay:
  Patent eligibility (SMK m. 82-85):
    Tier 1, exclude immediately (SMK m. 85):
      - Saf matematiksel yöntemler
      - İş yapma yöntemleri (kendi başına)
      - Bilgisayar programları (kendi başına, teknik etki yoksa)
      - Bilginin sunumu
      - Cerrahi/teşhis yöntemleri (m. 82/3-c)
    Tier 2, faydalı model alternatifi:
      - Buluş basamağı şüpheli ama sanayiye uygulanabilir
      - 10 yıl koruma yeterli
      - SMK m. 142 ek başvuru yolu
  Disclosure check (SMK m. 84):
    - 12 ay içinde yalnızca buluş sahibi/halefi açıklaması istisnadır
    - 3. kişi açıklaması ABD'den farklı olarak istisna DEĞİLDİR
    - Foreign filing strategy: first-to-file (Madrid/PCT)
  Employee invention (SMK m. 109-121):
    - Yazılı bildirim zorunluluğu (m. 113)
    - İşveren talep süresi: 4 ay (SMK m. 115)
    - Bedel: hizmet buluşu / serbest buluş ayrımı
    - İşçinin itiraz hakkı (m. 116)
  Strategic value:
    - TR pazarı için → TÜRKPATENT başvurusu
    - AB pazarı için → EP başvurusu + TR validasyonu
    - Küresel → PCT (Türkiye PCT üyesi)
  Routing: TÜRKPATENT patent vekili (zorunlu için son onay)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP entegrasyonu SMK m. 82-145 patent ve faydalı model lafzını doğrudan çekebilir, özellikle SMK m. 85 patent konusu olmayanlar listesinin doğru yorumlanması için kanun gerekçesi ve TÜRKPATENT İnceleme Kılavuzu kritik referanslardır. TURKPATENT MCP üzerinden mevcut patent başvuruları taranabilir, bu adım skill'in "novelty signals" ekranını besler. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı hâllerde skill, ABD § 101 Alice/Mayo testini örtülü olarak uygulayacaktır, bu durum özellikle yazılım buluşları için yanıltıcı sonuçlar üretebilir.

/ip-legal:ip-clause-review

Ne Yapıyor?

Bir sözleşmedeki IP maddelerini (devir, sahiplik, lisans, garanti, tazminat, manevi haklar feragati, OSS temsil ve garantileri, ticari sır) risk severity'sine göre sıralanmış bir memo çıktısı üreterek inceler. Sözleşmenin türünü (employment / consulting / SOW / vendor MSA / in-license / out-license / collaboration / settlement / acquisition) ve şirketin hangi tarafta olduğunu (granting / receiving / both) belirler. En yüksek öncelikli kontrol assignment gap check'tir: "Hereby assigns" ibaresiyle present-tense devir mi yoksa "agrees to assign" ile gelecek vaadi mi verildiği, kapsam (created in course of engagement / business-related only / using company resources), moral rights waiver durumu, further assurances clause ve pre-existing IP carveout listesi incelenir. Skill, AI-generated content devri için Thaler v. Perlmutter ve 2023 Copyright Office AI registration guidance'ı çerçevesinde özel bir kontrol katmanı ekleyerek AI-assisted inventorship ve AI-assisted authorship için temsil zorunluluğu arar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, FSEK + SMK + TBK overlay zorunludur. Skill'in genel mimarisi (sözleşme türü + taraf tespiti + assignment gap check + clause-by-clause review + cross-clause consistency) Türk borçlar hukuku ve IP rejimi için son derece elverişlidir. Ancak FSEK m. 13 kapsamındaki manevi hakların kesinlikle devredilemezliği ve FSEK m. 48'in yazılı şekil şartı ile her hak için ayrı ayrı düzenlenme zorunluluğu, ABD work-for-hire mantığından yapısal olarak farklıdır. Skill, "Moral rights waiver" önerisini default olarak sunar, Türk hukukunda bu öneri batıl olabilir (FSEK m. 14-17 manevi haklar eser sahibinin kişiliğine sıkı sıkıya bağlı olup yalnızca kullanım yetkisi devredilebilir).

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill, jurisdiction'ı practice profile'dan okur ve sonuçlarını "moral rights waivable mı?", "work-for-hire uygulanabilir mi?", "implied license boşluk dolduruyor mu?" gibi sorularla şekillendirir. Built-in olarak ABD work-for-hire doktrini (17 U.S.C. § 101 "specially commissioned work" tanımı, 9 kategori sınırlaması), VARA (Visual Artists Rights Act) dar moral rights koruması ve Federal Circuit patent assignment içtihadı yerleşiktir. Avrupa Birliği tarafında moral rights jurisdictions (Fransa, Almanya başta olmak üzere AB üye devletleri), Kanada moral rights rejimi ve Berne Convention referansları mevcuttur. Türkiye'ye özgü FSEK m. 13 manevi hakların devredilemezliği, FSEK m. 48 yazılı devir şartı ve SMK m. 109 çalışan buluşu rejimleri sisteme entegre değildir.

