Beta Space StudioBeta Space Studio logo

Claude for Legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Raporu

Said Sürücü
Said Sürücü

İçindekiler

Claude for Legal, Anthropic'in 12 Mayıs 2026'da duyurduğu, hukuk pratiğinin neredeyse tamamını kapsayan resmi plugin ve agent setidir. Şirket içi hukuk birimleri (in-house counsel), hukuk büroları ve akademik klinikler için referans iş akışları sunar; ticari sözleşmelerden M&A due diligence'a, gizlilik uyumundan yapay zeka yönetişimine, dava yönetiminden hukuk eğitimine kadar 12 ayrı pratik alanını kapsar.

Her çıktıda kaynak atfı (citation) ve "bu avukat incelemesine tabi bir taslaktır, hukuki görüş değildir" şeklinde bir guardrail bulunur, sistem, avukatın yerini almak için değil, taslak üretmek için tasarlanmıştır.

İki Temel Bileşen

1. 12 Pratik Alanı Plugin'i, commercial-legal, corporate-legal, employment-legal, privacy-legal, product-legal, regulatory-legal, ai-governance-legal, ip-legal, litigation-legal, legal-clinic, law-student ve plugin yönetimi için legal-builder-hub.

2. 20+ MCP Konektörü, Docusign, Box, Westlaw (Thomson Reuters), CourtListener, iManage, Ironclad, Slack ve Google Drive gibi hukukçuların günlük olarak kullandığı araçlarla Claude'u entegre eder.

Lansman; Freshfields, Quinn Emanuel Urquhart & Sullivan, Holland & Knight ve Crosby Legal gibi büyük hukuk bürolarının canlı dosyalarda kullandığı duyurusuyla yapıldı; Anthropic'in son hukuk webinarına 20.000'den fazla avukat kaydoldu.

Sistemin Bileşenleri

claude-for-legal dört temel bileşen üzerine kuruludur:

Bileşen Görev
Plugin'ler Pratik alanına özel paketler (örn. privacy-legal, commercial-legal). Birden fazla skill ve arka plan agent'ı içerir.
Skill'ler Belirli bir görevi yerine getiren komutlar (NDA inceleme, DSAR yanıtı, tabular due diligence, vb.). Gerektiğinde otomatik tetiklenir veya elle çağrılabilir.
Agent'lar Arka planda zamanlanmış işler: yenileme tarihi takibi, docket izleme, mevzuat değişikliği taraması. Sonuçları size mesaj veya rapor olarak gönderir.
Pratik profili Sizin oyun planınızı, eskalasyon kurallarınızı ve ev stilinizi öğrenen CLAUDE.md dosyası. Cold-start görüşmesi bu dosyayı yazar; her skill bu profili okur.

Claude for Microsoft 365: Word ve Excel İçinde Çalışma

Avukatlar Word ve Excel'de yaşar. Bu reponun sözleşme inceleyen tüm skill'leri, Claude for Word kenar çubuğunda tracked changes (değişiklikleri izleme) modunda çıktı üretecek şekilde tasarlanmıştır. Bu skill'ler:

  • commercial-legal:review (tedarikçi sözleşmeleri, NDA, SaaS abonelikleri)
  • commercial-legal:amendment-history (tadil takibi)
  • ip-legal:ip-clause-review
  • ai-governance-legal:vendor-ai-review
  • privacy-legal:dpa-review
  • corporate-legal:diligence-issue-extraction

İnceleyen avukat, her değişikliği insan markup'ı gibi kabul veya reddedebilir; numaralandırma, tanımlı terimler, çapraz referanslar ve stiller korunur.

Excel tarafında: corporate-legal:tabular-review çok-sayfalı bir .xlsx üretir (kaynaklar ayrı bir sayfada); litigation-legal:claim-chart element-element claim chart yazar; corporate-legal:entity-compliance deadline kolonlarıyla uyum sicili çıkarır; commercial-legal:renewal-tracker yenileme sicilini iptal tarihine göre sıralı export eder.

Add-in Microsoft AppSource üzerinden kurulur. Tek bir thread Word, Excel, PowerPoint ve Outlook arasında gezinir; yüklü tüm plugin'lerin skill'leri sidebar'dan / ile çağrılır.

Resmi MCP Konektörleri

claude-for-legal plugin'leri, hukukçuların günlük olarak kullandığı sistemlere bağlanan MCP konektörleriyle gelir:

Konektör Ne Sağlar İlgili Plugin'ler
CourtListener Federal mahkeme docket'ları ve kararları (ABD) litigation-legal, ip-legal, legal-clinic, law-student
Trellis Eyalet mahkemesi docket'ları ve dilekçeler (ABD) litigation-legal
CoCounsel Legal (Thomson Reuters) Westlaw Deep Research, atıf zincirli kararlar/mevzuat/Practical Law cocounsel-legal
Solve Intelligence Patent draft ve kovuşturma corporate-legal, ip-legal
Descrybe Case law araştırması ve özetleme ip-legal, legal-clinic, law-student
Ironclad Sözleşme yönetim sistemi (CLM), kayıt, yenileme commercial-legal
DocuSign / DocuSign CLM Zarf durumu, imzalı sözleşmeler, CLM meta verisi commercial-legal
iManage DMS, matter çalışma alanları, doküman versiyonları commercial-legal, corporate-legal
Everlaw E-delil tespiti üretimi, etiketli kümeler, kronolojiler litigation-legal
Box VDR ve matter klasörlerinden dosya okuma corporate-legal
Slack, Google Drive Genel üretkenlik araçları tüm plugin'ler
Linear / Jira / Asana Launch tracker, issue tracker product-legal

Anthropic'in vurguladığı kritik nokta: bir araştırma konektörü bağlanmadan alıntılar [verify] etiketiyle işaretlenir, yani kaynağı sicilden doğrulanmamış sayılır. Bu yüzden hukuk için ilk konektör olarak CourtListener / Trellis / Descrybe / Solve Intelligence gibi bir araştırma konektörü öneriliyor.

Türk hukukçular için: Yukarıdaki konektörler ABD odaklıdır. Türk hukuku için bu raporun sonundaki Türk Hukuku İçin Ek Araçlar, MCP Sunucuları bölümünde tanıtılan beş Türk MCP sunucusu (Mevzuat, Yargı, Literatür, YokTez, MarkaPatent) bu konektörlerin Türkiye karşılığını oluşturur.

Kurulum (Claude Cowork üzerinden)

Avukatlar için en pratik kurulum yolu Claude Cowork masaüstü uygulamasıdır. Terminal komutu yok, görsel bir kurulumdur.

1. Ön gereksinimler

  • Claude Desktop'u kurun
  • Claude Cowork erişiminiz olduğundan emin olun

2. Plugin'leri Kurun

  1. Claude Desktop'ı açıp Cowork sekmesine geçin
  2. Sol kenar çubuğundan Customize öğesine tıklayın
  3. Browse plugins menüsünden ihtiyacınız olan plugin'leri seçip kurun (örn. commercial-legal, privacy-legal, litigation-legal)

Resmi adımlar Anthropic'in QUICKSTART rehberinde detaylı olarak anlatılıyor; aynı sayfada gömülü kurulum videosu da bulunuyor; her adımı canlı görmek için doğrudan o sayfayı açabilirsiniz.

Kurulumdan sonra; skill'ler gerektiğinde otomatik tetiklenir, slash komutları (/commercial-legal:review gibi) / ile çağrılabilir, zamanlanmış agent'lar (renewal-watcher, docket-watcher) plugin'in frontmatter'ında tanımlı sıklıkla çalışır.

Claude Code (terminal) kullanmak isteyenler: Doğrudan repodaki QUICKSTART sayfasına bakabilirsiniz.

Cold-Start Görüşmesi: Zorunlu İlk Adım

Her plugin kurulduktan sonra ilk yapılması gereken, ilgili plugin'in cold-start görüşmesini çalıştırmaktır. Cowork sohbet alanına / yazıp, ilgili plugin'in cold-start-interview komutunu seçin (örn. /privacy-legal:cold-start-interview).

Bu interaktif görüşme; pratiğinizin profilini, risk iştahınızı, onay zincirinizi ve jurisdiction tercihlerinizi sorar ve sonuçları plugin'in beyni işlevi gören pratik profili dosyasına yazar. Hızlı kurulum yaklaşık 2 dakika; tam kurulum 10-15 dakika sürer. Cold-start görüşmesini atlamayı denerseniz çoğu skill çalışmaz ve önce kurulum yapmanızı ister.

Türk hukukçular için kritik nokta: Bu görüşmede jurisdiction olarak "USA/California" yerine Türkiye seçilmeli; düzenleyici otoriteler için NIST/SEC yerine KVKK Kurumu, BDDK, SPK, BTK gibi yerel kurumlar tanıtılmalı; terminoloji ise "Impact Assessment" yerine KVKK Veri Koruma Etki Değerlendirmesi (DPIA) gibi yerel karşılıklarla beslenmelidir. Bu raporun geri kalanı, her plugin ve skill için bu yerelleştirme adımlarını detaylı olarak ele alıyor.

Rolünüze Göre Plugin Seçimi

QUICKSTART'tan derlenen hızlı eşleştirme tablosu:

Rol Yüklenecek Plugin İlk Komut
Gizlilik / KVKK avukatı, DPO privacy-legal /privacy-legal:use-case-triage
Ticari sözleşme avukatı commercial-legal /commercial-legal:review
Kurumsal / M&A avukatı corporate-legal /corporate-legal:diligence-issue-extraction
İş hukuku / İK avukatı employment-legal /employment-legal:wage-hour-qa
Ürün avukatı product-legal /product-legal:is-this-a-problem
Fikri mülkiyet avukatı / vekil ip-legal /ip-legal:clearance
Dava avukatı litigation-legal /litigation-legal:matter-intake
Regülasyon / uyum uzmanı regulatory-legal /regulatory-legal:reg-feed-watcher
AI yönetişimi / compliance ai-governance-legal /ai-governance-legal:use-case-triage
Hukuk kliniği danışmanı legal-clinic /legal-clinic:cold-start-interview
Hukuk öğrencisi law-student /law-student:cold-start-interview

Model Seçimi: Opus mu, Sonnet mi?

Türk hukukçular için kritik bir tercih: Opus 4.7 kullanın. Beta Space Studio'nun yayımladığı TRLawBench, Türk hukuku bilgisini ölçen kamuya açık benchmark, Anthropic'in Opus ve Sonnet aileleri arasında belirgin bir uçurum gösteriyor; pratikte Türk mevzuatına yapılan atıfların doğruluğu, madde numaralarının hatırlanması, Yargıtay içtihatlarının tanınması ve KVKK Kurul kararlarının yorumlanması gibi görevlerde Sonnet'in dramatik biçimde geriden geldiği anlamına geliyor.

claude-for-legal plugin'leri her iki aileyle de çalışır; ancak Türk hukuku bağlamında üretilen çıktıların doğruluğu kritikse Opus 4.7 tercih edilmelidir. Sonnet, daha hızlı ve ekonomik bir seçenek olarak kalıyor; ama düşük riskli, formatlamaya odaklı görevler (örn. zaten verilmiş bir Türkçe metni belirli bir şablona dökme) için ayrılması daha sağlıklı.

Önkoşullar

  • Claude Desktop (Cowork erişimiyle)
  • Model: Claude Opus 4.7 (Thinking modu), Türk hukuku doğruluğu için (yukarıdaki gerekçeye bakınız)
  • (İsteğe bağlı) Bir araştırma konektörü (CourtListener, Trellis, Descrybe, Solve Intelligence), alıntıların doğrulanması için. Türk hukuku için bu raporun sonundaki Türk Hukuku İçin Ek Araçlar, MCP Sunucuları bölümünde tanıtılan beş Türk MCP sunucusu (Mevzuat, Yargı, Literatür, YokTez, MarkaPatent) bu boşluğu doldurur

Yönetici Özeti

Bu rapor, Anthropic'in claude-for-legal deposundaki 12 plugin ve 150 skill'in Türk hukuku açısından uygulanabilirliğini değerlendirir. Bu çalışma, Türk avukatlarının yapay zeka araçlarını yerel mevzuata (KVKK, TTK, TBK, HMK vb.) en verimli şekilde entegre etmeleri için bir yol haritası niteliğindedir.

Genel İstatistikler

Metric Sayı
Toplam Plugin 12
Toplam Skill 150
✅ Doğrudan uygulanabilir 111
⚠️ Kısmen uygulanabilir (adaptasyon gerekir) 23
❌ Uygulanamaz 2
⚪ Tarafsız altyapı 14

Plugin'lerin Türk Hukukuna Uyum Sıralaması

Plugin Toplam Skill ⚠️ Uyum Oranı* Genel Değerlendirme
legal-builder-hub 10 10 0 0 %100 Tamamen teknik altyapı ve yönetim odaklıdır, hukuk sisteminden bağımsızdır.
regulatory-legal 9 8 1 0 %89 Mevzuat takibi ve iç politika uyumu için evrensel metodolojiler sunar.
privacy-legal 9 8 1 0 %89 KVKK süreçleri ile GDPR tabanlı yapısı büyük ölçüde örtüşmektedir.
commercial-legal 12 10 2 0 %83 TBK çerçevesindeki sözleşme inceleme süreçlerine yüksek uyum sağlar.
litigation-legal 19 15 3 1 %79 HMK süreçlerine ve ihtarname pratiklerine şaşırtıcı derecede yakındır.
corporate-legal 13 10 3 0 %77 M&A ve Due Diligence süreçlerinde güçlü; şirket sekreterliğinde yerelleştirme ister.
legal-clinic 16 13 2 1 %81 Hukuk eğitimi ve klinik çalışmaları için yapısal olarak çok uygundur.
ip-legal 12 9 3 0 %75 SMK ve FSEK temelinde marka/patent stratejileri için kullanılabilir.
law-student 13 9 2 0 %69 HMGS ve sınav hazırlığı için metodolojik bir çalışma disiplini sunar.
ai-governance-legal 10 6 1 0 %60 EU AI Act odaklıdır ancak KVKK veri envanteri süreçlerine adapte edilebilir.
employment-legal 20 10 3 0 %50 İş Kanunu'ndaki emredici hükümler ve yerel prosedürler nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.
product-legal 7 3 2 0 %43 Reklam Kurulu ve TKHK standartları nedeniyle yüksek oranda yerelleştirme gerektirir.

*Uyum oranı doğrudan uygulanabilir (✅) skill'lerin toplam skill sayısına oranına göre hesaplanmıştır.

Türk Avukatlar için Öncelik Tavsiyesi

Hemen Kullanılabilir (Minimum Adaptasyon)

  • Privacy Legal: KVKK uyumu için doğrudan kullanılabilir altyapı.
  • Commercial Legal: Günlük sözleşme inceleme trafiği için ideal.
  • Litigation Legal: Vakıa analizi ve ihtarname süreçleri için çok pratik.
  • Legal Builder Hub: Sistemin yönetimi için temel altyapı.

Önce Yerelleştirilmeli

  • Corporate Legal: TTK'daki karar alma ve tescil süreçlerine göre ayarlanmalı.
  • IP Legal: 6769 s. SMK terminolojisi ve TPMK süreleri yüklenmeli.
  • Regulatory Legal: Türk regülasyon kaynakları (RSS/API) tanıtılmalı.
  • Law Student: Türk kanun maddeleri ve sınav müfredatı ile beslenmeli.

Sınırlı Kullanım / Yeniden Yazım Gerekli

  • Employment Legal: İş Kanunu'nun katı emredici hükümlerine göre şablonlar sıfırdan oluşturulmalı.
  • Product Legal: Reklam Kurulu ve Tüketici hukuku yerel dinamikleri çok farklıdır.
  • AI Governance: AB odaklı olduğundan "yerli YZ yönetişim" rehberlerine göre revize edilmeli.

Türk Hukukuna Özgü Eksikler

Mevcut plugin setinde doğrudan bulunmayan ancak bir Türk hukukçusunun ihtiyaç duyacağı ek modüller:

  • KVKK / VERBİS: Envanterden otomatik VERBİS bildirim taslağı oluşturma.
  • UYAP Entegrasyonu: Tevzi, safahat bilgisi ve e-tebligat analizi.
  • MERSİS/Ticaret Sicili: Otomatik sicil gazetesi analizi ve imza sirküleri kontrolü.
  • Vergi Hukuku: VUK ve GİB tebliğleri kapsamında vergi riski analizi.
  • TBB Meslek Kuralları: Reklam yasağı ve avukatlık etiği otomatik denetimi.
  • İcra-İflas: İYK kapsamındaki süreler ve takip talebi hazırlama süreçleri.

ai-governance-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Yapay zeka yönetişimini ele alan ilk plugin'le başlıyoruz: KVKK ve EU AI Act'in kesiştiği noktada çalışan ekiplerin günlük ihtiyaçlarına nasıl cevap verdiğine bakalım.

Türkiye Pratiği: Şirket içi uyum (compliance) görevlileri ve YZ projeleri geliştiren ekipler için uygundur.
Güçlü Yönleri: aia-generation (KVKK etki analizi) ve vendor-ai-review (YZ tedarikçi denetimi).
Dikkat: EU AI Act referansları yerine KVKK ve YZ Strateji Belgesi esas alınmalıdır.

Bu plugin, kuruluşların yapay zeka (YZ) sistemlerini envanterlemesi, risk değerlendirmesi yapması (AIA), politika oluşturması ve tedarikçi YZ sözleşmelerini incelemesi için tasarlanmış kapsamlı bir yönetişim aracıdır. Temel dayanak noktası ABD'deki NIST YZ Risk Yönetimi Çerçevesi ve Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (EU AI Act) olsa da, modüler yapısı sayesinde Türk hukukundaki Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından yayımlanan Yapay Zeka Stratejisi ile yüksek derecede uyumluluk göstermektedir.

Genel değerlendirme olarak; plugin'in teknik metodolojisi Türkiye'deki "sorumlu yapay zeka" yaklaşımıyla örtüşmektedir. Ancak, çıktıların Türk Borçlar Kanunu, TTK ve KVKK Kurulu kararları ışığında yerelleştirilmesi kritiktir. Özellikle veri aktarımı ve şeffaflık yükümlülükleri konusunda Türkiye'ye özgü şerhlerin eklenmesi gerekmektedir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
ai-inventory ⚠️ Kısmen EU AI Act odaklı olsa da KVKK kapsamındaki veri envanteriyle entegre edilebilir.
aia-generation ✅ Evet KVKK kapsamındaki Veri Sorumluları için "Etki Analizi" gerekliliklerine karşılık gelir.
cold-start-interview ⚪ Tarafsız Kurulum aşamasıdır; Türkiye profili tanımlanabilir.
customize ⚪ Tarafsız Altyapı özelleştirme aracıdır.
matter-workspace ⚪ Tarafsız Dosya yönetimi altyapısıdır.
policy-monitor ✅ Evet Politika uyumluluğu takibi, TTK'daki iç denetim ilkeleriyle uyumludur.
policy-starter ✅ Evet Kurumsal yönetişim ve TBK kapsamındaki çalışan talimatnameleri için temel oluşturur.
reg-gap-analysis ✅ Evet Türkiye'deki güncel mevzuat (örn. KVKK rehberleri) ile ABD/AB farklarını analiz eder.
use-case-triage ✅ Evet YZ kullanım durumlarını KVKK Madde 5 ve 6 (işleme şartları) açısından filtreler.
vendor-ai-review ✅ Evet TBK kapsamındaki sözleşme serbestisi ve KVKK Madde 8-9 (aktarım) için kritiktir.

/ai-governance-legal:ai-inventory

Ne Yapıyor?

YZ sistemlerinin envanterini tutar. Sistemin rolünü (sağlayıcı, dağıtıcı, kullanıcı/deployer) ve risk seviyesini (yasaklı, yüksek riskli, sınırlı vb.) belirler. Temel olarak AB Yapay Zeka Yasası (EU AI Act) sınıflandırmasını kullanır. Çıktı olarak bir YAML envanter dosyası ve risk tablosu üretir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de henüz EU AI Act (Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası) gibi bir "Yapay Zeka Kanunu" yürürlükte değildir. Ancak, 6698 sayılı KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) kapsamında veri sorumlularının tutmak zorunda olduğu Veri Envanteri (VERBİS ile ilişkili) bu skill'in doğal bir uzantısıdır. Skill'deki "Risk Tier" (Risk Kademesi) kavramı, Türkiye'deki "Yapay Zeka Strateji Belgesi (2021-2025)" hedefleriyle paraleldir. ABD'deki NIST ve AB'deki Article 5 gibi yasaklı pratiklerin karşılığı Türkiye'de henüz müstakil bir kanun değil, KVKK Kurulu'nun YZ hakkındaki tavsiye kararları ve Anayasa'nın özel hayatın gizliliğine ilişkin hükümleridir.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde "Regulatory Footprint" kısmına KVKK ve Dijital Dönüşüm Ofisi rehberleri eklenmelidir.
  • Sınıflandırma yapılırken sistemin "kişisel veri işleyip işlemediği" sorusu Türk hukuku için en öncelikli filtre olmalıdır.

/ai-governance-legal:aia-generation

Ne Yapıyor?

Yapay Zeka Etki Analizi (AIA - AI Impact Assessment) raporları üretir. Bu skill, kuruluşun CLAUDE.md dosyasında tanımlanan özel rapor şablonunu ve kurumsal yazım tarzını (house-style structure) taklit ederek sistem açıklaması, risk analizi ve mevzuat uyumu gibi bölümleri içeren kapsamlı belgeler oluşturur. Çıktı, sistemin yayına alınmadan önce hukuki ve etik risklerini kurumsal standartlara uygun şekilde belgeleyen resmi bir rapor niteliğindedir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

KVKK Kurulu'nun yayımladığı "Yapay Zeka Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Tavsiyeler" uyarınca, yüksek riskli veri işleme faaliyetleri için etki analizi (DPIA - Data Protection Impact Assessment / Veri Koruma Etki Analizi) yapılması önerilmektedir. Bu skill, ABD/AB normlarını temel alsa da, yapısal olarak Türk hukukundaki "Hukuka ve Dürüstlük Kurallarına Uygunluk" (KVKK md. 4) ve "Aydınlatma Yükümlülüğü" (KVKK md. 10) gerekliliklerini belgelendirmek için en güçlü araçtır. Veri minimizasyonu ve veri kalitesi ilkeleri Türk hukukuyla doğrudan örtüşmektedir.

Pratik Notlar

  • "Accuracy and Failure" (Doğruluk ve Hata) bölümüne, Türk Ceza Kanunu kapsamındaki "Hukuka Aykırı Olarak Verileri Ele Geçirme" (TCK md. 136) riskleri şerh düşülmelidir.
  • Rapor sonunda Türk avukatlar için "Avukatlık Kanunu md. 35 (Yalnız Avukatların Yapabileceği İşler)" uyarısı eklenmelidir; zira bu analiz hukuki bir mütalaa niteliğindedir.

/ai-governance-legal:policy-monitor

Ne Yapıyor?

Kuruluşun mevcut YZ politikası ile fiili uygulamalar arasındaki farkı (politika sapması) takip eder. Yeni kullanım durumlarının mevcut politikaya uygunluğunu denetler ve politikanın güncellenmesi gereken yerleri tespit ederek revizyon önerileri sunar. Skill bünyesindeki --sweep (crawl) modu, tüm kayıtlı envanteri ve geçmiş AIA raporlarını otomatik olarak tarayarak kapsamlı bir uyumluluk denetimi gerçekleştirir. Bu sayede sapmaların sistematik olarak raporlanmasını ve politika metninin güncel kalmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca yönetim kurulunun "şirketin yönetimi ve gözetimi" (md. 375) devredilemez görevi kapsamında, iç politikaların güncelliğini koruması esastır. Ayrıca KVKK kapsamındaki "Teknik ve İdari Tedbirler" sürekli denetim ve izleme gerektirir. Bu skill, kağıt üzerindeki politikanın sahada kadük kalmasını engeller ve kurumsal yönetişim ilkelerine (compliance) hizmet eder.

Pratik Notlar

  • Tarama sıklığı, Türkiye'deki Yıllık Faaliyet Raporu döngüleriyle uyumlu hale getirilebilir.
  • Öneri metinlerinde Türkçe hukuki terminoloji ("Şerh/Değişiklik Önerisi", "Yükümlülük", "Rıza") kullanılmalıdır.

/ai-governance-legal:policy-starter

Ne Yapıyor?

Sıfırdan veya mevcut verilerle bir Kurumsal YZ Kullanım Politikası taslağı oluşturur. Yayımlanmış model politikalar ve sektörel en iyi uygulama örneklerinden beslenerek; kapsam, izin verilen kullanımlar, veri gizliliği ve sorumluluk bölümlerini taslak haline getirir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de şirketlerin iç yönergeleri (Disiplin Yönetmeliği, Bilgi Güvenliği Politikası vb.), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) md. 399 uyarınca işverenin talimat verme hakkına dayanır. Bu skill'in ürettiği taslak, iş hukukundaki "çalışanın sadakat ve özen borcu" kapsamındaki sınırları belirlemek için mükemmel bir temeldir. KVKK md. 12 kapsamındaki veri güvenliği yükümlülüklerinin çalışana tebliği açısından kritiktir.

Pratik Notlar

  • Taslağa TBK m. 396 kapsamındaki işçinin sadakat borcunun bir unsuru olan sır saklama yükümlülüğü ve 6331 sayılı Kanun çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği vurguları eklenmelidir.
  • Türkiye Barolar Birliği'nin teknoloji kullanımına ilişkin etik ilkeleri kaynak olarak gösterilebilir.

/ai-governance-legal:reg-gap-analysis

Ne Yapıyor?

Yeni bir düzenleme çıktığında, kurumun mevcut yönetişim yapısı ile yeni düzenleme arasındaki boşluğu (gap analysis) analiz eder. Şirketin rolüne göre yükümlülükleri önceliklendirir ve somut bir aksiyon planı sunar. Bu aksiyon planı, her bir görev için belirlenmiş sorumluları (owners) ve kritik son tarihleri (deadlines) içerecek şekilde yapılandırılarak kurumun uyum sürecini takvimlendirir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'nin AB mevzuatına uyum (Aquis) süreci devam ettiği için, EU AI Act gibi metinlerin Türk hukukunu (özellikle AB'ye hizmet/ürün ihraç eden veya AB vatandaşlarının verisini işleyen firmaları) etkilemesi kaçınılmazdır. Bu skill, "Yabancı Mevzuata Uyum" yükümlülüğü olan Türk şirketleri için hayati önem taşır. Ayrıca KVKK Kurulu'nun sıkça değişen rehberlerinin takibi için idealdir.

Pratik Notlar

  • Analizlerde KVKK m. 9 (Yurt Dışına Aktarım, 02/03/2024 tarihli 7499 sayılı Kanun m. 34 ile yeniden düzenlenmiştir) kriterleri mutlaka bir "Gap" olarak sorgulanmalıdır. Yürürlükteki rejimde sıralı kontrol mantığı şöyledir: (1) Kurul'un yeterlilik kararı var mı? → (2) Uygun güvenceler sağlanabilir mi (standart sözleşme, BCR, uluslararası anlaşma, taahhütname)? → (3) Arızi haller (m. 9/6) uygulanabilir mi? CLAUDE.md profiline bu üç aşamalı kontrol akışı işlenmelidir.
  • Aksiyon planlarında "Sorumlu" hanesine Türkiye'deki "İrtibat Kişisi" veya "Veri Koruma Görevlisi (DPO)" atanmalıdır.

/ai-governance-legal:use-case-triage

Ne Yapıyor?

Önerilen bir YZ kullanım durumunu, kurumun önceden belirlediği 'Kırmızı Çizgiler' ve onaylı kullanım listesiyle karşılaştırarak 'Onaylı' (approved), 'Şartlı' (conditional) veya 'Onaylanmadı' (not approved) şeklinde hızlı bir ön eleme yapar. Ayrıca, karmaşık vakalarda gizlilik (privacy) veya ürün (product) hukuk birimlerine yönelik otomatik çapraz yönlendirme (cross-plugin handoffs) özelliğini kullanarak ilgili uzmanlık alanlarından görüş alınmasını tetikler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

KVKK Madde 5 (Kişisel verilerin işlenme şartları) ve Madde 6 (Özel nitelikli veriler) bu sınıflandırmanın yasal motorudur. Bir kullanım durumunun "Açık Rıza" mı yoksa "Hakkın Tesisi" mi gerektirdiği bu aşamada belirlenir. Skill, Türk hukukundaki "Ölçülülük" ilkesini (Anayasa md. 13 ve KVKK md. 4) operasyonel bir filtreye dönüştürür. Otomatik karar verme süreçlerine karşı kişinin itiraz hakkı (KVKK md. 11/g) burada "Human-in-the-loop" (insan denetimi) şartı olarak tetiklenir.

