commercial-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Ticari sözleşmeler, her hukuk departmanının mesaisinin büyük bir bölümünü ayırdığı temel bir alandır: NDA (Gizlilik Sözleşmesi) triyajı, vendor MSA (Çerçeve Hizmet Sözleşmesi) incelemesi, SaaS abonelik müzakeresi, otomatik yenileme takibi ve yetki matrisi tabanlı eskalasyon. commercial-legal plugin'i, bu iş akışının tamamını "ekibin kendi playbook'u ve cold-start interview ile oluşturulan profil" üzerine inşa etmektedir.

Çerçeve Notları: Mimari, Ajanlar ve "No Silent Supplement" Guardrail'i Sistem mimari olarak komut tetikli "Skills" (örn. /review, /nda-review gibi anlık çalışan 12 modül) ile arka planda çalışan, zaman veya veri tetikli "Otonom Ajanlar (Agents)" olmak üzere ikiye ayrılır. Ekosistemde yer alan 3 kritik otonom ajan şunlardır:

• deal-debrief: Haftalık olarak imzalanan sözleşmelerdeki playbook sapmalarını (deviations) loglayan ajandır (🟢 Sınıf A). Türkiye pratiğinde TBK m. 20 (Genel İşlem Koşulları, GİK) "yazılmamış sayılma" yaptırımı riskini düzenli izlemek için doğrudan kullanılabilir.
• playbook-monitor: Tekrarlayan tavizleri pattern_threshold (örn. 3 tekrar) ve lookback_months (örn. 12 ay) parametreleri ile izleyerek playbook güncelleme önerileri sunar (🟢 Sınıf A).
• renewal-watcher: renewal-tracker modülünden farklı olarak periyodik çalışan ve yaklaşan yenilemeleri önceden tanımlanmış notification_channels (Slack, e-posta) üzerinden lead_time_days uyarısıyla otomatik bildiren ajandır (🟢 Sınıf A, TR resmi tatil takvimi beslemesi gereklidir).

Jurisdiction Handling ve Sessiz Tamamlama Yasağı: Sistemin yargı çevresi (jurisdiction) tespitinde katı bir "Sessiz Tamamlama Yasağı (No Silent Supplement)" guardrail'i bulunur. Sistem TR gibi ABD dışı (non-US) bir yargı çevresi tespit ettiğinde sessizce ABD standardı dayatmaz, aksine "Coverage appears thin for [jurisdiction]" uyarısı verir, çıktılara [PROVISIONAL] veya [verify] etiketleri basar. Bu sebeple Mevzuat MCP entegrasyonu salt önerilen bir eklenti değil, sistemin sürekli [model knowledge - verify] uyarısıyla askıda kalmasını engellemek için teknik bir zorunluluktur.

Ayrıca, avukat olmayan kullanıcılar için repoda farklı bir uyarı başlığı kurgusu bulunur. nda-review modülünde yer alan closing_action (auto-route vs. user-confirm) ayarlarıyla birlikte CLAUDE.md içerisine eklenecek şu profil ayarı, Avukatlık Kanunu m. 35 ihlallerini önler:

non_lawyer_header: |
  HUKUKİ MÜTALAA VEYA TAVSİYE DEĞİLDİR, İMZA ÖNCESİ AVUKATA DANIŞIN
  (RESEARCH NOTES, NOT LEGAL ADVICE)
  Dayanak: 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35 (münhasır avukatlık yetkisi)

Türkiye Pratiği: Kurumsal hukuk departmanları, in-house ekipler, ticaret hukuku odaklı butik bürolar ve sözleşme yönetimi gerçekleştiren paralegal kadroları için birincil otomasyon adayıdır. Güçlü Yönleri (TR için): matter-workspace, customize, cold-start-interview ve review orkestrasyon katmanları, jurisdiction-agnostik bir altyapı sunarak Türk hukuku pratiğine kolayca entegre edilebilir. amendment-history modülü ise HMK m. 199 kapsamındaki yazılı delil sistemiyle tam uyum içerisindedir.

İşbu analiz, commercial-legal plugin'i bünyesindeki 12 adet skill'i, repository'de yer alan SKILL.md davranış kuralları temelinde, Türk Borçlar Kanunu (TBK 6098), Türk Ticaret Kanunu (TTK 6102), Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK 6698), Damga Vergisi Kanunu (DVK), Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) perspektifinden değerlendirmektedir.

Skill bazında değerlendirme sonuçları: Toplam 12 skill'in 7'si 🟢 Sınıf A (jurisdiction-agnostik veya genişletilmiş altyapı), 5'i 🟡 Sınıf B (yarı jurisdiction-aware, US/UK/EU yerleşik kuralları ile gelir veya TR yapılandırması boştur) kategorisindedir. Hiçbir skill kullanım dışı (out-of-scope) değildir, ancak Sınıf B kategorisindeki modüllerin tamamı, kullanıcı eliyle hazırlanmış bir TR playbook'u ve Mevzuat MCP entegrasyonu bulunmadığı takdirde [verify] aşamasında takılma potansiyeli taşımaktadır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill	TR Uygulanabilirlik	Jurisdiction Sınıfı	Kısa Gerekçe
amendment-history	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Kronolojik tadil takibi hukuk sisteminden bağımsız çalışır, HMK m. 199 yazılı delil sistemiyle tam uyumludur. Damga vergisi (DVK m. 14) ve şekil şartı (TBK m. 13) denetimleri manuel olarak eklenmelidir.
cold-start-interview	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Kurulum mülakatı aracıdır, jurisdiction footprint'i belirleme işini kullanıcıya bırakır. Türkiye'ye özgü spesifik bir soru seti içermez.
customize	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Profil düzenleme aracıdır, içerik güncellemesi hukuk sisteminden bağımsız gerçekleştirilir.
matter-workspace	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Dosya bazlı bağlam izolasyonu sağlar, Avukatlık Kanunu m. 36 (sır saklama) ve m. 38 (çıkar çatışması yasağı) ile yapısal uyum içindedir.
review	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Ana orkestrasyon katmanıdır, doküman tipi tespiti ve skill yönlendirmesi (routing) yapar, hukuki içerik analizini alt skill'lere devreder.
review-proposals	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Playbook güncelleme önerileri sunar, analiz içeriği kullanıcının sisteme tanıttığı kurallardan beslenir.
escalation-flagger	🟢 EVET	Sınıf A (agnostik)	Repoda hardcoded limitler veya US GC hiyerarşisi yer almaz. TTK m. 365-367 uyarınca imza sirküleri ve iç yönerge yetkilendirmesi profile doğal ve hatasızca yansıtılır.
renewal-tracker	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Built-in olarak US/UK/DE/CA/SG resmi tatil takvimlerini barındırır. Türkiye için tatil takvimi, HMK m. 90 (adli tatil) ve TBK m. 92-93 (süre hesaplama) kuralları manuel olarak tanımlanmalıdır.
saas-msa-review	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	CA/NY oto-yenileme, AB UCTA denetimlerini uygular. TKHK 6502, ETK 6563 (İYS), KVKK m. 7 (imha) ve m. 9 yurtdışı veri aktarım rejimleri ile 7 boyutlu AI/ML veri hakları manuel eklenmelidir.
vendor-agreement-review	🟡 KISMEN	Sınıf B (yarı aware)	Liability cap doktrini, indemnification carve-out'ları için emredici TBK m. 27, m. 115 (ağır kusur), m. 138 (uyarlama) ve m. 158-161 manuel olarak eklenmelidir.
stakeholder-summary	🟢 EVET	Sınıf A / 🟡 B (Genişletilmiş)	Hedef kitle kalibrasyonu ve kelime sınırı evrenseldir. Sadece ABD değil AB LPP ve UK litigation privilege doktrinlerini tanır. TR uyarlamasında Avukatlık Kanunu m. 36 ve TCK m. 239 eklenmelidir.
nda-review	🟡 KISMEN	Sınıf B (Playbook Bağımlı)	Boş playbook'ta YELLOW verir. Vekalet ücreti rejiminde American Rule varsaymaz, kuralı kullanıcıdan ister. TBK m. 158, TTK m. 54 ve HMK m. 323 playbook'a yazılmalıdır.

/commercial-legal:amendment-history

Ne Yapıyor?

Bir ana sözleşme (base agreement) ile akabinde imzalanan tüm tadil (amendment/addendum) belgelerini kronolojik sıraya dizerek iki temel çıktı üretir: (1) Tüm değişikliklerin özet kronolojisi veya (2) belirli bir hükmün versiyonlama analizi (provision trace). Skill, dokümanları yükleme tarihi ya da başlık ipuçlarından (örn. "Amendment No. 1", "İkinci Tadil") hareketle otomatik olarak sıralar. Mevcut CLM entegrasyonları aracılığıyla karşı taraf unvanına göre tüm belge zinciri sisteme çekilebilir. Her tadil bakımından imza tarihi, tarafların değişip değişmediği ve eklenen/silinen/değiştirilen hükümler indekslenir. Hükümlerin atıf yapıldığı bölüm numaraları (§) satır içi atıf (inline citation) olarak korunur (örneğin "Tazminat (m. 9.1 esas, Tadil 5'te yeniden düzenlenmiş §9.1)" şeklinde).

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. TBK m. 26 kapsamında düzenlenen sözleşme özgürlüğü ilkesi gereğince taraflar mevcut sözleşmeyi her zaman değiştirebilir. Uygulamada "Zeyilname" veya "Ek Protokol" olarak adlandırılan bu tadiller, ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul edilir. Skill'in sunduğu kronolojik takip işlevi, HMK m. 199 ve devamı maddelerinde düzenlenen yazılı delil sistemi bakımından ciddi bir ispat kolaylığı sağlar. Özellikle uyuşmazlıklarda taraflarca en sık tartışılan husus olan "sözleşmenin son hali" tespiti, bu skill aracılığıyla saniyeler içinde raporlanabilmektedir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, dokümanların hangi hukuk sistemine tabi olduğuyla ilgilenmeksizin salt belge sıralaması, indeksleme ve karşılaştırma işlevlerini icra eder. SKILL.md dokümantasyonunda, ABD UCC veya AB Brüksel Rejimi'ne dair herhangi bir yerleşik (built-in) atıf bulunmamaktadır. "Privilege inheritance" başlığı altında çıktıya privilege header eklenmesi öngörülmüşse de, bu işlem CLAUDE.md profilinde kullanıcı tarafından tanımlanan başlık şablonunun uygulanmasıyla sınırlıdır.