FSEK m. 13 Manevi Hakların Devredilemezliği: Umuma arz salahiyeti (m. 14), adın belirtilmesi (m. 15), eserde değişiklik yapılmasını men yetkisi (m. 16), eser sahibinin malik ve zilyede karşı hakları (m. 17). Bu haklar devredilemez ve vazgeçilemez, yalnızca "kullanım yetkisi/izni" verilebilir. Skill'in "moral rights waiver" önerisi TR'de boş bir hükümdür. FSEK m. 48 Mali Hakların Devri Şartları: (i) Yazılı şekil zorunludur (sözlü devir batıldır). (ii) Her bir mali hak (çoğaltma, yayma, temsil, işleme, umuma iletim, m. 21-25) tek tek belirtilmelidir, "tüm mali haklar devredilir" şeklindeki genel ifade yetersizdir. FSEK m. 49 Mali Hakların Devrine İlişkin Sözleşmenin Sınırları: Henüz vücut bulmamış (ileride yaratılacak) eserlere ilişkin sözleşmeler batıldır (istisnalar: hizmet ilişkisi içinde yaratılacak eserler, m. 18). FSEK m. 18 Eser Sahipliği, Çalıştıranın Hakları: Memur, hizmetli ve işçinin işlerini görürken vücuda getirdikleri eserlerin mali haklarını işverenin/iş sahibinin kullandığına (aksi kararlaştırılmadıkça) dair hükümdür. ABD work-for-hire doktrinine en yakın TR muadilidir, ancak manevi haklar her zaman eser sahibinde kalır. SMK m. 109-121 Çalışan Buluşları: Hizmet buluşu (hizmet kapsamında yaratılan) durumunda işverenin tam veya kısmi hak talep hakkı, serbest buluş durumunda işçinin işverene bildirme yükümlülüğü. Bedel hesaplaması Çalışan Buluşlarına İlişkin Yönetmelik (2017) çerçevesinde yapılır. SMK m. 148 Marka/Patent Lisans Sözleşmesi: İnhisari (exclusive) ve inhisari olmayan (non-exclusive) lisanslar, TÜRKPATENT siciline tescil edilmediği takdirde iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (m. 148/4). TBK m. 138-bendi Genel Hükümleri: Sözleşme yorumu, irade serbestisi, gabin, hata-hile-tehdit ve genel işlem koşulları (m. 20-25), IP sözleşmelerindeki "boilerplate" maddeler için kritik referanslardır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

IP clause review TR overlay:
  Assignment language check:
    - "Hereby assigns" muadili: "gayrikabil-i rücu devir ve temlik eder"
    - Yazılı şekil zorunlu (FSEK m. 48, adi yazılı yeterli)
    - Her mali hak tek tek sayılmalı:
      * Çoğaltma hakkı (FSEK m. 22)
      * Yayma hakkı (FSEK m. 23)
      * Temsil hakkı (FSEK m. 24)
      * Umuma iletim hakkı (FSEK m. 25)
      * İşleme hakkı (FSEK m. 21)
  Moral rights treatment:
    - FSEK m. 13: devredilemez ve vazgeçilemez
    - Olası madde: "Eser sahibi, manevi haklarının kullanımına ilişkin
                   olarak işverene münhasır kullanım yetkisi verir.
                   Bu yetki manevi hakların devri anlamına gelmez."
  Employee invention (SMK m. 109-121):
    - Hizmet buluşu bildirim süresi: 30 gün (SMK m. 113)
    - İşveren talep süresi: 4 ay (SMK m. 115)
    - Bedel hesaplaması: Çalışan Buluşlarına İlişkin Yönetmelik
  Work product clause:
    - FSEK m. 18 uyumlu lisanslama
    - SMK m. 109 atfı (çalışan buluşları)
    - Bağımsız müteahhit için ayrı yazılı devir
  AI-assisted content:
    - Türkiye'de Thaler muadili içtihat henüz yoktur
    - FSEK m. 1/B uyarınca "sahibinin hususiyetini taşıyan" eser
      tanımı insan yaratıcılığını gerektirir → AI-only çıktı eser değil
    - AI-assisted (human-in-the-loop) durumlarda flag
  Cross-border:
    - Foreign governing law clause varsa: TBK m. 27 (kanuna karşı hile)
      flag, TR çalışan ile FSEK uygulanması zorunlu
  License recordation:
    - SMK m. 148/4: lisans TÜRKPATENT siciline tescil edilmedikçe
      iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP, FSEK ve SMK lafzının doğrudan çekilmesini sağlar, özellikle FSEK m. 13-17 manevi haklar, FSEK m. 48-52 mali hakların devri, SMK m. 109-121 çalışan buluşları ve SMK m. 148 lisans maddeleri, sözleşme incelemesi sırasında tetiklenmesi gereken temel referanslardır. TBK m. 138-bendi genel hükümleri (özellikle m. 20-25 genel işlem koşulları), IP boilerplate'lerinin denetiminde kritik rol oynar. Yargı MCP (Bedesten) üzerinden Yargıtay 11. HD ve Hukuk Genel Kurulu'nun "manevi hakların kullanım yetkisi devri" ile "yazılı şekil eksikliği" konularındaki emsal kararları taranabilir.

/ip-legal:oss-review

Ne Yapıyor?