Pratik Notlar

  • "Yasaklı" (Revizyon) listesine Türkiye'deki "Anayasal Özel Hayatın Gizliliği"ne aykırı senaryolar (örn. biyometrik veriyle duygusal analiz) eklenmelidir.
  • Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği, hukuk bürosu kullanımları için bir filtre olarak girilmelidir.

/ai-governance-legal:vendor-ai-review

Ne Yapıyor?

Tedarikçi YZ sözleşmelerini, ek protokolleri (AI Addendum) ve kullanım şartlarını inceler. Tedarikçinin veriyi "model eğitimi" için kullanıp kullanmadığını, sorumluluk limitlerini (liability) ve model değişiklik bildirimlerini denetler. Kurumun standartlarıyla sözleşme metni arasındaki farkları şerh (revizyon) olarak sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu'ndaki (TBK) "Genel İşlem Koşulları" (md. 20-25) ve "Sorumsuzluk Anlaşması" (md. 115) hükümleri bu skill'in hukuki denetim alanıdır. Ayrıca YZ sağlayıcısının veri işleyen (processor) mi yoksa veri sorumlusu (controller) mu olduğu ayrımı KVKK açısından kritiktir. KVKK Madde 8 ve 9 (Veri Aktarımı) bu incelemenin en kritik Türk hukuku ayağını oluşturur.

Pratik Notlar

  • "Liability" (Sorumluluk) kısmında TBK'daki "Ağır Kusur" (md. 115/1) ve "Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk" (md. 116) kavramları şerhlere eklenmelidir.
  • "Data Residency" (Veri İkameti) bölümü, Türkiye'deki yerel veri saklama zorunlulukları (Sektörel düzenlemeler: BDDK, SPK, RTÜK) açısından özelleştirilmelidir.

Altyapı ve Destek Skill'leri (Türkiye İçin Tarafsız Altyapı)

Skill: cold-start-interview / customize

Bu skill'ler plugin'in beynini (CLAUDE.md) yapılandırır. Türkiye'deki bir hukuk müşavirliği veya avukatlık bürosu modeli seçildiğinde, tüm analizler Türk hukuk jargonuna ve "Attorney Work Product" (Avukat İş Ürünü, Gizli/Vekalet Kapsamında) başlıklarına otomatik olarak bürünür.

Skill: matter-workspace

Avukatların dosya (matter) bazlı çalışma disiplini ile %100 uyumludur. Avukatlık Kanunu md. 2 uyarınca hukuki ilişkilerin düzenlenmesi ve gizliliğin (md. 36, Sır Saklama) dosya bazında izole edilmesi için gereklidir.

/ai-governance-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, ai-governance-legal plugin'i için temel yapılandırma ve "onboarding" (uyumlandırma) sürecini yönetir. Kullanıcının yapay zeka yönetişim pratiklerini öğrenerek, plugin'in tüm zekasını üzerine inşa edeceği CLAUDE.md profil dosyasını oluşturur. İnteraktif mülakatlar aracılığıyla; şirketin yapay zeka tedarik zincirindeki rolünü, tabi olduğu regülasyonları, risk iştahını ve tedarikçi inceleme standartlarını belirler. Ayrıca --check-integrations modu sayesinde mevcut sistemlerle olan entegrasyon noktalarını da denetleyebilir. Çıktı olarak, kurumun AI politikalarından ve standartlarından beslenen özelleştirilmiş bir yönetişim profili üretir. Bu profil; kullanım durumu triyajı (ön değerlendirme), etki değerlendirmesi (AIA) ve politika izleme gibi diğer tüm yeteneklerin çalışma prensiplerini belirleyen 'ana beyin' görevini görür.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu yetenek özünde bir yapılandırma aracı olduğu için hukuki bir normdan ziyade operasyonel bir standart sunar. Ancak Türkiye'de KVKK (6698 Sayılı Kanun) uyum süreçleri ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından yayınlanan "Ulusal Yapay Zeka Stratejisi" ve "Yapay Zeka Etik İlkeleri" ile doğrudan ilişkilendirilebilir.
  • Türk hukukunda henüz "EU AI Act" benzeri kapsamlı bir yapay zeka kanunu olmasa da, TBK (Türk Borçlar Kanunu) kapsamındaki sorumluluk rejimleri ve 6698 sayılı KVKK kapsamındaki "Veri Sorumlusu" yükümlülükleri, bu mülakat sırasında belirlenecek "AI Posture" (Yapay Zeka Duruşu) için temel teşkil eder. Özellikle mülakatta sorulan "red lines" (kırmızı çizgiler) kısmı, TCK ve Anayasa ile korunan kişilik hakları ve özel hayatın gizliliği bağlamında yerelleştirilmelidir.

Pratik Notlar

  • Jurisdiction: "USA/California" yerine "Türkiye" ve "EU" (ihracat/etkileşim varsa) seçilmeli.
  • Regulators: NIST/SEC yerine KVKK Kurumu, BTK veya ilgili sektörel otoriteler (BDDK, TCMB vb.) eklenmeli.
  • Terminology: "Impact Assessment" terimi KVKK'daki "Veri Koruma Etki Değerlendirmesi" (DPIA) ile uyumlu hale getirilmeli.

/ai-governance-legal:customize

Ne Yapıyor?

customize yeteneği, cold-start-interview ile oluşturulmuş olan yapay zeka yönetişim profilinin tamamını baştan sona tekrar etmeden, belirli bölümlerin (risk duruşu, eskalasyon kişileri, tedarikçi sözleşme pozisyonları, AI politika taahhütleri vb.) noktasal olarak güncellenmesini sağlar. Kullanıcı "risk politikamı değiştir" veya "yeni bir eskalasyon kontağı ekle" dediğinde devreye girer. Değişikliğin sistemin geri kalanındaki etkilerini (örneğin; risk iştahı "muhafazakar" seçilirse triyaj aşamasında daha fazla uyarının çıkacağı gibi) kullanıcıya açıklar ve tutarsızlıkları (hem agresif risk iştahı hem de düşük yetki limitleri gibi) denetler. Sonuçta, kurumun değişen hukuki stratejilerini veya organizasyonel yapısını canlı tutan bir konfigürasyon editörü işlevi görür.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill, yönetişim stratejisinin dinamik olarak güncellenmesine yarayan teknik bir arayüzdür. Türk hukuk pratiğinde, özellikle kurumsal yönetim ilkeleri ve iç yönergelerin (TTK m. 367-371 uyarınca yönetim yetkisinin devri ve iç yönerge düzenleme yetkisi) güncellenmesi sürecine paralellik gösterir.
  • Bir şirketin "risk posture" (risk duruşu) değişikliği, aslında yönetim kurulunun TTK m. 369 kapsamındaki "özen yükümlülüğü" ve "iş adamı kararı" (business judgment rule) çerçevesinde aldığı stratejik kararların sisteme yansıtılmasıdır. Bu nedenle, yerel mevzuat değişikliği olduğunda (örneğin KVKK kurul kararları veya yeni bir yönetmelik) profilin bu skill ile güncellenmesi, avukatın müvekkiline sunduğu danışmanlık hizmetinin sistem üzerinde güncel kalmasını sağlar.

Pratik Notlar

  • Escalation Chain: Türk şirket yapısındaki imza sirküleri ve yetki matrislerine (Hukuk Müşaviri, Uyum Müdürü, KVKK Komitesi) uygun isimler tanımlanmalı.
  • Risk Posture: Türk mahkemelerinin teknolojiye ve kusursuz sorumluluk hallerine yaklaşımına göre (TBK m. 71 - Tehlike Sorumluluğu) kalibre edilmeli.

/ai-governance-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

matter-workspace, özellikle hukuk büroları ve hukuk departmanları için tasarlanmış bir 'dosya/mesele' yönetim katmanıdır. Farklı müvekkillerin veya projelerin verilerinin birbirine karışmasını engellemek için izolasyon sağlar. Her bir mesele için ayrı bir çalışma alanı oluşturur; burada meseleye özel geçmiş, notlar ve çıktılar tutulur. Dosya oluşturma (new), listeleme (list), geçiş yapma (switch), arşivleme (close) ve çalışma alanından güvenli bir şekilde ayrılmayı sağlayan 'detach' fonksiyonlarını sunar. Bu yapı, bağlamı tamamen ilgili meseleye odaklayarak yapay zekanın 'karşılıklı menfaat çatışması' riskini minimize etmesine yardımcı olan bir veri mimarisi kurar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 36'da düzenlenen "Sır Saklama Yükümlülüğü"nün dijital ortamdaki teknik karşılığıdır. Farklı müvekkillere ait verilerin mantıksal olarak izole edilmesi, avukatın mesleki etik kuralları ve TBB Meslek Kuralları'nın sır saklama ile ilgili m. 37 vd. hükümleri uyarınca zorunluluktur.
  • Ayrıca, 6698 sayılı KVKK m. 12 uyarınca veri sorumlusunun (veya veri işleyen avukatın) alması gereken "teknik ve idari tedbirler" kapsamında, veri erişiminin sadece ilgili proje/mesele ile sınırlı tutulması (yetki matrisi ve veri izolasyonu) kritik önemdedir. Türk hukuk sistemindeki "derdestlik" veya "dosya takibi" mantığına tam uyumludur; bir uyuşmazlığın (matter) diğerinden bağımsız olarak tarihçelendirilmesi (history.md), delil ve not yönetimi için gereklidir.

Pratik Notlar

  • Slug Naming: Dosya isimleri (slug) büro içi dosya numaralandırma sistemine (örn: 2026-102-Müvekkil-Adı) göre standartlaştırılmalı.
  • Matter Types: Türk hukukuna uygun kategoriler (Yapay Zeka Etki Değerlendirmesi, KVKK Uyum Projesi, Lisans Sözleşmesi İncelemesi vb.) eklenmeli.
  • Archiving: Dosyaların kapatılması, Avukatlık Kanunu'ndaki dosya saklama süreleri ile uyumlu bir arşivleme mantığıyla yönetilmeli.

commercial-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

AI yönetişiminden ticari sözleşmelere geçiyoruz. Hukuk müşavirlerinin gün içinde en çok zaman harcadığı alan olan sözleşme incelemede plugin nasıl konumlanıyor?

Türkiye Pratiği: Kurumsal şirket avukatları ve ticaret hukuku departmanları için idealdir.
Güçlü Yönleri: nda-review ve amendment-history (zeyilname takibi).
Dikkat: renewal-tracker için Türkiye resmi tatilleri ve TBK süre hesaplama kuralları entegre edilmelidir.

commercial-legal plugin'i, ticari sözleşmelerin (tedarikçi sözleşmeleri, SaaS hizmet sözleşmeleri, gizlilik sözleşmeleri vb.) incelenmesi, müzakere edilmesi ve yönetilmesi süreçlerini otomatize etmek amacıyla tasarlanmıştır. Temel yaklaşımı, bir avukatın veya hukuk ekibinin risk iştahını ve standart pozisyonlarını bir "oyun planı" (uygulama rehberi) haline getirerek, gelen taslakları bu kurallara göre denetlemektir.

Türk hukuku bağlamında bu plugin; özellikle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) çerçevesinde değerlendirilmelidir. Plugin'in altyapısı (çalışma alanı yönetimi, onay mekanizmaları vb.) hukuk sisteminden bağımsız çalışsa da, içerik analizleri (NDA review, SaaS review) Türkiye'deki mevzuata ve yargıtay içtihatlarına göre adaptasyon gerektirmektedir. Genel olarak, plugin Türk avukatları ve in-house hukuk birimleri için güçlü bir verimlilik aracı olma potansiyeline sahiptir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
amendment-history ✅ Evet Sözleşme tadilleri (zeyilnameler) ve tarihsel takibi TBK çerçevesinde standarttır.
cold-start-interview ✅ Evet (Altyapı) Kurulum süreci Türkiye için tarafsız bir altyapıdır.
customize ✅ Evet (Altyapı) Özelleştirme mekanizması hukuk sisteminden bağımsızdır.
escalation-flagger ✅ Evet Şirket içi imza sirküleri ve yetki matrislerine (Escalation Matrix) uyumludur.
matter-workspace ✅ Evet (Altyapı) Dosya/iş bazlı çalışma alanı yönetimi evrenseldir.
nda-review ✅ Evet Gizlilik sözleşmeleri (NDA) TBK ve TTK (ticari sır) kapsamında yaygın ve uygulanabilir.
renewal-tracker ⚠️ Kısmen Süre takibi uygulanabilir ancak Türkiye resmi tatil takvimi ve TBK süre hesaplama kuralları (Art. 93-94) eklenmelidir.
review ✅ Evet Sözleşme inceleme orkestrasyonu Türk hukuku için de geçerli bir iş akışıdır.
review-proposals ✅ Evet Uygulama rehberi güncellemeleri hukuk ekibinin stratejik kararlarına bağlı bir süreçtir.
saas-msa-review ⚠️ Kısmen SaaS modelleri Türkiye'de yaygındır; ancak veri koruma kısmında KVKK ve yerli bulut düzenlemeleri (BDDK vb.) dikkate alınmalıdır.
stakeholder-summary ✅ Evet Hukuki bulguların iş birimlerine Türkçe ve sade dille aktarılması standart bir ihtiyaçtır.
vendor-agreement-review ✅ Evet Tedarikçi sözleşmeleri TBK ve TTK genel hükümlerine göre incelenebilir.

/commercial-legal:amendment-history

Ne Yapıyor?

Bu skill, bir ana sözleşme (base agreement) ve bu sözleşmeye sonradan eklenen tüm tadilleri (amendments/addendums) kronolojik sırayla analiz eder. İki temel modu vardır: Tüm değişikliklerin özetlenmesi veya belirli bir hükmün (provision) zaman içindeki gelişiminin (versioning) izlenmesi. ABD hukukunda çok katmanlı ve uzun süreli ticari ilişkilerde sözleşme bütünlüğünü korumak için kritik bir araçtır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda sözleşme serbestisi (TBK m. 26) çerçevesinde taraflar mevcut bir sözleşmeyi her zaman değiştirebilirler. Uygulamada "Zeyilname" veya "Ek Protokol" olarak adlandırılan bu tadiller, ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul edilir. Skill'in yaptığı tarihsel takip, Türk yargılama usulündeki "Yazılı Delil Sistemi" (HMK m. 199 vd.) açısından ispat kolaylığı sağlar. Özellikle "sözleşmenin son hali"nin tespiti, uyuşmazlıklarda tarafların en çok zorlandığı konulardan biridir.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de damga vergisi (Damga Vergisi Kanunu) tadillerde kritik bir konudur. Skill'in tadil özetinde "Bedel artışı var mı?" sorusunu sorması, vergi uyumu açısından avukata hatırlatıcı olabilir. Zeyilname ile sözleşme bedeli artırılıyorsa, Damga Vergisi Kanunu m. 14 uyarınca yalnızca artan tutar üzerinden ek damga vergisi doğacağı sisteme bir kural olarak işlenmelidir.
  • Noter onayı veya tescil gerektiren sözleşmelerde, örneğin taşınmaz satış vaadi (TBK m. 237 uyarınca resmî şekil) veya limited şirket pay devri (TTK m. 595/2 uyarınca yazılı şekil + noter onayı; anonim şirket nama yazılı hisse devrinde bu zorunluluk yoktur), tadillerin de aynı şekil şartına tabi olduğu (TBK m. 13) CLAUDE.md profilinde belirtilmelidir.

/commercial-legal:nda-review

Ne Yapıyor?

Gelen gizlilik sözleşmelerini (NDA - Non-Disclosure Agreement) otomatik olarak Yeşil (Green - imzalanabilir), Sarı (Yellow - dikkat gerektiren) ve Kırmızı (Red - kabul edilemez) olarak sınıflandırır (ön değerlendirme). Uygulama rehberi'taki kriterlere göre; mutubakiyet (mutuality), süre, gizli bilgi tanımı, uygulanacak hukuk ve yargı yetkisi gibi maddeleri denetler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de gizlilik sözleşmeleri TBK'nın genel hükümleri ve TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümleri (TTK m. 54 vd.) kapsamında korunur. Skill'in taradığı "Residuals clauses" (kalıntı bilgiler) veya "Non-solicit" (çalışan ayartmama) gibi ABD menşeli kavramlar, Türk iş dünyasında da standart hale gelmiştir. "Governing Law" (Uygulanacak Hukuk) kontrolü, MÖHUK (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun) çerçevesinde Türkiye lehine özelleştirilmelidir.

Pratik Notlar

  • Cezai Şart (Penalty Clause): ABD hukukunda "liquidated damages" ile "penalties" ayrımı varken, Türk hukukunda cezai şart (TBK m. 179) çok daha esnektir. Uygulama rehberi'ta cezai şart tutarının "fahiş" (TBK m. 182/son) olup olmadığı denetlenmelidir.
  • KVKK Uyumu: Gizli bilgi tanımına "kişisel veriler"in de dahil edilmesi ancak bunların işlenmesinin 6698 sayılı Kanun'a tabi olduğunun belirtilmesi gerekir.

/commercial-legal:renewal-tracker

Ne Yapıyor?

Sözleşmelerin otomatik yenilenme (auto-renewal) tarihlerini ve fesih ihbar (notice) sürelerini takip eder. Bir "yenileme sicili" (renewal register) tutarak yaklaşan tarihleri izler. --days parametresi ile belirli bir gün aralığındaki yenilemeleri listeleyebildiği gibi, --missed argümanı ile süresi geçmiş bildirimlerin tespit edilmesini sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

TBK kapsamında belirli süreli sözleşmelerin süre bitiminde sona ermesi asıldır, ancak taraflar zımni veya sarih yenileme öngörebilirler. Skill'in temel mantığı Türkiye için de çok faydalıdır. Ancak, ABD takvimine göre çalışan iş günü mantığı Türkiye'deki resmi ve dini bayramlarla uyumsuzdur. TBK m. 93 ve 94 sürelerin hesaplanması kuralları (örn. sürenin son gününün tatile gelmesi durumunda bir sonraki iş gününe sarkması) skill'in mantığına dahil edilmelidir.

Pratik Notlar

  • Noter Şartı: Bazı sözleşmelerin fesih ihbarının "noter kanalıyla, iadeli taahhütlü mektupla veya telgrafla" yapılması zorunluluğu (TTK m. 18/3 - tacirler arası) CLAUDE.md içinde "notice method" olarak özellikle vurgulanmalıdır.
  • Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları: Eğer bu plugin kira takibi için kullanılacaksa, TBK m. 347 dikkate alınmalıdır: kiracı sözleşme bitiminden en az 15 gün önce yazılı bildirim yapmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Kiraya verenin ise sözleşmenin 10 yıllık uzama süresi dolmadan sebepsiz fesih hakkı yoktur; tracker'ın bu asimetriyi (kiracı vs. kiraya veren) ayrı ayrı modellemesi kritiktir.

/commercial-legal:saas-msa-review

Ne Yapıyor?

SaaS (Software as a Service) sözleşmelerine özel bir inceleme katmanı sunar. Uptime (çalışma süresi) garantileri, veri taşınabilirliği (data portability), alt-işlemci (subprocessor) hakları ve fiyat artış limitleri gibi spesifik riskleri denetler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

SaaS sözleşmeleri Türkiye'de "isimsiz sözleşme" veya "karma sözleşme" (kira + hizmet) niteliğindedir. Skill'in denetlediği teknik maddeler evrenseldir. Ancak, veri koruma (Data Protection) başlığında GDPR yerine KVKK terminolojisi ve kuralları (özellikle yurt dışına veri aktarımı m. 9) uygulanmalıdır. Ayrıca, bulut bilişim kullanımı BDDK veya KGK gibi kurumlara tabi olan sektörler için ek izin süreçleri gerektirebilir.

Pratik Notlar

  • AI/ML Hakları: ABD'deki "fair use" kavramı Türkiye'de (5846 sayılı FSEK) yoktur. Verinin yapay zeka eğitiminde kullanılabilmesi için FSEK kapsamında açık rıza ve mali hak devri/izni hususları netleştirilmelidir.
  • Uptime Taahhütleri: SLA ihlallerinde öngörülen "Service Credit" (Hizmet Kredisi) yapısı, Türk hukukunda cezai şart veya tazminattan indirim olarak nitelendirilebilir.

/commercial-legal:vendor-agreement-review

Ne Yapıyor?

Genel tedarikçi sözleşmelerini (Vendor MSA) uygulama rehberi ile karşılaştırarak inceler. Sorumluluk sınırlamaları (limitation of liability), tazminat (indemnification), fesih ve veri koruma maddelerindeki sapmaları tespit eder ve doğrudan şerh/değişiklik (revizyon) önerisi sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

TBK m. 1 vd. çerçevesinde sözleşmelerin kurulması ve icrası süreçlerini kapsar. Sorumluluk sınırlaması (TBK m. 115 - ağır kusurdan sorumsuzluk kaydının geçersizliği) ve tazminat sorumluluğu (TBK m. 49 vd.) gibi konular Türk hukukunun temel taşlarıdır. Skill'in sunduğu "Liability Cap" (Sorumluluk Üst Sınırı) analizi, Türk ticari hayatında tacirler arasındaki risk yönetimi için kritiktir.

Pratik Notlar

  • Sorumsuzluk Kayıtları: TBK m. 115 uyarınca "ağır kusur" halinde sorumsuzluk önceden kararlaştırılamaz. Skill'in önerdiği "total limitation" maddeleri bu emredici hükme aykırı olmamalıdır.
  • Mücbir Sebep (Force Majeure): ABD'deki dar kapsamlı mücbir sebep listeleri yerine, Türkiye'deki ekonomik krizleri veya döviz dalgalanmalarını (uyarlama davası - TBK m. 138) içerecek geniş bir "Aşırı İfa Güçlüğü" perspektifi uygulama rehberi'a eklenmelidir.

/commercial-legal:escalation-flagger

Ne Yapıyor?

Sözleşmedeki riskleri (örneğin yüksek tutarlı tazminat veya sınırsız sorumluluk), uygulama rehberi'ta tanımlı "yetki matrisine" göre ilgili onay mercisine (Hukuk Müşaviri, Genel Müdür, Yönetim Kurulu vb.) yönlendirir ve onay talebi taslağı hazırlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk ticaret şirketlerinde "İmza Sirküleri" ve "İç Yönerge" (TTK m. 367) ile belirlenen temsil ve ilzam yetkileri, bu skill'in sunduğu mekanizma ile birebir örtüşür. Kurumsal yönetişim ilkeleri uyarınca, belirli bir parasal sınırın üzerindeki taahhütlerin üst yönetime sunulması zorunluluğu Türkiye'de standarttır.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md dosyasındaki onay mercileri, şirketin resmi "İmza Sirküleri" ile uyumlu hale getirilmelidir. "Paralegal" yerine "Hukuk Uzmanı", "Counsel" yerine "Avukat/Hukuk Müşaviri" gibi unvanlar kullanılmalıdır.

Altyapı Skill'leri (cold-start-interview, customize, matter-workspace, review-proposals)

Bu skill'ler plugin'in çalışma mantığını, dosya yapısını ve kullanıcı tercihlerini yönetir. Tamamen "Türkiye için tarafsız altyapı" niteliğindedirler. Hukuki içerik içermezler, iş akışı yönetimi sağlarlar.


/commercial-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, plugin'in ilk kurulumunda veya yeniden yapılandırılmasında çalışan bir "onboarding" (işe alım) mekanizmasıdır. Temel amacı, hukuk ekibinin ticari sözleşme pratiklerini, risk iştahını, onay mekanizmalarını ve kullandıkları standartları öğrenerek bir CLAUDE.md profil dosyası oluşturmaktır. Skill, avukatla interaktif bir mülakat yaparak, tüm plugin'in beyni olan ve diğer tüm skill'lerin referans alacağı yapılandırılmış bir uygulama profili üretir. Bu profil; risk duruşu (conservative/aggressive), yetki matrisi (escalation matrix), satış ve satın alma tarafı için ayrı oyun planları (playbooks) ve entegrasyon bilgilerini içerir. Ayrıca, mevcut profilin üzerinden geçilmesini sağlayan --redo, entegrasyonların kontrol edildiği --check-integrations ve mülakatın hangi taraf (satıcı/alıcı) için yapılacağını belirleyen --side parametreleri ile farklı modlarda çalışabilir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill teknik bir yapılandırma aracıdır ve doğrudan bir hukuk normuna dayanmaz; ancak Türk hukuk sisteminde çalışan bir hukuk müşavirliği veya avukatlık bürosunun çalışma prensiplerini sisteme öğretmek için kritik bir altyapıdır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde hazırlanan sözleşme standartlarının sisteme tanıtılmasını sağlar. Avukatlık Kanunu madde 2 (Avukatlığın Amacı) ve madde 34 (Özen Borcu) uyarınca, avukatın iş süreçlerini düzenli ve standartlara uygun yürütmesi beklenir; bu skill, bu standartların dijital bir "oyun planına" (uygulama rehberi) dönüştürülmesine hizmet eder. Türk şirket yapılarına (A.Ş., Ltd. Şti.) ve yerel imza sirküleri yetki limitlerine uygun onay zincirlerinin tanımlanması için esnek bir zemin sunar.

Pratik Notlar

  • Şirket türleri (A.Ş., Ltd. Şti.) ve unvanlar (Yönetim Kurulu, Genel Müdürlük) yerelleştirilmelidir.
  • Para birimi (TRY/USD/EUR) ve imza sirkülerine dayalı yetki limitleri (TL bazlı) mülakata dahil edilmelidir.
  • KVKK ve damga vergisi gibi Türkiye'ye özgü kritik kontrol noktaları oyun planına eklenmelidir.

/commercial-legal:customize

Ne Yapıyor?

Customize skill'i, cold-start-interview ile oluşturulan uygulama profilinde (CLAUDE.md) parça başı güncellemeler yapmaya yarar. Tüm mülakatı baştan yapmak yerine; risk iştahındaki değişimler, yeni bir onay merciinin eklenmesi, sorumluluk sınırları (liability caps) gibi belirli maddelerdeki standartların değiştirilmesi veya yeni bir entegrasyonun (örneğin Slack yerine farklı bir bildirim kanalı) tanımlanması için kullanılır. Skill, yapılan değişikliğin diğer süreçleri nasıl etkileyeceğini (örneğin: "Bundan sonra sorumluluk sınırı 6 ayı aşan sözleşmeler otomatik olarak direktöre raporlanacaktır") kullanıcıya açıklar ve onay alır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, dinamik bir yönetim aracıdır. Türk hukukunda sözleşme standartları, ekonomik değişimlere (enflasyon, döviz kuru hareketleri) veya mevzuat güncellemelerine (örneğin KVKK kurul kararları veya TBK'daki faiz sınırları) göre sık sık güncellenmek zorundadır. TTK madde 18 uyarınca tacirlerin "basiretli bir iş adamı" gibi davranma yükümlülüğü, sözleşme standartlarının güncel tutulmasını gerektirir. Bu skill, hukuk ekibinin bu dinamik süreci kağıt üzerinde veya Excel dosyalarında değil, canlı bir sistem üzerinde yönetmesine imkan tanır. Yerel yetki matrislerindeki (imza sirküleri değişiklikleri) güncellemelerin sisteme hızlıca yansıtılması, Avukatlık Kanunu kapsamındaki mesleki özen borcunun bir gereği olarak değerlendirilebilir.

Pratik Notlar

  • Risk seviyeleri tanımlanırken Türkiye'deki yargılama süreleri ve tazminat limitleri göz önüne alınmalıdır.
  • "House style" (Kurumsal Üslup) kısmında Türk hukukuna uygun yazı tipi (Times New Roman 12 vb.) ve format standartları tanımlanmalıdır.
  • Onay hiyerarşisi, Türk şirketlerindeki "Uyum" (Compliance) veya "Risk Yönetimi" birimlerini kapsayacak şekilde güncellenmelidir.

/commercial-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Bu skill, birden fazla müvekkil veya iç departmanla çalışan avukatlar için "dosya bazlı" çalışma alanları (çalışma alanı) yönetir. Her bir iş (matter) için ayrı bir çalışma alanı oluşturur. Sub-command'lar aracılığıyla yeni dosya açılabilir, mevcut dosyalar listelenebilir, dosyalar arası geçiş yapılabilir veya tamamlanan işler arşivlenebilir. En kritik işlevi "context isolation" (bağlam izolasyonu) sağlamaktır; yani bir müvekkilin gizli bilgileri veya sözleşme şartları, başka bir dosya incelenirken sisteme sızmaz. In-house (şirket içi) kullanıcılar için genellikle tek bir çalışma alanı yeterliyken, hukuk büroları için her bir müvekkil/dosya bazında tam yalıtım sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda avukatların en temel yükümlülüklerinden biri olan "Sır Saklama Borcu" (Avukatlık Kanunu m. 36) ve "Çıkar Çatışması Yasağı" (m. 38) ile doğrudan ilişkilidir. Her bir dosyanın (matter) yalıtılmış bir alanda tutulması, KVKK m. 12 kapsamındaki veri güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesine de yardımcı olur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca dosyaların düzenli tutulması ve delillerin muhafazası süreçlerine dijital bir disiplin getirir. Skill, Türk avukatlık pratiğindeki "Dosya Takip" sisteminin dijital muadilidir. Özellikle çok sayıda müvekkile hizmet veren bürolarda, birleşme/devralma (M&A) gibi gizliliğin had safhada olduğu işlerde dosya bazlı yetkilendirme ve bağlam izolasyonu hukuk etiği açısından zorunluluktur.