• Damga Vergisi Kanunu m. 14: Zeyilname ile sözleşme bedelinin artırılması halinde, yalnızca artan tutar üzerinden ek damga vergisi tahakkuk eder. Skill'in tadil özetinde "Bedel artışı tespit edildi mi?" şeklinde bir vergi uyum uyarısı üretebilmesi için, bu kural CLAUDE.md profiline Türkiye'ye özgü bir kontrol olarak eklenmelidir.
• TBK m. 13 Şekil Şartı (Yazılı/Resmî Şekil): Ana sözleşme yazılı veya resmî şekle tabi ise (örneğin taşınmaz satış vaadi, TBK m. 237, limited şirket pay devri, TTK m. 595/2 kapsamında yazılı şekil + noter onayı), tadillerin de aynı şekil şartına tabi olduğu kuralının skill tarafından tespit edilerek uyarılması gerekir.
• TBK m. 27 Kesin Hükümsüzlük: Tadil işlemi ile ana sözleşmeye aykırı, emredici hukuk kurallarını ihlal eden veya ahlaka aykırı bir hüküm eklenmiş ise kısmi ya da tam hükümsüzlük değerlendirmesi (TBK m. 26 kapsamında kısmi hükümsüzlük) yapılabilmelidir.
• TBK m. 182 Geri Çekme ve m. 187 Haksız Fesih: Tadil sürecinde bir irade fesadı (hata, hile, ikrah) iddiası mevcutsa, ilgili karinelerin kronolojik akış içerisinde tespit edilmesi önem taşır.
• Yargıtay İçtihatları: Tadiller arasındaki süreklilik kesintisi (yeni sözleşmenin eskiyi tadil etmeyip doğrudan ikame etmesi) tartışmalarında Yargıtay 11. HD ve 19. HD içtihatları devreye girmelidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Amendment review preferences (TR):
  Base contract form requirement: check & enforce
    Triggers: noter şartı (TBK m. 237, TTK m. 595/2) varsa tadiller için de zorunlu
  Damga vergisi check:
    Trigger: tadil bedel artışı içeriyor mu?
    Output: "DVK m. 14, artan tutar üzerinden ek damga vergisi"
  Imperative norm violation check (TBK m. 27):
    Flag if: ahlaka aykırı / emredici norma aykırı / kamu düzenine aykırı
  Section reference format: "m. X.Y (esas), Zeyilname N'de yeniden düzenlenmiş §"
  Output header: AVUKAT-MÜVEKKİL GİZLİLİĞİ KAPSAMINDA, TBB Meslek Kuralları m. 7-10

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill, salt belge sıralaması ve karşılaştırma işlemi gerçekleştirdiğinden doğrudan bir mevzuat araştırması tetiklemez. Ancak Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının "Bu tadil TBK m. 27 anlamında ahlaka aykırı mı?" şeklindeki bir takip sorusu kanun lafzıyla doğrudan teyit edilebilir. Ayrıca Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, tadiller arası süreklilik tartışmalarında Yargıtay 11. HD ve 19. HD karar arşivi doğrudan içtihat (citation) olarak çağrılabilir.

/commercial-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Plugin'in kurulum mülakatı sürecini yönetir. Hukuk ekibinin ticari sözleşme pratiklerini, risk iştahını, onay mekanizmalarını ve standart playbook pozisyonlarını öğrenerek ~/.claude/plugins/config/claude-for-legal/commercial-legal/CLAUDE.md profil dosyasını oluşturur. Mülakat sırasında 5-10 adet (mümkünse 20 adede kadar) güncel imzalı sözleşme örneği ve mevcutsa eskalasyon matrisi (escalation matrix) talep edilir, skill bu seed dokümanları okuyarak fiili playbook pozisyonlarını çıkarır ve beyan edilen pozisyonlarla fiilen imzalananlar arasındaki sapmaları (delta) kayıt altına alır. --side sales|purchasing parametresi ile yalnızca hedeflenen tarafın playbook'u kurgulanabilir. --check-integrations komutu ile CLM, DocuSign, Slack ve doküman depolama bağlantıları yeniden taranır. --redo parametresi, mevcut profilin üzerine yazmadan evvel kullanıcıya bir karşılaştırma (diff) sunar.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. KVKK ve TBK/TTK eksenli bir profilin inşa edilmesinin önündeki tek pratik gereklilik, kullanıcının ilgili Türk hukuku referanslarını sisteme eksiksiz, doğru ve şirketin imza sirküleriyle uyumlu biçimde girmesidir. Skill, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 2 (avukatlığın amacı) ve m. 34 (özen borcu) kapsamındaki çalışma standartlarının dijital bir iş akışına dönüştürülmesine doğrudan hizmet eder.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, geçerli olacak hukuk sistemine ilişkin hiçbir ön kabulde bulunmaz, jurisdiction footprint'i tümüyle kullanıcının beyanına bırakır. SKILL.md içinde Türkiye pratiğini açık veya örtük biçimde dışlayan bir kural bulunmamaktadır. Bununla birlikte mülakat soru seti, yapısal olarak ABD ve İngiliz hukuk pratiğine kalibre edilmiştir: liability cap varsayımları, NDA mutuality oranları, dolar bazlı eskalasyon eşikleri ve "GC / Counsel / Paralegal" gibi unvanlandırmalar Anglo-Amerikan kurumsal hukuk hiyerarşisini yansıtır.

• Türk Şirket Türleri ve İmza Yetkilendirme Rejimi: Anonim Şirket, Limited Şirket, Komandit Şirket ayrımları, TTK m. 365 (yönetim kurulu temsil yetkisi) ve m. 367 (görev paylaşımı ve iç yönerge) tabanlı imza sirküleri kurgusuna yönelik sorular.
• Damga Vergisi Eşik Kontrolleri: DVK m. 1 ve devamı maddeleri uyarınca tabi olunan damga vergisi nispetleri ve sözleşme tipine göre değişkenlik gösteren vergi tutarları.
• KVKK Veri İşleyen Sözleşmesi (DPA) Standartları: KVKK m. 8 ve m. 9 kapsamında yurtiçi/yurtdışı veri aktarımı için zorunlu kılınan asgari sözleşme unsurları (2024 mevzuat değişikliği sonrası: yeterlilik kararı, standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları (BCR) ve taahhütname mekanizmaları).
• Sektörel Mevzuat Footprint'i: BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği, SPK Bilgi Sistemleri Yönetimi Yönetmeliği, EHGM/BTK rehberleri ve Sağlık Bakanlığı Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik.
• Para Birimi ve Yetki Limiti Kalibrasyonu: Skill'in varsayılan dolar bazlı yetki eşikleri (örn. "<$50K Paralegal, <$500K Counsel"), TL bazlı ve enflasyonist ortama uygun endeksli limitlere çevrilmelidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Practice setting: in-house / private-practice
Company: [şirket adı + sicil no]
Industry: [sektör, BDDK / SPK / sağlık / e-ticaret / fintech / üretim]
Jurisdictions: TR
Company type: A.Ş. / Ltd. Şti. / Şahıs İşletmesi
Imza sirküleri yetkilendirme:
  Münferit imza yetkisi: [unvan + TL eşik]
  Müşterek imza yetkisi: [unvan grubu + TL eşik]
  Yönetim Kurulu kararı şartı: [TL eşik / sözleşme türü]
Regulators:
  - [sektörel: BDDK / SPK / KVKK / EHGM / Sağlık]
Regulatory footprint:
  - TBK 6098 + ikincil mevzuat
  - TTK 6102 + Ticaret Sicili Yönetmeliği
  - KVKK 6698 + ikincil yönetmelikler
  - DVK + Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği
  - ETK 6563 + Ticari Elektronik İleti Yönetmeliği
Currency: TRY (USD/EUR opsiyonel, döviz sınırı: Türk Parası Kıymetini Koruma Hk. 32 sayılı Karar)
House style:
  Privilege header: AVUKAT-MÜVEKKİL GİZLİLİĞİ KAPSAMINDA, TBB Meslek Kuralları m. 7-10
  Notice method: noter ihtarnamesi / KEP / iadeli taahhütlü mektup (TTK m. 18/3)

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, mülakat sırasında kullanıcının "Bu durumda TBK m. 158 uyarınca cezai şart fahişliği denetimi uygulanır" şeklindeki bir beyanı kanun lafzıyla teyit edilebilir. Doğrulanamayan beyanlarda skill, [verify] etiketiyle uyarıda bulunarak profili kaydetmeden önce kullanıcıdan açık onay talep eder. Seed dokümanlar arasında yer alan içtihat atıflarının (Yargıtay HGK, Daire kararları, BAM kararları) Yargı MCP üzerinden teyidi de bu aşamada gerçekleştirilmelidir.

/commercial-legal:customize

Ne Yapıyor?

cold-start-interview mülakatının tamamını yeniden başlatmaya gerek kalmaksızın, profilin yalnızca belirli bir modülünün güncellenmesine olanak tanır. Risk posture, escalation kişileri, playbook positions (liability cap, indemnity, IP ownership, data protection, termination, auto-renewal, price escalation), NDA triage preferences, review preferences, house style, workflow veya integrations alanlarından herhangi birinde değişiklik yapıldığında sistem yalnızca ilgili alana müdahale eder. Şirket bilgilerine (Jurisdictions, Industry, Company, Practice setting, Stage) yönelik yapısal güncellemeler ise 12 modülün tamamını etkileyen company-profile.md dosyasına yazılır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Dinamik profil düzenleme işlevi gören bu araç, Türk hukuk uygulamasındaki sık değişimleri (Yargıtay içtihat dönüşümleri, KVKK Kurulu ilke kararları, BDDK rehber güncellemeleri, TBK faiz sınırı revizyonları) profil dosyasına hızla yansıtmak için idealdir. TTK m. 18 kapsamındaki basiretli iş adamı yükümlülüğü bağlamında risk standartlarının güncel tutulması, bu skill'in temel pratik işlevini oluşturur.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Profil tablosunun mimarisi statik bir iskelet sunar, kullanıcı hangi kuralları veya yasal rejimleri tanımlarsa, skill bunları doğrudan kabul eder. SKILL.md içinde herhangi bir alanın değerine yönelik built-in yasal kabul kriteri bulunmamaktadır.

• Türk Hukukundaki Dinamik Değişiklik Tetikleyicileri: KVKK Kurulu'nun yeni ilke kararları, BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği güncellemeleri, Yargıtay HGK içtihat değişiklikleri, TBK m. 88 ve m. 120 kapsamında belirlenen yasal faiz oranlarındaki (reeskont/avans faizi) periyodik değişimler.
• Şekil Şartı Güncellemeleri: Yargıtay içtihatlarındaki "yazılı şekil yeterlidir / resmî şekil gerekir" yorumlarındaki güncel dönüşümler.
• Çapraz Plugin Etkisi: company-profile.md dosyasına "Jurisdictions: TR" yazılması, diğer 11 plugin'in (employment-legal, ip-legal, corporate-legal vb.) otomatik olarak KVKK/TBK/TTK rejimine geçeceği anlamına gelmez, uyum için her plugin'in kendi CLAUDE.md profili üzerinden bağımsız bir customize çağrısı yapılması gerekir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Yargıtay içtihat değişikliği sonrası: /commercial-legal:customize "Cezai şart playbook fallback'i: Yargıtay 11. HD [karar no] uyarınca işlem hacminin %20'sini aşan tutarlar fahiş kabul edilecek, üst sınır revize edildi".
• Mevzuat değişikliği sonrası: /commercial-legal:customize "Regulatory footprint'e Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun [karar no] sayılı yurtdışı aktarım ilke kararı eklendi".
• İmza sirküleri revizyonu sonrası: /commercial-legal:customize "Yönetim Kurulu [karar no] kararı uyarınca münferit imza yetkisi eşiği 1.000.000 TL'ye yükseltildi, escalation matrix bandı güncellendi".
• Ekonomik konjonktür değişimi sonrası: /commercial-legal:customize "TBK m. 138 uyarlama davası eşiği: enflasyon %50'yi aşan dönemlerde fiyat artış maddesi otomatik tetikleyici kabul edilecek".

