Beyaz Yakanın Son İki Yılı
Şu anda yaptığınız iş günde 8 saat ekrana bakmayı içeriyorsa, bir torna tezgahı kullanmıyorsanız, bir alet tutmuyorsanız, bir araç sürmüyorsanız, ellerinizle fiziksel bir şey üretmiyorsanız, büyük ihtimalle önümüzdeki iki yıl içinde o işi artık yapmayacaksınız.
Keskin bir cümle, biliyorum. Ama dinleyin.
ATM'ler çıktığında bankalar kapanmadı. Ama veznedarların büyük çoğunluğu o camekânın arkasından kalktı. İş ortadan kalkmadı, yapan kişi değişti. Şimdi çok daha büyük ölçekte aynı şey olmak üzere.
İşinizi Yapay Zeka Almayacak. Patronunuz Alacak.
Popüler anlatı "yapay zeka gelip işinizi alacak" şeklinde. Gerçek bundan daha yavan.
Yapay zeka gelip kapınızı çalmayacak. Olan şu olacak: bir sebeple büyük bir finansal durgunluğa giren şirketler zarar etmeye başlayacak. İşçi çalıştırma maliyetleri, maaşlar, SGK, ofis giderleri, yan haklar, çok yüksek gelecek. Ve o zaman yönetim "sizi" işten çıkarma kararı alacak.
Düşünün: kimse gönüllü olarak benzinli arabasını bırakıp elektrikli almıyor. Ta ki benzin litresi 100 liraya çıkana kadar. Teknoloji hazır, ama motivasyon ekonomik acıdan geliyor. İşten çıkarmalar da öyle olacak. Yapay zeka yıllardır hazır. Tetikleyici, para olmayacak.
Peki Bu İşler Yok Mu Olacak?
Hayır. İşler ortadan kalkmayacak. Raporların hâlâ yazılması, müşterilerin hâlâ yönetilmesi, süreçlerin hâlâ işlemesi gerekecek.
Bu, evinizde temizlikçi çalıştırıp sonra mali durumunuz bozulunca onu bırakmak gibi. Çamaşırlar ortadan kalkmıyor. Bulaşıklar yıkanmayı bekliyor. Sadece artık bunları başka bir şekilde halletmeniz gerekiyor. Daha ucuz bir şekilde.
Peki ne oldu? Temizlikçiyi bıraktınız, ama işlerinizin yanına bir de ev işleri eklendi. Aynı şey şirketlerde de olacak. Ekip küçülecek, ama iş aynı kalacak. Geride kalan kişiler birden fazla rolü üstlenmek zorunda kalacak. Mesela bir İK müdürü şu an sadece işe alımla ilgileniyorken, yarın işe alım, onboarding, bordro, çalışan memnuniyeti gibi işlerin hepsine birden bakacak. Tek kişi, beş şapka.
İşte tam bu noktada şirketler bir çıkış yolu arayacak. O çıkış yolu ise özerklik verilmiş yapay zeka ürünleri olacak.
"Agentic AI" Dediğimiz Şey Aslında Ne?
"Agentic Artificial Intelligence", bu terimi her gün duyuyorsunuz ama Türkçe'sini kimse içselleştirmiyor.
İngilizce'de "giving someone agency" denir. Yani birine özerklik vermek. Kendi eylemlerini belirleme yeteneği, irade gücü, kontrol sahibi olma. Dolayısıyla "agentic AI" aslında şu demek: kendi başına karar alabilen, iş yapabilen, yönerge beklemeden hareket edebilen yapay zeka.
Daha sade söyleyeyim: sentetik çalışanlar.
Ve bu sentetik çalışanlar 2026'nın ilk haftasında hayatımıza OpenClaw adıyla girdi.
Bir Viyana'lının 43. Projesi Dünyayı Sarstı
Peter Steinberger, Viyana'lı bir yazılımcı. PDF işleme alanında kurduğu PSPDFKit şirketini 100 milyon Euro'nun üzerinde bir bedelle satmış, sonra üç yıl boyunca kendini aramış, seyahat, terapi, deneyler. Sonra tekrar kod yazmaya dönmüş. 43 açık kaynak proje çıkarmış. 43'üncüsü dünyayı salladı.
Başta Clawdbot adıyla çıkan, sonra Anthropic'in marka itirazı üzerine Moltbot olan ve nihayetinde OpenClaw ismini alan bu proje, kısa sürede GitHub'da 145.000'den fazla yıldız topladı. İnsanlar ilk kez kendi bilgisayarlarında sınırsız, özerk bir yapay zekanın web'de gezindiğini, e-posta attığını, dosya oluşturduğunu, takvim yönettiğini gördü.
Bu, Wright Kardeşler'in ilk uçuşu gibiydi. 12 saniye, 36 metre. Kimse "bu uçakla Paris'e gidilir" demedi. Ama herkes anladı: havadan ağır bir şey uçabiliyor. Gerisi iterasyon.
OpenClaw da tam olarak buydu. Özerk yapay zekanın "proof of concept"i. Benim görüşüm: 2026, OpenClaw'un ortaya attığı bu fikrin çok daha olgunlaşmış, pekiştirilmiş halini göreceğimiz yıl olacak.