Pratik Notlar

  • "Matter types" (Dosya Türleri) kısmına: Tedarik, Lisans, Kira, Hizmet, Bayilik gibi Türk hukukuna özgü kategoriler eklenmelidir.
  • Dosya isimlendirme standartları (Slug), Türk büro geleneklerine (Yıl/Dosya No/Müvekkil Adı) uygun yapılandırılabilir.
  • Gizlilik seviyeleri (Confidentiality level) KVKK "Özel Nitelikli Veri" ayrımına göre güncellenmelidir.

/commercial-legal:review

Ne Yapıyor?

Review, gelen bir sözleşme taslağını (NDA, MSA, SaaS vb.) otomatik olarak tanımlayan ve ilgili uzman inceleme skill'ine (nda-review, vendor-agreement-review vb.) yönlendiren ana orkestrasyon mekanizmasıdır. Skill, belgenin sadece içeriğine değil, başlıklarına ve eklerine (Exhibit, Annex, Schedule) bakarak belgenin türünü teşhis eder. Örneğin, 40 sayfalık bir ana sözleşmenin içindeki gizlilik maddeleri nedeniyle belgeyi "NDA" sanmak yerine, başlığından "Çerçeve Hizmet Sözleşmesi" olduğunu anlar. Kullanıcıya "Bu belgeyi [Sözleşme Türü] olarak inceleyeceğim, onaylıyor musun?" diye sorarak yönlendirmeyi doğrular. İnceleme sonunda, eğer oyun planına aykırı bir madde saptanırsa (örneğin yetki sınırını aşan bir tazminat limiti), otomatik olarak escalation-flagger skill'ini çağırarak durumu raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 1 uyarınca sözleşmenin kurulması, tarafların iradelerinin karşılıklı ve birbirine uygun olmasına bağlıdır. Review skill'i, bu uygunluğun "şirket oyun planı" bazında denetlenmesini sağlar. Belge türlerinin (İsimli/İsimsiz sözleşmeler) doğru teşhisi, TBK ve TTK'daki özel hükümlerin (örneğin Hizmet Sözleşmesi m. 393, Eser Sözleşmesi m. 470) uygulanabilirliği açısından kritiktir. Skill, Türk hukukundaki "sözleşme serbestisi" (m. 26) çerçevesinde hazırlanan belgelerin, şirketin kabul edilebilir risk sınırları içinde kalıp kalmadığını denetler. Ayrıca, sözleşme eklerinin (Ek-1, Ek-2 vb.) ana sözleşmeyle bütünlüğünü kontrol ederek, eksik belge ile imza atılmasını (basiretli tacir yükümlülüğü) engeller.

Pratik Notlar

  • İngilizce başlıkların (Master Services Agreement, SOW) Türkçe karşılıkları (Çerçeve Hizmet Sözleşmesi, İş Emri/Proje Tanımı) sisteme tanımlanmalıdır.
  • DPA (Data Processing Addendum) kavramı, Türk hukukundaki "Veri İşleyen Sözleşmesi" (KVKK m. 8-9 bağlamında) ile eşleştirilmelidir.
  • Damga vergisi doğuran eklerin tespiti için ek bir kontrol mekanizması düşünülmelidir.

/commercial-legal:review-proposals

Ne Yapıyor?

Bu skill, playbook-monitor adlı arka plan ajanı tarafından üretilen "oyun planı güncelleme önerilerini" inceleme ve onaylama aracıdır. Sistem, geçmiş sözleşme görüşmelerini analiz ederek; "Sürekli olarak [X] maddesinde taviz veriyoruz, belki de standart pozisyonumuzu [Y] olarak güncellemeliyiz" gibi veriye dayalı öneriler sunar. Review-proposals, bu önerileri avukatın önüne tek tek getirir; avukata öneriyi kabul etme, reddetme, düzenleme veya erteleme seçeneği sunar. Kabul edilen değişiklikler anında ana profil dosyasına (CLAUDE.md) işlenir ve sonraki tüm incelemeler yeni kurala göre yapılır. Bu, hukuk ekibinin statik bir kural setinden, yaşayan ve tecrübeden öğrenen dinamik bir kural setine geçmesini sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Kurumsal yönetim ilkeleri ve iç denetim standartları uyarınca, şirketlerin hukuki risk politikalarını düzenli olarak gözden geçirmesi gerekir. Türk hukuk uygulamasında, mahkeme içtihatlarındaki değişiklikler veya ekonomik konjonktür (örneğin Yargıtay'ın ceza koşulu veya uyarlama davaları hakkındaki yeni kararları), sözleşme standartlarının güncellenmesini zorunlu kılar. Bu skill, Avukatlık Kanunu m. 2 kapsamında avukatın hukuki konularda rehberlik etme görevini destekler. Veriye dayalı bu yaklaşım, hukuk müşavirliğinin sadece "hayır diyen" değil, iş süreçlerini optimize eden bir birim olmasını sağlar. TBK m. 20 (Genel İşlem Koşulları) denetimi açısından, standart maddelerin mahkeme kararları ışığında revize edilmesi, sözleşmelerin geçerliliğini korumak için elzemdir.

Pratik Notlar

  • Öneriler incelenirken, değişikliğin sadece ticari değil, Türk emredici hukuk kurallarına (örneğin haksız şartlar) uygunluğu avukat tarafından manuel doğrulanmalıdır.
  • "Accept" (Kabul) işlemi öncesinde değişikliğin eski ve yeni halinin Türkçe bir karşılaştırması gösterilmelidir.
  • Öneri gerekçelerinde, yerel piyasa teamüllerine atıf yapılması (örneğin "Türkiye piyasasında bu madde artık böyle kabul ediliyor") faydalı olur.

/commercial-legal:stakeholder-summary

Ne Yapıyor?

Hukuki inceleme sonuçlarını, hukukçu olmayan iş birimi sahiplerinin (Satın Alma, Pazarlama, IT vb.) anlayabileceği, sade ve eylem odaklı bir özete dönüştürür. "Legal memo" formatından kaçınarak; "Bu sözleşmeyi imzalayabilir miyim?", "Kritik risk nedir?" ve "Ne yapmam gerekiyor?" gibi sorulara yanıt veren yapılandırılmış bir özet sunar. Hukuki bulguların iş birimlerine hızlıca aktarılmasını sağlayarak karar alma süreçlerini kolaylaştırır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Avukatın müvekkilini veya bağlı bulunduğu kurumun birimlerini aydınlatma yükümlülüğü (Avukatlık Kanunu m. 34), karmaşık hukuki metinlerin anlaşılır kılınmasını gerektirir. Türk iş dünyasında "basiretli tacir" (TTK m. 18) olarak hareket etmesi gereken iş birimi yöneticilerinin, imzaladıkları belgenin risklerini tam olarak anlaması gerekir. Stakeholder Summary, hukuki terimlerin (terminoloji) iş diline tercüme edilmesini sağlayarak bu süreci hızlandırır. Ayrıca, "Gizli ve Kişiye Özel" veya "Avukat-Müvekkil Gizliliği" altındaki yazışmaların (Privilege) yanlışlıkla karşı tarafa iletilmesi durumunda oluşabilecek hak kayıplarını engellemek için sunduğu kontrol mekanizması, Türk hukukundaki meslek sırrı ve veri güvenliği kurallarıyla tam uyumludur.

Pratik Notlar

  • Özet başlığına "İmza İçin Hazır", "Değişiklik Gerekiyor" veya "Riskli - Onay Alınmalı" gibi net Türkçe statüler eklenmelidir.
  • "Catch" (Tuzak) kısmında, Türk hukukuna özgü "Tahkim Şartı", "Şahsi Kefalet" veya "Yabancı Para Sınırı" gibi kritik maddeler vurgulanmalıdır.
  • Yapılacaklar listesinde (Checklist), varsa "Damga Vergisi Ödemesi" veya "Yönetim Kurulu Kararı Alınması" gibi idari adımlar belirtilmelidir.
# corporate-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Tek tek sözleşmelerden tüm bir şirketin satın alındığı M&A süreçlerine geçelim. Due diligence'tan kapanış kontrol listelerine, kurumsal hukuk avukatlarının yıllık döngülerinde plugin'in rolünü inceliyoruz.

Türkiye Pratiği: M&A avukatları ve şirket genel sekreterlik birimleri için tasarlanmıştır.
Güçlü Yönleri: diligence-issue-extraction ve closing-checklist (kapanış süreçleri).
Dikkat: board-minutes ve written-consent için TTK'daki şekil şartları ve noter onay süreçleri gözetilmelidir.

corporate-legal plugini, şirket içi hukuk müşavirleri (in-house counsel) ve şirketler hukuku alanında çalışan avukatlar için tasarlanmış kapsamlı bir otomasyon setidir. Temel olarak Birleşme ve Devralmalar (M&A), Yönetim Kurulu ve Şirket Sekreterliği süreçleri, halka açık şirket yönetimi ve iştirak yönetimi (entity management) alanlarına odaklanmaktadır. Plugin'in genel yapısı, karmaşık hukuki belgeleri okuyup veri çıkarmak, kapanış (closing) süreçlerini takip etmek ve yönetim kurulu kararlarını taslak haline getirmek üzerine kuruludur.

Türk hukuku perspektifinden bakıldığında, pluginin işleyiş mantığı (veri çıkarma, kontrol listesi oluşturma, entegrasyon takibi) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesindeki işlemlerle büyük ölçüde örtüşmektedir. Ancak, özellikle yönetim kurulu kararlarının şekil şartları, ticaret sicili tescil süreçleri ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındaki veri aktarım kısıtlamaları gibi yerel regülasyonlar nedeniyle bazı modüllerde ciddi adaptasyonlar gerekmektedir. Özellikle "unanimous written consent" (oybirliği ile yazılı karar) gibi kavramların TTK m. 390/4 kapsamındaki "elden dolaştırma" yöntemiyle uyumlandırılması kritik öneme sahiptir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
ai-tool-handoff ✅ Evet Teknoloji odaklı bir QA katmanıdır, hukuki normdan ziyade süreç yönetimidir.
board-minutes ⚠️ Kısmen TTK m. 390 ve 392 uyarınca tutanakların şekli ve tescil gereklilikleri nedeniyle yerelleştirilmelidir.
closing-checklist ✅ Evet TBK ve TTK kapsamındaki hisse devri veya malvarlığı devri kapanış süreçlerine tam uyum sağlar.
cold-start-interview ✅ Evet Tarafsız altyapı; kullanıcının çalışma alanını belirlemek için kullanılır.
customize ✅ Evet Tarafsız altyapı; profil ayarlarını güncellemek için kullanılır.
deal-team-summary ✅ Evet Raporlama katmanıdır; Türk hukukundaki M&A raporlama standartlarına uygundur.
diligence-issue-extraction ✅ Evet TTK ve TBK çerçevesindeki Due Diligence (Durum Tespit) süreçlerinde hukuki risk tespiti için uygundur.
entity-compliance ⚠️ Kısmen ABD eyalet sistemine (DE, CA vb.) dayalıdır; MERSİS ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'ne göre uyarlanmalıdır.
integration-management ✅ Evet Birleşme sonrası entegrasyon süreçleri Türk şirketler hukuku ve iş hukuku genel prensipleriyle uyumludur.
material-contract-schedule ✅ Evet TBK ve TTK kapsamındaki "Önemli Sözleşmeler" listesinin çıkarılması için kullanılabilir.
matter-workspace ✅ Evet Tarafsız altyapı; dosya ve müvekkil bazlı izolasyon sağlar.
tabular-review ✅ Evet Sözleşme inceleme ve veri tablosu oluşturma süreçlerinde genel hukuk prensiplerine uygundur.
written-consent ⚠️ Kısmen TTK m. 390/4 uyarınca "karar defteri" ve "noter tasdiki" gibi şekil şartları nedeniyle adaptasyon şarttır.

/corporate-legal:ai-tool-handoff

Ne Yapıyor?

Bu skill, Luminance veya Kira gibi yüksek hacimli sözleşme inceleme araçlarıyla (AI bulk-review tools) olan iş akışını yönetir. Temel amacı, yüzlerce sözleşmenin otomatik olarak taranması sonucunda elde edilen verilerin, konfigürasyondaki güven seviyesine göre Kalite Kontrol (QA) süreçlerini gerçekleştirmektir. ABD'deki büyük ölçekli M&A işlemlerinde "Change of Control" (Kontrol Değişikliği) veya "Assignment" (Devir) gibi klozların binlerce sözleşme arasından hızlıca bulunması için kullanılır. Skill, bu araçların bulduğu klozların doğruluğunu örnekleme yöntemiyle denetleyerek teknik doğrulama sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill doğrudan bir hukuki norma değil, bir iş akışına dayanmaktadır. Türkiye'deki büyük çaplı Birleşme ve Devralma (M&A) işlemlerinde de artık Luminance gibi araçlar yerli hukuk büroları tarafından kullanılmaktadır. Skill'in yaptığı QA (Kalite Güvencesi) ve yargı katmanı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 205 uyarınca "Sözleşmenin Devri" veya m. 183 uyarınca "Alacağın Devri" kısıtlamalarının tespiti için son derece değerlidir. Türk hukukundaki kısıtlamaların (örneğin, kamu ihaleleri sözleşmelerindeki devir yasakları) bu araçlarla taranması ve ardından bu skill aracılığıyla doğrulanması mümkündür. Herhangi bir kurum onayı gerektirmez, ancak incelenen veriler kişisel veri içeriyorsa 6698 sayılı KVKK hükümlerine uyulmalıdır.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de kullanımı için AI araçlarının Türkçe dil desteği ve Türk hukuku terminolojisine (şerh, temlik, fesih vb.) hakimiyeti kontrol edilmelidir.
  • CLAUDE.md profilinde "Tool in use" kısmına Türkiye'de yaygın kullanılan araçlar eklenmelidir.
  • Avukatlar için: Otomatik inceleme sonuçlarının nihai bir hukuki görüş olmadığına dair standart şerh mutlaka eklenmelidir.

## /corporate-legal:board-minutes

Ne Yapıyor?

Takvim etkinliklerinden veya gündem maddelerinden yola çıkarak yönetim kurulu veya komite toplantı tutanaklarını taslak haline getirir. Katılımcıları, karar nisaplarını (quorum), tartışılan konuları ve alınan kararları (resolutions) belgeler; ayrıca toplantı yerine geçen "yazılı rıza" (written consent) belgelerini hazırlayarak kullanıcının şirket tarzına (house format) uygun hale getirir. ABD hukukunda Delaware Genel Şirketler Kanunu (DGCL) gibi eyalet yasalarındaki usullere dayanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda anonim şirket yönetim kurulu toplantıları 6102 sayılı TTK m. 390, 391 ve 392 maddelerinde düzenlenmiştir. TTK m. 390 uyarınca kararların geçerliliği, toplantı ve karar nisaplarına uyulmasına ve kararların bir tutanağa bağlanarak imzalanmasına bağlıdır. ABD'deki "narrative minutes" (anlatımlı tutanak) tarzı Türkiye'de daha çok "karar metni" şeklinde, daha kısa ve öz yazılmaktadır. Ayrıca Türkiye'de bazı kararların (örneğin imza sirküleri değişimi, adres değişikliği vb.) Ticaret Sicili'nde tescili için noter onaylı veya güvenli elektronik imzalı olması gerekir. Skill'in ürettiği taslaklar TTK'daki "toplantı başkanlığı" ve "katılanların listesi" formatına göre yerelleştirilmelidir.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde "resolution language" kısmına TTK terminolojisine uygun (örn: "oybirliği ile karar verilmiştir", "tevsik edilmiştir") ifadeler eklenmelidir.
  • Türkiye'de yaygınlaşan "Elektronik Yönetim Kurulu Sistemi" (EYKS) ile entegrasyon düşünülmelidir.
  • Karar defteri (TTK m. 64) kayıt süreci hatırlatılmalıdır.

## /corporate-legal:closing-checklist

Ne Yapıyor?

Bir işlemin tamamlanması (kapanış) için gerekli olan tüm şartları (Conditions Precedent - Ön Şartlar), teslim edilecek belgeleri (Closing Deliverables) ve taahhütleri takip eder. Satın alma sözleşmesinden (PA) bu maddeleri otomatik olarak çeker, durum tespiti bulgularından (diligence findings) beslenerek listeyi dinamik olarak günceller ve süreçteki ilerlemeyi (at-risk, on-track) raporlar. ABD'deki M&A pratiklerindeki "HSR waiting period" (Antitröst) veya "Good Standing Certificate" (İyi Hal Belgesi) gibi unsurlara dayanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda pay devri veya malvarlığı devri işlemlerinde de kapanış süreci benzer bir mantıkla yürür. ABD'deki "HSR" (Hart-Scott-Rodino) bildiriminin Türkiye'deki karşılığı, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun uyarınca Rekabet Kurumu'na yapılacak bildirimdir. "Good Standing Certificate" karşılığı ise ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden alınan "Sicil Tasdiknamesi"dir. TBK m. 202 uyarınca ticari işletme devirlerinde borçların üstlenilmesi ve bildirim şartları bu kontrol listesine eklenebilir. Skill, Türk hukukundaki "pay defterine kayıt", "pay senedi cirosu" veya "tescil ve ilan" gibi kapanış adımlarını takip etmek için mükemmel bir araçtır.

Pratik Notlar

  • Türkiye'ye özgü kapanış adımları (örn: Damga Vergisi ödemesi, noter onaylı pay devri sözleşmesi) CLAUDE.md profiline eklenmelidir.
  • Rekabet Kurumu onay süreçleri ve BDDK/EPDK gibi sektörel izinlerin süreleri "critical path" (kritik yol) analizine dahil edilmelidir.

## /corporate-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Kullanıcının çalışma alanını, rolünü ve şirket profilini belirlemek için yapılan ilk kurulum mülakatıdır. Hangi modüllerin (M&A, Yönetim Kurulu, İştirakler vb.) aktif olacağını belirler, --check-integrations modu ile mevcut entegrasyonları denetler ve kullanıcının geçmişteki karar metni örneklerinden (seed documents) şirketin yazım tarzını öğrenir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill tamamen operasyonel bir altyapı bileşenidir. Türk hukukçuları da kendi uzmanlık alanlarına göre (örn: sadece M&A yapan bir avukat veya tüm holding süreçlerini yöneten bir hukuk müşaviri) profillerini bu mülakatla özelleştirebilirler. ABD'deki "jurisdiction" (yargı yetkisi) sorusu Türkiye için "ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü" veya "faaliyet gösterilen iller" şeklinde yanıtlanabilir.

Pratik Notlar

  • "Practice setting" kısmına "Hukuk Müşavirliği" veya "Hukuk Bürosu" seçenekleri netleştirilmelidir.
  • Türkiye Barolar Birliği'nin reklam yasağı ve etik kuralları gereği, "Non-lawyer without attorney access" (Avukat olmayan kullanıcı) seçeneği için Türkiye'ye özgü uyarılar eklenmelidir.

## /corporate-legal:diligence-issue-extraction

Ne Yapıyor?

Veri odasındaki (VDR) belgeleri okuyarak hukuki riskleri (red flag) tespit eder. Önemlilik eşiklerine (materiality thresholds) göre sözleşmeleri tarar ve "severity" (şiddet) seviyelerine göre raporlar. ABD'deki "Successor Liability" (Halefiyet Sorumluluğu) veya "IP Ownership" (Fikri Mülkiyet Sahipliği) gibi standart risk kategorilerine odaklanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda da Due Diligence (Hukuki İnceleme) süreci benzer standartlarda yürütülür. Skill'in taradığı risk kategorileri Türkiye'deki mevzuatla doğrudan örtüşür:

  • Sözleşmeler: TBK m. 205 (Sözleşmenin Devri).
  • Fikri Mülkiyet: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK).
  • İş Hukuku: 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca kıdem tazminatı yükümlülükleri ve iş sözleşmesi devirleri.
  • Dava: 6100 sayılı HMK uyarınca derdest davalar. Skill'in "successor liability" (halefiyet sorumluluğu) analizi, TBK m. 202 (Ticari İşletme Devri) çerçevesinde borçlardan sorumluluk analizi için doğrudan kullanılabilir.

Pratik Notlar

  • Türkiye'deki incelemelerde "Damga Vergisi" ödenip ödenmediği ve "İş Sağlığı ve Güvenliği" (İSG) uyumu gibi kategoriler mutlaka eklenmelidir.
  • KVKK uyumu, Türkiye'deki Due Diligence süreçlerinin en kritik parçası haline gelmiştir; bu kategoriye ağırlık verilmelidir.

## /corporate-legal:entity-compliance

Ne Yapıyor?

Şirket iştiraklerinin yasal bildirim sürelerini (annual reports, franchise taxes vb.) takip eder. ABD'deki eyalet bazlı bildirimlere (örn: Delaware Corporation vergisi Mart'ta, LLC vergisi Haziran'da) dayanır. Bir uyum takvimi oluşturur ve geciken bildirimleri bayraklar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de şirketler tek bir merkezi sicil sistemi olan MERSİS'e ve ticaret sicili müdürlüklerine bağlıdır. ABD'deki eyalet sistemi (Delaware vs. California) Türkiye'de yoktur, ancak Türkiye'de şirketlerin bağlı olduğu farklı kurumlar (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, BDDK, SPK vb.) ve sektörel bildirim yükümlülükleri vardır. TTK uyarınca her yıl yapılması gereken "Olağan Genel Kurul" toplantıları (TTK m. 409), "Yıllık Faaliyet Raporu" (TTK m. 514) ve "Bağımsız Denetçi Seçimi" (TTK m. 397) gibi süreçler bu skill'in Türkiye versiyonuna entegre edilmelidir. Ayrıca Vergi Usul Kanunu uyarınca yapılan mali bildirimlerle karıştırılmamalıdır.

Pratik Notlar

  • "Jurisdiction" yerine "Ticaret Sicil Müdürlüğü" bazlı takip yapılmalıdır.
  • Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketler için "Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu" uyarınca E-TUYS sistemi üzerinden yapılan bildirimler takvime eklenmelidir.

## /corporate-legal:integration-management

Ne Yapıyor?

Birleşme sonrası (post-closing) hukuki entegrasyonu yönetir. Unvan değişiklikleri, imza sirküleri güncellemeleri, sözleşme temlikleri (assignment) ve iştiraklerin rasyonalizasyonu gibi süreçleri takip eder ve periyodik olarak haftalık durum raporları (weekly status reports) üretir. Satın alma sözleşmesindeki (PA) kapanış sonrası taahhütleri (post-closing covenants) baz alır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'deki şirket evliliklerinde en çok ihmal edilen kısım entegrasyondur. Bu skill, TTK uyarınca gerçekleştirilen birleşme (TTK m. 136) veya tür değiştirme süreçlerinden sonraki idari adımları takip etmek için idealdir. TBK m. 205 uyarınca sözleşmelerin yeni unvana geçirilmesi veya m. 183 uyarınca alacakların temliki süreçleri bu modülde yönetilebilir. Ayrıca iştiraklerin tasfiyesi (TTK m. 533) veya birleştirilmesi gibi "entity rationalization" kararları Türk hukukundaki prosedürlere uygundur.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de unvan değişikliği sonrası tüm kamu kurumlarına (SGK, Vergi Dairesi, Belediye vb.) yapılması gereken bildirimler Day 30/90 planına eklenmelidir.
  • Marka ve patentlerin yeni unvana devri için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) süreçleri eklenmelidir.

## /corporate-legal:material-contract-schedule

Ne Yapıyor?

Satın alma sözleşmelerindeki (PA) "Önemli Sözleşmeler" (Material Contracts) beyanını desteklemek için veri odasındaki bulgulardan bir liste (disclosure schedule) oluşturur. Hangi sözleşmenin neden "material" (önemli) olduğunu gerekçelendirir ve kapanış için onay gerekip gerekmediğini bayraklar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, Türk M&A pratiğinde kullanılan "Beyan ve Tekeffüller" (Representations and Warranties) bölümünün ayrılmaz bir parçası olan "Ekler" (Schedules) listesini oluşturur. TBK m. 219 ve devamındaki "Ayıba Karşı Sorumluluk" hükümleri çerçevesinde, satıcının sözleşmeleri tam ve doğru ifşa etmesi sorumluluğu açısından bu liste kritiktir. Skill'in "dollar-value threshold" (parasal eşik) veya "change-of-control" gibi kriterleri, Türk şirketlerinin finansman sözleşmelerindeki (kredi sözleşmeleri vb.) kısıtlamaların tespiti için de kullanılabilir.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de kamu ihaleleriyle ilgili sözleşmeler ve imtiyaz sözleşmeleri "Material Contract" tanımına mutlaka dahil edilmelidir.
  • "Related-party agreements" (İlişkili taraf işlemleri) kategorisi; TTK m. 358 (pay sahiplerinin şirkete borçlanma yasağı), m. 393 (müzakereye katılma yasağı), m. 395 (yönetim kurulu üyelerinin ve yakınlarının şirketle işlem yapma / şirkete borçlanma yasağı) ve m. 396 (rekabet yasağı) ile SPK'nın "Önemli Nitelikteki İşlemler ve Ayrılma Hakkı Tebliği" (II-23.3) ışığında incelenmelidir. "İlişkili taraf" tanımı için TFRS/UMS 24 ve SPK'nın İlişkili Taraf İşlemleri düzenlemeleri de esas alınır.

## /corporate-legal:written-consent

Ne Yapıyor?

Yönetim kurulu toplantısı yapmadan, üyelerin elden dolaştırma yoluyla karar almasını sağlayan "Unanimous Written Consent" (Oybirliği ile Yazılı Karar) belgelerini hazırlar. Emsal kararlar deposunda arama yapma (precedent search) ve bildirim gerekliliklerini (notice requirements) yönetme özelliklerine sahiptir. ABD eyalet kanunlarındaki (DGCL 141(f)) usullere dayanır. Signatory (imzacı) takibi yapar ve önemli kararlar için "avukat incelemesi" uyarısı verir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda bu usul TTK m. 390/4'te düzenlenmiştir. Maddeye göre, "üyelerden hiçbiri toplantı yapılması talebinde bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu kararları, üyelerin tamamının yazılı onayının alınması suretiyle de verilebilir." Ancak skill'in ABD formatındaki "WHEREAS" (Başlangıç/Recital) bölümleri Türk kararlarında genellikle "Gündem" veya "Karar Metni" içine yedirilir. Ayrıca en kritik fark; Türkiye'de kararların geçerliliği için "Karar Defteri"ne yapıştırılması ve noter tasdiki gerekliliğidir. "Electronic signatures" (Elektronik imza) kullanımı Türkiye'de 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca geçerlidir ancak sicil işlemleri için güvenli e-imza şarttır.

Pratik Notlar

  • Taslaklara mutlaka "TTK m. 390/4 uyarınca elden dolaştırma usulüyle alınmıştır" şerhi eklenmelidir.
  • Kararın altına "Karar Defteri Sayfa No" ve "Noter Tasdik Bilgisi" için alanlar açılmalıdır.
  • Önemli kararlarda (M&A, büyük kredi vb.) noter huzurunda imza atılmayacaksa, imzaların doğrulanması süreci (örn: imza beyannamesi ile kontrol) hatırlatılmalıdır.

## /corporate-legal:matter-workspace · /corporate-legal:tabular-review · /corporate-legal:customize · /corporate-legal:deal-team-summary

Ne Yapıyor?

Bu skill'ler plugin'in operasyonel altyapısını ve raporlama yeteneklerini oluşturur.

  • matter-workspace: Dosyaları müvekkil/iş bazlı izole eder.
  • Tabular-review: Sözleşme verilerini Excel/Tablo formatına döker.
  • Customize: Kullanıcının risk iştahını ayarlar.
  • Deal-team-summary: Bulguları yönetici seviyesine özetler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Türkiye için Tarafsız Altyapı)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu modüller doğrudan bir kanun hükmüne dayanmaz, tamamen hukuki çalışma verimliliğini artıran araçlardır. "matter-workspace", Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Avukatlık Kanunu uyarınca "Sır Saklama Yükümlülüğü"nün ( confidentiality) teknik olarak sağlanmasına yardımcı olur. "Tabular-review" ise Türk avukatlarının M&A süreçlerinde hazırladığı "Diligence Grid" (İnceleme Matrisi) formatıyla tam uyumludur. Raporlama dilleri Türkçe'ye çevrildiği sürece herhangi bir uygulanabilirlik engeli yoktur.