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktifken yapılan customize çağrılarında, kullanıcının sunduğu yeni Kurul kararları, BDDK düzenlemeleri veya Yargıtay içtihatlarına dair referanslar anında teyit edilebilir. Bağlantı kurulamadığında modelin eğitim verisinden gelen "yeni bir karar mevcuttur" şeklindeki türetimler doğrulanmaya muhtaç kabul edilerek [verify] etiketiyle işaretlenir, değişiklik profile yazılmadan önce kullanıcının manuel onayı aranır.

/commercial-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Birden fazla müvekkille veya şirket içi farklı birimlerle çalışan hukuk profesyonelleri için dosya bazlı bağlam izolasyonu sağlar. Her bir hukuki uyuşmazlık veya danışmanlık dosyası (matter), kendine özel bir slug ile klasörlenir, matter.md (dosya kimliği, müvekkil, karşı taraf, dosya türü, anahtar olgular, override kuralları), history.md (kronolojik olay, karar, taslak ve inceleme günlüğü), notes.md (serbest format çalışma notları) ve isteğe bağlı outputs/ (skill çıktıları) hiyerarşisinde düzenlenir. İçerdiği komutlar: new, list, switch, close (veriyi imha etmez, _archived/ dizinine taşır) ve none. In-house kullanıcılar için varsayılan olarak kapalıdır, private-practice kullanıcılar için ise cold-start mülakatı sırasında aktive edilir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de faaliyet gösteren avukatlık büroları, in-house hukuk departmanları ve sözleşme yönetimi yapan ekipler için ideal ve güvenli bir altyapı sunmaktadır. 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 (Sır saklama yükümlülüğü) ve m. 38 (Çıkar çatışması yasağı) ile TBB Meslek Kuralları m. 7-10 (Avukat-müvekkil gizliliği) çerçevesinde, dosyalar arası bağlam paylaşımının (cross-matter context) varsayılan olarak kapalı tutulması yapısal bir mesleki koruma sağlar.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Bütünüyle dosya yönetim katmanına hizmet eder. İsimlendirme, dizin oluşturma, dosyalar arası geçiş, listeleme ve arşivleme işlevlerini barındırır. Herhangi bir hukuk sistemine veya jurisdiction kuralına tabi değildir, Cross-matter context: off varsayılan değeri, tüm gelişmiş hukuk sistemlerinin sır saklama yükümlülükleriyle zaten evrensel bir uyum içindedir.

• TBK m. 146 Zamanaşımı ve Sözleşme Saklama Süresi: Ticari sözleşmelerde geçerli 10 yıllık genel zamanaşımı süresi göz önüne alındığında, bir matter close komutuyla sonlandırıldıktan sonra _archived/ dizininde en az 10 yıl muhafaza edilmelidir. Bu süreyi takip eden silme rejimi, KVKK m. 7 (kişisel verilerin silinmesi) ile uyumlu olarak takvimlendirilmelidir.
• Avukatlık Kanunu m. 42 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi: Dava evraklarının kanuni saklama süresi (genel olarak 5 yıl), arşivleme döngüsü içinde manuel olarak tanımlanmalıdır.
• KVKK m. 7 İhlal Riski: matter-workspace close komutu veriyi imha etmez, salt arşiv dizinine taşır. Yasal saklama süreleri dolan kişisel verilerin sistemden kalıcı olarak silinmesi yükümlülüğü gereği, bağımsız bir imha takvimi işletilmelidir.
• HMK m. 199 ve Delil Bütünlüğü: Bir dosya kapsamında üretilen tüm elektronik belgelerin (hash değeri, zaman damgası) HMK'da öngörülen delil bütünlüğü standartlarına uygun biçimde arşivlenmesi gereklidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

• Matter slug konvansiyonu: <müvekkil>-<konu>-<yıl> formatında yapılandırılmalıdır (örn. acme-msa-revizyon-2026, xyz-tedarik-cerceve-2026).
• Confidentiality level "heightened" (Yüksek Gizlilik): Özel nitelikli kişisel veri (KVKK m. 6) barındıran, M&A süreçlerinde içeriden öğrenilen bilgiye (insider knowledge) sahip olunan veya tahkim/dava aşamasına intikal eden dosyalar için bu ayarın zorunlu tutulması gerekir.
• Matter type kategorileri (TR): Tedarik MSA, Lisans, Kira (TBK m. 339 vd.), Hizmet (TBK m. 393 vd.), Eser (TBK m. 470 vd.), Bayilik, Distribütörlük, Acentelik (TTK m. 102 vd.), Franchise, Konsorsiyum, Joint Venture.

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill salt dosya yönetimi işlevini icra ettiği ve hukuki bir içerik üretmediği için doğrudan bir Mevzuat MCP entegrasyonuna ihtiyaç duymaz. Ancak matter.md dosyası içerisine kanun atıfları yazıldığında (örn. "TBK m. 470 eser sözleşmesi karakteri tartışmalı"), bu atıflar diğer skill'ler tarafından [verify-pinpoint] etiketiyle ele alınır ve analiz aşamasında Mevzuat MCP üzerinden doğrulanır.

/commercial-legal:review

Ne Yapıyor?

Gelen bir sözleşme taslağını otomatik olarak sınıflandıran, doküman başlıklarına (Exhibit, Annex, Schedule) bakarak belge türünü teşhis eden ve ilgili uzman inceleme modülüne (nda-review, vendor-agreement-review, saas-msa-review) yönlendiren ana orkestrasyon katmanıdır. Sistem, 40 sayfalık bir MSA'yı salt içindeki "confidential" terimlerine bakarak NDA zannetmek yerine, başlık katmanındaki "Master Services Agreement" ibaresinden hareketle isabetli bir teşhis koyar. confirm_routing: true ayarı aktifken kullanıcıya "Bu belgeyi [X] olarak inceleyeceğim, onaylıyor musun?" sorusunu yöneltir, false ayarında ise verdiği rota kararını ilgili memo başına raporlar. İnceleme neticesinde tespit edilen bir bulgu incelemecinin yetkisini aşıyorsa otomatik olarak escalation-flagger çağrılır. Gerekirse birden fazla skill aynı anda devreye girebilir (örn. MSA + DPA eki birlikte sunulduğunda vendor-agreement-review ve veri koruma incelemesi eşzamanlı çalışır).

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türkiye'de akdedilen sözleşmelerin tipik başlık kalıpları (Çerçeve Hizmet Sözleşmesi, Tedarik Sözleşmesi, Bayilik Sözleşmesi, Veri İşleyen Sözleşmesi, Gizlilik Sözleşmesi vb.) skill'in routing tablosuna Türkçe veya İngilizce olarak manuel şekilde öğretilebilir. TBK m. 1 (sözleşmenin kurulması) ve TBK m. 26 (sözleşme özgürlüğü) çerçevesinde isimli ve isimsiz sözleşme ayrımı bu skill aracılığıyla doğru biçimde tasnif edilebilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, salt routing (yönlendirme) fonksiyonu icra eder ve içerik analizini alt modüllere bırakır. Yalnızca doküman tipi tespiti yapar ve playbook eksik ([PLACEHOLDER] ibareleri içeriyor) ise kullanıcıyı cold-start-interview çalıştırmaya davet eder. SKILL.md bünyesinde belirli bir yargı çevresine özgülenmiş bir kural bulunmamaktadır.

• Türkçe Başlık Eşleştirmesi (Mapping): "Master Services Agreement", "Çerçeve Hizmet Sözleşmesi", "Statement of Work", "İş Emri / Proje Tanımı", "Order Form", "Sipariş Formu", "Data Processing Addendum", "Veri İşleyen Sözleşmesi / KVKK Ek Protokolü", "Service Level Agreement", "Hizmet Seviyesi Anlaşması" (SLA).
• TBK İsimli Sözleşme Türleri Mapping: TBK m. 393 hizmet, m. 470 eser, m. 502 vekâlet, m. 532 simsarlık, m. 552 yayın, m. 557 vekâletsiz iş görme, m. 561 itimat sözleşmesi, m. 576 saklama, m. 583 garanti ayrımı ve karma sözleşme nitelendirmesi.
• Damga Vergisi Doğuran Ek Tespiti: Order Form, SOW veya Schedule of Fees gibi ek belgelerin her birinin ayrı bir damga vergisi nispetine tabi olup olmadığının tespiti.
• Tahkim/Yargı Yeri Madde Tespiti: HMK m. 17 (yetki sözleşmesi), MTK 4686 (tahkim sözleşmesi) ve ICC/ICSID/ISTAC tahkim referansları için bağımsız bir routing kontrol katmanı eklenmelidir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Review preferences:
  confirm_routing: true
  Document title patterns (TR):
    NDA: ["Gizlilik Sözleşmesi", "Mahremiyet Sözleşmesi", "Non-Disclosure", "NDA"]
    MSA: ["Çerçeve Hizmet Sözleşmesi", "Çerçeve Tedarik Sözleşmesi", "Master Services Agreement"]
    SaaS: ["Hizmet Aboneliği", "Cloud Services", "SaaS Sözleşmesi", "Yazılım Lisans + Servis"]
    DPA: ["Veri İşleyen Sözleşmesi", "KVKK Ek Protokolü", "Data Processing Addendum"]
    SOW: ["İş Emri", "Proje Tanımı", "Statement of Work"]
  Auto-attach checks:
    Damga vergisi: tüm sözleşmelerde Order Form/SOW ek tespiti
    KVKK DPA gap: ana sözleşme kişisel veri ifşası içeriyor ancak DPA yoksa flag
    İYS uyumu: pazarlama maddesi varsa ETK 6563 atıf zorunluluğu

Yerel MCP Entegrasyonu

Routing aşaması yalnızca başlık okuması ve yapı tespiti yaptığından hukuki bir tespit ya da mevzuat sorgusu üretmez. Ancak alt-skill (örn. vendor-agreement-review) devreye girdiğinde Mevzuat MCP tetiklenir. Türkçe sözleşme başlıklarının isabetli kategorize edilebilmesi için TBK 6098 ve TTK 6102 kapsamındaki sözleşme tipolojisi sisteme ilk mülakatta tanıtıldığında, routing kararının hukuki isabet oranı artar.

/commercial-legal:review-proposals

Ne Yapıyor?