Bir manifesto (package.json, requirements.txt, go.mod, Gemfile, Cargo.toml, pom.xml, SBOM, SPDX/CycloneDX), tek bir kütüphane veya outbound code (open-source'a hazırlanan kod) için açık kaynak lisans uyum denetimi koşturur. İlk aşamada deployment model belirlenir (SaaS / distributed binary / internal only / embedded). Aynı bağımlılık listesi farklı dağıtım modellerinde farklı yükümlülükler doğurur (örneğin AGPL yalnızca SaaS'ta network trigger çekerken, GPL yalnızca dağıtımda copyleft tetikler). Her paket beş kategoriden birine sınıflandırılır: permissive (MIT, BSD, Apache-2.0), weak copyleft (LGPL, MPL, EPL, CDDL), strong copyleft (GPL, AGPL, OSL), public domain dedication (CC0, Unlicense), non-OSI source-available (SSPL, BUSL, Commons Clause, Elastic License). Yükümlülükler deployment'a göre haritalanır, outbound code için seçilen lisansın embedded bağımlılıklarla uyumluluğu kontrol edilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, FSEK overlay yeterlidir, lisans iskeleti büyük ölçüde TR'de geçerlidir. Açık kaynak lisansları 5846 Sayılı FSEK çerçevesinde m. 2/1 bilgisayar programları ve m. 38 (kişisel kullanım, kopyalama) kapsamında değerlendirilir. GPL gibi copyleft lisansların yarattığı türev eser oluşturma ve kaynak kod açma yükümlülükleri, Türk mahkemeleri nezdinde FSEK m. 50 lisans sözleşmesi veya FSEK m. 48 mali hak devri kabul edilerek geçerli sözleşmesel/telif şartları olarak uygulanabilir. Yargıtay 11. HD nezdinde henüz GPL/AGPL spesifik içtihat sayısı sınırlı olmakla birlikte, Welte v. Skype (Almanya) ve Versata v. Ameriprise (ABD) gibi karşılaştırmalı içtihatlar, TR mahkemelerinde ikna edici referans olarak kullanılabilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. OSS lisans metinleri büyük ölçüde jurisdiction-agnostik standart sözleşme metinleridir ve uluslararası uygulanabilirlik prensibine dayanır, bu yönüyle skill iskeleti TR pratiğine kolayca taşınabilir. Skill, copyleft analizini ABD telif rejimi varsayımıyla yürütür: 17 U.S.C. § 106 exclusive rights, AGPL'nin "interacts over a network" tetikleyicisi, GPL-3.0'ın "conveying" tanımı ve LGPL linking scope. Avrupa Birliği tarafında EUPL referansları yer alır. Jacobsen v. Katzer (Federal Circuit, 2008) gibi içtihatlar, OSS lisansının sözleşmesel ihlal değil telif ihlali olarak değerlendirilebileceğine dair referans olarak sisteme gömülüdür. Türkiye'ye özgü FSEK m. 2/1 bilgisayar programları, FSEK m. 50 lisans ve KVKK m. 12 veri güvenliği boyutu sisteme dâhil değildir.

FSEK m. 2/1 Bilgisayar Programları: Eser kategorisi olarak bilgisayar programlarının korunması, kaynak kodu ve nesne kodu ayrımı, programın hazırlık tasarımları. FSEK m. 38 Şahsi Kullanım: Bilgisayar programlarının yedek kopyası, hata düzeltme, programın çalıştırılması için gerekli işlemler, bu istisnaların lisans sözleşmesi ile genişletilebilir veya daraltılabilir olduğu hususu. FSEK m. 38/A Tersine Mühendislik: Birlikte çalışabilirlik (interoperability) için reverse engineering istisnası, AB Software Directive 2009/24/EC paralelinde düzenleme, GPL/LGPL'nin tersine mühendislik haklarıyla etkileşimi. KVKK m. 12 Veri Güvenliği: Açık kaynak kütüphanelerin bilinen güvenlik açıkları (CVE listesi), NVD ve OSS-Fuzz entegrasyonları, bir kütüphanenin "vulnerable" olarak işaretlenmesi durumunda KVKK Veri Güvenliği Rehberi uyarınca veri sorumlusunun yükümlülükleri. Türk Mahkemeleri Önünde GPL/AGPL İçtihadı Yetersizliği: Yargıtay 11. HD'nin OSS lisanslarına ilişkin emsal karar sayısı sınırlıdır, bu durum copyleft yükümlülüklerinin TR'de prensip olarak geçerli olmakla birlikte uygulamada test edilmemiş bir alan olduğunu göstermektedir. Risk değerlendirmesinde bu belirsizlik, özellikle stratejik karar gerektiren projelerde flag'lenmelidir. 6563 Sayılı ETK ve KVKK Çapraz Referansları: SaaS deployment'ında AGPL tetiklenmesi ile veri ihracı (KVKK m. 9) ve bilgi toplumu hizmeti sağlayıcısı (5651 / ETK) sorumlulukları arasındaki etkileşim.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