Pratik Notlar

  • "Tabular-review" modülünde Excel çıktısı üretilirken "Formula Injection" koruması, güvenli veri paylaşımı için Türkiye'deki siber güvenlik standartlarıyla uyumludur.
  • Müvekkil bazlı izolasyon (çalışma alanı), KVKK'daki "veri minimizasyonu" ve "erişim kısıtlaması" prensiplerine katkı sağlar.

## /corporate-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

matter-workspace, hukukçuların farklı müvekkil ve iş (matter) dosyaları arasında bağlam (context) karışıklığı yaşamadan çalışmasını sağlayan bir altyapı yönetim skill'idir. Skill üzerinden yeni bir çalışma alanı açılabilir (new), mevcut alanlar listelenebilir (list), alanlar arasında geçiş yapılabilir (switch), aktif dosya bağlantısı kesilebilir (none / detach) veya tamamlanan işler arşive kaldırılabilir (close). ABD hukuk pratiğinde özellikle "Ethical Walls" (etik duvarlar) ve çıkar çatışması (conflict of interest) yönetimi prensiplerine dayanır; zira bir müvekkilin gizli bilgilerinin başka bir müvekkilin dosyasında kullanılmaması yasal bir zorunluluktur. Çıktı olarak, ilgili işe özel matter.md, history.md ve notes.md dosyalarını içeren yapılandırılmış bir klasör hiyerarşisi oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill doğrudan bir hukuk normuna değil, avukatlık meslek etiği ve veri güvenliği gerekliliklerine hizmet eden teknik bir mimaridir.
  • 1136 sayılı Avukatlık Kanunu madde 36'da düzenlenen "Sır Saklama Yükümlülüğü" ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları uyarınca, avukatın müvekkillerine ait bilgileri birbirinden ayrı tutması ve gizliliği koruması esastır.
  • Ayrıca 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, veri sorumlusu olan hukuk bürolarının "veri minimizasyonu" ve "erişim kısıtlaması" prensipleri gereği, her bir müvekkil dosyasını izole bir şekilde yönetmesi teknik bir gerekliliktir.
  • Skill, bu yasal ve etik yükümlülüklerin dijital ortamda hatasız uygulanmasını sağlayan bir izolasyon katmanı sunar.

Pratik Notlar

  • matter.md içerisindeki "Confidentiality level" (Gizlilik seviyesi) kısmına KVKK uyumluluk etiketleri eklenmelidir.
  • Arşivleme süreci için Türk hukukundaki zamanaşımı ve saklama süreleri (genellikle 5-10 yıl) göz önünde bulundurularak CLAUDE.md içerisinde not düşülmelidir.

/corporate-legal:tabular-review

Ne Yapıyor?

Tabular-review, çok sayıdaki belgenin (sözleşmeler, tapular, yönetim kurulu kararları vb.) belirli veri noktaları üzerinden sistematik olarak incelenmesini ve bir tabloya (Excel, Google Sheets veya CSV) dökülmesini sağlar. Temel işlevi, incelenen belgelerden yapılandırılmış veri tabloları oluşturmak ve her bir veriyi belgedeki orijinal kaynak metinle (citation) doğrudan ilişkilendirmektir. Özellikle M&A (Birleşme ve Devralma) süreçlerindeki "Due Diligence" (Hukuki Durum Tespit) çalışmaları için tasarlanmıştır. ABD hukuk pratiğinde, özellikle halka açık şirketlerin birleşmelerinde veya büyük ölçekli finansman turlarında "Review Grid" oluşturma standardına dayanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 369 uyarınca anonim şirket yönetim kurulu üyeleri "özen ve bağlılık yükümlülüğü" altındadır. Şirket alımlarında (M&A) yapılacak kapsamlı bir hukuki durum tespiti, bu özen borcunun ifası için kritiktir.
  • Özellikle TTK madde 202 (Hâkimiyetin hukuka aykırı kullanılması) ve madde 134-194 (Şirketlerin birleşme, bölünme ve tür değiştirmesi) kapsamındaki işlemlerde, sözleşmelerdeki "kontrol değişikliği" (change of control) veya "rekabet yasağı" hükümlerinin tespiti hayati önem taşır.
  • Borçlar Kanunu (TBK) madde 19 (Sözleşmelerin yorumu) ve madde 26-27 (Sözleşme özgürlüğü ve sınırları) çerçevesinde, sözleşme portföyünün risk analizi bu skill ile standart hale getirilebilir.

Pratik Notlar

  • references/ma-diligence şablonu Türk hukuku kavramlarına (Örn: "Tacir", "Ticaret Sicili", "İmza Sirküleri") göre yerelleştirilmelidir.
  • Para birimi (Currency) tipinde TRY (Türk Lirası) önceliklendirilmelidir.

/corporate-legal:customize

Ne Yapıyor?

Customize, kullanıcının "Cold Start Interview" (ilk kurulum görüşmesi) sırasında belirlediği kurumsal profil ayarlarını, tüm süreci baştan başlatmadan güncellemesine olanak tanıyan bir management skill'idir. Hukukçunun risk iştahını (muhafazakar/agresif), önemlilik eşiklerini (materiality thresholds), iletişim kurulacak kişileri, aktif modülleri (M&A, Yönetim Kurulu, Halka Açık Şirket vb.) ve çıktı formatlarını tek bir komutla değiştirmesini sağlar. ABD kurumsal hukuk departmanlarında "Uygulama rehberi" (uygulama kılavuzu) yönetimi anlayışına dayanır. Yapılan değişiklikler CLAUDE.md ve company-profile.md dosyalarına anında işlenerek, ajanın daha sonraki tüm analizlerinde (örneğin bir sözleşme incelemesinde hangi tutarın "önemli" kabul edileceği) yeni parametreleri kullanmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill, hukuki bir çıkarımdan ziyade kullanıcı tercihlerini ve iş akışı parametrelerini yöneten bir "ayarlar paneli" niteliğindedir.
  • Türk hukuk pratiğinde, şirketlerin iç yönergeleri (TTK madde 367 uyarınca düzenlenen iç yönergeler gibi) veya hukuk müşavirliklerinin çalışma prensipleri zamanla değişebilir.
  • Örneğin, şirketin risk yönetim politikası değiştiğinde veya imza yetkilileri güncellendiğinde, bu değişikliğin dijital asistana bildirilmesi gerekir.
  • Skill, kurumsal uyum (compliance) ve iç denetim süreçlerinde kullanılan eşik değerlerin (örneğin harcama yetki limitleri) güncel tutulmasını sağlayarak hukuki risklerin yanlış değerlendirilmesini önler.

Pratik Notlar

  • "Risk posture" (Risk duruşu) seçenekleri Türk şirketlerinin muhafazakar yönetim geleneğine uygun tanımlarla açıklanmalıdır.
  • "Materiality thresholds" (Önemlilik eşikleri) için Türk Lirası cinsinden kademeler eklenmelidir.

/corporate-legal:deal-team-summary

Ne Yapıyor?

Deal-team-summary, karmaşık ve hacimli hukuki inceleme (due diligence) bulgularını dinleyici seviyesine göre (Yönetim Kurulu için executive summary, çalışma ekibi için working summary) özetleyen bir raporlama skill'idir. Teknik detayların içinde boğulmadan; "ne bulundu?", "neden önemli?" ve "ne karar verilmeli?" sorularına yanıt veren hiyerarşik bir özet sunar. Skill'in temel mantığı; "deal lead 200 bulguyu okumaz, materyal olanı, son brifingden bu yana değişeni ve karar gerektireni okur" prensibiyle bulguları doğru zoom seviyesine sıkıştırmaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • TTK madde 375 uyarınca yönetim kurulunun "devredilemez görev ve yetkileri" arasında şirketin üst düzey yönetimi ve talimat verilmesi yer alır. Bu kararların sağlıklı verilebilmesi için hukuki risklerin özetlenmiş raporlara (Summary Report) dönüştürülmesi şarttır.
  • Avukatlık Kanunu madde 2 uyarınca avukatın görevi, hukuki meselelerde "aydınlatıcı bilgi" vermektir.
  • Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları madde 44'teki raporlama yükümlülüğü ile örtüşür.
  • Rapor başlığındaki gizlilik uyarısı, Avukatlık Kanunu madde 36 (Sır saklama) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 249 (Meslek sırrı nedeniyle tanıklıktan çekinme) kapsamındaki korumanın altını çizer.

Pratik Notlar

  • "Executive Summary" başlığı "Yönetici Özeti" veya "İcra Özeti" olarak Türkçeleştirilmelidir.
  • Raporun en başına "Hukuki Görüş ve Sır Saklama Yükümlülüğü Hakkında Uyarı" metni sabitlenmelidir.

employment-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Şirketin satılmasından şirket içi çalışan ilişkilerine. ABD'nin federal-eyalet kompleks yapısı için tasarlanan iş hukuku skill'leri, Türkiye'nin emredici 4857 İş Kanunu çerçevesiyle nasıl uzlaşır?

Türkiye Pratiği: İK avukatları ve kurumsal hukuk departmanlarının iş hukuku birimleri için uygundur.
Güçlü Yönleri: termination-review (risk analizi) ve worker-classification (muvazaa tespiti).
Dikkat: İzin türleri, fazla mesai hesaplamaları ve disiplin prosedürleri 4857 sayılı İş Kanunu'na göre güncellenmelidir.

Bu analiz, ABD merkezli employment-legal plugin'inin Türk İş Hukuku (4857 sayılı İş Kanunu), Türk Borçlar Kanunu (TBK), Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. Plugin'in temel yapısı, eyalet bazlı (jurisdictional) bir hukuk sistemi üzerine kurulmuş olsa da, Türkiye'nin merkezi hukuk sistemi ve güçlü işçi koruma normları göz önüne alındığında, modüllerin çoğu önemli adaptasyonlarla kullanılabilir durumdadır.

Plugin genel olarak işe alım, işten çıkarma, iç soruşturmalar, izin takibi ve uluslararası genişleme gibi kritik süreçleri kapsamaktadır. Türkiye'de iş güvencesi (reinstatement) ve kıdem tazminatı gibi ABD hukukunda genel olarak karşılığı bulunmayan ancak Türk hukukunun temel taşlarını oluşturan kavramların sisteme entegre edilmesi, plugin'in Türkiye'deki hukuk departmanları ve avukatlar için değerini maksimize edecektir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
cold-start-interview ⚪ Tarafsız Altyapı Sistem kurulumu için gerekli teknik altyapı.
customize ⚪ Tarafsız Altyapı Profil ayarlarının güncellenmesi için altyapı.
expansion-kickoff ✅ Evet Uluslararası operasyonlar için stratejik planlama aracı.
expansion-update ⚪ Tarafsız Altyapı Proje takip mekanizması.
el kitabı-updates ⚠️ Kısmen Türkiye'deki "İç Yönetmelik" ve "Şirket Politikaları" için kullanılabilir.
hiring-review ✅ Evet Teklif mektubu ve rekabet yasağı analizi için kritiktir.
internal-investigation ✅ Evet Disiplin süreçleri ve savunma alımı öncesi hazırlık için uygun.
international-expansion ✅ Evet Yurt dışına açılan Türk firmaları için yol haritası sunar.
investigation-add ⚪ Tarafsız Altyapı Veri girişi ve kanıt yönetimi altyapısı.
investigation-memo ✅ Evet Avukatlık Kanunu m. 36 kapsamında gizlilik içeren raporlama.
investigation-open ⚪ Tarafsız Altyapı Soruşturma dosyası açma süreci.
investigation-query ⚪ Tarafsız Altyapı Dosya içi sorgulama mekanizması.
investigation-summary ✅ Evet Yönetim raporlaması için gerekli filtreleme sağlar.
leave-tracker ⚠️ Kısmen Türkiye'deki izin türlerine (Yıllık, Doğum, Mazeret) göre ayarlanmalıdır.
log-leave ⚠️ Kısmen İzin veri girişi; yasal süreler Türkiye'ye göre güncellenmelidir.
matter-workspace ⚪ Tarafsız Altyapı Dosya bazlı çalışma alanları yönetimi.
policy-drafting ✅ Evet KVKK, İSG ve etik politikaların oluşturulmasında yardımcıdır.
termination-review ✅ Evet (Kritik) İş akdi feshi öncesi risk analizi için hayati öneme sahiptir.
wage-hour-qa ✅ Evet Fazla mesai ve ücret hesaplama karmaşıklığını yönetir.
worker-classification ✅ Evet İşçi-Bağımsız Çalışan (Muvazaa) ayrımı için kritiktir.

/employment-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, plugin'in ilk kurulumu sırasında hukuk departmanı yapısını, faaliyet bölgelerini, risk iştahını ve onay süreçlerini haritalandırır. Bilgiler el kitabı (el kitabı) ve fesih memorandumu (termination memos) gibi ana belgelerden öğrenilerek ABD hukukundaki eyalet bazlı farklılıkları anlamak üzerine kurgulanmıştır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TÜRKİYE İÇİN TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Doğrudan bir hukuk normuna dayanmaz, ancak Türkiye'de kullanıldığında "Eyaletler" yerine "Sektörel Düzenlemeler" (örn. Bankacılık, Deniz İş, Basın İş) veya "Şube Lokasyonları" (bölge müdürlükleri bazlı farklı iç uygulamalar varsa) girilebilir. Türkiye merkezi bir hukuk sistemine sahip olduğu için eyalet bazlı ayrım yerine, şirketin tabi olduğu özel kanunlar (örn. 854 sayılı Deniz İş Kanunu veya 5953 sayılı Basın İş Kanunu) üzerinden bir footprint oluşturulması daha mantıklıdır.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde "jurisdictions" kısmına "Turkey" yazılmalı, ancak varsa yurt dışı iştirakler de belirtilmelidir.
  • Kullanıcı rolü olarak "Avukat" seçilirse, çıktıların "Avukatlık Kanunu" çerçevesinde gizlilik şerhleriyle oluşturulması sağlanır.

/employment-legal:hiring-review

Ne Yapıyor?

İşe alım öncesinde teklif mektuplarını ve kısıtlayıcı hükümleri inceler. Kurallar her incelemede özel olarak araştırılır ve sistemde saklanmaz (researched per hire, not stored). ABD'deki 'At-will' kavramını, rekabet yasağının geçerliliğini ve eyalet bazlı ücret şeffaflığı yasalarını kontrol eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • At-will İstisnası: ABD'deki "At-will employment" kavramının Türkiye'de karşılığı yoktur. Türkiye'de iş ilişkisi "Süreli Fesih" (İş K. m. 17) veya "Haklı Nedenle Fesih" (İş K. m. 24-25) esasına dayanır. Skill'in bu ayrımı vurgulaması Türkiye için hayati bir uyarıdır.
  • Rekabet Yasağı: ABD eyalet yasaları (örn. Kaliforniya'daki yasaklar) yerine Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 444-447 hükümleri uygulanmalıdır. Türkiye'de rekabet yasağının geçerli olması için; yazılı olması, işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye atmaması, süre (en fazla 2 yıl), yer ve konu bakımından sınırlandırılmış olması gerekir.
  • Ücret Şeffaflığı: Türkiye'de henüz ABD'deki gibi (örn. NYC/Colorado) yasal bir ücret şeffaflığı zorunluluğu yoktur, ancak KVKK ve eşit davranma ilkesi (İş K. m. 5) çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Pratik Notlar

  • Teklif mektuplarına "At-will" ibaresi kesinlikle eklenmemeli, bunun yerine deneme süresi (en fazla 2 ay, toplu iş sözleşmesiyle 4 ay) ve bildirim süreleri belirtilmelidir.
  • Rekabet yasağı analizinde TBK m. 444 kriterleri otomatik kontrol listesine eklenmelidir.

/employment-legal:termination-review

Ne Yapıyor?

İş akdi feshi öncesinde yüksek riskli durumları (şikayet geçmişi, korunan izinler, ihbarcılık) tarar. Eyalet bazlı kuralların her işlemde güncel olarak araştırıldığı ve sistemde saklanmadığı (researched per review, not stored) bir yapı ile kıdem tazminatı, ihbar süresi ve son ödeme kurallarını kontrol eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Yüksek Kritiklik)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • İş Güvencesi (Reinstatement): Türkiye'de 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde 6 aydan fazla kıdemi olan işçiler "iş güvencesi" kapsamındadır. Fesih için "Geçerli Neden" (İş K. m. 18) gerekir. ABD'de genellikle bulunmayan bu kavram, skill'in Türkiye profilinde ana kontrol noktası olmalıdır.
  • Tazminat Hesaplama: ABD'deki isteğe bağlı "Severance" yerine Türkiye'de yasal "Kıdem Tazminatı" (1475 s. Kanun m. 14) ve "İhbar Tazminatı" (İş K. m. 17) zorunluluğu vardır.
  • Savunma Hakkı: İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili fesihlerde, fesihten önce savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur (İş K. m. 19/2). Skill'in bu adımı atlamaması gerekir.

Pratik Notlar

  • "High-risk flags" kısmına "Savunma alınmadı", "İşe iade riski", "Kıdem tazminatı tavanı" gibi Türkiye'ye özgü başlıklar eklenmelidir.
  • Son ödeme (final pay) süresi Türkiye'de kural olarak fesih anıdır; ancak uygulamada ücret ödeme günü beklenebilse de riskler belirtilmelidir.

/employment-legal:internal-investigation

Ne Yapıyor?

İş yerindeki suiistimal, taciz veya usulsüzlük iddialarını yönetmek için bir çerçeve sunar. Delil toplama, görüşme notları ve imtiyazlı (privileged) raporlama süreçlerini kapsar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Avukatlık Sırrı ve Gizlilik: ABD'deki "Attorney-Client Privilege" kavramının Türkiye'deki karşılığı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 ve m. 54'te düzenlenen "Sır Saklama Yükümlülüğü"dür. Skill'in çıktıları bu koruma altına alınabilir.
  • KVKK Uyumu: Soruşturma sırasında işçinin e-postalarının veya kişisel verilerinin incelenmesi, 6698 sayılı KVKK ve Anayasa Mahkemesi'nin güncel kararları (örn. şeffaflık ve bilgilendirme şartı) ışığında yapılmalıdır.
  • Disiplin Prosedürü: Türkiye'de toplu iş sözleşmeleri veya iç yönetmelikler uyarınca "Disiplin Kurulu" süreçleri işletilmesi gerekebilir.

Pratik Notlar

  • Soruşturma raporlarında "Avukat Sırrı - Gizlidir" şerhi kullanılmalıdır.
  • Veri toplama aşamasında işçiye önceden yapılmış olan "BT Kaynakları Kullanım Bildirimi"nin varlığı sorgulanmalıdır.

/employment-legal:leave-tracker · /employment-legal:log-leave

Ne Yapıyor?

İşçilerin yasal izin haklarını ve geri dönüş tarihlerini takip eder. ABD'deki FMLA (Aile ve Tıbbi İzin Kanunu) gibi federal yasaların sürelerini baz alır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • İzin Türleri: FMLA yerine Türkiye'de İş Kanunu m. 53 (Yıllık Ücretli İzin), m. 74 (Analık İzni) ve Ek Madde 2 (Mazeret İzni - Babalık, ölüm, evlilik) kuralları geçerlidir.
  • Süreler: Türkiye'de yıllık izin kıdeme bağlıdır (1-5 yıl arası 14 gün, 5-15 yıl arası 20 gün, 15+ yıl 26 gün). Analık izni 16 haftadır. Bu süreler ABD sisteminden tamamen farklıdır.
  • Ücretsiz İzin: Türkiye'de ücretsiz izin kural olarak tarafların karşılıklı mutabakatı (İş K. m. 22 uyarınca çalışma koşullarında değişiklik) ile mümkündür.

Pratik Notlar

  • İzin takip matrisi Türkiye'deki kıdem bazlı gün sayılarına göre yeniden programlanmalıdır.
  • Raporlu (hastalık) sürelerinde SGK iş göremezlik ödeneği süreçleri göz önüne alınmalıdır.

/employment-legal:worker-classification

Ne Yapıyor?

Bir çalışanın 'İşçi' mi yoksa 'Bağımsız Yüklenici' mi olduğunu analiz ederek yanlış sınıflandırma risklerini belirler. Bu skill sadece geleceğe yönelik (prospective) planlamalar içindir ve mevcut durum denetimi için değildir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Yüksek Kritiklik)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bağımlılık İlişkisi: Türkiye'de bir ilişkinin "İş Sözleşmesi" sayılması için en temel kriter "Bağımlılık"tır (TBK m. 393). Skill'in kontrol ettiği "Control, Economics, Equipment" testleri Türkiye'deki Yargıtay içtihatlarıyla (kişisel bağımlılık, ekonomik bağımlılık) büyük ölçüde örtüşmektedir.
  • Muvazaa Riski: Türkiye'de asıl işin bir kısmının contractor'lara verilmesi (alt işverenlik), İş Kanunu m. 2 uyarınca "Muvazaa" (collusion/danışıklı işlem) riskini doğurur. Yanlış sınıflandırma durumunda SGK primleri, vergi cezaları ve işçilik alacakları geriye dönük olarak doğar.

Pratik Notlar

  • Analiz sonunda "Muvazaa Riski: Yüksek" uyarısı eklenmeli ve 4857 s. Kanun m. 2/7 hatırlatılmalıdır.
  • Şahıs şirketi üzerinden fatura kesilmesi Türkiye'de tek başına "bağımsızlık" kanıtı sayılmamaktadır.

/employment-legal:handbook-updates · /employment-legal:policy-drafting

Ne Yapıyor?

Şirket içi el kitaplarını ve politikalarını oluşturur, günceller.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • İç Yönetmelik: Türkiye'de "Employee El kitabı" kavramı hukuken "İç Yönetmelik" veya "Disiplin Yönetmeliği" olarak adlandırılır. İş Kanunu'nda açıkça düzenlenmese de, çalışma koşulu haline gemesi için işçiye tebliğ edilmesi şarttır.
  • Zorunlu Politikalar: KVKK uyarınca "Çalışan Aydınlatma Metni" ve "Çalışan Verileri İşleme Politikası", İSG uyarınca "İş Sağlığı ve Güvenliği İç Yönetmeliği" Türkiye'de zorunludur.

Pratik Notlar

  • Politika taslaklarında "Bu bir iş sözleşmesi değildir" ibaresi yerine "İş sözleşmesinin eki niteliğindedir" veya "Çalışma koşullarını düzenleyen iç genelgedir" ifadeleri tercih edilmelidir.
  • Her güncellemenin işçilere yazılı veya imza karşılığı (veya KEP/e-imza ile) duyurulması gerektiği uyarısı eklenmelidir.

/employment-legal:expansion-kickoff · /employment-legal:international-expansion

Ne Yapıyor?

Yeni bir ülkede işe alım yaparken "EOR (Employer of Record - Kayıtlı İşveren)" modeli mi yoksa "Entity (Yerel Şirket Kurulumu)" modeli mi seçilmeli, bunun analizini yapar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türkiye'ye Gelenler İçin: Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki "İşgücü Temini" sınırlamalarını (İş K. m. 7 - Geçici İş İlişkisi) anlaması gerekir. Türkiye'de EOR/bordrolama modeli ABD'deki gibi serbest değildir: 4857 sayılı İş Kanunu m. 7 uyarınca "Geçici İş İlişkisi" yalnızca Özel İstihdam Büroları (ÖİB) aracılığıyla ve sınırlı hallerde (doğum izni, mevsimlik iş, holding içi devir vb.) kurulabilir. Sürekli bir pozisyon için ÖİB lisansı olmayan üçüncü bir şirket üzerinden EOR yapmak doğrudan muvazaa riski (İş K. m. 2/7) doğurur ve işçi gerçek işverene karşı doğrudan dava açabilir.
  • Türkiye'den Gidenler İçin: Türk şirketlerinin Avrupa veya ABD'ye açılırken vergi (Permanent Establishment / Daimi Temsilci) risklerini değerlendirmesi için mükemmel bir araçtır.

Pratik Notlar

  • Türkiye özelinde "Permanent Establishment" riski için Kurumlar Vergisi Kanunu m. 3 ve Vergi Usul Kanunu m. 156 ("İşyeri" tanımı) referans alınmalıdır.

/employment-legal:wage-hour-qa

Ne Yapıyor?

Ücret, fazla mesai, yemek/dinlenme süreleri gibi operasyonel soruları yanıtlar. Yanıtlar hafızadan değil, güncel kural araştırması ve atıf yapılarak (researched and cited) verilir; ABD'deki FLSA (Adil Çalışma Standartları Kanunu) hesaplama yöntemlerini kullanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Fazla Mesai: Türkiye'de haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesaidir ve %50 zamlı ödenir (İş K. m. 41). ABD'deki 40 saatlik sınırdan farklıdır.
  • Düzenli Ücret (Regular Rate): Skill'in vurguladığı "Regular Rate" kavramı, Türkiye'deki "Giydirilmiş Ücret" kavramına karşılık gelir. Kıdem tazminatı hesabında ikramiye, yemek, yol gibi süreklilik arz eden ödemelerin dahil edilmesi zorunluluğu (İş K. m. 32) ile paralellik gösterir.
  • Ara Dinlenmeleri: İş K. m. 68 uyarınca 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika; 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar (7,5 saat dahil) süreli işlerde yarım saat; 7,5 saatten fazla süreli işlerde bir saat ara dinlenmesi verilir ve bu süreler çalışma süresinden sayılmaz.

Pratik Notlar

  • Fazla mesai sorularında "Yıllık 270 saat sınırı" ve "İşçinin onayının her yıl başında alınması (veya sözleşmeye eklenmesi)" gerekliliği vurgulanmalıdır.
  • Hesaplama modülünde Türkiye'deki gelir vergisi dilimleri ve SGK işçi payı kesintileri dikkate alınmalıdır.

Sonuç ve Adaptasyon Önerileri

employment-legal plugin'i, Türkiye'deki hukukçular için güçlü bir "Ön Denetim (Due Diligence)" aracıdır. Ancak tam verim almak için aşağıdaki adaptasyonlar yapılmalıdır:

  1. Terminoloji: "At-will" kavramı sistemden elenmeli, "Kıdem Tazminatı" ve "İşe İade" kavramları çekirdek risk taramasına (termination-review) eklenmelidir.
  2. Referans Mevzuat: ABD eyalet yasaları yerine 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6698 sayılı KVKK ve 6331 sayılı İSG Kanunu birincil kaynaklar olarak tanıtılmalıdır.
  3. Prosedürel Şartlar: Fesih öncesi "Savunma Alınması" adımı, tüm disiplin ve performans temelli süreçlere bloklayıcı bir kontrol (gate) olarak eklenmelidir.
  4. Kurumsal Onaylar: Türkiye'de sendikal örgütlenmenin olduğu işyerlerinde "Sendika Temsilcisi" ve "Disiplin Kurulu" katılımı süreçlere dahil edilmelidir.

Bu plugin, mevcut haliyle bile uluslararası çalışan Türk şirketleri veya Türkiye'de operasyonu olan yabancı şirketler için "Hukuki Risk Erken Uyarı Sistemi" olarak yüksek değer taşımaktadır.

/employment-legal:customize

Ne Yapıyor?

Bu skill, kullanıcının mevcut çalışma profilini (practice profile) dinamik olarak güncellemesine olanak tanır. Başlangıçta yapılan "cold-start interview" sürecini tamamen tekrarlamak yerine; yetki alanları (jurisdictions), risk iştahı (risk posture), eskalasyon kontakları, işe alım inceleme kuralları, fesih kuralları ve soruşturma tercihleri gibi spesifik bölümleri tekil olarak değiştirmeyi sağlar. Kullanıcı "şunu değiştir", "yetki alanı ekle" veya "profilimi güncelle" dediğinde tetiklenir. Temel amacı, CLAUDE.md dosyasındaki yapılandırmayı güncel tutarak diğer tüm skill'lerin (fesih incelemesi, el kitabı güncellemeleri vb.) doğru ve güncel parametrelerle çalışmasını sağlamaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, hukuki bir kuralı uygulamaktan ziyade, sistemin çalışma parametrelerini yöneten teknik bir altyapı bileşenidir. Ancak, profil içinde yapılan değişiklikler (örneğin risk iştahının "muhafazakar"dan "agresif"e çekilmesi), Türk İş Hukuku bağlamında 4857 sayılı İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde yapılacak risk analizlerinin eşik değerlerini belirler. Sistemin hangi şehirdeki/ülkedeki kuralları baz alacağını seçmesi, yerel mevzuat uyumu için kritik bir ön hazırlıktır.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md dosyasındaki jurisdictions kısmına Türkiye'deki operasyonların bulunduğu iller veya sınır ötesi operasyonlar için ilgili ülkeler eklenmelidir.
  • Risk posture bölümü, Yargıtay’ın "işçinin feshin son çare olması" (ultima ratio) ilkesine ne kadar sıkı bağlı kalınacağını belirleyecek şekilde yerelleştirilmelidir.

/employment-legal:expansion-update

Ne Yapıyor?