Sistem arka planında çalışan playbook-monitor ajanının ürettiği playbook güncelleme önerilerini inceleme ve onaylama aracıdır. Geçmiş sözleşme müzakerelerini analiz ederek "Sürekli olarak [X] maddesinde taviz veriyoruz, standart pozisyonumuzu [Y] olarak güncellemek isteyebilirsiniz" şeklinde veriye dayalı stratejik öneriler sunar. Skill, söz konusu önerileri avukatın değerlendirmesine tek tek sunar, her bir öneri için Accept / Reject / Edit / Defer seçenekleri mevcuttur. "Accept" veya "Edit" kararı verilmesi halinde, CLAUDE.md profiline yansıtılacak değişiklik (diff) açıkça gösterilir ve ancak avukatın açık onayından (explicit approval) sonra dosyaya yazılır. Reddedilen (Reject) veya ertelenen (Defer) öneriler sisteme loglanır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Kurumsal yönetim ve iç denetim standartları, şirketlerin hukuki risk politikalarını ve sözleşme stratejilerini periyodik olarak gözden geçirmesini emreder. Türkiye uygulamasında Yargıtay içtihatlarındaki makro değişiklikler veya ekonomik konjonktür dalgalanmaları (örneğin TBK m. 138 uyarlama davası şartlarının olgunlaşması), playbook standartlarının acilen güncellenmesini zorunlu kılar. Bu skill, söz konusu çevik güncelleme sürecini kâğıt üzerinden dijital sisteme entegre biçimde yönetir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Skill, işlevsel olarak salt bir karar akış aracıdır. Sunulan önerilerin hukuki kalitesi, tümüyle playbook-monitor ajanının taradığı geçmiş sapmalara (deviation) ve profilin doluluğuna bağlıdır. SKILL.md bünyesinde yargı çevresine özgü (jurisdiction-specific) bir kural bulunmamaktadır.

• TBK m. 20-25 Genel İşlem Koşulu (GİK) Denetimi: Standart sözleşme maddelerinin Yargıtay içtihatları ışığında güncellenmesi, sözleşmenin GİK denetiminden geçerli çıkabilmesi adına elzemdir. Skill'in öneri sunarken "Bu playbook değişikliği GİK denetimi açısından bir risk doğurur mu?" sorgusunu otomatik olarak yürütmesi sağlanmalıdır.
• TKHK 6502 m. 5 Haksız Şart Denetimi: B2C (Tüketici) sözleşmelerinde yer alan standart maddelerin haksız şart oluşturup oluşturmadığının periyodik olarak denetlenmesi.
• Ekonomik Endeks Tetikleyicileri: TÜFE, ÜFE enflasyon rakamları veya döviz kurları belirli bir eşiği aştığında, uyarlama hakkının saklı tutulması (TBK m. 138) veya fiyat artış maddelerinin güncellenmesine yönelik playbook revizyon önerilerinin otomatik olarak tetiklenmesi.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

Playbook monitor preferences (TR):
  Trigger frequency: aylık + acil tetikleyici
  Acute triggers:
    - Yargıtay HGK / 11. HD / 19. HD içtihat değişikliği
    - KVKK Kurulu yeni ilke kararı
    - BDDK / SPK / EHGM mevzuat değişikliği
    - TÜFE %20'yi aştığında: TBK m. 138 uyarlama playbook revizyonu
  GIK & TKHK validation: her Accept öncesi otomatik denetim
  Notification channel: [Slack / Teams / e-posta]

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP entegre çalıştığında, playbook-monitor ajanının ürettiği her bir öneri için dayanak teşkil eden Yargıtay kararı veya KVKK Kurulu ilke kararının tam metni [Mevzuat MCP] veya [Yargı MCP] etiketiyle çekilir. Avukat, "Accept" kararı vermeden önce bu karar metnini doğrudan inceleyebilir. Mevzuat eşleştirmesi yapılamadığı takdirde öneri [verify] etiketiyle işaretlenir ve manuel hukuki araştırma yapılmadan playbook'a yazılması engellenir.

/commercial-legal:escalation-flagger

Ne Yapıyor?

Sözleşme incelemesinde tespit edilen kritik bir riski (örneğin incelemecinin dolar yetkisini aşan mali bir tutar, playbook'taki fallback sınırını aşan standart dışı bir taviz veya matriste "her zaman escalate et" olarak işaretlenmiş kırmızı çizgi ihlalleri), CLAUDE.md dosyasındaki yetki matrisine dayanarak ilgili onay merciine yönlendirir ve bir onay talebi mesaj taslağı hazırlar. İcra ettiği 4 adımlı iş akışı şudur: (1) Sözleşmenin sales-side mı purchasing-side mı olduğunun tespiti, (2) Uyuşmazlık konusunun karakterizasyonu (mali eşik aşımı / şart sapması / otomatik tetikleyici / ticari karar), (3) Matriste eşleştirme ve onaycı (approver) isimlendirmesi, (4) Mesaj taslağının oluşturulması. Sistem bu mesajı doğrudan göndermez, salt taslak metin üretir ve gönderim kararını avukatın inisiyatifine bırakır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Türk şirket yapısına özgü manuel yetki matrisi kurulumu sistem tarafından doğal olarak desteklenir. Türk ticaret şirketlerinde TTK m. 365 uyarınca yönetim kurulu temsil yetkisinin esas olduğu, m. 367 ile bu yetkinin müdürlere/komite üyelerine devredilebildiği ve ticaret siciline tescilli imza sirküleri ve iç yönerge ile somutlaştırıldığı sıkı bir yetkilendirme rejimi geçerlidir. Sistemin esnek matris okuma yapısı sayesinde, İngilizce unvanlar ve dolar bazlı örnekler yerine doğrudan TR imza sirküleri değerleri sisteme sorunsuzca tanıtılarak hukuki yetkisizlik riski ortadan kaldırılır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A, jurisdiction-agnostik altyapı. Sistemde beklenen matris yapısında hardcoded limitler veya unvanlar bulunmaz, bütünüyle kullanıcının CLAUDE.md dosyasına yazdığı matrisi okur. SKILL.md içinde yer alan Paralegal, Counsel, GC, CFO gibi unvanlandırmalar ve $50K, $500K gibi eşikler salt şablon örnekleridir. Skill, matriste açıkça tanımlanmamış bir vaka ile karşılaştığında "matrix doesn't cover [situation]" uyarısı verir. Sistem agnostik çalıştığından, aşağıdaki TR rejimlerinin manuel olarak profile (matrise) işlenmesi gerekir:

• TTK m. 365 ve m. 367 Yetkilendirme Mantığı: Anonim şirketlerde "Yönetim Kurulu / Murahhas Üye / Genel Müdür" hiyerarşisi, limited şirketlerde "Müdür / Müdürler Kurulu / Ortaklar Genel Kurulu" yapılanması.
• İç Yönerge (TTK m. 367): Şirket içi yetki devri, ticaret siciline tescil edilen "iç yönerge" üzerinden tesis edilir. Skill'in eskalasyon matrisinde isimlendirdiği onaycının (approver) hukuken bu yönerge ile yetkilendirilmiş olması zorunludur.
• TTK m. 552 Kapsamında Şirket Sözleşmesinde Yetkilendirme: Kuruluş ana sözleşmesinde özel karara ve yetkiye bağlanan hususlar (örn. taşınmaz satışı, marka devri, kefalet üstlenilmesi).
• Yönetim Kurulu Kararı Şartı: Belirli tip sözleşmelerin (kefalet, garanti, taşınmaz, marka, hisse devri, büyük meblağlı kredi alma/verme) imzalanması öncesi yönetim kurulu kararı alınmasının Şirket Ana Sözleşmesi veya İç Yönerge gereği zorunlu olması.
• Tek Pay Sahipli Anonim Şirketlerde Karar Mekanizması (TTK m. 408): Tek ortaklı yapılarda kararname defteri uygulaması.
• Para Birimi Eşiklerinin TL Bazlı Tutulması ve Endekslenmesi: USD bazlı statik eşikler, enflasyonist ortamda geçerliliğini yitirir. Yetki limitlerinin TÜFE veya brüt asgari ücret bazında endekslenmesi elzemdir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

## Escalation matrix (TR)
İmza sirküleri yetkisi:
  Münferit imza (münhasıran):
    - [Genel Müdür / Murahhas Üye], [TL eşik, sözleşme türü kısıtlı]
  Müşterek imza (çift imza):
    - [Genel Müdür + Mali İşler Direktörü], [TL eşik]
    - [Genel Müdür + Genel Müdür Yardımcısı], [TL eşik]
  Yönetim Kurulu kararı zorunlu:
    - Sözleşme türleri: kefalet, garanti, taşınmaz tasarrufu, marka/patent devri, kredi >X TL, hisse devri
    - TL eşik: > [şirket sözleşmesinde belirlenen tutar]
  Genel Kurul kararı zorunlu:
    - TTK m. 408 münhasır yetki kapsamındaki işlemler
Otomatik tetikleyiciler (her zaman escalate):
  - Sınırsız sorumluluk (TBK m. 115 risk)
  - Yabancı para borcu üstlenme (TPKK 32 s. Karar)
  - FSEK 5846 kapsamı mali hak devri
  - KVKK m. 9 yurtdışı aktarım taahhüdü
  - TBK m. 158 cezai şart > yıllık sözleşme bedelinin %30'u
Approver isimlendirme (TR):
  - Paralegal: Hukuk Uzmanı / Hukuk Asistanı
  - Counsel: Avukat / Hukuk Müşaviri
  - GC: Baş Hukuk Müşaviri / Hukuk Direktörü

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP aktif olduğunda, kullanıcının "Bu sözleşme TTK m. 408 kapsamında genel kurulun münhasır yetkisine girer mi?" şeklindeki bir sorgusu doğrudan kanun lafzıyla teyit edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, yetkisiz temsil iddialarına ilişkin Yargıtay 11. HD ve HGK kararları (TBK m. 46-47 yetkisiz temsil, TTK m. 365 temsil yetkisinin sınırları) eskalasyon mesaj taslağında hukuki dayanak (citation) olarak referans verilebilir.

/commercial-legal:renewal-tracker

Ne Yapıyor?