OSS review TR overlay:
  Statutory framework:
    - FSEK m. 2/1 (bilgisayar programları, eser)
    - FSEK m. 38 (şahsi kullanım istisnaları)
    - FSEK m. 38/A (tersine mühendislik, interoperability)
    - FSEK m. 48 (mali hak devri, yazılı şekil)
    - FSEK m. 50 (lisans, basit ve tam ruhsat)
  Copyleft enforceability in TR:
    - Prensip: lisans sözleşmesi olarak geçerli
    - İçtihat: yetersiz, flag stratejik kararlar için
    - Karşılaştırmalı: Welte v. Skype (DE), copyright remedies
                       Versata v. Ameriprise (US), copyright violation
  Security overlay (KVKK m. 12):
    - CVE / NVD scan zorunlu kişisel veri işleyen kütüphaneler için
    - "Vulnerable but patched downstream" durumu flag
    - SBOM (SPDX) saklaması: KVKK m. 12 idari tedbir
  Ship-blocker list (TR practice default):
    - SSPL, BUSL, Commons Clause: ticari kullanım kısıtlı
    - AGPL (SaaS deployment): kaynak kod açma + KVKK m. 12 hizmet
                              kesintisi riski
    - License-unknown: stop, manuel review zorunlu
  Outbound code recommendation:
    - TR open-source projeleri: MIT veya Apache-2.0 default
    - Apache-2.0 patent grant FSEK m. 21'deki "işleme hakkı"
      lisansına paralel, explicit patent grant tercih edilebilir

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP, FSEK m. 2/1, m. 38, m. 38/A, m. 48-52 ile KVKK m. 12 ve m. 17 lafzının çekilmesini sağlar. DergiPark MCP (akademik dergiler), Türk bilişim hukuku doktrinindeki OSS yorumlarına erişim sunar, özellikle "tersine mühendislik istisnası" (FSEK m. 38/A) için akademik kaynak referansı kritiktir. Yargı MCP (Bedesten) üzerinden Yargıtay 11. HD'nin yazılım eser sahipliği ve lisans ihlali kararları taranabilir. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı hâllerde skill, ABD telif rejimi varsayımıyla çalışır, bu durum GPL/AGPL gibi standart lisans metinlerinde çıktı kalitesini düşük seviyede etkiler ancak KVKK güvenlik overlay'i tamamen es geçilir.

/ip-legal:portfolio

Ne Yapıyor?

Marka, patent, telif ve domain portföyünü takip eder. Yenileme tarihleri, kullanım beyanları (declarations of use) ve bakım ücretlerini (maintenance/annuity fees) izleyerek hak kayıplarını önler. Beş modlu çalışır: (1) IP yönetim sisteminden register'ı initialize eder, (2) --report [--days N] ile gelecek N gün içindeki deadline'ları acillik renkleriyle (🔴 lapsed/grace, ⏰ due window, 🟡 upcoming, 🌐 agent-managed, ❓ unknown) raporlar, (3) --add ile yeni varlık ekler, (4) --update ile bakım ödemesi/filing kaydeder, (5) --audit ile deadline hijyeni, registration gap'leri ve use-in-commerce sorularını topluca inceler. Skill, deadline reference caveat ile çıktısının her zaman USPTO TSDR / WIPO Madrid Monitor / EUIPO eSearch üzerinden teyit edilmesi gerektiğini vurgular: Docketed-but-wrong (yanlış kaydedilmiş) deadline, undocketed deadline'dan daha tehlikelidir çünkü yanlış güven yaratır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, TR rules custom_rules bloğuna manuel olarak yazılmalıdır. Skill'in deadline takip mimarisi (acillik renkleri, grace period mantığı, audit modu) Türkiye için kullanışlıdır. SMK m. 23 marka yenileme süresi 10 yıl olduğu için ABD/EUIPO mantığıyla yapısal olarak benzeşir, 6-aylık ek süre + ödeme cezası (SMK m. 23/2) yapısı da skill'in grace period kavramıyla uyumludur. Ancak Türk hukuk pratiğindeki üç kritik kural built-in değildir: (i) SMK m. 9 marka kullanım zorunluluğu (5 yıl içinde kullanılmama durumu iptal sebebidir), (ii) SMK m. 101 patent yıllık ücreti, (iii) faydalı model yenileme rejimi (SMK m. 142-145).

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware. Skill'in yenileme/bakım mekanikleri yargı çevresine sıkı sıkıya bağlıdır ve şu rejimler built-in olarak tanımlıdır: ABD markalar (§8/§9/§15 use declarations), Madrid International (10 yıl), EUIPO markaları (10 yıl), ABD utility patents (3.5 / 7.5 / 11.5 yıl post-grant), ABD design patents (15 yıl term), EPO / national patents (yıllık annuity), ABD copyright ve Domains. TÜRKPATENT marka rejimi (10 yıl yenileme, SMK m. 23), SMK m. 9 kullanım zorunluluğu (5 yıl) ve SMK m. 101 yıllık patent ücreti built-in olarak tanımlı değildir, kullanıcının custom_rules bloğuna manuel olarak yazması gerekmektedir.