Devam eden bir uluslararası genişleme projesinin durumunu günceller. Genişleme takipçisindeki maddeleri günceller, geciken görevleri bayraklar, bir sonraki öncelikleri belirler ve süreçte hangi engellerin kalktığını (unblocked) yeniden hesaplar. Süreçlerin merkezi takibini sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Uluslararası bir şirketin Türkiye'de faaliyete başlaması veya Türk şirketlerinin yurt dışı iştirakleri, karmaşık bir mevzuat setine tabidir. Türkiye özelinde; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (çalışma izinleri), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (bildirim yükümlülükleri) ve 4857 sayılı İş Kanunu'na uyumlu sözleşme setlerinin hazırlanması bu tracker üzerinden takip edilebilir. Skill'in sunduğu bağımlılık mantığı, örneğin "vergi kaydı yapılmadan bordro sistemine geçilememesi" gibi Türk bürokrasisindeki kritik adımların atlanmasını önler.

Pratik Notlar

  • Takipçi maddeleri arasına "Mersis kaydı", "SGK işyeri sicil numarası alımı" ve "KVKK VERBİS kaydı" gibi Türkiye'ye özgü kritik eşikler eklenmelidir.
  • Sorumlu (owner) listesine "Yerel Müşavir" ve "Gümrük Müşaviri" gibi roller tanımlanmalıdır.

/employment-legal:investigation-add

Ne Yapıyor?

Açık bir iç soruşturma dosyasına yeni veriler (belgeler, mülakat notları, gözlemler) eklemek için kullanılır. Eklenen verileri önceden tanımlanmış "çekme kriterleri" (pull criteria) ile işleyerek önemli maddeleri yüzeye çıkarır ve kapsam doğrulaması için her şeyi günlükler. Amacı, soruşturma sırasında toplanan kanıtların sistematik bir şekilde bir araya getirilmesini sağlamaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk İş Hukuku'nda, işçinin davranışlarından kaynaklanan fesihlerde (İş K. Madde 25/II) kanıt yükü işverendedir. Disiplin süreçlerinin (Disiplin Yönetmeliği) sağlıklı işletilmesi için tutanaklar, savunma istem yazıları ve tanık beyanlarının kronolojik ve eksiksiz tutulması şarttır. Ayrıca 6698 sayılı KVKK Madde 5 ve 6 uyarınca, soruşturma kapsamında veri işleme faaliyetinin "hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi" veya "bir hakkın tesisi" kapsamında belgelenmesi, bu skill'in sağladığı günlükleme altyapısı ile uyumludur.

Pratik Notlar

  • Eklenen verilerin "Kişisel Veri" (KVKK) içerip içermediği ve "Özel Nitelikli Kişisel Veri" (sağlık verisi vb.) için ek rıza gerekip gerekmediği kontrol edilmelidir.
  • Mülakat notlarında "savunma hakkının kullandırıldığına" dair ibarelerin bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.

/employment-legal:investigation-memo

Ne Yapıyor?

Soruşturma günlüğünden hareketle, gizli ve avukat-müvekkil imtiyazı (attorney-client privilege) kapsamında bir soruşturma memorandumu taslağı hazırlar veya mevcut taslağı günceller. Kanıtlardaki boşlukları uyarır, güvenilirlik değerlendirmesi yapar ve hukuki risk analizini içeren nihai profesyonel görüşün iskeletini oluşturur. Çıktı, doğrudan "Avukat İş Ürünü" olarak işaretlenir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk sisteminde "Avukat-Müvekkil Gizliliği" ve "Tanıklıktan Çekinme Hakkı" (HMK Madde 249, Avukatlık Kanunu Madde 36) tanınmış olsa da, ABD hukukundaki geniş kapsamlı "Attorney-Client Privilege" kavramı Türkiye'de aynı esneklikte değildir. Özellikle şirket içi hukukçuların hazırladığı belgelerin mahkemede "mutlak gizli" kalıp kalmayacağı tartışmalıdır. Ancak, disiplin kurulu kararlarına temel teşkil edecek "Hukuki Görüş" hazırlama süreci, Türk şirketlerindeki iç işleyiş (ve olası bir davada delil hazırlığı) için son derece kritiktir.

Pratik Notlar

  • Belgenin üzerine "GİZLİDİR - AVUKAT MESLEKİ ÇALIŞMASIDIR" ibaresi eklenmelidir.
  • Analiz kısmında 4857 sayılı İş Kanunu Madde 25/II'deki "Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık" unsurlarına atıf yapılmalıdır.

/employment-legal:investigation-open

Ne Yapıyor?

Yeni bir iç soruşturma dosyası açar. İlk alım (intake) sürecini yürütür, incelenmesi gereken kaynaklar listesini (sources checklist) oluşturur ve kalıcı soruşturma günlüğünü (investigation log) başlatır. Bir şikayet veya ihbar geldiğinde avukatın imtiyazlı bir çalışma alanı kurmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Etik ihbar hatları ve iç denetim süreçleri Türk şirketlerinde (özellikle SPK'ya tabi olanlar veya yabancı ortaklı olanlar) yaygındır. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yapılacak bir feshin "haklı nedene" dayanıp dayanmadığının tespiti, soruşturmanın başladığı andaki usul hatalarına bağlıdır. Örneğin, olayın öğrenilmesinden itibaren başlayan 6 iş günlük hak düşürücü sürenin (İş K. Madde 26) takibi, dosyanın bu skill ile açıldığı an başlamalıdır.

Pratik Notlar

  • Soruşturma açılış tarihine "Olayın Öğrenilme Tarihi" alanı eklenerek 6 iş günlük sürenin takibi otomatikleştirilmelidir.
  • İhbarcının (whistleblower) kimliğinin gizliliği için KVKK uyumlu bir anonimleştirme protokolü seçilmelidir.

/employment-legal:investigation-query

Ne Yapıyor?

Açık bir soruşturma günlüğü üzerinde soru-cevap yapılmasını sağlar. Tanıkların ne dediği, ifadelerin nerede çeliştiği, hangi kanıtların en güçlü olduğu ve mevcut boşlukların neler olduğu konusunda avukata hızlı yanıtlar verir. Tüm yanıtları günlük giriş kimlik numaraları (ID) ile belgeler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca ikame edilecek bir işe iade davasında, tanık beyanları arasındaki çelişkilerin giderilmesi davanın kaderini belirler. Bu skill, avukatın dosyaya hakimiyetini artırarak, mahkemede dinlenecek tanıkların ifadelerindeki riskli alanları önceden tespit etmesine olanak tanır. Çelişkili ifadelerin analizi, Türk mahkemelerinin "vicdani kanaat" oluşumunda kullandığı "hayatın olağan akışı" kriterine göre değerlendirilebilir.

Pratik Notlar

  • Çelişki analizlerinde "Savunma ile tanık beyanı arasındaki farklar" özellikle vurgulanmalıdır.
  • "Gaps" (boşluklar) kısmında "Eksik kalan savunma istemi" veya "Görüntü kayıtlarının incelenmemesi" gibi usuli eksiklikler sorgulanmalıdır.

/employment-legal:investigation-summary

Ne Yapıyor?

Gizli soruşturma memorandumundan; İK, Üst Yönetim ve Dış Hukuk Müşaviri gibi farklı hedef kitlelere özel özetler hazırlar. Üst yönetim özetleri yüksek seviyeli risklere odaklanırken, dış hukuk müşavirliği özetleri tam bağlamı sunar. Amacı, imtiyazlı bilgilerin sızmasını önleyerek sadece gerekli bilginin gerekli kişilerle paylaşılmasını sağlamaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

6698 sayılı KVKK uyarınca "Veri Minimizasyonu" ilkesi gereği, bir disiplin soruşturmasının detaylarının şirket içinde herkese (hatta tüm İK birimine) açılması hukuka aykırıdır. Bu skill, verinin sadece "bilmesi gereken" (need-to-know) prensibine göre dağıtılmasını sağlayarak idari para cezası riskini azaltır. Ayrıca, yönetim kuruluna yapılacak sunumlarda hukuki detay boğulması yerine stratejik risklerin (tazminat yükü, sendikal risk vb.) öne çıkarılması kurumsal yönetim ilkeleriyle uyumludur.

Pratik Notlar

  • İK özetinden "Avukatın kanaati" ve "İşçinin özel hayatına dair ilgisiz detaylar" tamamen çıkarılmalıdır.
  • Yönetim özetine olası bir davanın "maliyet ve süre" tahmini eklenmelidir.

/employment-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Birden fazla müvekkil veya iç departmanla çalışan hukukçular için "dosya bazlı" çalışma alanları yönetir. Yeni dosya açma, listeleme, dosyalar arası geçiş ve dosya arşivleme işlemlerini yapar. Temel amacı, bir dosyadaki gizli bilgilerin veya bağlamın diğerine sızmasını (leak) engellemektir. Özellikle dış hukuk büroları veya geniş hukuk departmanları için tasarlanmıştır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, avukatın "Sır Saklama Yükümlülüğü" (Avukatlık Kanunu Madde 36) ve "Çıkar Çatışması" (Conflict of Interest) kurallarını teknik düzeyde destekleyen bir yönetim aracıdır. Türk hukukunda avukatların farklı müvekkillere ait dosyaları birbirinden ayrı tutma zorunluluğu, bu skill'in sunduğu "slug" bazlı izolasyon ile dijital ortamda güvence altına alınır.

Pratik Notlar

  • "Matter type" listesine Türkiye'ye özgü "İşe İade", "Hizmet Tespiti" ve "Arabuluculuk" gibi kategoriler eklenmelidir.
  • Gizlilik seviyeleri belirlenirken KVKK kapsamında "Özel Nitelikli Veri İçeren Dosya" etiketi kullanılmalıdır.

/employment-legal:leave-tracker

Ne Yapıyor?

Bu skill, açık olan izin (leave) kayıtlarını yasal teslim tarihleri, sertifikasyon süreleri ve hak edişlerin tükenmesi (exhaustion) açısından denetleyen bir takip sistemidir. Bir "durum panosu" (status board) olmaktan ziyade, avukata hangi izinlerin acil aksiyon veya karar gerektirdiğini (örneğin bildirim süresinin dolması, rapor sunma zorunluluğu) bildiren bir uyarı mekanizması işlevi görür. Özellikle ABD'deki FMLA (Family and Medical Leave Act) ve eyalet bazlı izin yasalarındaki katı süre sınırlarına (5 iş günü içinde bildirim, 15 gün içinde rapor vb.) odaklanarak, uyum (compliance) risklerini minimize etmeyi hedefler. Çıktı olarak, sadece aksiyon gereken kritik vakaları gerekçeleriyle birlikte raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda izin türleri ve süreleri 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle sıkı şekilde düzenlenmiştir. Özellikle yıllık ücretli izin (Madde 53-60), mazeret izinleri (Ek Madde 2) ve analık hali izinleri (Madde 74) için belirli süreler ve usuller öngörülmüştür. İşverenlerin yıllık izin kayıtlarını tutma zorunluluğu (İş Kanunu m. 56) ve ücretsiz izin (m. 74/6) süreçlerinde süre takibi hayati önem taşır. Ücretsiz izinlerin sona erme tarihleri veya raporlu (istirahat) çalışanların işe dönüş takibi, haklı fesih süreçleri veya işe iade riskleri açısından kritiktir. Skill'in "aksiyon odaklı" yapısı, Türk iş hukukundaki bildirim ve süre limitlerinin (örneğin 6 iş günü kuralı veya ihbar süreleri) takibinde doğrudan karşılık bulur.

Pratik Notlar

  • FMLA/ADA gibi ABD terminolojisi yerine İş Kanunu'ndaki izin türleri (Yıllık, Doğum, Refakat, Ücretsiz İzin vb.) tanımlanmalıdır.
  • leave-register.yaml dosyası, Türk hukukundaki "Yıllık Ücretli İzin Kaydı" ve "Özlük Dosyası" gerekliliklerine uygun sütunlarla (TC kimlik, işe giriş, izin türü) yapılandırılmalıdır.

/employment-legal:log-leave

Ne Yapıyor?

Bu skill, bir çalışan izne ayrıldığında süreç takibini başlatmak için gerekli olan minimum veriyi sisteme girmeyi sağlar. Çalışan rolü, izin türü, lokasyon (eyalet/eyaletler arası), başlangıç tarihi ve rapor/sertifikasyon durumu gibi bilgileri sorgulayarak leave-register.yaml dosyasına kayıt oluşturur. ABD hukukundaki FMLA bildirim süreçlerini baz alarak, sisteme girilen veriler üzerinden ilk kritik son tarihi (örneğin izin başlangıcından itibaren 5 iş günü içinde "designation notice" gönderilmesi zorunluluğu) otomatik hesaplar. Amacı, izin yönetimi sürecini "ilk günden" itibaren hatasız başlatmak ve takip mekanizmasını beslemektir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca her çalışanın izin kayıtlarının tutulması ve belgelendirilmesi yasal bir zorunluluktur (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m. 20). log-leave skill'i, bir çalışan rapor aldığında (istirahatli olduğunda) veya doğum/evlilik gibi nedenlerle izne ayrıldığında İK biriminin veya avukatın bu durumu yasal bir "workflow" içerisine almasını sağlar. Özellikle İş Kanunu m. 74 uyarınca kullanılan analık izinlerinde veya m. 13-14 uyarınca ihbar sürelerinin başlangıcında tarihlerin doğru sisteme işlenmesi, SGK bildirimleri ve ileride doğabilecek işe iade/alacak davalarında ispat yükü açısından kritik bir altyapı sunar.

Pratik Notlar

  • Sorgu soruları "Hangi eyalette çalışıyor?" yerine "SGK girişi hangi ilde?" veya "Hibrit/Uzaktan çalışma protokolü var mı?" şeklinde güncellenmelidir.
  • ABD eyalet kuralları yerine Türk Borçlar Kanunu (m. 421-425) ve İş Kanunu Ek Madde 2'deki mazeret izin süreleri (3 gün evlilik/evlat edinme; 3 gün ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü) parametre olarak girilmelidir.

/employment-legal:handbook-updates

Ne Yapıyor?

Bu skill, çalışan el kitabında yapılması planlanan değişiklikleri mevcut versiyonla karşılaştırarak (diff), bu değişikliğin diğer politika metinleri ve eyalet ekleri üzerindeki zincirleme etkilerini analiz eder. Çapraz referansları tarar ve güncellemenin kapsamlı bir etki analizini ile kontrol listesini sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda "Çalışan El Kitabı", İş Kanunu m. 22 anlamında çalışma şartlarını belirleyen bir "İç Yönetmelik" veya "Personel Yönetmeliği" hükmündedir. Bu metinlerde yapılacak değişiklikler, İş Kanunu Madde 22 uyarınca "çalışma koşullarında esaslı değişiklik" riskini taşır. Eğer değişiklik işçi aleyhineyse, 6 iş günü içinde yazılı onay alınması zorunluluğu (m. 22) gibi katı usuller vardır. Skill'in "Promise check" (Vaat denetimi) özelliği, Yargıtay'ın iş şartlarının işçi aleyhine tek taraflı değiştirilemeyeceğine dair yerleşik içtihatlarıyla tam uyumludur. Ayrıca, KVKK uyum süreçleri veya iş sağlığı güvenliği talimatlarıyla olan etkileşimin denetlenmesi için de kritik bir araçtır.

Pratik Notlar

  • Skill'in "eyalet eki" (state supplement) mantığı, Türkiye'de toplu iş sözleşmesi (TİS) olan işyerlerinde "TİS uyumu" olarak revize edilmelidir.
  • "Benefit reduction" uyarısı doğrudan İş Kanunu m. 22 usulüne (yazılı bildirim ve rıza süreci) yönlendirme yapmalıdır.

/employment-legal:policy-drafting

Ne Yapıyor?

Bu skill, uzaktan çalışma, sosyal medya kullanımı veya ebeveyn izni gibi spesifik konularda kurumsal politikalar taslaklandırır. Temel farkı, bu politikaları "tek tip" (one-size-fits-all) hazırlamak yerine, şirketin faaliyet gösterdiği farklı coğrafi bölgelerdeki (jurisdictional footprint) yasal farklılıkları gözeterek ana metin ve bölge ekleri (supplements) şeklinde kurgulamasıdır. ABD bağlamında Kaliforniya (sıkı kurallar) ile Teksas (esnek kurallar) arasındaki farkları yönetir. Çıktı olarak net, anlaşılır, "sözleşme gibi değil el kitabı gibi" yazılmış, yasal riskleri minimize eden bir politika seti üretir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye üniter bir hukuk sistemine sahip olduğu için ABD'deki gibi eyalet bazlı yasal farklılıklar (California vs Texas) mevcut değildir. Ancak skill, Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin yerel ihtiyaçları veya farklı iş kollarındaki (örneğin deniz iş hukuku, basın iş hukuku veya genel iş kanunu kapsamındaki farklı departmanlar) uygulama farklılıkları için kullanılabilir. Ayrıca, özellikle 6698 sayılı KVKK ve bilişim politikalarında "sektörel" (BDDK, BTK vb.) bazda ek protokoller gerekebilir. Skill'in yapısı, ana şirket politikalarını (Global Policy) Türk hukukuna (m. 2, dürüstlük kuralı ve m. 22, usul) uyumlu hale getirmek (localization) için son derece uygundur.

Pratik Notlar

  • "Jurisdictional scan" adımı, Türkiye için "Sektörel Mevzuat Taraması" (Finans, Teknoloji, Üretim vb.) veya "TİS Taraması" olarak değiştirilmelidir.
  • Standart "bu bir sözleşme değildir" ibaresi yerine Türk hukukundaki "İş sözleşmesinin eki niteliğindedir" veya "İç yönetmelik hükmündedir" ibareleri eklenmelidir.

/employment-legal:expansion-kickoff

Ne Yapıyor?

Bir şirketin yeni bir ülkeye (veya eyalete) genişleme planını başlatan stratejik bir araçtır. Süreç; işe alım yapılacak rollerin belirlenmesi, "EOR (Employer of Record) mu yoksa yerel şirket (Entity) mi kurulmalı?" analizinin yapılması, finans/vergi/İK birimleri için sorular hazırlanması ve ülke bazlı risklerin taranmasını kapsar. Skill, international-expansion referans skill'ini kullanarak tüm paydaşlar (stakeholders) arasında koordinasyon sağlar ve proje takibi için bir YAML şeması oluşturur. Amacı, expansion sürecini "legal, tax, HR" üçgeninde yapılandırılmış bir düzene sokmaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, hukuki bir kuraldan ziyade operasyonel bir framework sunduğu için hukuk sisteminden bağımsız olarak kullanılabilir. Türk şirketlerinin yurt dışına açılmasında veya yabancı şirketlerin Türkiye pazarına girişinde (Market Entry) izlenen standart profesyonel iş akışıyla örtüşür. Türkiye'de yerel bir limited/anonim şirket kurma maliyeti ve süresi ile EOR (Türkiye'de genellikle "bordrolama hizmeti" olarak bilinir) kullanımı arasındaki finansal ve hukuki kıyaslama, Skill'in temel mantığını oluşturur. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve doğrudan yabancı yatırımlar mevzuatı çerçevesindeki ilk "kick-off" soruları için idealdir.

Pratik Notlar

  • EOR opsiyonu için Türkiye'deki "İşçi Kiralama / Geçici İş İlişkisi" (İş Kanunu m. 7) kısıtlamalarına dair bir uyarı notu eklenmelidir. Skill'in çıktısına şu kural işlenmeli: "Türkiye'de Özel İstihdam Bürosu lisansı olmayan şirketlerle sürekli pozisyonlar için EOR yapmak muvazaa sayılır" (İş K. m. 2/7).
  • Vergi ayağında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) ve Daimi Temsilcilik (PE) riski soruları ön plana çıkarılmalıdır.

/employment-legal:international-expansion

Ne Yapıyor?

Bu bir "referans skill"dir ve doğrudan kullanıcı tarafından çağrılmaz; expansion-kickoff ve expansion-update tarafından veri/mantık katmanı olarak kullanılır. Genişleme sürecinde vergi, finans ve İK birimlerini tetikleyecek "cross-functional" tetikleyicileri (triggers) barındırır. Yerel hukuk müşavirlerine (outside counsel) gönderilecek brifing taslaklarını hazırlar. "EOR vs Entity" kararında; çalışan sayısı, IP (fikri mülkiyet) hassasiyeti, maliyet ve kontrol ihtiyacı gibi faktörleri puanlayan bir karar matrisi sunar. Bilgi eksikliklerini "veri" olarak kabul edip projenin ilerlemesini sağlayan bir takip yapısı kurar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Referans altyapısı olduğu için sistemler arası veri aktarımı ve karar destek mekanizması işlevi görür. Türk hukukuna spesifik bir atıf içermese de, uluslararası genişleme süreçlerinde Türk avukatların veya İK yöneticilerinin ihtiyaç duyduğu "büyük resmi görme" ihtiyacını karşılar. Karar matrisindeki "IP Sensitivity" (Fikri Mülkiyet Hassasiyeti) kriteri, SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu) m. 13-18 ve FSEK uyarınca çalışan buluşlarının hak sahipliği tartışmaları açısından Türkiye'deki entity kurma kararlarını doğrudan etkiler. Bu skill, karmaşık bir idari süreci otomatize eder.

Pratik Notlar

  • Dış hukuk müşaviri (outside counsel) brifing şablonu, Türkiye'deki "Avukatlık Kanunu" çerçevesinde profesyonel hizmet talebi formatına uygun hale getirilmelidir.
  • YAML takip şemasında "SGK Tescili" ve "Çalışma İzni" (Uluslararası İşgücü Kanunu) gibi Türkiye'ye özgü kritik kilometre taşları eklenmelidir.
# ip-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

İnsan kaynaklarından, şirketin asıl değer üreten varlığına: fikri mülkiyete. Marka, patent ve telif uygulamalarında SMK ve FSEK çerçevesine bakacağız.

Türkiye Pratiği: Fikri mülkiyet avukatları ve marka/patent vekilleri için uygundur.
Güçlü Yönleri: infringement-triage (ihlal analizi) ve invention-intake (buluş alımı).
Dikkat: cease-desist ihtarname süreci noter kanalıyla yapılacak şekilde kurgulanmalı; 6769 s. SMK kriterleri esas alınmalıdır.

Plugin Amacı ve Kapsamı: ip-legal plugini, fikri mülkiyet (FM) haklarının tescili, korunması, denetimi ve sözleşme süreçlerini otomatize etmeyi amaçlayan kapsamlı bir araç setidir. Temel olarak ABD hukuk sistemi (USPTO, Telif Hakları Ofisi, DMCA, federal içtihatlar) üzerine kurgulanmış olan bu plugin; marka araştırması (clearance), ihlal analizi (infringement ön değerlendirme), patentlenebilirlik taraması (invention intake), ihtarname hazırlama (cease-desist) ve açık kaynak kod denetimi (oss-review) gibi kritik süreçleri yönetmektedir.

Genel Değerlendirme: Pluginin iş akışları ve mantıksal kurgusu, modern fikri mülkiyet yönetimi standartlarına (WIPO, Madrid Protokolü vb.) oldukça yakındır. Ancak Türkiye'de uygulanabilmesi için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde ciddi terminolojik ve usuli adaptasyonlar gerektirmektedir. Özellikle Türkiye'deki "Noter kanalıyla ihtarname" geleneği ve çalışan buluşlarına ilişkin emredici hükümler, sistemin Türkiye ayağında özelleştirilmesi gereken en önemli alanlardır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
cease-desist ⚠️ Kısmen İçerik olarak uygun ancak Türkiye'de noter kanalıyla ihtarname usulü esastır.
clearance ✅ Evet 6769 s. SMK Madde 6'daki mutlak ve nispi ret nedenlerine göre uyarlanabilir.
cold-start-interview ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı ve konfigürasyon aracıdır.
customize ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı ve konfigürasyon aracıdır.
fto-triage ⚠️ Kısmen Patent hukuku evrensel olsa da, Türkiye'deki tescil ve ihlal kriterleri SMK çerçevesinde uzmanlık gerektirir.
infringement-triage ✅ Evet Marka, patent ve telif ihlali analizleri Türk hukukundaki doktrin ve içtihatlara göre modellenebilir.
invention-intake ✅ Evet SMK Madde 82 (Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik) kriterlerine tam uyumludur.
ip-clause-review ✅ Evet TBK ve SMK çerçevesinde, özellikle çalışan buluşları ve hak devri açısından hayati önem taşır.
matter-workspace ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; iş ve dosya yönetimi aracıdır.
oss-review ✅ Evet Telif hukuku ve lisanslama evrenseldir; FSEK kapsamında değerlendirilebilir.
portfolio ✅ Evet TÜRKPATENT (TPMK) süreleri ve yenileme rejimine (SMK) göre ayarlanabilir.
uyar-kaldır bildirimi ⚠️ Kısmen DMCA ABD yasasıdır; Türkiye'de 5651 s. Kanun kapsamındaki "Uyar-Kaldır" usulü uygulanmalıdır.

/ip-legal:cease-desist

Ne Yapıyor?

Bu skill, fikri mülkiyet haklarını ihlal eden taraflara gönderilecek "dur ve vazgeç" (cease-and-desist) ihtarnamelerini taslak haline getirir veya karşı taraftan gelen bu tür ihtarnameleri analiz eder. ABD hukukundaki "Demand Letter" geleneğine dayanarak; hakkın tescil durumu, ihlalin niteliği, taraflar arasındaki ilişki ve talep edilen yaptırımları (durdurma, imha, tazminat vb.) yapılandırılmış bir formatta sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD'de ihtarnameler genellikle avukatlar arası doğrudan yazışma şeklindeyken, Türkiye'de bir hakkın ihlali durumunda karşı tarafın temerrüde düşürülmesi ve kesin delil oluşturulması için 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca "Noter kanalıyla ihtarname" gönderilmesi esastır.

  • İçerik olarak 6769 s. SMK (Marka/Patent ihlali) veya 5846 s. FSEK (Telif ihlali) hükümlerine dayandırılabilir.
  • Ancak Türkiye'deki uygulamada ihtarnamenin sadece hukuki metni değil, tebligat şerhleri ve noter onay süreçleri de kritiktir.
  • "Soft letter" (yumuşak ihtar) yaklaşımı Türkiye'de de ticari ilişkileri korumak adına uygulanabilir bir yöntemdir.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde gönderim kanalı olarak "Notary Public (Noter)" seçeneği eklenmelidir.
  • Avukat için: TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği uyarınca ihtarnamenin tonu, haksız rekabet teşkil etmeyecek şekilde "ölçülü" ayarlanmalıdır.

/ip-legal:clearance

Ne Yapıyor?

Yeni bir marka önerisi için "Knockout Search" (ilk bakışta engel taraması) ve benzerlik analizi yapar. Markanın ayırt ediciliği, tanımlayıcı olup olmadığı (descriptive) ve mevcut tescilli markalarla karıştırılma ihtimalini değerlendirir. Kritik bir emniyet sınırlaması olarak; bu skill nihai bir "hukuki görüş" (clearance opinion) sunmaz ve hiçbir zaman bir markanın tescil için kesin olarak "temiz/uygun" olduğu sonucuna varmaz; sadece riskleri raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de marka tescil süreci 6769 sayılı SMK Madde 4, 5 ve 6 hükümlerine tabidir. Skill içindeki "Generic", "Descriptive" ve "False connection" gibi kriterler, SMK Madde 5'teki "Mutlak Ret Nedenleri"ne tam olarak karşılık gelir. Benzerlik analizi ise SMK Madde 6/1'deki "Karıştırılma İhtimali" (Likelihood of Confusion) kriterlerine göre yürütülebilir.

  • ABD'deki "DuPont/Polaroid Factors" analizi, Türk yargıtay içtihatlarındaki "ortalama tüketici algısı", "malların/hizmetlerin benzerliği" ve "işaretlerin benzerliği" testleriyle paraleldir.

Pratik Notlar

  • Taramalar sadece USPTO/EUIPO değil, TÜRKPATENT (TPMK) veritabanı üzerinde de yapılmalıdır.
  • Nice Sınıflandırması Türkiye'de de doğrudan uygulanmaktadır; SMK kapsamındaki mal ve hizmet sınıfları Nice Sözleşmesi temelindedir.

/ip-legal:fto-triage

Ne Yapıyor?

"Freedom to Operate" (FTO - Faaliyet Serbestliği) analizi yaparak, bir ürün veya sürecin piyasaya sürülmesinin mevcut patentleri ihlal edip etmeyeceğini ön değerlendirmeye tabi tutar. Patent istemlerini (claims) teknik özelliklerle karşılaştırır. Önemli bir uyarı olarak; bu araç bir "FTO görüşü" (opinion) sağlamaz ve bir ürünün piyasaya sürülmesinin "güvenli" olduğu yönünde kesin bir hukuki sonuç üretmez.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Patent hukuku evrensel prensiplere (TRIPS, Paris Sözleşmesi) dayandığı için temel mantık aynıdır. Ancak Türkiye'de patent ihlali ve kapsamı 6769 s. SMK Madde 82-108 arasında düzenlenmiştir.