Sözleşmelerin otomatik yenilenme (auto-renewal) tarihlerini ve fesih ihbar sürelerini takip eder. ~/.claude/plugins/config/claude-for-legal/commercial-legal/renewal-register.yaml adlı bir yenileme sicili tutar, her kayıt için signed_date, initial_term_end, current_term_end (yenilemeler gerçekleştikçe ileri sarılır), notice_period_days, notice_method, transit_buffer_days (teslimat opsiyonu payı: e-posta için 0, yurtiçi iadeli taahhütlü için 5, uluslararası iadeli için 10 gün), cancel_by_calendar (çıplak aritmetik hesap), cancel_by_effective (iş gününe göre düzenlenmiş kesin tarih) ve send_by_effective (cancel_by_effective eksi transit_buffer_days) alanlarını hesaplar. Default Mode 2 ayarında önümüzdeki 90 günü, 🔴 0-13 gün, 🟠 14-44 gün ve 🟡 45-89 gün bantlarında periyodik olarak raporlar. --missed komutu ile ihbar süresi geçmiş sözleşmeler listelenir. Bildirim (alert) mekanizması alındı tarihi üzerinden değil, gönderim tarihi olan send_by_effective üzerinden tetiklenir.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türkiye Resmi Tatil takviminin manuel yüklenmesi, TBK süre hesaplama kuralları ve HMK adli tatil ayarlamasının yapılması zorunludur. Sözleşmelerin otomatik yenilenme döngüsünü izleme mantığı evrenseldir. Ne var ki Türkiye'nin yıllık resmi tatil takvimi (Resmi Gazete'de ilan edilen sabit tatiller, Ramazan ve Kurban Bayramları, dini bayram arifelerindeki yarım gün uygulamaları) sisteme manuel olarak entegre edilmediği sürece, skill'in ürettiği ihbar tarihleri Türkiye'de fiilen geçersiz olan tatil günlerine denk düşebilir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware (TR yapılandırması boş). Skill'in iş günü hesaplama motoru, sözleşmenin tabi olduğu hukuka (governing law) göre tatil takvimi yükler ve aşağıdaki 5 ülke için built-in destek sunar:

• ABD (US): Federal tatiller + eyalet tatilleri.
• İngiltere ve Galler: Bank holidays.
• Almanya: Feiertage (Eyalet bazlı, kullanıcı onayıyla).
• Kanada: Federal ve eyalet tatilleri.
• Singapur: Resmi tatiller. Listede yer almayan bir yargı çevresi (jurisdiction) için SKILL.md açıkça şu uyarıyı şart koşar: "For non-US governing law, if you can't determine the holiday calendar, flag it: 'Governing law is [X], business-day roll-back uses US federal holidays as a placeholder. Verify against the [jurisdiction] holiday calendar before relying on the effective date.'" Türkiye, Brezilya veya Hindistan gibi ülkeler bu built-in listede bulunmamaktadır. Dolayısıyla Jurisdictions: TR olarak işaretlenmiş bir sözleşmede skill, ABD federal tatillerini (US federal holidays) placeholder olarak uygulayarak cancel_by_effective tarihini sessizce hatalı hesaplayabilir.
• TBK m. 92 Süre Başlangıcı: Sözleşmede aksi belirtilmemişse süreler ertesi gün işlemeye başlar, ayın belli bir günü olarak tayin edilen sürelerde ilgili gün baz alınır, şayet ay sonunda bu güne tekabül eden bir gün yoksa ayın son günü sürenin sonu kabul edilir.
• TBK m. 93 Cumartesi, Pazar ve Resmi Tatiller: Sürenin son günü resmi tatile, cumartesiye veya pazara denk gelirse, süre takip eden ilk iş gününe uzar. Skill'in Anglo-Amerikan mantığındaki "roll BACK" (geriye sarma) değil, Türk hukukundaki "roll FORWARD" (ileriye sarma) kuralı geçerlidir, bu son derece kritik yapısal bir farklılıktır.
• HMK m. 90 Adli Tatil (20 Temmuz - 31 Ağustos): Ticari sözleşmelerin otomatik yenilenme süreleri adli tatile tabi olmamakla birlikte, fesih ihbarının noter kanalıyla yapıldığı durumlarda noterler açık olsa dahi resmi tebligat sürelerinin fiilen etkilenebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
• Türkiye Resmi Tatil Takvimi (Yıllık Değişkenlik): Sabit tatillerin yanı sıra (1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs vb.), Hicri takvime göre her yıl değişen hareketli dini bayram tatillerinin sisteme periyodik güncellemeyle girilmesi şarttır.
• TTK m. 18/3 Tacirler Arası İhbar Şekli: Tacirler arasındaki temerrüt veya fesih ihbarlarının "noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) sistemi ile" yapılması zorunludur. Skill'in notice_method parametresine bu Türk hukuku usulleri doğrudan eklenmelidir.
• TBK m. 347 Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları Asimetrisi: Kiracı, sözleşme bitiminden en az 15 gün önce yazılı bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar, oysa kiraya verenin 10 yıllık uzama süresi dolmadan bildirim yoluyla sebepsiz fesih hakkı bulunmamaktadır. Skill'in bu taraf asimetrisini özel olarak modellemesi gerekir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

- counterparty: "Acme Türkiye Ltd."
  agreement: "Çerçeve Hizmet Sözleşmesi"
  signed_date: 2025-06-15
  initial_term_end: 2026-06-15
  current_term_end: 2026-06-15
  renewal_mechanism: "auto-renew annual (taraflar 60 gün öncesine kadar fesih ihbar etmedikçe)"
  notice_period_days: 60
  notice_method: "noter ihtarnamesi"   # noter / KEP / iadeli taahhütlü / güvenli e-imza / TTK m. 18/3
  transit_buffer_days: 3               # noter tebligat süresi için ortalama buffer
  governing_law: "TR"
  holiday_calendar: "TR-resmi-tatiller-2026.yaml"   # manuel yüklenir
  business_day_roll_direction: "FORWARD"            # TBK m. 93, sürenin ileriye uzaması
  cancel_by_calendar: 2026-04-16
  cancel_by_effective: 2026-04-19    # TBK m. 93 + Resmi Tatil hesaplaması
  send_by_effective: 2026-04-16      # cancel_by_effective eksi transit_buffer
  cancel_by_provenance: "[model, TBK m. 93 uygulanmıştır, noter tebligat süresi 3 gün buffer olarak alınmıştır]"
  ttk_18_3_check: enforced
  status: "active"

Yerel MCP Entegrasyonu

Modül iş günü roll-back (veya TR için roll-forward) hesabını yaparken ABD ve İngiltere'yi built-in olarak tanır. Türkiye resmi tatilleri (dini ve milli bayramlar) için Mevzuat MCP'ye bağlı bir 'Resmi Tatil Takvimi' beslemesi teknik bir zorunluluktur, aksi takdirde renewal lead-time hesapları yanlış olur. Mevzuat MCP aktifken kullanıcı "TBK m. 93'e göre sürenin uzaması bu sözleşmede nasıl hesaplanacaktır?" diye sorduğunda kanun lafzı doğrudan çağrılabilir. Yargı MCP entegrasyonu mevcutsa, süresi içinde usulüne uygun yapılmayan fesih ihbarlarının geçersizliğine hükmeden Yargıtay 11. HD ve 13. HD kararları içtihat olarak gösterilebilir.

/commercial-legal:saas-msa-review

Ne Yapıyor?

SaaS (Software as a Service) abonelik sözleşmelerine özel inşa edilmiş bir inceleme katmanıdır. Standart vendor playbook denetimine ilaveten, SaaS'a özgü 6 ana kategoride derinlemesine inceleme uygular: (1) Otomatik yenileme mekanizması, yenileme süresi, fesih bildirim aralığı, ihbar metodu, yenileme fiyatı, (2) Fiyat artışı (Price escalation), yıllık artış katsayısı, overage (aşım) fiyatlandırması, "ek ücret" tanımı, (3) Veri taşınabilirliği ve çıkış (Exit), format açık standardı, fesih sonrası erişim, veri silme sertifikası, (4) Uptime ve SLA (Hizmet Seviyesi), ölçüm periyodu, service credit'ler ve cap etkileşimi, (5) Alt-işleyenler (Subprocessors), mevcut liste, değişiklik bildirimi ve itiraz hakkı, (6) Servis değişiklikleri ve yayından kaldırma (deprecation). Ek olarak, AI/ML eğitim hakları bağlamında 7 boyutlu özel bir karar mekanizması (explicit grant, anonymization, output ownership vb.) işletir. Yenileme verisi tespit ettiği anda dosyayı otomatik olarak renewal-tracker modülüne devreder.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, KVKK, ETK, TKHK ve FSEK gereklilikleri manuel olarak yüklenmeli ve Mevzuat MCP entegrasyonu zorunlu kılınmalıdır. SLA, uptime ve veri taşınabilirliği gibi kavramlar hukuk sisteminden bağımsız olarak global bir dille işler. Ancak otomatik yenileme bildirim süreleri, AI/ML eğitim izinleri ve özellikle AWS/Azure/Google Cloud tabanlı yurtdışı veri aktarımı, doğrudan KVKK m. 9 emredici rejimine ve Türkiye'deki idari para cezası risklerine tabidir.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware (ABD eyalet + AB built-in). SKILL.md, açık bir ## Jurisdiction assumption başlığı altında şu ABD/AB kanunlarını yerleşik (built-in) olarak çalıştırdığını ilan eder:

• California GBL §17600-17606 ve New York GBL §527-a: Otomatik yenilemede zorunlu aydınlatma ve "save my place" gereklilikleri (B2C + bazı B2B).
• Illinois 815 ILCS 601: Otomatik Yenileme Yasası.
• EU UCTA 1977 ve UK Consumer Rights Act 2015: Haksız şart ve tüketici hakları denetimi.
• GDPR Recital 26 + HIPAA Safe Harbor: Anonimleştirme standartları.
• FTC §5 ve FTC v. Humor Rainbow: Açıklanmamış veri paylaşımı (undisclosed data-sharing) ihlalleri. Buna karşın, Türkiye'ye özgü hiçbir SaaS veya veri hukuku regülasyonu sisteme tanıtılmamıştır. KVKK m. 9 (yurtdışı veri aktarımı), ETK 6563 (elektronik ileti izni), TKHK 6502 (haksız şart), FSEK 5846 (yazılım mülkiyeti ve lisansı) sistem tarafından bilinemez.
• AI/ML Veri Hakları Denetimi (7 Boyutlu): Repo skill'i 7 aşamalı derin bir test işletir (Explicit grant, Implicit grant, Opt-out scope, Output ownership, Derived data rights, Training data segregation, Model improvement carve-outs). Bu 7 boyutun TR mevzuat eşleşmesi manuel yapılmalıdır: AI eğitim verisi rızası ve istisnaları için KVKK m. 5/2, model training cloud bölgesi için KVKK m. 9 yurtdışı aktarım, Metin ve Veri Madenciliği (TDM) istisnası için FSEK Ek Madde (AB DSM Direktifi m. 3-4 ekseninde), çıktı sahipliği ve hak gaspı denetimi için FSEK m. 1/B ve TBK m. 27 kesin hükümsüzlük kuralları.
• KVKK m. 7 ve Veri Taşınabilirliği: Fesih sonrası veri imhası ve silme yükümlülükleri için KVKK m. 7 ile VERBİS Kayıt ve İmha Yönetmeliği standartları.
• TKHK 6502 m. 5 Haksız Şart Denetimi: Tüketici niteliğindeki SaaS alımlarında yer alan otomatik yenileme klozu haksız şart denetimine tabidir.
• TBK m. 20-25 Genel İşlem Koşulu (GİK): B2B (tacirler arası) SaaS sözleşmelerinin matbu (standart) formatta olmaları sebebiyle GİK denetimi riski.
• KVKK m. 8 (Yurtiçi) ve m. 9 (Yurtdışı) Veri Aktarımı (2024 Reformu): SaaS sağlayıcının sunucularının yurtdışında (örn. AWS Frankfurt) olması halinde, yeterlilik kararı, standart sözleşme, BCR veya taahhütname gibi yeni dönem aktarım mekanizmalarından birine uyum zorunluluğu. Vendor'ın "subprocessor" değil, hukuken "veri işleyen" sıfatını haiz olduğunun sözleşmede netleştirilmesi.
• ETK 6563 ve İYS Uyumu: SaaS platformu üzerinden Türkiye'deki müşterilere ticari elektronik ileti gönderilecekse açık rıza ve İleti Yönetim Sistemi (İYS) kayıt zorunluluğu.
• FSEK 5846 Kapsamında Yazılım Eseri Niteliği: SaaS modelinde yazılımın mülkiyeti geçmemekle birlikte, çoğaltma (m. 22) ve işleme (m. 21) hakları saklı kalarak kullanım lisansı tanındığının telif hakları perspektifinden çerçevelenmesi.
• TBK m. 138 (Uyarlama Davası) ve TPKK 32 s. Karar: SaaS fiyatlandırmasının döviz cinsi (USD/EUR) üzerinden yapıldığı durumlarda, Türkiye'de yerleşik şirketlerin yabancı para borç üstlenme yasakları ile enflasyonist dönemlerde uyarlama (fiyat revizyonu) davası açma hakları.
• Service Credit İçtihatları: SaaS SLA ihlali sebebiyle müşteriye verilen "service credit" bedellerinin, Türk borçlar hukukunda tazminat indirimi mi yoksa "cezai şart" mı olduğu ayrımı (cezai şart kabulü halinde fahişlik denetimi gündeme gelir).