SMK m. 23 Marka Yenileme: 10 yıllık koruma süresi sona ermeden 6 ay önceki süreçte başvuru yapılır, sürenin bitiminden itibaren 6 aylık ek süre (ödeme cezası ile) tanınır. Bu rejim skill'in EUIPO yapısıyla benzerdir ancak Türk başvuru ücretleri ve sürelerin TÜRKPATENT tebliğine atfı yapılmalıdır. SMK m. 9 Marka Kullanım Zorunluluğu: Tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde markanın haklı sebep olmaksızın kullanılmaması veya kullanıma 5 yıl ara verilmesi hâlinde marka iptal edilir. ABD'deki §8 Declaration of Use'a kavramsal olarak en yakın TR muadilidir, ancak proaktif beyan yükümlülüğü yoktur, iptal yalnızca üçüncü kişi başvurusu üzerine olur (SMK m. 26). Skill'in audit modunda "use-in-commerce sorgusu" eklenmelidir. SMK m. 101 Patent Yıllık Ücreti: Patent başvuru tarihinden itibaren her yıl ödenir, ABD'nin 3.5/7.5/11.5 rejimi yerine yıllık ödeme öngörülür. Süresinde ödenmezse 6 ay ek süre (ödeme cezası ile) verilir, akabinde patent düşer. SMK m. 142-145 Faydalı Model: 10 yıllık koruma süresi vardır (uzatma yoktur), yıllık ücrete tabidir. ABD'de doğrudan muadili bulunmaz ve built-in değildir. SMK m. 81 Endüstriyel Tasarım Yenileme: 5 yıllık koruma süresi, toplam 25 yıla kadar uzatılabilir (5+5+5+5+5). SMK m. 19 Marka Başvurusunun TÜRKPATENT Bültende Yayını: Başvuru → şekli inceleme → mutlak ret incelemesi → 2 aylık itiraz süresi → karar akışı geçerlidir. Bu prosecution akışı portfolio'da "in process" durumları için izlenmelidir. Türkiye'de Validate Edilmiş EP'ler: Bir Avrupa Patenti'nin TR'de geçerli olabilmesi için Türkiye Validasyonu (TÜRKPATENT'e Türkçe çeviri sunumu) yapılır, yıllık ücretler TÜRKPATENT'e ödenir. EP süresi 20 yıl olup, validasyon süresi ana koruma süresine tabidir. TRABİS (.tr) Alan Adları: WIPO UDRP ötesinde, BTK / TRABİS Alternatif Uyuşmazlık Çözüm (AAT) mekanizması ve yerel alan adı yenileme rejimleri.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

custom_rules:
  TR_trademark:
    renewal_term: 10 yıl
    renewal_window: bitiminden 6 ay önce, bitiminde
    grace_period: 6 ay (ödeme cezası ile, SMK m. 23/2)
    use_requirement:
      threshold: 5 yıl kesintisiz kullanım (SMK m. 9)
      trigger: üçüncü kişi iptal başvurusu (SMK m. 26)
      defensive_evidence: kullanım belgelerini saklama
  TR_patent:
    annuity: yıllık (SMK m. 101)
    grace_period: 6 ay (ödeme cezası ile)
    consequence_of_lapse: patent düşer (revival mümkün)
    term: 20 yıl (başvuru tarihinden)
  TR_utility_model:
    term: 10 yıl (uzatma yok)
    annuity: yıllık
    statute: SMK m. 142-145
  TR_industrial_design:
    initial_term: 5 yıl
    renewable: 5+5+5+5+5 (max 25 yıl)
    statute: SMK m. 81
  TR_validated_EP:
    validation_route: TÜRKPATENT (Türkçe çeviri sunumu)
    annuity: yıllık (TÜRKPATENT'e ödenir)
    term: 20 yıl (EP başvuru tarihinden)
  TR_prosecution_flags:
    publication_window: TÜRKPATENT Bülten (m. 19)
    opposition_period: 2 ay (yayından)
    YIDK_appeal: itiraz reddi → YİDK kararı → 2 ay
                  Fikri Sınai Haklar Mahkemesi'ne iptal

TEKNİK NOT: portfolio kaynak kodu yalnızca [trademark, patent, copyright, design, domain] tiplerini hard-code eder. Faydalı modeller "type: patent" olarak girilmeli ve custom_rules bloğunda istisnalar (term: 10 yıl, uzatma yok) tanımlanmalıdır, aksi halde sistem "invalid type" hatası fırlatır.

Yerel MCP Entegrasyonu

TURKPATENT MCP entegrasyonu (mcp__turkpatent-mcp__search_trademarks, mcp__turkpatent-mcp__search_patents, mcp__turkpatent-mcp__search_designs) portföy register'ı için birincil veri kaynağı olarak yapılandırılmalıdır, SKILL.md'nin önerdiği Anaqua/Clarivate IPMS entegrasyonlarının TR muadili budur. Mevzuat MCP, SMK m. 9, m. 19, m. 23, m. 81, m. 101, m. 142-145 maddelerinin lafzını çekebilir. Yargı MCP üzerinden YİDK kararları ve Fikri Sınai Haklar Mahkemeleri'nin iptal davası içtihadı taranabilir, bu, özellikle SMK m. 9 kullanım iptali stratejisi için kritiktir. Connector'ların entegre edilmediği hâllerde, kullanıcının portföy verilerini CSV/Excel formatında manuel yüklemesi ve custom_rules bloğunda TR kurallarını eksiksiz tanımlaması gerekmektedir.

/ip-legal:takedown

Ne Yapıyor?