  • Skill içindeki "Doctrine of Equivalents" (Eşdeğerler Doktrini), Türk hukukunda SMK Madde 89/5'te "eşdeğer unsurlar" olarak karşılık bulur.
  • ABD hukukundaki "Willful Infringement" (Kasten İhlal) sonucu tazminatın üç katına çıkarılması (Treble Damages) Türkiye'de yoktur; ancak SMK kapsamında "itibar tazminatı" veya haksız rekabet tazminatı talep edilebilir.

Pratik Notlar

  • Analizin Türkiye'de geçerli olması için mutlaka Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) sicilindeki patentlerin ve Türkiye'yi kapsayan Avrupa Patentlerinin (EP) tescil durumları kontrol edilmelidir.

/ip-legal:infringement-triage

Ne Yapıyor?

Marka, telif, patent ve ticari sır ihlallerini çok boyutlu bir faktör listesiyle analiz eder. İhlal iddialarının gücünü ve savunma imkanlarını değerlendirerek bir yol haritası sunar. Bu skill nihai bir "ihlal tespiti" (finding) yapmak yerine, avukatın değerlendirmesi için riskli alanları gösteren bir "bayrak listesi" (flag list) sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

İhlal analizi Türkiye'de de benzer bir metodolojiyle yapılır.

  • Marka: SMK m. 6/1 (karıştırılma ihtimali) ve m. 6/5 (tanınmış markaların sulandırılması/itibarına zarar verme); m. 7 ise marka tescilinden doğan hakların kapsamını düzenler.
  • Telif: FSEK 66-70 (İktibas, temsil, çoğaltma haklarının ihlali).
  • Patent: SMK 141 (Tecavüz teşkil eden fiiller).
  • Ticari Sır: 6102 s. Türk Ticaret Kanunu (TTK) Madde 54-63 (Haksız Rekabet) ve TCK Madde 239. Skill'in sunduğu "Senior party" (hak sahibi) ve "Accused party" (müdahil) ayrımı, Türk hukukundaki davacı ve davalı dengesiyle uyumludur.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de ticari sırların korunması ağırlıklı olarak "Haksız Rekabet" hükümleri (TTK m. 54 vd.) üzerinden yürüdüğü için analizde TTK referansları artırılmalıdır. Ek olarak; ticari sırrın yetkisiz ifşası Türk Ceza Kanunu m. 239 kapsamında (Ticari Sır, Bankacılık Sırrı veya Müşteri Sırrı Niteliğindeki Bilgi veya Belgelerin Açıklanması) doğrudan ceza hukuku boyutu taşır; risk analizinde bu hapis cezası riskinin de vurgulanması, çıktının ciddiyetini artırır.

/ip-legal:invention-intake

Ne Yapıyor?

Yeni bir buluşun patentlenebilirlik (yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik) açısından ilk taramasını yapar. Stratejik değerini ve açıklanma (bar dates) risklerini ölçer.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

6769 s. SMK Madde 82, bir buluşun patentle korunabilmesi için "dünya çapında yenilik", "tekniğin bilinen durumunun aşılması" ve "sanayiye uygulanabilirlik" şartlarını arar. Skill'in sorduğu "Problem / Solution / Difference" soruları, bir patent tarifnamesinin (description) temelini oluşturur ve Türk uygulamasıyla %100 örtüşür.

  • ABD'deki "One-year bar date" (başvurudan önceki bir yıl içinde yapılan açıklamalar), Türkiye'de SMK Madde 84'teki "Hoşgörü Süresi" (12 aylık süre) ile birebir aynıdır.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de Çalışan Buluşları (SMK 109-121) rejimi çok katı kurallara tabidir. Skill'in alım formuna "Buluşun şirkete bildirim tarihi" ve "Çalışan/Buluşçu bilgileri" SMK'daki bildirim sürelerini takip edecek şekilde eklenmelidir.

/ip-legal:ip-clause-review

Ne Yapıyor?

Sözleşmelerdeki FM maddelerini (devir, lisans, garanti, tazminat) inceleyerek riskleri ve boşlukları (gaps) belirler. Özellikle "Assignment" (Devir) ve "Work-for-hire" (Eser sahipliği) konularına odaklanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Sözleşme incelemesi Türk Borçlar Kanunu (TBK), TTK ve özel FM kanunları (SMK, FSEK) çerçevesinde kritiktir.

  • Assignment (Devir): FSEK Madde 48-52 uyarınca telif haklarının devri mutlaka yazılı olmalı ve her bir hak (çoğaltma, yayma vb.) tek tek belirtilmelidir.
  • Moral Rights (Manevi Haklar): Türk hukukunda manevi haklar (FSEK 14-17) devredilemez; ancak "kullanım yetkisi" verilebilir. Skill'in "Moral rights waiver" uyarısı Türkiye için "Manevi hakların kullanımından feragat/izin" şeklinde güncellenmelidir.
  • Work-for-hire: ABD hukukundaki bu kavramın tam karşılığı Türkiye'de yoktur; buluşlar için SMK 109 (Çalışan buluşu), eserler için FSEK 18 (Çalıştıranın hakları) hükümleri uygulanır.

Pratik Notlar

  • Devir maddelerinde "hereby assigns" yerine "gayrikabil-i rücu devir ve temlik eder" gibi Türk hukukuna uygun güçlü ifadeler önerilmelidir.

/ip-legal:oss-review

Ne Yapıyor?

Yazılım projelerindeki açık kaynak (OSS) lisanslarını (MIT, GPL, Apache vb.) denetler. Lisansların yayılım modeline (SaaS, Binary vb.) göre yarattığı hukuki yükümlülükleri ve uyumluluk risklerini raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Açık kaynak lisansları evrensel metinlerdir ve Türkiye'de 5846 s. FSEK kapsamında "Yazılım/Bilgisayar Programı" telif hakları çerçevesinde değerlendirilir. GPL gibi "Copyleft" lisansların yarattığı türev eser oluşturma ve kaynak kod açma yükümlülükleri, Türk mahkemeleri nezdinde de geçerli sözleşmesel şartlar olarak kabul edilir.

Pratik Notlar

  • Türkiye'deki şirketler için KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) kapsamında, kullanılan kütüphanelerin veri güvenliği riskleri de bu incelemeye ek bir "ön değerlendirme" katmanı olarak dahil edilebilir.

/ip-legal:portfolio

Ne Yapıyor?

Marka, patent ve domain portföyünü takip eder. Yenileme tarihleri, kullanım beyanları ve bakım ücretlerini izleyerek hak kayıplarını önler. Ayrıca, tescil (prosecution) ve araştırma (clearance) iş süreçlerinden gelen verileri otomatik olarak portföye devralma (handoffs) özelliğine sahiptir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de marka yenilemeleri 10 yılda bir (SMK 23), patent yıllık ücretleri ise her yıl (SMK 101) ödenmektedir. Skill'in sunduğu takvim yapısı bu süreleri izlemek için uygundur.

  • ABD'deki "Section 8/15 Use Declarations" (Kullanım Beyanı) Türkiye'de yoktur; ancak SMK 9 uyarınca markanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca kesintisiz kullanılmaması "İptal" nedenidir.

Pratik Notlar

  • Yenileme uyarıları TÜRKPATENT'in 6 aylık koruma/ceza sürelerini (SMK 23/2) içerecek şekilde konfigüre edilmelidir.

/ip-legal:takedown

Ne Yapıyor?

Telif hakkı ihlallerine karşı DMCA (Digital Millennium Copyright Act) bildirimleri hazırlar veya gelen bildirimleri analiz eder. Ayrıca, haksız ihlal bildirimlerine karşı DMCA karşı bildirimi hazırlamaya olanak tanıyan --counter moduna sahiptir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

DMCA bir ABD federal yasasıdır ve doğrudan Türkiye'de uygulanmaz. Ancak Türkiye'de 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu kapsamında geliştirilen "Uyar-Kaldır" (Notice and Uyar-kaldır bildirimi) mekanizması mevcuttur.

  • FSEK Ek Madde 4 uyarınca da dijital ortamda hak ihlali yapanlara karşı servis sağlayıcı üzerinden işlem yapılabilir.

Pratik Notlar

  • takedown --send modu Türkiye için "5651 s. Kanun ve FSEK Ek 4 uyarınca Uyar-Kaldır Bildirimi" olarak yeniden adlandırılmalı ve bu kanunlardaki zorunlu unsurları (hak sahipliği ispatı, ihlalin tam URL'si vb.) içermelidir.

/ip-legal:cold-start-interview · /ip-legal:customize · /ip-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Sistemin kurulumu, kişiselleştirilmesi ve dosya (matter) yönetimi süreçlerini yöneten altyapı araçlarıdır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Türkiye için tarafsız altyapı)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skiller herhangi bir spesifik hukuk normuna dayanmaz; operasyonel verimlilik ve veri izolasyonu sağlar. Türk avukatlık büroları veya hukuk müşavirlikleri için "dosya bazlı çalışma" disiplinine tam uyum sağlar.

---

Sonuç: ip-legal plugini, teknik ve mantıksal olarak Türk Hukuku uygulamaları için son derece güçlü bir temel sunmaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat referansları ve usuli farklılıklar (noter ihtarname zorunluluğu, SMK bildirim süreleri vb.) sisteme entegre edildiğinde, Türk hukukçular için yüksek doğruluk payına sahip bir asistan haline gelecektir.

/ip-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, "ip-legal" plugin'i ilk kurulduğunda veya yapılandırma yenilenmek istendiğinde çalışan bir "onboarding" (uyumlandırma) sürecidir. Temel işlevi, kullanıcının fikri mülkiyet (IP) uygulama pratiklerini öğrenmek ve bu bilgileri CLAUDE.md adlı dinamik bir profil dosyasına yazmaktır. Skill; kullanıcının portföy listesi, marka rehberleri, ihtarname (C&D) şablonları, uygulama rehberleri ve açık kaynak (OSS) politikaları gibi kritik belgeleri talep eder. Bu belgeleri analiz ederek; yaptırım eşikleri, onay zincirleri, marka izleme ayarları ve OSS kuralları gibi gerçek uygulama pozisyonlarını çıkarır. Ayrıca, varsa mevcut IP yönetim sistemlerine (docketing systems) entegrasyonu kontrol eder ve portföy kaydını (portfolio.yaml) oluşturur. Çıktı olarak, tüm diğer skill'lerin referans alacağı, "canlı" bir IP uygulama profili üretir. Bu süreç, genel hukuk kuralları yerine avukatın veya kurumun spesifik çalışma tarzını sisteme öğreterek tüm işlemlerin bu çerçevede yapılmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill teknik bir yapılandırma aracıdır ve doğrudan bir hukuk kuralına dayanmaz. Ancak topladığı bilgiler, Türk hukukundaki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamındaki hakların yönetimiyle doğrudan ilgilidir. Örneğin, marka izleme ayarları SMK çerçevesindeki tescil ve itiraz süreçleri için kritiktir. Skill'in sorguladığı "yaptırım eşikleri" (enforcement thresholds), Türk Borçlar Kanunu'ndaki tazminat sorumluluğu ve SMK'daki tecavüz halleri (Madde 29-30) ile ilişkilendirilebilir. Yapılandırma süreci tamamen evrensel bir altyapı hizmeti olup, Türkiye'deki hukuk büroları veya şirket içi hukuk departmanlarının çalışma düzenine kolayca uyarlanabilir.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde Türkiye'deki Fikri ve Sınai Haklar Hukuk/Ceza Mahkemeleri görev alanı ve yetki kuralları tanımlanmalıdır.
  • Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) entegrasyonu için "integration availability check" kısmına yerel veritabanı sorgu yetenekleri eklenmelidir.
  • Portföy yapısı (sınıflandırmalar), SMK ve ilgili yönetmelikteki Nice Sınıflandırması uygulamasına göre ayarlanmalıdır.

/ip-legal:customize

Ne Yapıyor?

Bu skill, "cold-start-interview" ile oluşturulan IP uygulama profilinin (CLAUDE.md), mülakatı baştan yapmaya gerek kalmadan modüler olarak güncellenmesini sağlar. Kullanıcının risk iştahını (muhafazakar, orta veya agresif), marka koruma stratejilerini, yaptırım duruşunu, marka araştırma/risk eşiklerini (clearance thresholds), açık kaynak inceleme kurallarını veya dosya çalışma alanı yollarını (matter çalışma alanı paths) değiştirmesine olanak tanır. Örneğin, kullanıcı yaptırım duruşunu "agresiften orta seviyeye" çektiğinde, sistem ihtarname taslaklarında doğrudan dava tehdidi yerine önce "iyileştirme/uyarı mektubu" (cure letter) önermeye başlar. Skill; şirket bilgilerini, IP kapsamını (patent, marka, telif vb.), iç/dış hukuk danışmanlarını ve iş akışı tercihlerini içeren kapsamlı bir harita sunar. Herhangi bir değişiklik yapıldığında, bu durumun diğer skill'ler (örneğin /cease-desist veya /oss-review) üzerindeki operasyonel etkilerini açıklar ve konfigürasyonu günceller.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill, sistemin çalışma parametrelerini güncelleyen idari ve teknik bir araçtır. Hukuki açıdan bakıldığında, kurumun SMK veya FSEK kapsamındaki stratejik kararlarını (örneğin SMK Madde 149-150 uyarınca tecavüzün durdurulması davalarına başvurma sıklığı) dijital ortama yansıtır. Risk duruşu (risk posture) değişiklikleri, TBK kapsamındaki borçlar hukuku riskleri veya SMK Madde 25 uyarınca hükümsüzlük riskleri gibi unsurların avukat tarafından nasıl yönetileceğini belirler. Altyapı olarak tarafsızdır; ancak güncellenen içerikler yerel mevzuata ve kurumun Türkiye'deki yasal stratejisine tabidir.

Pratik Notlar

  • Risk seviyeleri tanımlanırken, Türk hukukundaki "kötüniyetli tescil" (SMK m. 6/9) veya "hak kaybına neden olan sessiz kalma" (doktrin) gibi yerel risk unsurları parametre olarak eklenebilir.
  • İhtarname (C&D) stratejisi güncellenirken, Noter aracılığıyla çekilen ihtarnamelerin HMK Madde 204 uyarınca ispat gücü vurgulanmalıdır.
  • Entegrasyon bölümünde TÜRKPATENT veritabanı veya yerel marka izleme hizmetleri güncellenebilir olmalıdır.

/ip-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Bu skill, avukatların veya hukuk departmanlarının farklı müvekkiller veya projeler (vaka/matter) arasında çalışırken bağlam karışıklığını önlemek için kullandığı bir dosya ve bağlam yönetim sistemidir. Özellikle birden fazla müvekkil üzerinde çalışılan "özel uygulama" (private practice) senaryolarında, her vaka için izole bir çalışma alanı oluşturur. Skill aracılığıyla yeni vakalar açılabilir (new), listelenebilir (list), vakalar arası geçiş yapılabilir (switch), vakalar arşivlenebilir (close) ve aktif matere ait bağlamı güvenli bir şekilde ayırmaya yarayan detach işlemi gerçekleştirilebilir. Her vaka için özel bir matter.md (müvekkil bilgileri, karşı taraf, vaka tipi, anahtar olgular), history.md (karar ve işlem günlüğü) ve notes.md dosyası tutulur. Sistem, vaka bazlı özel tercihler (örneğin "bu müvekkil için karşı taraf stratejik ortak olduğu için yumuşak ton kullan") girmeyi sağlar ve bir vakadaki bilginin diğerine sızmasını engelleyen bir gizlilik katmanı işlevi görür.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu araç, avukatlık meslek etiği ve veri gizliliği ile ilgili teknik bir yönetim katmanıdır. Türkiye'de 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Madde 36 - Sır Saklama Yükümlülüğü) ve 6698 sayılı KVKK kapsamındaki veri minimizasyonu ve gizliliği ilkeleriyle birebir uyumludur. Vakaların birbirinden ayrılması, avukatın müvekkillerine karşı olan sadakat borcu ve çıkar çatışmasını önleme yükümlülüğünün dijital bir yansımasıdır. Teknik bir altyapı olduğu için herhangi bir hukuk sisteminde doğrudan kullanılabilir; zira her Türk hukukçusu işlerini dosya (vaka) bazında takip eder ve HMK uyarınca her davanın kendi vakıaları üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

Pratik Notlar

  • Vaka tipleri (matter type) kısmına Türkiye'ye özgü "İptal/Hükümsüzlük Davası", "Tecavüzün Men'i", "TÜRKPATENT YİDK İtirazı" gibi kategoriler eklenmelidir.
  • Arşivleme (close) prosedürü, Avukatlık Kanunu ve ilgili yönetmeliklerdeki dosya saklama süreleri (5-10 yıl) ile uyumlu olacak şekilde yapılandırılmalıdır.
  • Karşı taraf (counterparty) tanımlarında Türk kimlik numaraları veya vergi numaraları için özel alanlar açılabilir.

law-student, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Pratisyenlerden öğrencilere geçiyoruz. Hukuk fakültesi ve sınav hazırlığı aşamasındaki kullanıcılar için tasarlanan plugin, profesyonel araçlardan nasıl farklılaşıyor?

Türkiye Pratiği: Hukuk fakültesi öğrencileri ve HMGS/Hakimlik sınavı adayları için idealdir.
Güçlü Yönleri: socratic-drill (aktif muhakeme) ve bar-prep-questions (test antrenmanı).
Dikkat: case-brief analizlerinde Yargıtay/Danıştay kararlarının kıta avrupası hukukundaki yeri vurgulanmalıdır.

law-student plugin'i, hukuk eğitimi alan öğrencilerin ve mezuniyet sonrası mesleki sınavlara (Baro, Hakimlik vb.) hazırlanan adayların çalışma süreçlerini otomatize etmek ve derinleştirmek amacıyla tasarlanmış bir eğitim asistanıdır. Plugin'in temel felsefesi, öğrencinin yerine ödev yapmak veya doğrudan cevap üretmek değil; Sokratik yöntem, iskelet yapı (scaffolding) ve yapısal geri bildirim mekanizmalarıyla öğrenciyi "aktif öğrenme" sürecine zorlamaktır. Bu yaklaşım, hukukçuların en temel yetkinliği olan muhakeme yeteneğini geliştirmeyi hedefler.

Plugin, özünde ABD hukuk eğitim sistemindeki (Anglo-Sakson / Common Law) metodolojileri (Case Brief, IRAC, MBE) temel alsa da, sunduğu teknolojik altyapı ve öğrenme disiplini Türk hukuk eğitimi (Kıta Avrupası / Civil Law) ve Türkiye'deki yeni sınav sistemleri (HMGS) için son derece yüksek bir potansiyel taşımaktadır. Özellikle 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de hukuk mezunları için zorunlu hale gelen Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS), bu plugin'in sunduğu "drilling" (alıştırma) ve "session" (oturum) mantığıyla tam uyum göstermektedir.

Genel bir değerlendirme olarak; plugin'in mantıksal akışı ve pedagojik araçları Türkiye'de hiçbir yasal engel olmaksızın kullanılabilir. Ancak, içerik üretiminde (soru bankası, vaka analizi vb.) kullanılan veri setinin ve terminolojinin Türk mevzuatına (TMK, TBK, HMK, TCK vb.) göre yerelleştirilmesi kritik önem arz etmektedir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
bar-prep-questions ✅ Evet HMGS ve Hakimlik sınavları için çoktan seçmeli soru antrenmanı sağlar.
case-brief ⚠️ Kısmen Yargıtay/Danıştay kararlarının analizi için kullanılabilir ancak bağlayıcılık farkı vurgulanmalıdır.
cold-call-prep ✅ Evet Sokratik ders işleyen veya olay çözümü ağırlıklı giden kürsülerde hazırlık sağlar.
cold-start-interview ⚪ Tarafsız Kullanıcı profilini belirleyen altyapı bileşenidir.
customize ⚪ Tarafsız Profil ayarlarını düzenleyen altyapı bileşenidir.
exam-forecast ✅ Evet Geçmiş sınav sorularından hoca eğilimlerini analiz etme pratiği Türkiye'de de yaygındır.
flashcards ✅ Evet Kanun maddeleri, tanımlar ve latince terminolojinin ezberlenmesinde etkilidir.
irac-practice ⚠️ Kısmen "Olay Çözümü" formatına (Olay, Mesele, Kural, Uygulama, Sonuç) uyarlanmalıdır.
legal-writing ✅ Evet Dilekçe, ödev ve mütalaa taslakları için yapısal geri bildirim sunar.
outline-builder ✅ Evet Ders notu ve özet çıkarma sürecini disipline eder.
session ⚪ Tarafsız Çalışma oturumlarını yöneten altyapı bileşenidir.
socratic-drill ✅ Evet Aktif muhakeme ve kavramsal derinleşme için en güçlü araçtır.
study-plan ✅ Evet Sınav takvimine göre kişiselleştirilmiş çalışma programı oluşturur.

/law-student:bar-prep-questions

Ne Yapıyor?

Bu skill, baro sınavına (ABD'de MBE - Multistate Bar Examination) hazırlanan öğrenciler için çoktan seçmeli veya kompozisyon (essay) formatında sorular üretir. Kullanıcının zayıf olduğu konuları takip eder ve bu konulara odaklanan özel soru setleri oluşturur. Özellikle MBE formatındaki sorular, somut bir olay (fact pattern), bir soru kökü ve dört seçenekten oluşur. Skill, kullanıcının performansını ve hatalı cevaplardaki örüntüleri takip ederek ilerlemeyi raporlar. Ayrıca, ABD'deki eyalet farklarını (örneğin California vs. New York) yönetebilen bir yetki alanı (jurisdiction) filtresine sahiptir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de 2024 yılından itibaren hukuk mezunlarının avukatlık stajına başlayabilmesi veya hakimlik/savcılık sınavına girebilmesi için HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) şartı getirilmiştir. Bu sınav, tıpkı ABD'deki MBE gibi çoktan seçmeli sorulardan oluşmaktadır.

  • Dayanak Mevzuat: 24/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan değişiklikler uyarınca düzenlenen HMGS.
  • Mevzuat Karşılığı: ABD'deki "Contracts" yerine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, "Torts" yerine Türk Borçlar Kanunu (Haksız Fiil), "Criminal Law" yerine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gibi temel mevzuatımız üzerinden soru üretimi yapılabilir.
  • Eyalet Farkı (Jurisdiction): Türkiye üniter bir devlet yapısına sahip olduğu için eyalet bazlı kurallar yoktur. Ancak, bu özellik Türkiye'de "Adli Yargı" ve "İdari Yargı" ayrımı olarak uyarlanabilir.

Pratik Notlar

  • Adaptasyon: Soruların 4 seçenekten 5 seçeneğe çıkarılması (Türkiye'deki sınav standardı) ve terminolojinin (örn. "consideration" yerine "edim/karşılık") güncellenmesi gerekir.
  • Uyarı: Soru üretiminde kullanılan yapay zekanın güncel mevzuat değişikliklerini (örn. 7. veya 8. Yargı Paketleri) yansıtıp yansıtmadığı mutlaka bir eğitim materyali ile doğrulanmalıdır.

/law-student:case-brief

Ne Yapıyor?

Hukuk öğrencilerinin okudukları yargı kararlarını (case) analiz etmelerini ve özetlemelerini sağlar. Bir kararın olgularını (facts), davanın aşamalarını (procedural posture), hukuki sorunu (issue), mahkemenin kararını (holding) ve gerekçesini (reasoning) yapısal bir formatta özetler. Skill'in en önemli özelliği, özeti öğrenci yerine yazmaması; öğrenciyi kararı okumaya ve holding'i (mahkemenin kuralını) kendisinin ifade etmesine zorlamasıdır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye bir "Civil Law" (Kıta Avrupası) ülkesidir. Anglo-Sakson sistemindeki "Stare Decisis" (Emsal Karar Bağlayıcılığı) ilkesi bizde aynı güçte değildir. Ancak, Yargıtay ve Danıştay kararları (özellikle İçtihadı Birleştirme Kararları) Türk hukukunda çok güçlü bir yol göstericidir.

  • Dayanak Norm: Anayasa m. 138 (Yargı bağımsızlığı ve hukuka uygunluk) ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu m. 45 (İçtihadı birleştirme).
  • Kısıtlama: Türkiye'de bir davanın çözümü için temel kaynak "Kanun"dur (TMK m. 1). Karar özetleme (case briefing), bir kuralın nasıl uygulandığını anlamak için kullanılır ancak ABD'deki gibi "kuralın kendisini karardan çıkarma" zorunluluğu daha azdır.

Pratik Notlar

  • Adaptasyon: Format; Yargıtay dairesi, esas numarası, karar numarası ve karşı oy (dissenting opinion) analizi gibi unsurları içerecek şekilde güncellenmelidir.
  • Veri Kaynağı: "Westlaw" yerine Lexpera, Kazancı veya Yargıtay'ın kendi bilgi bankası referans verilmelidir.

/law-student:cold-call-prep

Ne Yapıyor?

Öğrenciyi derse hazırlayan bu yetenek, profesörün sınıfta sorabileceği muhtemel Sokratik soruları tahmin eder. Bir olaydaki kritik olguları değiştirerek ("hypo") öğrencinin kuralı farklı senaryolarda nasıl uygulayacağını test eder. Profesörün tarzına göre (olgu odaklı, politika odaklı veya teori odaklı) hazırlık yaptırır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de özellikle köklü hukuk fakültelerinde (İstanbul, Ankara vb.) "Olay Çözümü" (Pratik Çalışma) dersleri bu mantıkla işlenir. Profesörler, bir Yargıtay kararındaki olguları değiştirerek öğrenciden yeni sonucu bulmasını isterler.

  • Mevzuat Karşılığı: Her türlü temel mevzuat (TMK, TBK, TCK vb.) bu antrenmana konu olabilir.
  • Pedagojik Fayda: Türkiye'de öğrencilerin en çok zorlandığı nokta, teorik bilgiyi (maddenin metnini) somut olaya uygulamaktır. This skill tam olarak bu boşluğu doldurur.

Pratik Notlar

  • Hoca Profili: CLAUDE.md dosyasında hocanın "teorik anlatım mı yapıyor yoksa pratik ağırlıklı mı gidiyor" bilgisi girilmelidir. Türkiye'de bazı hocalar sadece kanun şerhi yaparken, bazıları tamamen olay odaklı gider.

/law-student:socratic-drill

Ne Yapıyor?

Plugin'in kalbi sayılabilecek bu yetenek, tam bir Sokratik sorgulama makinesidir. Kullanıcıya bir konu hakkında soru sorar, cevabı alır, cevaptaki eksikleri veya mantık hatalarını yüzüne vurur ve onu doğru cevaba kendi başına ulaşana kadar zorlar. "Cevabı ver" denildiğinde reddeder ve "Foundational rule'u (temel kuralı) bilmiyorsun, git kitabına bak, gel" diyerek öğrenciyi disipline eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk eğitiminin evrensel metodu Sokratik sorgulamadır. Bu skill'in hiçbir ülkeye veya mevzuata bağımlılığı yoktur; tamamen "akıl yürütme" üzerine kuruludur.

  • Türk Hukuku Uygulaması: Özellikle Borçlar Hukuku genel hükümler (temsil, butlan, muvazaa gibi kavramlar) veya Ceza Hukuku genel hükümler (hata, teşebbüs, iştirak) gibi "soyut" ve "mantıksal" konuların öğrenilmesinde eşsizdir.

Pratik Notlar

  • Dil ve Üslup: Skill'in "talepkar ama kaba olmayan" (demanding but not mean) tonu korunmalıdır. Türk hukuk terminolojisi (örn. "müteselsil sorumluluk", "iyiniyet", "hakkaniyet") bu drill'lerde doğru kullanılmalıdır.

/law-student:irac-practice

Ne Yapıyor?

IRAC (Issue, Rule, Analysis, Conclusion) formatında yazılmış hukuk yazılarını puanlar. Öğrencinin hukuki meseleyi doğru tespit edip etmediğini, kuralı doğru yazıp yazmadığını ve en önemlisi "Analiz" kısmında kural ile olayı birbirine bağlayıp bağlamadığını denetler. Asla yeniden yazmaz, sadece yapısal eleştiri getirir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de IRAC kısaltması kullanılmasa da, fakültelerde öğretilen "Olay Çözüm Yöntemi" birebir aynıdır:

  1. Olay: Olguların özeti.
  2. Mesele: Hukuki uyuşmazlığın tespiti.
  3. Kural: Uygulanacak kanun maddesi veya içtihat.
  4. Uygulama (Analiz): Maddenin olaya tatbiki.
  5. Sonuç: Nihai hukuki görüş.