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

#### Purchasing-side playbook  SaaS positions (TR)
Auto-renewal:
  Notice-to-cancel window: ≥60 gün
  Notice method: noter / KEP / iadeli taahhütlü (TTK m. 18/3)
  Price on renewal:
    Acceptable: TÜFE-capped (yıllık)
    Yellow: yıllık ≤%10 artış
    Red: uncapped discretionary (sınırı belli olmayan artış)
Price escalation:
  Anchor: TR-TÜFE, yabancı para bazlı fiyatlamada TPKK 32 s. Karar uyumu doğrulansın
  TBK m. 138 trigger: enflasyon yıllık %50 üzeri ⇒ uyarlama hakkı saklı tutulsun
Data portability:
  Export format: open standard (JSON/CSV/XML)
  Post-termination access: ≥30 gün
  Deletion certification: zorunlu + KVKK m. 7 uyarınca imha sertifikası
AI/ML training rights:
  Default: vendor'a model eğitimi için rıza verilmez (KVKK m. 5/2)
  Opt-out scope: Tüm veriler için geçerli
  Implicit grant: Sözleşmede sessiz kalındıysa ret kabul edilir
  Output ownership: Müşteriye aittir (FSEK m. 1/B, TBK m. 27 hak gaspı)
  Derived data rights: Vendor'ın türetilmiş veri hakkı KVKK anonimleştirme kurallarına tabidir
  Training data segregation: Sunucularda izolasyon şarttır
  Model improvement carve-outs: Yalnızca TDM istisnası sınırlarında (FSEK Ek Madde) izin verilebilir
KVKK overlay:
  m. 9 mekanizması: Standart Sözleşme / BCR / Yeterlilik Kararı / Taahhütname seçimi
  DPA (Veri İşleyen Sözleşmesi): İmzalanması zorunlu

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP entegre çalıştığında, skill dokümantasyonunda yer alan [statute / regulator site] arayışları doğrudan [Mevzuat MCP] ile ikame edilir. KVKK Kurul Kararları, İYS mevzuatı, BDDK dış hizmet alım rehberleri eşzamanlı olarak metne çekilir. Yargı MCP üzerinden ise, Yargıtay 11. HD'nin FSEK kapsamındaki yazılım lisans sözleşmeleri ve Yargıtay 13. HD'nin tüketici sözleşmelerindeki otomatik yenileme iptal kararları memo içerisine emsal karar olarak yerleştirilir.

/commercial-legal:vendor-agreement-review

Ne Yapıyor?

Bir vendor agreement (Tedarikçi MSA, profesyonel hizmet, lisans vb.) taslağını şirketin CLAUDE.md profilindeki playbook ile karşılaştıran, her bir sözleşme maddesi için sapma raporu üreten ve metin üzerinden redline (değişiklik) önerisi sunan ana inceleme motorudur. İş akışı 5 adımlıdır: (1) Sözleşme tipi, değer, süre, DPA varlığının teşhisi, (2) Deal-breaker check, playbook'ta belirtilen "the one thing" kırmızı çizgilerinin denetimi, (3) Madde madde karşılaştırma (severity: 🔴 Critical, 🟠 High, 🟡 Medium, 🟢 Low) ve redline üretimi, (4) Trade bait ve eksik standart hükümlerin (gaps) raporlanması, (5) Yetkilendirme (escalation) ataması. Skill ayrıca Liability cap decision procedure ve Jurisdiction delta check alt-algoritmalarını çalıştırır.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Türk hukukuna özgü emredici hükümlerin playbook'a manuel işlenmesi ve Mevzuat MCP entegrasyonu zorunludur. İncelemenin mimarisi (severity matrisi, redline tekniği) son derece evrenseldir. Fakat Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ilişkin hükümleri playbook'a dahil edilmezse skill, bir MSA içerisinde yer alan "Tedarikçi hiçbir kusurundan (ağır kusur dahil) sorumlu tutulamaz" veya "Sorumluluk üst sınırı 100 Dolar ile sınırlıdır" şeklindeki liability cap maddesini sadece ticari bir sapma olarak algılayıp, maddelerin kesin hükümsüzlüğünü (TBK m. 115 ve m. 27) tespit edemez.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, yarı jurisdiction-aware (ABD/AB built-in). SKILL.md, jurisdiction delta tablosunda Anglo-Amerikan/AB emredici kuralları için 5 ana ayrışma (divergence) kuralını şu şekillerde varsayar:

• Non-solicits/non-competes: California'da geçersiz, AB'de sıkı kısıtlı, diğer ABD eyaletlerinde "reasonable" (makul) sürelidir.
• Auto-renewal: NY ve CA tüketici koruma kuralları.
• Liability exclusions: EU UCTA 1977 ve UK Consumer Rights Act 2015. Bazı ABD eyaletlerindeki gross negligence/willful misconduct exclusion yasağı.
• Indemnification: Indemnitee'nin (tazmin edilen tarafın) kendi ihmalinden doğan zararların kapsam dışı bırakılması (carve-out).
• Confidentiality: Bazı eyaletlerde süresiz (perpetual) gizlilik şartının geçersiz kılınması. Buna mukabil, TBK m. 115 (ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması yasağı), TBK m. 138 (aşırı ifa güçlüğünde uyarlama), TBK m. 158-161 (cezai şartın fahişliği ve hâkimin re'sen indirimi) ile TTK m. 54-63 (haksız rekabet) gibi devasa bir yekûn tutan Türk emredici hukuku, bu sisteme built-in olarak entegre edilmemiştir.
• TBK m. 27 Deal-Breaker (Kesin Hükümsüzlük) Denetimi: Skill'in işlettiği 'the one thing' kırmızı çizgi denetimi, Türk hukukunda TBK m. 27 kapsamında ahlaka ve emredici kurallara aykırılık (kesin hükümsüzlük) değerlendirmesiyle eşleştirilerek TR playbook'unda konumlandırılmalıdır.
• TBK m. 115 Ağır Kusurdan Sorumsuzluk Yasağı: "Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür." Bu kural uyarınca skill'in ABD doktrininden esinlenerek önerebileceği total limitation yahut exclusion of all liability klozu Türk mahkemelerinde geçersizdir. Kasten veya ağır ihmalle verilen zararlar mutlak surette carve-out edilmelidir.
• TBK m. 117 Kusurlu Hareketten Doğan Sorumluluk: Sorumluluğun genel yapısı kusura dayandığından, salt cap yapılarıyla ortadan kaldırılamaz.
• TBK m. 138 Aşırı İfa Güçlüğü (Uyarlama): Yabancı vendor sözleşmelerinde sıklıkla rastlanan "Ekonomik zorluk (economic hardship) mücbir sebep sayılamaz ve fiyat artışı/indirimi talep edilemez" şartları, Türkiye'deki kur şokları ve enflasyonist ortamlarda TBK m. 138 uyarınca dava yoluyla uyarlamaya (hardship) tabidir ve bu haktan önceden feragat edilemez.
• TBK m. 158-161 Cezai Şart Rejimi: Sözleşmedeki liquidated damages veya gecikme cezaları "cezai şart" niteliğindedir. TBK m. 158 uyarınca fahişlik denetimine tabidir ve hâkim m. 161 uyarınca indirim yapmakla yükümlüdür.
• TBK m. 444-447 Rekabet Yasağı: Vendor personeline getirilen non-compete kısıtlamaları için TBK m. 445 uyarınca "azami 2 yıl" ile coğrafi/konu sınırı zorunludur.
• MÖHUK 5718 (Hukuk ve Yargı Yeri Seçimi): Yabancı mahkeme veya tahkim yeri tayini ticari ilişkilerde geçerli olsa dahi, emredici Türk kamu düzenine aykırı kararlar Türkiye'de tenfiz edilemez.
• Damga Vergisi Kanunu (DVK m. 1 vd.): Türkiye'de akdedilen ticari sözleşmeler nispi/maktu damga vergisine tabidir, "No taxes applicable" klozu, Türkiye maliye yetkisi bakımından geçerli değildir.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

#### Purchasing-side playbook  Vendor MSA positions (TR)
Deal-breaker (The One Thing):
  TR karşılığı: TBK m. 27 (Ahlaka ve emredici kurallara aykırılık, kesin hükümsüzlük) barındıran hükümler mutlak kırmızı çizgidir.
Liability cap:
  Base preference: 12 ay sözleşme bedeli
  Imperative override: TBK m. 115 ⇒ ağır kusur + kasten verilen zarar her zaman cap dışı (carve-out)
  Carveouts (uncapped):
    - Veri ihlali (KVKK m. 12 + m. 18 idari para cezası rücusu)
    - IP infringement (FSEK ve SMK 6769 ihlalleri)
    - Confidentiality breach (TTK m. 54-63 haksız rekabet)
Indemnification:
  TR doctrine: Tazminat yükümlülüğü (TBK m. 49 vd.) somut zararın ispatını gerektirir.
  Carve-out: Tazmin edilecek tarafın kendi kasti/ağır kusuru kapsam dışıdır.
Cezai şart / Service Credit:
  TBK m. 158 fahişlik denetimi: Yıllık bedelin %20-30'u üst sınır
  TBK m. 161 re'sen indirim riski: Cezai şart rakamı mantıklı sınırlarda kalmalıdır.
Force majeure / Uyarlama:
  TBK m. 138 uyarlama hakkı saklıdır, sözleşmesel feragat geçersizdir.
Non-compete (vendor personel/sözleşmesi içinde):
  Azami 2 yıl (TBK m. 445), coğrafi alan ve konu sınırlaması şart.
Damga vergisi:
  Her sözleşmede DVK nispeti hesaplanmalı, vergiyi kimin ödeyeceği açıkça yazılmalıdır.