Telif hakkı ihlallerine karşı DMCA §512(c)(3) takedown bildirimi hazırlar (--send), gelen bir DMCA bildirimini triaj eder (--respond, comply / counter / engage / ignore) veya §512(g)(3) counter-notice taslağı oluşturur (--counter). Send modunda fair-use gate'ini çalıştırır: Lenz v. Universal Music Corp. 801 F.3d 1126 (9th Cir. 2015) içtihadı uyarınca, telif sahibinin takedown göndermeden önce fair use'u değerlendirmesi zorunludur. Skill, fair-use 4 faktörü (purpose & character, nature of work, amount, market effect) için kullanıcıdan değerlendirme alır, "debatable" veya "likely fair use" durumunda taslak hazırlamaz ve avukat yönlendirmesi yapar. Send/counter modunda loud gate (yemin altında yapılan beyan + §512(f) misuse riski) ve counter modunda federal yargı yetkisine onay (consent to federal jurisdiction) zorunlu kontroller olarak işletilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🔴 HAYIR, DMCA Türkiye'de uygulanmaz, muadil mekanizma yapısal olarak farklıdır. Türk hukukunda dijital ortamda telif ihlaline karşı başvuru yolları 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ile FSEK Ek m. 4 çerçevesinde düzenlenmiştir. Bu rejim, DMCA'in "notice and takedown" yapısından şu yönlerden farklıdır: (i) Yetkili merci farklıdır: 5651 başvuruları Sulh Ceza Hâkimliği veya BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) nezdinde yapılır, FSEK Ek m. 4 ise servis sağlayıcısına ve hak sahibinin Cumhuriyet Savcılığı'na başvurusunu öngörür. (ii) Counter-notice mekanizması yoktur: Türk rejiminde içeriği geri yükleme prosedürü DMCA'in §512(g) yapısıyla aynı değildir. (iii) Federal yargı yetkisine onay kavramı uygulanamaz: Türk hukukunda yetki kuralları Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile düzenlenir, takedown göndericisi "Türk mahkemelerinin yetkisini kabul" niteliğinde bağlayıcı bir beyan veremez (HMK m. 17-21 zorunlu yetki).

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🔴 Sınıf A, out-of-scope (skill'in tamamı ABD federal rejimi). SKILL.md açıkça beyan etmektedir: "DMCA §512 is US federal law. It runs against service providers subject to US jurisdiction. Other jurisdictions have their own notice-and-action regimes, EU Digital Services Act Art. 16, UK Online Safety Act, India IT Rules 2021, etc., that differ materially in required elements, counter-notice mechanics, and liability for misuse." Skill'in built-in hukuki çerçevesi: 17 U.S.C. § 512(c)(3) ve § 512(g)(3), 17 U.S.C. § 512(f) (Misrepresentation), Lenz v. Universal, 17 U.S.C. § 107 (Fair use 4 faktör testi) ve Federal jurisdiction admission. Skill, Avrupa Birliği DSA Art. 16 ve Birleşik Krallık OSA bildirimleri için "flag" çekmekte, ancak bu rejimleri draft etmek için bilgi içermemektedir. Türkiye için muadil mekanizma olan 5651 Sayılı Kanun ve FSEK Ek m. 4 sisteme tamamen yabancıdır.

5651 Sayılı Kanun m. 8/A: İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararları, kişilik hakkına saldırı niteliği taşıyan içerikler için Sulh Ceza Hâkimliği başvurusu (24 saat içinde karar alınır). 5651 Sayılı Kanun m. 9: Özel hayatın gizliliği ve kişilik haklarına yönelik ihlaller için URL bazlı erişim engeli, Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde 24 saat içinde karara bağlanır. 5651 Sayılı Kanun m. 9/A: Hayata, can ve mal güvenliğine yönelik tehdit durumunda 24 saat içinde içeriğin yayından çıkarılması talebidir. FSEK Ek m. 4 Dijital Telif İhlali: Servis sağlayıcı üzerinden hak ihlali yapanlar için hak sahibinin önce uyarı yapması, ardından 3 iş günü içinde içerik çıkarılmazsa Cumhuriyet Savcılığı'na başvurusu rejimidir. DMCA'in 24-72 saatlik takedown yapısından farklı olarak savcılığı işin içine sokar. FSEK m. 80 Komşu Haklar: İcracı sanatçılar, fonogram yapımcıları ve radyo-TV kuruluşlarının komşu hakları ve Roma Sözleşmesi bağlamındaki dijital ihlaller. Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB): BTK kararları üzerinden URL bazlı erişim engellerini uygulayan kurumdur, DMCA'in "designated agent" yapısının doğrudan muadili değildir. Sosyal Ağ Sağlayıcı Yükümlülükleri (5651 Ek m. 4): 1 milyondan fazla günlük erişimi olan sosyal medya platformlarının Türkiye temsilcisi atama zorunluluğudur (2020 sonrası). DMCA'in "service provider designation" sisteminden farklıdır.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

DMCA'in TR muadili olmadığı için skill'in TR pratiğinde out-of-scope sayılması gerekmektedir. Türkiye'de dijital telif ihlali takedown'ı için alternatif iş akışı:

TR digital infringement takedown flow:
  Step 1, Initial assessment:
    - İhlal türü: telif (FSEK Ek m. 4) / kişilik hakkı (5651 m. 9)
                  / can güvenliği (5651 m. 9/A)
    - Yetkili merci tespiti
  Step 2A, FSEK Ek m. 4 (telif odaklı):
    a. Hak sahibinin servis sağlayıcıya UYARI (yazılı + KEP)
      , uyarı tebliğinden 3 iş günü süre
    b. 3 iş günü sonunda içerik kaldırılmazsa
       Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusu
    c. Savcılık → Mahkeme → erişim engeli/içerik kaldırma kararı
  Step 2B, 5651 m. 9 (kişilik hakkı):
    a. Sulh Ceza Hâkimliği'ne başvuru
    b. 24 saat içinde karar
    c. Karar BTK üzerinden Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne iletilir
  Step 2C, 5651 m. 9/A (can güvenliği):
    a. BTK'ya doğrudan başvuru
    b. 24 saat içinde içeriğin yayından çıkarılması
  Step 3, Counter-notice equivalent:
    - Türk rejiminde formal "counter-notice" yoktur
    - İçerik sağlayıcı, kararın iptali için ilgili Sulh Ceza Hâkimliği
      veya İdare Mahkemesi nezdinde itiraz hakkına sahiptir
  Step 4, Counsel routing:
    - 5651 ve FSEK uzmanı avukat onayı zorunlu
    - Yanlış başvuru → ihtarın iptali + tazminat riski

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP, 5651 Sayılı Kanun m. 8/A, m. 9, m. 9/A ile FSEK Ek m. 4 lafzını çekebilir. Yargı MCP (Bedesten) üzerinden Sulh Ceza Hâkimliği erişim engeli kararları, Anayasa Mahkemesi'nin ifade özgürlüğü dengelemesi içtihadı (Wikipedia, Sözcü, vb. kararlar) ve AİHM'in Türkiye aleyhine verdiği erişim engeli kararları taranabilir, bu adım özellikle ifade özgürlüğü/telif çatışmasının değerlendirildiği vakalarda kritiktir. Ne var ki bu connector'lar tam donanımlı olsa bile, skill'in built-in DMCA §512 mantığı akışı şekillendirmeye devam edecektir. Sonuç olarak takedown skill'i TR pratiğinde kullanılmamalı, yerine yukarıda önerilen 5651/FSEK akışı manuel olarak kurgulanmalı ve infringement-triage skill'inin Copyright modu ile kombine edilmelidir.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

ip-legal plugin'i incelendiğinde, bünyesindeki 12 adet skill'in 3'ünün yargı çevresinden bağımsız altyapı (🟢 jurisdiction-agnostik), 6'sının belirli hukuk sistemlerine bağımlı ancak adapte edilebilir (🟡 yarı jurisdiction-aware) ve 3'ünün Türkiye için doğrudan kullanılamaz (🔴 out-of-scope) kategorisinde yer aldığı tespit edilmiştir. 🔴 kategorisindeki üç skill'in tamamı (clearance, fto-triage, takedown), built-in hukuki çerçevesinin sırasıyla ABD federal devre konfüzyon testleri, 35 U.S.C. patent rejimi ve DMCA §512 prosedürü olması nedeniyle TR pratiğinde kullanıma uygun değildir ve manuel CLAUDE.md overlay'i ile dâhi mevcut hatalı çıktı üretme riski tamamen elimine edilememektedir.

Bu sistemin Türkiye pratiğinde sağlıklı, güvenilir ve mevzuata uygun bir biçimde faaliyet gösterebilmesi için dört katmanlı stratejik bir kurulum modeli tatbik edilmelidir:

1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profili (Zorunlu)

Kurulum aşamasının akabinde, kullanıcının cold-start-interview skill'ini çalıştırarak, 6769 Sayılı SMK, 5846 Sayılı FSEK, TTK m. 54-63 haksız rekabet, TCK m. 239 ticari sır hükümlerini ve faaliyette bulunulan sektöre özgü hukuki düzenlemeleri profil dosyasına bizzat işlemesi zaruridir. Bu hukuki girdi sağlanmadığı takdirde, plugin bünyesindeki 🟡 skill'ler doğrudan ABD federal mevzuatı ve AB EUIPO standartlarını varsayılan olarak uygulamaya koyacaktır. Profilde yer alması gereken asgari parametreler şunlardır:

• Jurisdictions: TR beyanı, TÜRKPATENT'in primary registry olarak tanımlanması, Madrid Protokolü uzantı stratejisinin belirtilmesi.
• C&D delivery channel: Noter kanalıyla ihtarname (1512 s. Noterlik Kanunu) parametresinin yapılandırılması.
• Statutory framework bloğunda SMK m. 4-32 (marka), m. 82-141 (patent), m. 142-145 (faydalı model), m. 81 (tasarım), FSEK m. 1-50 (telif) referanslarının açık olarak sayılması.
• Employee invention regime: SMK m. 109-121 bildirim/talep sürelerinin ve bedel hesaplama rejiminin sisteme tanıtılması.
• OSS policy bloğunda FSEK m. 2/1 ve KVKK m. 12 veri güvenliği overlay'inin tanımlanması.