Pratik Notlar

  • Terminoloji: Skill'in geri bildirimi "Olay Çözümü Geri Bildirimi" olarak Türkçeleştirilmeli ve analiz kısmında "Çünkü" (because) veya "Burada" (here) gibi bağlaçların kullanımı (kural-olay bağı) teşvik edilmelidir.

/law-student:legal-writing

Ne Yapıyor?

Mütalaa (memo), dilekçe (brief) veya akademik makale taslakları üzerine yapısal geri bildirim verir. Organizasyon, analiz derinliği, netlik ve atıf formatı (citation) üzerinde durur. Öğrencinin ödevini onun yerine yazmayı kesinlikle reddeder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk yazımı (Legal Writing) Türkiye'de genellikle "Hukuk Metodolojisi" veya "Avukatlık Hukuku" dersleri altında verilir. Ancak öğrenciler genellikle bir dilekçenin veya mütalaanın nasıl yapılandırılması gerektiğini deneme yanılma yoluyla öğrenirler.

  • Mevzuat: Avukatlık Kanunu m. 2 (Avukatlığın amacı: her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini sağlamak).
  • Atıf Sistemi: Türkiye'de "Bluebook" yoktur; ancak TBB'nin veya üniversitelerin (örn. İÜHF veya AÜHF) belirlediği geleneksel atıf kuralları (örn. Yargıtay kararı atıf formatı) vardır.

Pratik Notlar

  • Atıf Adaptasyonu: Skill, Türkiye'deki "Daire, Tarih, E. ..., K. ..." formatındaki atıfları kontrol edecek şekilde güncellenmelidir.
  • Reklam Yasağı Uyarısı: Avukatlar için kullanımda Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne uygunluk ve gizlilik (KVKK) uyarıları eklenmelidir.

/law-student:exam-forecast

Ne Yapıyor?

Eski sınav sorularını analiz ederek hocanın "takıntılarını" (hobby horses), hangi konuya ne kadar ağırlık verdiğini ve soru sorma tarzını (olay mı, teorik mi) tahmin eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk öğrencilerinin en büyük geleneği "çıkmış sorular" veya "kantin notları" üzerinden hoca analizi yapmaktır. Bu yetenek, bu süreci yapay zeka ile bilimsel bir "weighting heuristic" (ağırlıklı tahmin) modeline dönüştürür.

  • Kısıt: Türkiye'de bazı hocalar sınav kağıtlarını geri vermez veya soruların dışarı çıkmasına izin vermez. Bu durumda veri girişi sınırlı kalabilir.

Pratik Notlar

  • Veri Girişi: Öğrencinin hoca hakkındaki "duyumlarını" da (örn. "Hoca muvazaaya takıktır") sisteme girmesine izin verilmelidir.

Altyapı Skill'leri (cold-start, customize, session, study-plan, outline-builder, flashcards)

Bu yetenekler Türkiye için "tarafsız altyapı" niteliğindedir.

  • Study-Plan: HMGS sınavına kalan süreyi hesaplayarak (örn. "Sınava 12 hafta kaldı") bir çalışma programı yapabilir. Türkiye'deki sınav tarihlerine (ÖSYM takvimi) göre ayarlanmalıdır.
  • Outline-Builder: Türk hukuk kitapları çok kalın ve sistematik olduğu için öğrencinin kendi özetini çıkarması (outline building) hayati önemdedir. Skill'in "özeti senin yerine yazmam" kuralı, öğrencinin konuyu gerçekten anlamasını sağlar.
  • Flashcards: Latince hukuk terimleri (pacta sunt servanda, bona fides vb.) ve kanunlardaki süreler (itiraz süreleri, zamanaşımı süreleri) için mükemmel bir ezber aracıdır.

Genel Sonuç ve Öneriler

law-student plugin'i, Türkiye'deki hukuk eğitimi kalitesini artırmak ve öğrencileri sınavlara hazırlamak için oldukça güçlü bir araçtır.

Kritik Uyarılar:

  1. İçerik Yerelleştirmesi: Plugin'in "bilgi birikimi" (knowledge base) ABD hukukundan Türk hukukuna kaydırılmalıdır. CLAUDE.md profilinde "Hukuk Sistemi: Kıta Avrupası / Türkiye" ve "Jurisdiction: Adli/İdari Yargı" tanımlamaları yapılmalıdır.
  2. Etik ve Honor Code: Türkiye'deki üniversitelerin disiplin yönetmelikleri uyarınca yapay zekanın "ödev hazırlatmak" amacıyla kullanımı yasaktır. Plugin'in "asla öğrencinin yerine yazmama" kuralı bu anlamda Türk akademik etik kurallarıyla tam uyumludur.
  3. KVKK: Kullanıcıların gerçek dosya bilgilerini veya müvekkil isimlerini girmemesi konusunda (her ne kadar öğrenci plugin'i olsa da stajyer avukatlar kullanabilir) Türk mevzuatına uygun uyarılar (6698 sayılı KVKK) eklenmelidir.

Bu analiz bir yapay zeka tarafından Türk hukuku normları çerçevesinde hazırlanmıştır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

/law-student:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, law-student plugin'inin "tanıma ve kurulum" merkezidir. Diğer plugin'lerdeki cold-start işlemleri genellikle bir organizasyonu anlamaya çalışırken, bu skill doğrudan öğrencinin kendisine odaklanır. Kullanıcının kaçıncı sınıfta olduğu (1L/2L/3L), hangi baro sınavına hazırlandığı, öğrenme stili (Socratic "drill-me" veya açıklama odaklı "explain-to-me") ve mevcut çalışma materyalleri (ders izlenceleri, geçmiş özetler, derecelendirilmiş makaleler, eski sınavlar) hakkında detaylı bir mülakat gerçekleştirir. ABD hukuk eğitimindeki MBE (Multistate Bar Examination) setleri ve eyalet bazlı baro yetki alanları gibi spesifik girdileri kabul eder. Bu süreç, plugin içindeki diğer tüm skill'lerin (outline, flashcards, bar-prep vb.) kullanıcıya özel, kişiselleştirilmiş çıktılar üretmesini sağlayan temel hazırlık aşamasıdır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill teknik olarak bir veri toplama ve profil oluşturma arayüzüdür; bu nedenle herhangi bir hukuk normuna dayanmaz, ancak Türkiye'deki hukuk eğitimi ve sınav sistemine göre kolayca yerelleştirilebilir. Türkiye'de hukuk öğrencileri ve mezunları için kritik eşikler olan İdari/Adli Yargı Hakimlik ve Savcılık Sınavları (2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu) ve Avukatlık Stajı sonundaki staj bitirme değerlendirmeleri (1136 sayılı Avukatlık Kanunu) bu mülakatın "hedef" kısmına entegre edilebilir. ABD'deki eyalet barosu (Bar Jurisdiction) kavramı yerine Türkiye'de sınav türü (Adli/İdari/Avukatlık) ve üniversite müfredatı odaklı bir yaklaşım sergilenmesi yeterlidir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesindeki hukuk fakültesi ders programları (Anayasa, Medeni, Ceza, Borçlar vb.) materyal alımı kısmında doğrudan karşılık bulmaktadır.

Pratik Notlar

  • "Year in school" seçenekleri 1. Sınıf - 4. Sınıf ve Mezun/Stajyer olarak güncellenmeli.
  • "Bar jurisdiction" yerine "Hedef Sınav" (Hakimlik, Savcılık, Baro Staj Bitirme) getirilmeli.
  • MBE (Çoktan seçmeli baro soruları) yerine ÖSYM formatındaki çoktan seçmeli hukuk soruları terminolojisi kullanılmalı.

/law-student:customize

Ne Yapıyor?

customize skill'i, kullanıcının cold-start-interview sırasında oluşturduğu çalışma profilini, tüm mülakat sürecini en baştan tekrarlamaya gerek kalmadan güncellemesini sağlar. Kullanıcı "ders ekle", "öğrenme stilimi değiştir" veya "yeni döneme geçtim" dediğinde devreye girer. Bu skill; öğrenci profili (isim, okul, yıl), mevcut dersler (profesör, sınav formatı, ders izlencesi), öğrenme stili (Socratic vs. özet odaklı), özet (outline) tercihleri (IRAC/CREAC formatı, detay seviyesi), baro hazırlık durumları ve entegrasyonlar gibi alanlarda cerrahi müdahale yapma imkanı tanır. ABD hukuk normlarına dayalı olarak, özellikle sınav formatlarının (açık kitap, kapalı kitap, makale/MBE karışık) ve ders işleyiş stillerinin (soğuk çağırma/cold-call tarzı) dinamik olarak değiştirilmesine olanak verir. Kullanıcı tercihlerini güncelleyerek sistemin eğitim desteğini güncel tutar ve yapılan değişikliklerin sistem genelindeki etkilerini kullanıcıya açıklar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, kullanıcı tercihlerini yöneten bir konfigürasyon editörüdür. Türk hukuk sistemindeki eğitim aşamalarına uyarlanması, içerik parametrelerinin değiştirilmesiyle mümkündür. Örneğin, Türk hukuk fakültelerinde yaygın olan vize/final sistemi ve bu sınavların ağırlıkları, "dersler" sekmesi altında özelleştirilebilir. ABD'deki IRAC (Issue, Rule, Application, Conclusion) formatı yerine, Türkiye'deki hukuk kliniklerinde veya pratik çalışmalarında kullanılan "Olay, Hukuki Mesele, İlgili Mevzuat, Değerlendirme ve Sonuç" şablonları tercih edilebilir. Skill, altyapı olarak tarafsızdır; ancak içindeki seçeneklerin Türk Borçlar Kanunu (TBK) veya Türk Ticaret Kanunu (TTK) gibi temel kanunların öğretim metodolojisine (pratik çalışma odaklı vs. teorik odaklı) göre esnetilmesi kullanıcı deneyimini iyileştirecektir.

Pratik Notlar

  • "Outline preferences" kısmına Türk hukukuna uygun "Pratik Çalışma Formatı" seçeneği eklenmeli.
  • Sınav formatlarına "Sözlü Sınav" (bazı kürsülerde uygulanan) opsiyonu dahil edilmeli.
  • Baro hazırlık yerine "Hakimlik/Savcılık Sınavı Kampı" gibi modlar eklenmeli.

/law-student:flashcards

Ne Yapıyor?

flashcards skill'i, hukuk eğitiminde kritik öneme sahip olan "black-letter law" (temel hukuk kuralları) ezberini kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Leitner sistemi tabanlı kutular kullanarak aralıklı tekrarlama (spaced repetition) metodunu uygular. ABD hukuk eğitimindeki MBE setlerine yönelik hızlı kural hatırlama ihtiyacını karşılar. Kullanıcıya üç temel mod sunar: Mevcut özetlerden veya notlardan kart üretme (--generate), kural ezberi yapma (--drill) ve ilerlemeyi izleme (--stats). Skill, mülkiyet hukuku, sözleşmeler veya ceza hukuku gibi derslerdeki karmaşık kuralları tek kavramlık, net soru-cevap kartlarına dönüştürür. Kartların periyodik olarak tekrarlanmasını sağlayarak uzun süreli hafızaya aktarılmasına yardımcı olur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk sisteminde özellikle Hakimlik ve Savcılık sınavları ile KPSS-A Grubu sınavları, çok yoğun bir mevzuat ezberi gerektirmektedir. 2802 sayılı Kanun uyarınca yapılan bu sınavlarda, adayların kanun maddelerindeki süreler (örneğin HMK md. 118'deki cevap süresi veya İYUK md. 7'deki dava açma süreleri) ve spesifik usul kuralları üzerinde hızlı geri çağırma yapabilmesi şarttır. Skill'in sunduğu Leitner sistemi, Türk hukuk öğrencilerinin "kanun ezberleme" pratiğiyle tam örtüşmektedir. Ayrıca, Türk Ceza Kanunu (TCK) maddelerindeki suç unsurları veya Türk Medeni Kanunu'ndaki (TMK) ehliyet şartları gibi net kuralların kartlara dökülmesi oldukça verimlidir. Skill içindeki "gerçek olay" uyarısı, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu md. 35 ve 63'te düzenlenen "yalnız avukatların yapabileceği işler" ve yetkisiz iş yapma yasağı ile doğrudan uyumludur.

Pratik Notlar

  • Kart üretilirken kaynak kısmına "Madde Numarası" ve "Kanun Adı" zorunlu tutulmalı.
  • Gerçek olay kontrolü için "Avukatlık Kanunu md. 35 uyarınca hukuki mütalaa verilemez" uyarısı yerelleştirilmeli.
  • "Black-letter law" terimi "Pozitif Hukuk Kuralları" veya "Temel Kanun Maddeleri" olarak çevrilmeli.

/law-student:outline-builder

Ne Yapıyor?

outline-builder, bir hukuk dersinin tüm müfredatını sentezleyen "çalışma özetleri" (outlines) oluşturma sürecini yönetir. Skill'in en katı kuralı "senin yerine yazmam" (don't write it for me) ilkesidir; yani AI bir dersin özetini hazır bir metin olarak sunmaz. Bunun yerine, ders izlencesini (syllabus) ve öğrenci notlarını okuyarak bir yapı (scaffold) oluşturur: konu başlıkları, alt başlıklar, olay/karar yer tutucuları ve istisna bölümleri. Öğrencinin kendi özetini oluşturması için gerekli iskeleti hazırlar ve yapısal bir rehberlik sunar. Eğer öğrenci AI'dan kuralı yazmasını isterse, AI bunu reddeder ve öğrencinin öğrenme sürecini korur. Sadece öğrenci bir metin yapıştırdığında oradan kuralı çıkarıp formata uygun hale getirir. ABD hukukundaki Casebook (vaka kitabı) ve Syllabus odaklı ders işleyişine göre kalibre edilmiştir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk eğitiminde, özellikle Ankara ve İstanbul ekollerinde "ders notu" ve "şematik özet" kültürü çok gelişmiştir. Öğrencilerin sınav öncesi hazırladığı "pratik çalışma özetleri", skill'in sunduğu yapıya tam olarak uymaktadır. ABD'deki "Outline" kavramı, Türkiye'de bir dersin tüm kurumlarını (örneğin Borçlar Hukuku Genel Hükümler'de ifa, ifasızlık, kusur sorumluluğu vb.) kapsayan sistemli özetlere tekabül eder. Skill'in öğrenciyi yazmaya zorlaması, Türk hukuk eğitimindeki teorik derinliği korumak adına kritiktir; zira TBK md. 112 gibi temel sorumluluk hükümlerinin öğrenci tarafından bizzat analiz edilerek özete işlenmesi öğrenmeyi pekiştirir. HMK md. 119'daki dava dilekçesi unsurları gibi usuli şablonların bu yapı içinde "scaffold" olarak sunulması öğrencilere büyük kolaylık sağlar.

Pratik Notlar

  • "Case-slot placeholders" yerine "İlgili Yargıtay/Danıştay Kararı Yer Tutucusu" ibaresi kullanılmalı.
  • IRAC/CREAC formatları yerine Türkiye'de kabul gören "Hukuki Niteleme - Dayanak Mevzuat - Maddi Olayın Analizi" akışı getirilmeli.
  • Syllabus yerine "Ders Planı/İzlencesi" terimi kullanılmalı.

/law-student:session

Ne Yapıyor?

session, belirli bir konu üzerinde (Sözleşmeler, Deliller vb.) odaklanmış bir çalışma oturumu yürüten orkestrasyon skill'idir. Kullanıcının kaç soru veya kart çalışmak istediğini (örneğin "10 tane Medeni Hukuk sorusu") girdi olarak alır. CLAUDE.md içindeki öğrenci profilini ve study-plan.yaml dosyasındaki geçmiş performans verilerini yükler. Eğer öğrenci daha önce belirli alt başlıklarda (örneğin "haksız fiil sorumluluğu") zayıf kalmışsa, oturumu o konulara ağırlık verecek şekilde ayarlar. Üç modda çalışabilir: --mbe (çoktan seçmeli test), --essay (olay sorusu/makale) ve --flashcards (ezber kartları). ABD baro sınavlarındaki MBE ve UBE (Uniform Bar Exam) standartlarına uygun olarak, eyaletler arası kural farklarını (Jurisdiction handling) yönetir. Her sorudan sonra doğru/yanlış açıklamasını yapar ve oturum sonunda başarı puanı, kaçırılan konular ve gelecekteki çalışma planı için öneriler içeren bir rapor sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, Türkiye'deki hukuk sınavlarına hazırlık sürecindeki "soru çözme saatleri" ile birebir örtüşür. Özellikle Hakimlik/Savcılık sınavlarına hazırlanan adaylar için 2802 sayılı Kanun kapsamındaki konuları içeren test oturumları hayati önemdedir. ABD'deki eyalet farkları yerine Türkiye'de "Mevzuat Değişiklikleri" (örneğin 2024 tarihli 9. Yargı Paketi sonrası değişen hükümler) veya "ÖSYM vs. Baro" soru tarzı farkları ele alınabilir. Skill'in "zayıf konuları ağırlıklandırma" özelliği, Türk hukuk öğrencilerinin sıklıkla zorlandığı Ticaret Hukuku (TTK) veya İcra İflas Hukuku (İİK) gibi derslerde verimliliği artıracaktır. Oturum sonundaki raporlama, öğrencinin sınav başarısını ölçmesi için nesnel bir metrik sağlar.

Pratik Notlar

  • --mbe bayrağı Türkiye için --test veya --coktan-secmeli olarak yerelleştirilmeli.
  • Eyalet bazlı kural ayrımı yerine "Doktrindeki Görüş Farklılıkları" (çoğunluk vs. azınlık görüşü) entegre edilmeli.
  • Çıktı raporundaki "Jurisdiction" kısımları "İlgili Mevzuat/Yargı Kolu" olarak değiştirilmeli.

/law-student:study-plan

Ne Yapıyor?

study-plan, hukuk öğrencisinin sınav hazırlık sürecini yöneten stratejik bir takvimleme aracıdır. Statik bir takvimden ziyade, kullanıcının performansına göre şekillenen yaşayan bir plandır. Baro sınavı veya okul finalleri gibi hedefleri temel alarak; haftalık çalışma saatlerini, konu ağırlıklarını ve dinlenme günlerini belirler. Kullanıcının çalışma temposunu analiz ederek gerçekçi ve sürdürülebilir bir plan oluşturmaya odaklanır. --build (plan oluşturma), --update (ilerlemeye göre güncelleme), --status (günlük durum) ve --cram (yoğunlaştırılmış son hafta kampı) modları bulunur. Planı oluştururken öğrencinin zayıf ve güçlü olduğu alanları dikkate alarak konu dağılımını optimize eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de hukuk mezunlarının %90'ından fazlasının girdiği Hakimlik ve Savcılık sınavları için hazırlık süreci genellikle 6-12 aylık bir planlama gerektirir. 2802 sayılı Kanun kapsamındaki geniş müfredatın (Anayasa'dan Vergi Hukuku'na kadar) yönetilmesi için bu tarz bir "yaşayan plan" şarttır. Skill'in sunduğu "gerçekçi saat kontrolü", Türkiye'de hem çalışan hem de sınava hazırlanan adaylar için kritik bir "akıl sağlığı" kontrolüdür. Skill, Türkiye'deki "Hakimlik Hazırlık Kursları" veya yayın evlerinin (Yetkin, Savaş, Monopol vb.) çalışma programlarıyla tamamlayıcı biçimde kullanılabilir. --cram modu, özellikle final haftalarında veya sınavdan önceki son 15 günde Türk hukuk öğrencilerinin "not tarama" geleneğiyle uyumludur.

Pratik Notlar

  • "Prep course" listesine Türkiye'deki bilinen hazırlık kursları ve yayınları eklenmeli.
  • "High-yield topics" için ÖSYM'nin geçmiş yıllardaki soru dağılım istatistikleri (örneğin İdare Hukuku'nda iptal davalarının ağırlığı) baz alınmalı.
  • Baro sınavı tarihi yerine "Hakimlik Sınavı Tarihi" veya "Final Dönemi Başlangıcı" ana çıpa (anchor) yapılmalı.

legal-builder-hub, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Hukuk içeriği üreten plugin'lerden, plugin'leri yöneten meta-katmana. Topluluk skill'lerini güvenle keşfetmek ve kurmak için tasarlanan altyapıya geçiyoruz.

Türkiye Pratiği: LegalOps uzmanları ve sistem geliştiricileri için teknik yönetim katmanıdır.
Güçlü Yönleri: skill-installer ve skills-qa (kalite denetimi).
Dikkat: Hukuki bir içerik taşımadığından doğrudan her türlü sistemde kullanılabilir.

legal-builder-hub, Claude tabanlı hukuk otomasyonu ekosistemi için bir "Uygulama Mağazası" (App Store) ve altyapı yönetim katmanı işlevi görmektedir. Plugin'in temel amacı, topluluk tarafından geliştirilen (community-contributed) hukuk yeteneklerini (skills) keşfetmek, güvenli bir şekilde yüklemek, kalite kontrolünden (QA) geçirmek ve güncel tutmaktır.

Bu plugin, doğrudan hukuki bir analiz yapmaktan ziyade, diğer hukuki analiz araçlarının yönetimini üstlenir. Bu yönüyle Türk hukuku açısından "tarafsız altyapı" (neutral infrastructure) niteliğindedir. Ancak, yeteneklerin değerlendirilmesi sırasında kullanılan "Legal Skill Design Framework" (Hukuki Yetenek Tasarım Çerçevesi) ve güvenlik protokolleri, Türk hukukçuların baro kuralları (Avukatlık Kanunu m. 35 - Tekel Hakkı) ve mesleki sorumlulukları (Avukatlık Sırrı, Gizlilik) ile uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
auto-updater ✅ Evet Yeteneklerin güncelliğini kontrol eden teknik altyapı.
cold-start-interview ✅ Evet Kullanıcı profilini (avukat/avukat olmayan) belirleyen tarafsız yapı.
customize ✅ Evet Kullanıcı tercihlerini yöneten altyapı yeteneği.
disable ✅ Evet Yetenekleri geçici olarak devre dışı bırakan yönetim aracı.
registry-browser ✅ Evet Yetenek depolarında arama yapmayı sağlayan tarayıcı.
related-skills-surfacer ✅ Evet Yapılan işe göre ilgili yetenekleri öneren algoritma.
skill-installer ✅ Evet Güvenlik kapılarıyla (allowlist) yetenek yükleyen yükleyici.
skill-manager ✅ Evet Yükleme/silme/devre dışı bırakma iş akışlarını yöneten arka plan yeteneği.
skills-qa ✅ Evet Yeteneklerin tasarım kalitesini ve hukuki risklerini değerlendiren denetçi.
uninstall ✅ Evet Yüklenen yetenekleri kaldıran yönetim aracı.

Ne Yapıyor?

Yüklenmiş olan topluluk yeteneklerini (skills) güncellemeler için kontrol eder. Kaynak depodaki (repository) değişiklikleri "diff" formatında kullanıcıya sunar ve kullanıcının onayı olmadan hiçbir kodu güncellemez. Temel işlevi, yüklü yeteneklerin en son sürümleriyle uyumlu kalmasını sağlamak ve değişikliklerin şeffaf bir şekilde incelenmesine olanak tanımaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu yetenek tamamen teknik bir altyapı olup, Türk hukukuna özgü bir kısıtlama içermez. Aksine, mevzuatın çok hızlı değiştiği Türkiye'de (Torba Kanunlar vb.), kullanılan otomasyon yeteneklerinin güncelliğinin denetlenmesi, avukatın "özen borcu" (Avukatlık Kanunu m. 34) çerçevesinde bir zorunluluk olarak değerlendirilebilir. ABD'deki güvenli yazılım yönetimi standartlarını Türkiye'deki hukuk teknolojisi kullanımına uyarlar.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de mevzuat güncellemeleri çok sık olduğu için, yeteneklerin "freshness" (güncellik) tarihleri Türk hukukçular için kritik önemdedir.
  • Güncelleme sırasında gelen "diff"leri okurken, mevzuat atıflarının güncel Kanun/Yönetmelik maddeleriyle değiştirilip değiştirilmediğine dikkat edilmelidir.

Ne Yapıyor?

Kullanıcının profilini oluşturan bir mülakat sürecidir. Kullanıcının avukat olup olmadığını, uzmanlık alanını, çalıştığı sektörü ve teknoloji kullanım alışkanlıklarını sorar. Bu bilgilere dayanarak bir "başlangıç paketi" (starter pack) önerir ve yükler. Kullanıcı verilerini CLAUDE.md dosyasına yazarak diğer tüm hukuk plugin'lerinin bu bağlamı kullanmasını sağlar. Ayrıca, MCP konnektörü eklendiğinde veya çıkarıldığında "entegrasyon kullanılabilirlik denetimi" (integration-availability check) yaparak sistemin sağlıklı çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye için "tarafsız altyapı" niteliğindedir. Kullanıcının "Avukat" (Lawyer) veya "Avukat Olmayan" (Non-lawyer) olarak ayrılması, Türk hukukundaki Avukatlık Kanunu m. 35 (Yalnız avukatların yapabileceği işler) ile tam uyumludur. Plugin, kullanıcının rolüne göre çıktılarını (hukuki terminoloji derinliği, uyarılar) kalibre eder.

Pratik Notlar

  • Role kısmında "Lawyer" seçilmesi, Claude'un çıktılarını Türk hukuk terminolojisine (şerh, mütalaa, delil ibrazı vb.) daha uygun üretmesini sağlar.
  • Attorney contact kısmına Türkiye'de bağlı çalışılan kıdemli avukat veya ortak avukat yazılmalıdır; bu, yeteneklerin "sorumluluk devri" (accountability gap) denetimlerinde referans alınır.

Ne Yapıyor?

cold-start-interview ile oluşturulan kullanıcı profilinin tek tek parçalarını güncellenmesini sağlar. Şirket adı, sektör, yargı yetkisi (jurisdiction), izleme listesindeki yetenek depoları ve güncelleme tercihlerinin kolayca değiştirilmesini sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Altyapı yeteneğidir. Türk hukukundaki güncel çalışma alanlarına (örn. Kişisel Verilerin Korunması, Bilişim Hukuku) göre profilin hızlıca güncellenmesine olanak tanır.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de faaliyet gösteren bir hukuk bürosu, jurisdictions kısmına "Turkey / TR" eklemelidir.
  • Şirket profili (company-profile.md) değişikliği tüm 12 plugin'i etkilediği için, buradaki güncellemeler merkezi bir yönetim sağlar.

Ne Yapıyor?

Yüklenmiş bir topluluk yeteneğini silmeden geçici olarak devre dışı bırakır. SKILL.md dosyasını .disabled olarak yeniden adlandırarak Claude'un bu yeteneği görmesini engeller. Yetenekle birlikte gelen otomatik kancaların (hooks) çalışmasını durdurur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Teknik yönetim aracıdır. Türkiye'deki avukatlık bürolarında kullanılan belirli iş akışlarının geçici olarak durdurulması (örn. bir mevzuat değişikliği sonrası yeteneğin güncellenmesini beklerken) için idealdir.

Pratik Notlar

  • Bir yetenek Türk mevzuatına uyumsuz hale gelirse (örn. AYM'nin bir kanun maddesini iptal etmesi), ilgili yetenek güncellenene kadar bu komutla susturulmalıdır.

Ne Yapıyor?

Kullanıcının izleme listesindeki GitHub depolarında ve "market"lerde yetenek araması yapar. Yeteneklerin özetlerini (frontmatter) gösterir ve yüklemeden önce tam SKILL.md içeriğinin okunmasına olanak tanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bilgi edinme ve keşif aracıdır. Türk hukukçuların, küresel topluluk tarafından geliştirilen (örneğin GDPR/KVKK uyumu gibi ortak alanlarda) yetenekleri bulmasını sağlar.

Pratik Notlar

  • Arama sonuçlarında "lpm-skills" (Hukuki Proje Yönetimi) gibi uygulama alanından bağımsız yetenekler Türk avukatlar için de oldukça verimlidir.

Ne Yapıyor?

Kullanıcı bir görev yaparken (örneğin bir sözleşme incelerken), arka planda topluluk yeteneklerini tarar ve ilgili bir yetenek varsa kullanıcıya önerir. "Bu iş için toplulukta şöyle bir yetenek var, denemek ister misin?" şeklinde pasif bildirimlerde bulunur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Verimlilik artırıcı bir algoritmadır. Türk hukukuna özgü bir kuralı ihlal etmez. Sadece kullanıcının mevcut iş akışına uygun araçları önerir.

Pratik Notlar

  • new skill notifications ayarı "Matching practice profile" olarak bırakılmalıdır; böylece sadece Türk hukukçunun kendi uzmanlık alanıyla ilgili (örn. sadece Ticaret Hukuku) öneriler gelmesi sağlanır.

Ne Yapıyor?