Yerel MCP Entegrasyonu

Mevzuat MCP entegre çalıştığında, skill'in çalıştırdığı jurisdiction delta check mekanizması, TBK m. 27, m. 115, m. 138, m. 158-161, m. 444-447, TTK m. 54-63, İş Kanunu m. 26 ve DVK referanslarıyla zenginleşir. Yargı MCP devrede olduğunda ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (HGK) kararları (TBK m. 115'in emrediciliği) ve 11./19. HD kararları (cezai şart fahişliği) review memo'sunun içine içtihat gücüyle gömülür. Skill provisional mode ayarında ABD varsayımlarıyla çalışacağını dürüstçe ilan edip çıktılara [PROVISIONAL] etiketi yapıştırsa dahi, bu beyan bir Türk avukatının emredici mevzuat kontrolü zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

/commercial-legal:stakeholder-summary

Ne Yapıyor?

Tamamlanmış ve detaylı bir hukuki inceleme raporunu, hukukçu olmayan iş birimi sahiplerinin (Satın Alma, Finans, BT, İş Birimi Yöneticileri, İcra Kurulu) anlayabileceği "sade, iş dilinde ve aksiyona odaklı" bir yürütme özetine dönüştürür. Üretilen rapor, (a) Karar etiketi (READY TO SIGN / NEEDS CHANGES / BLOCKED), (b) Sözleşmenin fiili iş mantığıyla ne getirdiğini açıklayan tek paragraf, (c) "The catch", iş birimini sonradan şaşırtacak, gizli risk barındıran mesele, (d) 2-3 maddelik teknik onay kontrol listesi ve (e) Onay eskalasyon zamanlamasından oluşur. Metin için maksimum 200 kelime sınırı kati bir kuraldır. Disiplin kontrolleri: (i) Destination check, raporun kimlere gideceği ve "privilege circle"ın (gizlilik çemberinin) aşılıp aşılmadığı denetimi, (ii) Tracker validation, renewal-tracker kullanılmamışsa, özet içerisinde "yenileme listesine eklendi" denmesinin yasaklanması, (iii) Alıntı disiplini, şarta bağlı hukuki hükümlerin kısaltılarak bağlamından koparılmasının (full conditional quote kuralı) engellenmesi.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟢 EVET, Out-of-the-box çalışır. Avukatın özen ve aydınlatma yükümlülüğü (Avukatlık Kanunu m. 34), karmaşık hukuki sözleşmelerin şirket yöneticileri için anlaşılır kılınmasını gerektirir. Bu skill, TTK m. 18'de düzenlenen basiretli tacir yükümlülüğü bağlamında yöneticilere sunulacak güvenilir bir karar destek mekanizmasıdır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟢 Sınıf A / 🟡 Sınıf B (Genişletilmiş, Jurisdiction Farkındalıklı). Skill'in hedef kitle kalibrasyonu, kelime sınırı ve alıntı disiplini gibi mekanizmalar evrenseldir. Sistem salt ABD attorney-client privilege doktrinini değil, aynı zamanda AB'nin LPP (Legal Professional Privilege) ve İngiltere'nin litigation privilege farklılıklarını açıkça tanımlamıştır, non-US yargı çevreleri için özel header ekleme kuralı barındırır.

• Avukatlık Kanunu m. 36 ve TCK m. 239: Raporun Privilege ve Work-Product koruması bağlamında TR muadilleri olarak, TCK m. 239 (Ticari sır, bankacılık sırrı, müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması) ve Avukatlık Kanunu m. 36 (Sır saklama yükümlülüğü) esas alınmalıdır.
• CMK m. 130 Avukat Bürosunda Arama ve Elkoyma: Avukatın müvekkili için hazırladığı dokümanların avukatın uhdesinde bulunması ile şirket içi ortak sunucularda genel dolaşıma girmesi arasındaki koruma farklılığı.
• HMK m. 240 Tanıklıktan Çekinme: Hukuki tavsiye niteliği taşıyan raporlar bağlamında tanıklıktan çekinme hakkının kapsamı.
• KVKK m. 12 Veri Güvenliği: İş birimine aktarılacak özetin karşı taraf şirket yöneticilerine ait kişisel veriler içermesi halinde alınacak idari ve teknik tedbirler.
• Türkçe Karar Etiketleri: Raporun Türkiye'deki yöneticilerce hızla algılanabilmesi için "READY TO SIGN" yerine "İmzaya Hazır", "NEEDS CHANGES" yerine "Revizyon Gerekli", "BLOCKED" yerine "Riskli, Üst Onay Şart" şeklinde lokalizasyon.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

House style → Stakeholder summary (TR):
  Privilege header (per audience):
    Legal/Internal: "AVUKAT-MÜVEKKİL GİZLİLİĞİ KAPSAMINDA, TBB Meslek Kuralları m. 7-10"
    Business Sanitized: Yönetici özetlerinde header'ı kaldır (ancak dışarı aktarılmaması notunu ekle)
  Verdict labels (TR):
    READY TO SIGN: "İmzaya Hazır"
    NEEDS CHANGES: "Revizyon Gerekli"
    BLOCKED: "Riskli, Üst Onay Şart"
  Destination check (TR override):
    Trigger: "destination outside privilege circle"
    Output: "Avukatlık K. m. 36 + TCK m. 239 ticari sır + KVKK m. 12 veri güvenliği uyarıları dikkate alınarak sanitized (filtrelenmiş) versiyon hazırlandı."
  Word limit: 200 kelime
  Tracker entry validation: renewal-tracker.yaml'da karşı taraf kaydı yoksa "otomatik yenileme takibine eklendi" ifadesinin kullanımı yasaktır.
  Catch flagging (TR-spesifik the catch konuları):
    - Yabancı Tahkim şartı varlığı
    - Şahsi / Grup şirketi kefalet talebi
    - Yabancı para borcu sınırı (TPKK 32 s. Karar riski)
    - Ağır Damga vergisi yükümlülüğü

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill, hukuki bir araştırma değil, "iş diline tercüme" fonksiyonu icra ettiği için doğrudan sıfırdan bir Mevzuat MCP çağrısı üretmez. Ancak review memo'sundan miras alınan TBK, TTK veya KVKK atıfları (citation), özete aktarılırken [Mevzuat MCP] etiketiyle doğrulanmış halleriyle metne girer, doğrulanamayan atıflar özetten ayıklanır veya [verify] ibaresi ile kalır. Yargı MCP üzerinden alınan bir Yargıtay kararı referansı, yönetici özetinde teknik karar numarası (case-name) ile değil, "Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre" şeklinde yöneticinin anlayabileceği pratik dile çevrilerek aktarılır.

/commercial-legal:nda-review

Ne Yapıyor?

Gelen gizlilik sözleşmelerini (NDA, Non-Disclosure Agreement) hızlı bir triyaj sürecine tabi tutarak Yeşil (Green, imzaya hazır), Sarı (Yellow, spesifik bir/iki hususta avukat denetimi gerekir) ve Kırmızı (Red, imza öncesi muhakkak hukuk müşavirine danışılmalı) şeklinde 3 kategoriden birine atar. Triyaj kararı tümüyle CLAUDE.md dosyasındaki NDA triage positions bölümünde tanımlanan kurallara dayanır. Skill kendi içinde önceden tanımlanmış sabit bir eşik değer barındırmaz, ekibin playbook'u boşsa ilgili parametreleri kullanıcıya sorar ve yanıtı profile yazar. Mutuality, term length, survival period, residuals, restrictive covenants, fee-shifting ve governing law gibi kategoriler kullanıcı tarafından tanımlanmalıdır. Kapsam denetimi (scope check) sırasında skill, salt bir NDA başlığı altına gizlenmiş standstill, lisans devri (license grant), çalışan ayartmama (non-solicit), rekabet yasağı (non-compete), fikri mülkiyet devri (IP assignment) veya rüçhan hakkı (ROFR) maddeleri tespit ederse belgeyi otomatik olarak YELLOW kategorisine düşürür.

Türk Hukukuna Uygulanabilirlik

🟡 KISMEN, Manuel TR playbook ve Mevzuat MCP entegrasyonu zaruridir. Skill'in yapısal triyaj metodu (3'lü trafik ışığı sistemi, kapsam denetimi, smallest-edit-granularity) Türk avukatlık pratiğine son derece uygundur. Ne var ki GREEN/YELLOW/RED kararlarına temel teşkil eden maddi hukuki eşikler, TBK, TTK ve İş Kanunu emredici hükümleriyle manuel olarak kodlanmadığı takdirde sistem doğrulama aşamasında eksik kalacaktır.

Varsayılan Sistem Davranışı ve Eksiklikler

🟡 Sınıf B, Playbook Bağımlı, Boş Playbook'ta YELLOW Verir. SKILL.md dokümantasyonu yargı çevresi varsayımını şu şekilde beyan eder: "This triage applies the governing-law and restrictive-covenant positions recorded in CLAUDE.md." Repo kuralları uyarınca GREEN onayı kesinlikle avukat onaylı (attorney-reviewed) playbook pozisyonları gerektirir. Sistem boş playbook'ta sessizce ABD yasalarını uygulayıp onay vermez, zorunlu olarak YELLOW verir ve eksik kuralları kullanıcıya sorar. Keza vekâlet ücretine dair (fee-shifting) maddelerde Amerikan kuralını (American Rule) varsaymaz, playbook'ta pozisyon bulamazsa bu durumu eksiklik olarak işaretler.

• TBK m. 27 Kesin Hükümsüzlük: Gizlilik sözleşmesine derç edilen ancak emredici norma, ahlaka veya kişilik haklarına aykırılık teşkil eden şartlar (özellikle süresiz gizlilik ve fahiş cezai şartın birleşmesi hali).
• TBK m. 158 Cezai Şart Fahişliği: NDA kapsamında öngörülen ihlal cezasının fahiş olup olmadığının Yargıtay içtihatlarına göre denetlenmesi. Yargıtay 11. HD ve 19. HD kararları uyarınca, ceza koşulunun yıllık sözleşme bedelinin %20-30'unu aşması fahişlik tehlikesi doğurur. Bu eşik playbook'a girilmediğinde skill eksiklik (YELLOW) verecektir.
• TBK m. 161 Borçlunun Korunması: Sözleşmede belirlenmiş olsa dahi hâkimin fahiş gördüğü cezai şartı re'sen (kendiliğinden) indireceği kuralı Türk hukukunda emredicidir.
• İş Kanunu 4857 m. 26 ve TBK m. 444-447 Rekabet Yasağı: Çalışana veya karşı taraf personeline yönelik rekabet/ayartmama yasağı maddelerinde geçerlilik, ancak belirli bir süre (azami 2 yıl), coğrafi sınır ve faaliyet alanı sınırlamasıyla mümkündür.
• TTK m. 54-63 Haksız Rekabet ve TTK m. 55 Ticari Sır: Gizli bilginin sözleşmesel korunma süresinin bitimi ile haksız rekabet kanunları bağlamındaki "ticari sır" korunması arasındaki hukuki ilişki.
• HMK m. 323 ve Sonrası (Yargılama Giderleri): Türkiye'de kaybeden öder prensibi geçerlidir ve yasal vekâlet ücreti karşı tarafa yükletilir. Vekâlet ücreti rejimi eksik kaldığında sistem YELLOW vereceğinden, HMK m. 323 atıflı TR pozisyonu profile yazılmalıdır.
• MÖHUK 5718 ve Türk Mahkemelerinin Münhasır Yetkisi: Yabancı hukuk seçimi geçerli olsa da, Türk kamu düzeni ihlalleri veya taşınmaz ayni hakları gibi konularda Türk yargısının yetkisi bertaraf edilemez.