2. Katman: TÜRKPATENT MCP ve Mevzuat MCP Entegrasyonları (Şiddetle Önerilir)

Plugin'in skill'leri tarafından çalıştırılan research the operative rule türü mevzuat araştırması komutları, Türkiye için özelleştirilmiş bir bağlantı (connector) bulunmadığı durumlarda tamamen modelin sınırlı eğitim verisine dayanır ve [verify-pinpoint] etiketiyle güvensiz olarak sunulur. Aşağıdaki MCP entegrasyonları tesis edilmelidir:

• TURKPATENT MCP (mcp__turkpatent-mcp__search_trademarks, search_patents, search_designs, get_*_details): Marka/patent/tasarım sicili sorgusu, portföy register'ı, clearance benzer marka taraması ve infringement-triage senior-party tespiti için birincil veri kaynağıdır.
• Mevzuat MCP: SMK ve FSEK lafzı, ETK 6563, 5651 Sayılı Kanun, TTK m. 54-63, TCK m. 239 ve KVKK ilgili maddelerinin doğrudan çekilmesini sağlar.
• Yargı MCP (Bedesten): Yargıtay 11. HD, Fikri Sınai Haklar Hukuk/Ceza Mahkemeleri içtihadı, TÜRKPATENT YİDK kararları, Anayasa Mahkemesi ve AİHM ifade özgürlüğü kararlarını (5651 ile çatışma vakalarında) temin eder.
• DergiPark MCP (Lit MCP): Türk bilişim ve fikri mülkiyet hukuku doktrini, özellikle "tersine mühendislik istisnası" (FSEK m. 38/A) ve "ticari sır niteliğinde bilgi" gibi içtihadın yetersiz olduğu alanlarda akademik referans olarak kullanılır.

3. Katman: Out-of-Scope Skill'lerin Reddi ve Alternatif İş Akışları (Kritik)

🔴 kategorisindeki üç skill için kullanıcı tarafından bilinçli bir red politikası benimsenmelidir:

• clearance (marka tarama): Skill çağrıldığında TÜRKPATENT vekiline yönlendirme yapılır, alternatif olarak infringement-triage skill'inin trademark mode'u SMK m. 6/1 parametreleriyle ve TURKPATENT MCP entegrasyonu ile koşturulur. Çıktılar TÜRKPATENT marka vekili onayı olmaksızın başvuru için kullanılmaz.
• fto-triage (patent FTO): Skill çağrıldığında TÜRKPATENT patent vekiline yönlendirme yapılır, alternatif olarak klasik FTO study süreci işletilir. Skill yalnızca claim chart taslağı çıkarma amacıyla uzman gözetiminde kullanılır.
• takedown (DMCA): Skill çağrıldığında 5651 / FSEK Ek m. 4 akışı manuel olarak kurgulanır, infringement-triage skill'inin Copyright modu ile kombinasyonu önerilir.

4. Katman: Aktif İnsan Denetimi (Vazgeçilmez)

Plugin'in kendi koruma kuralları (THIS IS A TRIAGE, NOT A FINDING, THIS IS NOT A FREEDOM-TO-OPERATE OPINION, THIS IS A FIRST PASS, NOT A CLEARANCE OPINION) doğrudan ve yüksek sesle vurgulamaktadır ki, üretilen her bir çıktı yalnızca bir taslak mahiyetinde olup nihai ve kesin hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Türk hukuku pratiği ve Avukatlık Kanunu / TBB Meslek Kuralları göz önüne alındığında:

• Skill tarafından üretilen ihtarname taslakları, TÜRKPATENT marka/patent vekili veya kayıtlı avukat incelemesi olmaksızın muhataba tebliğ edilmemelidir.
• Üretilen IP clause review memo'ları, TBK m. 27 (kanuna karşı hile) ve FSEK m. 48 yazılı şekil zorunluluğu denetimi için yetkin bir hukukçunun nihai revizyonundan geçirilmelidir.
• Skill tarafından "DECLINE" sonucu verilen bir buluş intake'i, ileri prior-art araştırması olmaksızın kalıcı olarak terk edilmemelidir, en azından bir TÜRKPATENT patent vekilinden second opinion (ikinci görüş) alınmalıdır.
• Trade secret modu çıktıları, TCK m. 239 cezai sorumluluk boyutu nedeniyle özellikle ceza hukukçusu incelemesini gerektirebilir.

Değerlendirmeye konu ip-legal plugin'i, Türkiye'deki marka/patent vekili büroları ve kurumsal IP departmanları için kısmen kullanılabilir bir teknolojik iskelet sunmaktadır. Genel iddialarda yer alan "yüksek uyumlu" değerlendirmeleri, bu plugin özelinde geçerli değildir, zira 12 skill'in 3'ü (clearance, fto-triage, takedown) doğrudan ABD jurisdiction'ına kilitlenmiştir ve TR pratiğinde hatalı çıktı üretme riski elimine edilememektedir. Geri kalan 6 🟡 skill (cease-desist, infringement-triage, invention-intake, ip-clause-review, oss-review, portfolio) SMK/FSEK overlay ve TÜRKPATENT MCP entegrasyonu ile çalışır hâle gelmektedir, ancak built-in ABD/AB içtihadı arka planda sessizce işlemeye devam edecektir. 3 🟢 altyapı skill'i (cold-start-interview, customize, matter-workspace) ise TR pratiğinde out-of-the-box çalışmaktadır.

Neticede ip-legal plugin'i, Türk hukukçular için kullanıma hazır bir IP kütüphanesi olmaktan ziyade, üzerine 6769 Sayılı SMK ve 5846 Sayılı FSEK mimarisinin manuel olarak inşa edilmesi gereken ve üç bileşeninin (clearance, fto-triage, takedown) doğrudan dışarıda bırakılması icap eden hibrit bir iskeledir. Plugin'in TR pratiğindeki gerçek değeri, TÜRKPATENT MCP entegrasyonunun olgunluğu ve kullanıcının manuel CLAUDE.md overlay disiplini ile doğru orantılıdır.