2026'da Ne Bekliyorum?
Tahminimce büyük oyuncular, Anthropic, OpenAI, Google, kendi versiyonlarıyla gelecek. "Kendi worker agent'ınızı oluşturun ve deploy edin" şeklinde bir değer önerisiyle yeni özellikler, fonksiyonlar ve projeler paylaşacaklar.
Sunucu tarafında ise Microsoft ve Amazon gibi devler "bu agent'ları bizim altyapımızda güvenli şekilde nasıl çalıştırırsınız" üzerine çözümler sunacak.
2026 yazına geldiğimizde ise ilk kurumsal pilot kullanımları göreceğiz. Şirketler bu "worker agent"ların ilk versiyonlarını iç süreçlerde denemeye başlayacak.
2027: Kriz, Katalizör ve Büyük Değişim
Peki bu agent'lar işlerini ne kadar iyi yapacak? Tam olarak ne kadar iyi kurgulanırlarsa, görevleri ne kadar net tanımlanırsa ve ne kadar sık güncellenirse, o kadar iyi.
2026 içinde büyük bir değişim beklemiyorum. Beyaz yakalar hâlâ görevlerinde olacak. Asıl kırılma 2027'de gelecek.
Neden? Çünkü büyük bir finansal kriz bekliyorum. "AI balonu patladı" başlıkları altında Amerikan borsalarında sert bir düşüş, 2008 krizine benzer şekilde finans dünyasında taşların yerinden oynaması, paranın geri çekilmesi ve şirket marjlarının daralması. Yale, JPMorgan ve bağımsız analistler şimdiden 2026-2027 aralığında yüzde 30 ila 50 arasında bir borsa düşüşüne işaret ediyor. OpenAI'ın kendisi 2027 ortasına kadar parasının tükenebileceğini öngörüyor.
Bir finansal kriz olmadığı sürece herkes insan çalıştırma primine katlanacak. Para olduğu sürece kimse değişmek zorunda hissetmeyecek.
Ama para bitince? İşler değişecek.
Tıpkı pandemi gibi. Zoom 2011'de kuruldu. Video konferans teknolojisi yıllardır hazırdı. Ama kimse kullanmıyordu. Sonra bir ay içinde tüm dünya uzaktan çalışmaya geçti. Teknoloji yıllardır oradaydı, eksik olan zorunluluktu. COVID o zorunluluğu yarattı.
2027'deki finansal kriz de aynı rolü oynayacak. AI worker'ları implemente etmeyi yıllardır erteleyenleri, aylar içinde harekete geçmeye zorlayacak katalizör olacak.
Peki Siz Ne Yapmalısınız?
Açıkçası ben de bilmiyorum... Net bir reçetem yok. Ama gördüğüm iki senaryo var:
Eğer büyük bir makinada küçük bir çark rolündeyseniz, yani tanımlı, tekrarlayan, dar kapsamlı bir beyaz yaka işiniz varsa, işiniz zor olacak. Bu pozisyonlar AI'ın en kolay ve en hızlı devralacağı roller. Bu durumdaki kişiler için daha radikal değişimler gerekebilir. El işi ürün yapıp Etsy'den satmak gibi. Fiziksel, insana özgü, otomatize edilmesi zor işlere yönelmek gibi.
Eğer daha generalist bir pozisyondaysanız, bu sizin için fırsat olabilir. Ama kanıtlamanız gereken bir şey var: yapay zeka ile nasıl 10 kat daha verimli çalıştığınızı, tek başınıza bir departmanın tüm sorumluluklarını alabileceğinizi göstermeniz gerekecek.
Bunu fabrika analojisiyle düşünün. Robotlar montaj hattına girdiğinde, hattaki işçiler işini kaybetti. Ama robotları yöneten, programlayan, denetleyen fabrika müdürleri daha da değerli oldu. Siz de bu sentetik çalışanların, bu worker agent'ların, başındaki yönetici olacaksınız. Literatürde buna "human in the loop" deniyor. Döngüdeki insan.
Son Söz
Kapitalist sisteme yakında format atılacak. Kimsenin haberi yok.
"Çalış, maaş al, tüket" döngüsü, insan emeğinin birincil değer yaratıcısı olduğu varsayımına dayanıyor. Bu varsayım, tarihte ilk kez bu kadar ciddi şekilde sorgulanmak üzere.
Ben geleceği bilmiyorum. Kimse bilmiyor. Ama gördüğüm parçaları bir araya koyduğumda, önümüzdeki iki yılın sessiz bir devrim olacağını düşünüyorum. Gürültülü değil. Borsada çan çalınmayacak. Sadece bir gün bakacaksınız, yan masadaki kişi artık orada olmayacak. Ve onun işini bir agent yapıyor olacak.
Hazırlanın. Ya da en azından, hazırlıksız yakalanmayın.
Bu makale Şubat 2026'da yazılmıştır. Yazarın kişisel görüşlerini yansıtmaktadır.