Önerilen CLAUDE.md Konfigürasyonu

#### Purchasing-side playbook  NDA triage positions (TR)
Mutuality:
  GREEN: mutual NDA
  YELLOW: one-way, biz alıcı tarafsak ve bilgi yoğun ifşaat varsa
  RED: one-way + biz açıklayan tarafsak
Survival period:
  GREEN: ticari sır için ≤5 yıl, KVKK kişisel veri için 30 gün post-termination return + KVKK m. 7 imha
  YELLOW: 5-10 yıl
  RED: perpetual confidentiality + cezai şart kombinasyonu (TBK m. 27 kesin hükümsüzlük riski)
Cezai şart (penalty clause):
  GREEN: yıllık iş hacminin ≤%20'si
  YELLOW: yıllık iş hacminin %20-30'u
  RED: > yıllık iş hacminin %30'u (TBK m. 158 fahişlik, re'sen indirim riski, TBK m. 161)
Restrictive covenants (NDA içine gömülü non-solicit / non-compete):
  GREEN: süreli (≤2 yıl) + coğrafi sınır + iş kolu sınırı (TBK m. 445)
  YELLOW: 1 unsuru eksik
  RED: süresiz / coğrafi sınır yok / İş Kanunu m. 26 emredici ihlali
Governing law & jurisdiction:
  GREEN: TR hukuku + Türk mahkemeleri (veya ISTAC)
  YELLOW: TR hukuku + Yabancı Tahkim
  RED: yabancı hukuk + yabancı mahkeme + emredici Türk kamu düzeni konularına temas
Fee-shifting:
  GREEN: HMK m. 323 ve AAÜT'ye yapılan açık atıf
  YELLOW: belirsiz / boş
  RED: "her taraf kendi vekâlet ücretini öder" (TR yargılamasında fiilen geçersiz olacak klozdur)
Scope check trigger (otomatik YELLOW):
  - NDA içinde standstill / license grant / IP assignment / non-solicit / non-compete / ROFR / MFN bulunması

Yerel MCP Entegrasyonu

Skill'in [jurisdiction, verify] etiketli her sorgusu, Mevzuat MCP aktif olduğunda TBK, TTK, İş Kanunu ve MÖHUK lafzı üzerinden saniye bazında teyit edilebilir. Yargı MCP entegrasyonu sağlandığında, cezai şart fahişliği denetimi için Yargıtay 11. HD ve 19. HD karar arşivi ile rekabet yasağının geçerliliği bakımından Yargıtay 9. HD iş hukuku kararları NDA triyaj raporuna doğrudan hukuki dayanak (citation) olarak eklenebilir. Mevzuat MCP'nin bulunmadığı hallerde sistem sürekli olarak eksiklik bildireceğinden, [verify-pinpoint] etiketleri avukat tarafından göz ardı edilmemelidir.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

commercial-legal eklentisi, Türkiye'deki kurumsal sözleşme yönetimi ve in-house hukuk pratiğine entegrasyon potansiyeli bakımından son derece yüksek bir yapısal uyum sergilemektedir. Toplam 12 skill'in 7'si doğrudan hukuk sisteminden bağımsız çalışan 🟢 Sınıf A kategorisinde, 5'i ise Türk hukukunun emredici normlarıyla manuel olarak yapılandırılmaya muhtaç 🟡 Sınıf B kategorisinde yer almakta olup, hiçbir skill kullanım dışı (🔴) nitelik taşımamaktadır.

1. Katman: Manuel CLAUDE.md Profili (Zorunlu)

Bu eklentinin Anglo-Amerikan varsayımlarından arındırılarak Türk hukukuna bütünüyle entegre edilebilmesi için, CLAUDE.md profilinin spesifik yasal parametrelerle donatılması teknik bir zarurettir. Öncelikle, vendor-agreement-review ve nda-review modüllerinin isabetli bir triyaj yapabilmesi adına TBK 6098 m. 27 (kesin hükümsüzlük), m. 115 (ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması yasağı) ve m. 158 (cezai şart fahişliği) gibi emredici sınırların "deal-breaker" olarak sisteme kodlanması gerekmektedir. Özellikle yabancı para üzerinden kurulan ticari ilişkilerde, TPKK 32 sayılı Karar kapsamındaki döviz yükümlülükleri ile enflasyonist döneme özgü TBK m. 138 (uyarlama) taleplerinin playbook'ta açık bir pozisyon olarak yer alması elzemdir.

Teknoloji ve veri odaklı saas-msa-review modülü ise KVKK 6698 m. 9 (yurtdışı veri aktarım rejimi) ve KVKK m. 7 (imha politikaları) hükümleriyle harmanlanmalıdır. Ek olarak, tüketiciye veya pazarlama faaliyetlerine temas eden abonelik modellerinde TKHK 6502 (haksız şart denetimi), ETK 6563 ve İleti Yönetim Sistemi (İYS) uyumluluk kurallarının sisteme tanıtılması şarttır. TTK 6102 m. 18/3 uyarınca tacirler arası temerrüt ve fesih ihbar şekillerinin (noter, KEP, iadeli taahhütlü) tüm modüllerin ihbar ayarlarına standart pozisyon olarak eklenmesi gerekmektedir.

Süre hesaplama ve bildirim otomasyonu sağlayan renewal-tracker modülünün HMK kapsamında adli tatil (m. 90) kurallarını, TBK'nın süre hesaplama rejimini ve Türkiye'nin resmi tatil takvimini manuel beslemeyle alması zorunludur. Aksi takdirde ihbar sürelerinin kaçırılması veya hatalı gün tespiti gibi telafisi güç hukuki sonuçlar doğabilecektir. Yargıtay 11. HD içtihatları doğrultusunda fahişlik denetimlerinin oransal karşılıklarının da profilde konumlandırılması, sistemin "YELLOW" uyarılarını isabetli üretmesini sağlayacaktır.

2. Katman: TR Legal Research Connector Entegrasyonu (Şiddetle Önerilir)

commercial-legal eklentisi, salt bir metin okuyucu olmaktan çıkarak gerçek bir hukuki asistan kimliğine ancak yöresel eklentilerle bürünebilir. Sistemin sahip olduğu "No silent supplement" (sessiz tamamlama yasağı) kuralı gereğince, tespit edilemeyen yargı çevrelerinde modüller askıda kalarak kullanıcıdan teyit talep edecektir. Bu darboğazı aşmak için Mevzuat MCP (TBK, TTK ve KVKK lafızları için) ve Yargı MCP (özellikle Yargıtay 11., 13. ve 19. HD içtihatları ile cezai şart fahişliği kararları için) entegrasyonu kritik bir teknik altyapı ihtiyacıdır. Fikri mülkiyet yoğun incelemelerde ise MarkaPatent MCP'nin sürece dahil edilmesi önerilir.

Bağlantı sağlanan her bir MCP sorgusu, hukuki inceleme memo'larında verification-log.md dosyasına işlenmeli ve yalnızca güncel olduğu doğrulanan normlar [settled] etiketiyle rapora yansıtılmalıdır. Bu mekanizma, yapay zekanın türetme (hallucination) riskini Türk emredici hukuku karşısında asgari seviyeye indirgeyen yegane teknik bariyerdir.

3. Katman: Aktif İnsan Denetimi (Vazgeçilmez)

Sistemin ürettiği inceleme memo'ları ve eskalasyon taslakları ne denli kusursuz görünürse görünsün, 1136 sayılı Avukatlık K. m. 35 (münhasır yetki) ve m. 36 (sır saklama) çerçevesinde mutlak bir insan süzgecinden geçmek zorundadır. Kullanıcılara, üretilen her çıktının nihai bir hukuki mütalaa değil, bir hazırlık metni olduğu bilinci aşılanmalıdır. TBB Meslek Kuralları m. 7-10 ve TCK 5237 m. 239 bağlamındaki mesleki ve ticari sırların işlenmesi aşamasında gerekli veri maskeleme tedbirleri daima gözetilmelidir.

Anglo-Amerikan attorney-client privilege (avukat-müvekkil ayrıcalığı) doktrini, Türkiye uygulamasında Rekabet Kurumu'nun yerinde inceleme yetkileri ve in-house avukatların kurum personeli sayılması gibi gerekçelerle tam olarak karşılık bulmamaktadır. Bu nedenle, stakeholder-summary modülü üzerinden şirket içi yazışmalara aktarılan hukuki risk raporlarının, rekabet ihlali şüphesi doğurabilecek lafızlardan arındırılmış olması hayati önem taşır.

Son olarak, sistemin tespit kapasitesinin ötesinde kalan teknik şekil şartları göz ardı edilmemelidir. E-imza ile ıslak imza arasındaki yasal geçerlilik ayrımları, düzenlenen sözleşme nüshası sayısına göre değişkenlik gösteren DVK m. 14 kapsamındaki damga vergisi mükellefiyetleri ve nispet hesaplamaları daima manuel hukuki denetime tabi tutulmalıdır.

Sonuç

Kapsamlı bir sentez yapıldığında, commercial-legal eklentisi Türkiye'deki günlük kurumsal sözleşme trafiğini otomatize etmek için en kudretli ve yapısal olarak en olgun araçlardan biridir. Bununla birlikte, bu potansiyelin fiiliyata dökülebilmesi, TBK, TTK ve Yargıtay içtihatlarının sisteme manuel olarak eksiksiz şekilde beslenmesine bağlıdır. Eklentinin nda-review gibi modülleri boş bir playbook ile karşılaştığında Anglo-Amerikan kurallarını sessizce dayatmak yerine uyarı vererek (YELLOW) duraksama erdemini göstermekte, Türkiye'ye özgü playbook oluşturulduğunda ise devasa bir katma değer üretmektedir. Velhasıl, eklentinin Türk hukuku bağlamında tam potansiyeline ulaşması, sağlam bir CLAUDE.md mimarisi ve Mevzuat MCP entegrasyonu olmaksızın mümkün değildir.