Topluluk yeteneklerinin güvenli bir şekilde yüklenmesini sağlar. Dört katmanlı savunma uygular: (1) Yönetici kontrollü allowlist.yaml (beyaz liste) kontrolü, (2) Yeteneğin ham SKILL.md tanım dosyasının (kaynak kodun değil, skill metninin) kullanıcıya tam olarak gösterilmesi, (3) Otomatik teknik denetim (kancalar, MCP sunucuları, dosya yazma hedefleri, ağ çağrıları), (4) skills-qa analizi. Her aşamada kullanıcının açık "yes" onayını bekler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda avukatın sır saklama yükümlülüğü ve teknik araç kullanımındaki sorumluluğu (Avukatlık Kanunu ve Meslek Kuralları) dikkate alındığında, kontrolsüz yazılım yüklenmesini engelleyen bu yapı son derece kritiktir. ABD kökenli "permissive/restrictive" (izin verici/kısıtlayıcı) modları, Türkiye'deki hukuk bürolarının risk iştahına göre ayarlanabilir.

Pratik Notlar

  • Türkiye'deki büyük hukuk büroları ve şirket hukuk departmanları için mode: restrictive (kısıtlayıcı mod) kullanılması tavsiye edilir. Bu modda sadece onaylı yayıncıların yetenekleri yüklenebilir.
  • allowlist.yaml dosyasındaki lisans listesi (MIT, Apache vb.), Türkiye'deki fikri mülkiyet hukuku (FSEK) ve kurumsal yazılım politikalarıyla uyumludur.

Ne Yapıyor?

Yükleme, silme ve devre dışı bırakma süreçlerinin mantıksal arka planını yönetir. Sadece topluluk yeteneklerine dokunur, sistemin çekirdek yeteneklerine (birinci parti plugin'ler) müdahale etmez. Yapılan her işlemi install-log.yaml dosyasına kaydeder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Sistem bütünlüğünü koruyan teknik bir bileşendir. Türkiye'deki "şeffaflık" ve "denetlenebilirlik" ilkelerine uygun bir kayıt (log) sistemi sunar.

Pratik Notlar

  • Bir yetenek kaldırıldığında yapılandırma dosyalarının (config) silinmemesi, ileride aynı yetenek tekrar yüklendiğinde ayarların korunmasını sağlar.

Ne Yapıyor?

Bir yeteneği "Legal Skill Design Framework" (Hukuki Yetenek Tasarım Çerçevesi) uyarınca 13 parametrede değerlendirir. Denetim süreci sonunda "üç bantlı karar" (Ready / Some Concern / Material Concerns) mekanizmasını işletir. Bu değerlendirme; Hedef Kitle, Karar Verme Eşiği ve üç temel "Hukuki Hata Modu"nu (Hukuki Tavsiye vs. Destek, Gizlilik ve Hesap Verilebilirlik) kapsar. Yeteneğin tasarım iskeletini ve operasyonel risklerini analiz ederek güvenli kullanım onayı verir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, plugin'in en kritik "hukuki" denetçisidir.

  • Hukuki Tavsiye vs. Destek: Türk hukukunda Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca "hukuki mütalaa vermek" avukatların tekelindedir. skills-qa yeteneğinin, yetenekleri "hukuki tavsiye (advice)" verip vermediğine göre puanlaması, bu tekel hakkının korunmasına yardımcı olur.
  • Gizlilik ve Ayrıcalık (Privilege): ABD'deki "Attorney Work Product" (FRCP 26(b)(3)) doktrini yerine Türkiye'deki "Avukatlık Sırrı" (Avukatlık K. m. 36) ve "Mesleki Gizlilik" prensipleri göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Hesap Verilebilirlik (Accountability): Yapay zekanın avukatın yerine karar vermesini değil, avukatın karar vermesine yardımcı olmasını denetler; bu, Türk Borçlar Kanunu'ndaki vekalet sözleşmesi hükümleriyle uyumludur.

Pratik Notlar

  • skills-qa bir yeteneğe REFUSE (Reddet) kararı verirse, bu yetenek Türkiye'de asla kurulmamalıdır (genellikle siber güvenlik veya etik ihlali içerir).
  • Yeteneğin "Freshness" (Güncellik) denetimi, Türkiye gibi mevzuatın "Torba Kanun" yöntemiyle çok sık değiştiği bir ülkede, hatalı hukuki bilgiye dayanma riskini minimize eder.

Ne Yapıyor?

Yüklenmiş topluluk yeteneklerini tamamen sistemden kaldırır. İlgili tüm dosyaları siler ve kurulum günlüğünü günceller. Kullanıcıdan onay almadan hiçbir dosyayı silmez.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Dijital hijyen ve güvenlik aracıdır. Türk hukukçuların artık güvenmedikleri veya kullanmadıkları araçları sistemden temizlemesini sağlar.

Pratik Notlar

  • /legal-builder-hub:uninstall sadece topluluk yeteneklerini siler; ana plugin'lere (örn. commercial-legal) zarar vermez.
# legal-clinic, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Bireysel öğrenci aracından kurumsal eğitim ortamına. Hem öğretim üyeleri hem öğrencilerin paylaştığı bir çalışma alanı için kurgulanan bu plugin, hukuk eğitiminin klinik tarafını dijitalleştiriyor.

Türkiye Pratiği: Hukuk kliniklerinde çalışan öğrenciler ve onları denetleyen kıdemli avukatlar/hocalar içindir.
Güçlü Yönleri: supervisor-review-queue (denetim mekanizması) ve deadlines (süre takibi).
Dikkat: Dilekçe taslakları (draft) Türk yargı organlarının formatına (HMK m. 119) uygun hale getirilmelidir.

legal-clinic plugin'i, hukuk fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren hukuk kliniklerinin operasyonel ve pedagojik ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmış kapsamlı bir otomasyon setidir. Temel amacı, öğrencilerin dosya takibi, müvekkil görüşmeleri ve taslak oluşturma gibi "teknik" iş yükünü hafifleterek, hukuk kliniklerinin kapasitesini artırmak ve öğrencilerin stratejik analiz yeteneklerini geliştirmeye odaklanmalarını sağlamaktır.

Sistem, ABD klinik modeline (klinik profesörü + hukuk öğrencileri) dayalı olsa da, modüler yapısı sayesinde Türk hukuk sistemindeki stajyer avukatlık ve hukuk kliniği modellerine yüksek derecede uyarlanabilirlik göstermektedir. Özellikle Türkiye Barolar Birliği (TBB) reklam yasağı ve meslek kuralları çerçevesinde, kliniklerin birer "hukuk bürosu" gibi değil, "eğitim birimi" olarak çalışması gerektiği düşünüldüğünde, sistemin sunduğu denetim (supervision) mekanizmaları kritik bir emniyet kemeri işlevi görmektedir.

Genel bir değerlendirme yapıldığında, plugin'in altyapı bileşenleri (onboarding, deadlines, comms-log) Türkiye için doğrudan uygulanabilir durumdayken; içerik üreten bileşenlerin (draft, intake, status) Türk hukukundaki usul kurallarına (HMK, İYK) ve özel mevzuata (KVKK, İş Kanunu vb.) göre ciddi bir şablon adaptasyonuna ihtiyacı vardır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
build-guide ✅ Evet Tarafsız altyapı; klinik kurallarının özelleştirilmesi için gereklidir.
client-comms-log ✅ Evet Avukatlık Kanunu m. 52 (Dosya tutma yükümlülüğü) ile tam uyumlu.
client-intake ⚠️ Kısmen TBB meslek kuralları ve KVKK uyumu için sorular revize edilmelidir.
client-letter ✅ Evet Rutin yazışmalar için ideal; ancak stajyer imza yetkisi kısıtlarına dikkat edilmeli.
cold-start-interview ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; etik ve yetki kontrolü sağlar.
customize ✅ Evet Altyapı yönetimi; yerel ihtiyaçlara göre modifikasyon sağlar.
deadlines ✅ Evet HMK ve İYK'daki hak düşürücü sürelerin takibi için hayatidir.
draft ⚠️ Kısmen ABD şablonları yerine Türk yargı organlarına uygun dilekçe şablonları eklenmeli.
form-generation ❌ Hayır (Deprecated) /draft komutuna devredilmiştir.
memo ✅ Evet IRAC metodolojisi (Mesele-Kural-Analiz-Sonuç) Türk hukuk eğitimi için de geçerlidir.
plain-language-letters ❌ Hayır (Deprecated) /client-letter ve /status komutlarına devredilmiştir.
ramp ✅ Evet Türkiye'deki hukuk kliniklerine yeni katılan öğrenciler için ideal onboarding.
research-start ✅ Evet Mevzuat ve içtihat araştırması için metodolojik yol haritası sunar.
semester-handoff ✅ Evet Dönem sonu dosya devirleri için kurumsal hafıza sağlar.
status ✅ Evet Müvekkil, hoca ve mahkeme için farklı tonlarda raporlama sağlar.
supervisor-review-queue ✅ Evet Avukatlık Kanunu uyarınca avukat denetimi zorunluluğunu teknik olarak sağlar.

Ne Yapıyor?

build-guide, klinik süpervizörünün (sorumlu avukat/akademisyen) öğrenci odaklı skill'lerin nasıl davranacağını belirleyen bir "uygulama alanı rehberi" oluşturmasına yardımcı olur. Bu skill; mülakat soruları, pedagojik duruş (yardım et / rehberlik et / öğret), denetim kapıları (gates) ve yerel kuralların yapılandırılmasını sağlar. Süpervizör, bu araç sayesinde her bir hukuk branşı (örn. kira hukuku, göç hukuku, aile hukuku) için Claude'un öğrencilere ne kadar yardımcı olacağını ve hangi aşamada müdahale etmesi gerektiğini belirler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, Türkiye için "tarafsız altyapı" niteliğindedir. Türk hukuk eğitiminde de kliniklerin işleyişi, her kliniğin kendi müfredatına ve sorumlu öğretim üyesinin metodolojisine göre değişir. Örneğin, bir "Mülteci Hakları Kliniği" ile "Tüketici Hakları Kliniği"nin öğrenciye yaklaşımı farklı olabilir. Skill'in sunduğu "Pedagogy Posture" (öğret / rehberlik et / yardım et) seçenekleri, Türk hukuk eğitimindeki teorik-pratik dengesine tam uyum sağlar.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de hukuk kliniklerinin çoğu sadece belirli alanlarda (kadın hakları, çocuk hakları vb.) uzmanlaştığı için, her alan için ayrı bir .md dosyası oluşturulması kurumsal hafıza için kritiktir.
  • CLAUDE.md profilinde süpervizörün "Avukat" veya "Öğretim Üyesi" olarak tanımlandığından emin olunmalıdır.

Ne Yapıyor?

client-comms-log, müvekkille yapılan her türlü iletişimi (telefon, e-posta, SMS, yüz yüze görüşme) kayıt altına alan bir "iletişim günlüğü"dür. Her giriş; tarih, yön (gelen/giden), ortam, özet ve aksiyon kalemlerini içerir. Bu skill, dosyanın geçmişini tutmak, stajyer değişimlerinde sürekliliği sağlamak ve olası bir mesleki sorumluluk iddiasında (malpractice) delil oluşturmak amacıyla kullanılır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 52, avukatların işlerini takiple ilgili dosya tutma yükümlülüğünü düzenler. Türk hukukunda da bir müvekkilin "bana bu bilgi verilmedi" iddiasına karşı en güçlü savunma, düzenli tutulmuş iletişim kayıtlarıdır. Özellikle ücretsiz hukuki destek veren kliniklerde, sorumluluk sınırlarının belirlenmesi için bu kayıtlar hayatidir. Ayrıca, TBB Meslek Kuralları uyarınca müvekkilin işin safahatı hakkında bilgilendirilmesi zorunluluğunun (m. 39) yerine getirildiğini ispatlar.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de UYAP ve e-tebligat kullanımı yaygın olduğu için, giden iletişimlere "e-tebligat alındı" veya "UYAP mesajı" gibi opsiyonlar eklenmelidir.
  • Müvekkilin dil tercihi (örn. Arapça, Kürtçe, İngilizce) not edilerek, KVKK kapsamındaki "aydınlatma yükümlülüğü"nün anlaşılan dilde yapıldığı teyit edilmelidir.

Ne Yapıyor?

client-intake, yeni bir müvekkil başvurusu alındığında yapılandırılmış mülakat yapılmasını sağlar. Uygulama alanına özel şablonlar kullanarak (göç, barınma, aile hukuku vb.) çelişkili durumları (conflict of interest) tarar, aciliyet seviyesini belirler ve bir vaka özeti çıkarır. Kritik bir güvenlik sınırı olarak, bu skill vakanın kabul edilip edilmeyeceğine dair nihai kararı vermez (Does NOT decide case acceptance). Bu araç, öğrencinin not alma yükünü azaltarak analize odaklanmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD'deki FMLA (Family and Medical Leave Act) veya DMCA (Digital Millennium Copyright Act) gibi normlar yerine, Türkiye'de 4857 sayılı İş Kanunu, 5846 sayılı FSEK veya 6698 sayılı KVKK normları baz alınmalıdır. Ayrıca, TBB Meslek Kuralları m. 3 uyarınca avukatın "menfaat çatışması" (conflict of interest) kontrolü yapması zorunludur. ABD şablonlarındaki "immigration status" gibi sorular, Türkiye'de 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde revize edilmelidir.

Pratik Notlar

  • Mülakat formuna 6698 sayılı KVKK uyarınca "Aydınlatma Metni" ve "Açık Rıza" aşamaları mutlaka eklenmelidir.
  • TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği uyarınca, bu formların internette halka açık bir "başvuru formu" gibi değil, klinik içinde "başvuru görüşmesi" sırasında kullanılmasına dikkat edilmelidir.

Ne Yapıyor?

client-letter, müvekkile gönderilecek rutin yazışmaları (randevu teyidi, belge talebi, basit durum güncellemesi) şablonlardan üretir. Bu yazışmalar temel bilgilendirme amaçlıdır ve asla hukuki tavsiye niteliği taşımaz (NOT substantive advice). Karmaşık hukuki mütalaalar yerine, sade bir dille (plain language) hazırlanan bilgilendirme mektuplarına odaklanır. Öğrencinin pedagojik seviyesine göre (assist/guide/teach) taslak üretir veya öğrenciyi yazmaya teşvik eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda "avukatın müvekkili aydınlatma ödevi" kapsamında, rutin bilgilendirmeler (örn. duruşma gününün bildirilmesi, eksik evrakın istenmesi) büyük yer tutar. Bu skill, Avukatlık Kanunu ve TBK m. 502 vd. (Vekâlet Sözleşmesi) uyarınca avukatın özen borcunu yerine getirmesine yardımcı olur. Ancak Türkiye'de stajyer avukatların (birinci altı aydan sonra) mahkemelerde temsil yetkisi olsa da, dış yazışmalarda süpervizör avukatın imzasının bulunması veya denetiminin vurgulanması (örn. "Av. ... denetiminde Stj. Av. ...") zorunludur.

Pratik Notlar

  • Mektup alt bilgi (footer) kısımları, Türkiye'deki "Stajyer Avukat" ve "Baro Levha Numarası" formatına göre güncellenmelidir.
  • "Plain Language" (Sade Dil) hedefi, Türk hukukundaki ağır ve ağdalı terminoloji yerine, müvekkilin anlayabileceği hukuk Türkçesine (örn. "ihbarname" yerine "uyarı yazısı/bildirim") yönlendirilmelidir.

Ne Yapıyor?

Klinik süpervizörünün (profesör/avukat) sistemi ilk kez kurmasını sağlar. Uygulama alanları, yargı yetkisi (jurisdiction), denetim modeli ve etik önkoşulların belirlendiği bir mülakattır. Mevcut kurulumu yeniden yapılandırmak için --redo modu ve mevcut entegrasyonların durumunu kontrol etmek için --check-integrations modu kullanılabilir. Bu sürecin sonunda oluşan CLAUDE.md dosyası, tüm diğer skill'lerin "anayasa"sı işlevini görür.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye için tarafsız bir altyapı kurulum aracıdır. Ancak, mülakat sırasında sorulan "Ethical & confidentiality preconditions" bölümü, Türk hukukundaki "Sır Saklama Yükümlülüğü" (Avukatlık Kanunu m. 36) ve TBB Meslek Kuralları'na göre cevaplanmalıdır. ABD'deki ABA Formal Opinion 512 yerine, Türkiye'deki KVKK rehberleri ve baro tavsiye kararları baz alınmalıdır.

Pratik Notlar

  • "Jurisdiction" (Yargı Yetkisi) kısmında "Türkiye" ve ilgili "Adliye/Baro" (örn. İstanbul Çağlayan Adliyesi) seçilmelidir.
  • "Supervision Style" (Denetim Modeli) seçilirken, Türkiye'deki stajyer-avukat ilişkisine uygun olarak "Formal Review Queue" (Resmi Denetim Kuyruğu) seçilmesi, mesleki sorumluluk açısından en güvenli yoldur.

Ne Yapıyor?

Hukuki sürelerin (hak düşürücü süreler, zamanaşımı, cevap süreleri) takibini sağlar. Sistem, varsayılan olarak 14, 7, 3 ve 1 gün kala uyarı eşikleri (warning thresholds) sunar. --add, --update, --complete ve --close gibi operasyonel modlar aracılığıyla takvim yönetilir. Aciliyet raporları üretir ve süresi geçen işleri bayrakla işaretler. HMK, İYK ve diğer usul kanunlarındaki sürelerin kaçırılmasını engellemek için tasarlanmıştır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk yargılamasında süreler "kesin" niteliktedir (HMK m. 90 vd.). Bir dilekçenin veya itirazın süresinde yapılmaması, davanın reddine veya hak kaybına yol açar. Skill'in sunduğu "Plauisibility sanity band" (mantıklılık denetimi) özelliği, Türkiye'deki standart süreler (örn. İstinaf için 2 hafta, Cevap dilekçesi için 2 hafta) ile eşleştirilmelidir.

Pratik Notlar

  • references/plausibility-bands/TR.md dosyası oluşturulmalı ve buraya HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu), İYK (İcra ve İflas Kanunu) ve İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu) süreleri işlenmelidir.
  • Adli tatil (20 Temmuz - 31 Ağustos) ve milli bayramlardaki süre uzatımları manuel not olarak eklenmelidir (skill otomatik hesaplamaz, ancak öğrenciye hatırlatma yapabilir).

Ne Yapıyor?

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ihtarname, beyan veya beyanname gibi belgelerin ilk taslağını oluşturur. Müvekkil görüşme notlarından verileri çeker, eksik bilgileri (FACT NEEDED) ve doğrulanması gereken hukuk normlarını (VERIFY) işaretler. Pedagojik duruşa göre öğrenciye taslak sunar veya öğrenciyi yönlendirir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD'deki "eviction answer" (tahliye cevabı) veya "asylum declaration" (sığınma beyanı) şablonları, Türkiye'de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Tahliye davaları) veya 6458 sayılı YUKK çerçevesinde tamamen farklı formatlara sahiptir. Türk hukukunda dilekçelerin formatı HMK m. 119 uyarınca belirli unsurları (taraflar, konu, vakıalar, deliller, hukuki sebepler, sonuç-i talep) içermek zorundadır. Bu skill'in Türkiye'de kullanılabilmesi için "Adli Yazışma Şablonları"nın sisteme yüklenmesi şarttır.

Pratik Notlar

  • Dilekçe taslaklarına mutlaka "Baro Pulu", "Vekalet Suret Harcı" gibi Türkiye'ye özgü usul hatırlatıcıları eklenmelidir.
  • Her taslakta "AI-ASSISTED DRAFT" ibaresinin Türkçe karşılığı (örn. "YAPAY ZEKA DESTEKLİ TASLAK - Avukat Denetimine Tabidir") kullanılmalıdır.

Ne Yapıyor?

IRAC (Issue, Rule, Application, Conclusion, Mesele, Kural, Analiz, Sonuç) metodolojisi ile bir vaka analiz notu hazırlar. Bu bir "scaffold"dur; yani kural kısımlarını öğrencinin araştırması için boş bırakır, öğrencinin kendi analizini yapmasını zorunlu kılar. Pedagojik bir araçtır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk eğitiminde de "olay çözümü" metodolojisi IRAC ile büyük benzerlik gösterir. Bir hukuki sorunu; ilgili mevzuat maddesi (Kural), olaya uygulanması (Analiz) ve varılan netice (Sonuç) şeklinde incelemek, Türk yargı kararlarının da temel mantığıdır. Skill'in kural kısımlarına "RESEARCH NEEDED" (Araştırma Gerekli) koyması, öğrencinin Lextree, Mevzuat.gov.tr veya UYAP Mevzuat üzerinden araştırma yapmasını teşvik eder.

Pratik Notlar

  • Analiz kısmında "Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararları" (İBK) ve "Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları"nın taranması için özel promptlar eklenmelidir.
  • Öğrencinin "Kural" kısmına 6098 sayılı TBK veya 4721 sayılı TMK maddelerini doğrudan kopyalamak yerine şerh etmesi istenmelidir.

Ne Yapıyor?

Yeni gelen klinik öğrencileri için "onboarding" (oryantasyon) sürecidir. Kliniğin el kitabını okur, görevleri anlatır ve sahte vakalar üzerinden (practice exercises) sistemin nasıl kullanılacağını öğretir. Ayrıca --card parametresi ile hızlı erişim için tek sayfalık bir referans kartı üretebilir. Bir nevi "hukuk kliniği simülasyonu"dur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'deki hukuk fakültelerinde klinik dersleri genellikle bir dönemliktir ve her dönem başında yeni öğrenci grubu gelir. Hocanın her seferinde aynı prosedürleri (dosya düzeni, UYAP kullanımı, müvekkille iletişim kuralları) anlatması büyük zaman kaybıdır. ramp, bu süreci dijitalleştirerek hocanın yükünü hafifletir.

Pratik Notlar

  • Alıştırma vakaları (Exercise 1-3) Türkiye'deki yaygın klinik konularına (örn. Tüketici Hakem Heyeti başvurusu, İşçilik alacakları hesaplaması) göre yerelleştirilmelidir.
  • "Verification Habits" (Doğrulama Alışkanlıkları) kısmında, Türk hukukundaki güncel mevzuat takibinin önemi vurgulanmalıdır (Resmi Gazete takibi vb.).

Ne Yapıyor?

Bir hukuki mesele hakkında araştırma yol haritası sunar. Hangi kanunlara bakılmalı, hangi anahtar kelimelerle içtihat aranmalı, hangi ikincil kaynaklar (şerhler, makaleler) okunmalı sorularına cevap verir. Kesin sonuç değil, "arama rotası" üretir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk öğrencileri için en büyük zorluk, devasa mevzuat ve içtihat yığını içinde nereden başlayacağını bilememektir. Skill'in sunduğu "Statutory starting points" (Mevzuat başlangıç noktaları), öğrenciyi doğrudan ilgili Kanun ve Yönetmeliğe yönlendirir. Westlaw yerine Türkiye'de kullanılan "Lexpera", "Kazancı", "Sinerji" veya "E-Adalet" arama terimleri önerilebilir.

Pratik Notlar

  • Arama terimleri kısmına Türk usulü "Boolean" aramalar (örn. tahliye /s "temerrüt nedeniyle" /p kira) eklenmelidir.
  • "Seed Documents" (Tohum Belgeler) kısmında, kliniğin önceki yıllarda yazdığı benzer konulu "İç Notlar"ın (Memos) öncelikli okunması sağlanmalıdır.

Ne Yapıyor?

Dönem sonunda dosyaların bir öğrenciden diğerine devredilmesini sağlar. Belirli bir dönemi hedeflemek için --semester veya tek bir vakayı hedeflemek için --case parametreleri kullanılabilir. Açık süreler, tamamlanan işler ve müvekkil ilişkisinin durumu hakkında bir "devir raporu" oluşturur. Kurumsal hafızanın kaybolmasını engeller.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'deki kliniklerde dönem sonunda dosya devirleri genellikle kopukluklara neden olur. Müvekkil, her dönem yeni bir öğrenciye aynı hikayeyi anlatmak zorunda kalabilir. Bu skill, "dosyanın safahatı"nı (Avukatlık Kanunu m. 52) netleştirerek, yeni gelen öğrencinin (veya stajyerin) dosyaya "sıfırdan" değil, kaldığı yerden devam etmesini sağlar.

Pratik Notlar

  • Devir raporuna mutlaka "UYAP Safahat Özeti"nin bir kopyası eklenmelidir.
  • "Pending Deadlines" (Bekleyen Süreler) kısmı, bir sonraki dönemin ilk iki haftasındaki kritik süreleri (örn. cevap süresinin son günü) özellikle vurgulamalıdır.

Ne Yapıyor?

Aynı veriden üç farklı rapor üretir: Müvekkil için sade dil (client), Profesör için teknik detay (internal), Mahkeme için resmi format (court). Bu, avukatlık mesleğindeki "audience-aware" (dinleyiciye göre) iletişim becerisini öğretir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukuk pratiğinde bir stajyerin en çok zorlandığı konu, hocasına (patronuna) anlattığı teknik dili müvekkile nasıl sadeleştireceğidir. "Court-ready" modu ise Türkiye'deki "Beyan Dilekçesi" veya "Durum Bildirir Dilekçe" formatlarına (HMK m. 119/121/161 vb.) uygun olarak yapılandırılabilir.

Pratik Notlar

  • "Client-facing" modunda, Türkiye'deki müvekkil profiline uygun olarak "WhatsApp mesajı özeti" gibi opsiyonlar düşünülebilir (yaygın kullanım nedeniyle).
  • "Court-ready" raporları, UYAP üzerinden gönderilmeye uygun formatta (üstte mahkeme adı, ortada dosya no, altta beyanlar) üretilmelidir.

Ne Yapıyor?

Öğrencinin ürettiği her belgenin, müvekkile veya mahkemeye gitmeden önce süpervizör onayından geçmesini sağlayan bir "onay havuzu"dur. Süpervizör süreci yönetmek için --approve (onayla), --return (düzeltme için iade et) veya --edit (doğrudan düzenle) fonksiyonel komutlarını kullanır. Avukat onaylamadan sistem belgenin "nihai" olduğunu kabul etmez.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca, avukatlık yetkileri sadece baro levhasına kayıtlı avukatlara aittir. Stajyerler ve öğrenciler ancak bir avukatın gözetimi ve sorumluluğu altında iş yapabilirler. Bu skill, bu hukuki zorunluluğu "teknik bir bariyer" haline getirerek kliniğin ve profesörün hukuki/etik güvenliğini sağlar.

Pratik Notlar

  • Onay günlüğü (Approval log), ileride baro denetimi veya etik inceleme olması durumunda "avukat denetiminin fiilen yapıldığını" ispatlayan en güçlü delildir.
  • Profesörün "Edit then approve" (Düzenle ve onayla) yapması, öğrencilerin kendi hatalarını görmesi için dijital bir "kırmızı kalem" işlevi görür.
---

Avukat Kullanımı İçin Genel Uyarılar

  1. TBB Reklam Yasağı: Bu plugin'in çıktıları hiçbir şekilde kliniğin "başarısını" veya "hızını" övmek için internet sitesinde veya sosyal medyada paylaşılamaz. Sadece klinik içi operasyon için kullanılmalıdır.
  2. Vekâletname ve Yetki: Klinik öğrencileri (stajyer olmayanlar) mahkemede hiçbir işlem yapamaz. Stajyer avukatlar ise ancak avukat yanındaki stajlarının ikinci altı ayında vekâletname ve yetki belgesi ile duruşmalara girebilirler (Avukatlık Kanunu m. 26). Plugin bu yetki sınırlarını hatırlatmalıdır.
  3. KVKK: Müvekkil verilerinin Claude'un sunucularına aktarılması (anonimleştirilmeden), KVKK m. 8 (Veri aktarımı) ve m. 12 (Veri güvenliği) kapsamında risk teşkil edebilir. Süpervizörün "Enterprise" hesap kullanarak verilerin eğitimde kullanılmadığından emin olması ve müvekkilden bu konuda açık rıza alması şarttır.

Ne Yapıyor?

Bu skill, hukuk kliniği profilinin kullanıcı tarafından yönlendirmeli bir şekilde özelleştirilmesini sağlar. "Cold-start interview" (ilk kurulum görüşmesi) sürecini tamamen baştan çalıştırmaya gerek kalmadan; kliniğin adı, ev sahibi üniversite, uzmanlık alanları (immigration, housing vb.), yargı yetkisi (eyalet/mahkeme kuralları), denetim tarzı (resmi veya gayri resmi onay süreci) ve çıktı korumaları gibi ayarların tek tek güncellenmesine imkan tanır. Ayrıca akademik dönem geçişlerinde (semester rollover) eski vakaların arşivlenmesi ve yeni öğrenci listelerinin sisteme dahil edilmesi gibi operasyonel süreçleri yönetir. Skill'in temel amacı, kliniğin çalışma ortamını güncel tutarken /draft ve /client-letter gibi komutların kullandığı "NOT substantive advice" (hukuki tavsiye değildir) etiketleri gibi kritik güvenlik bariyerlerinin korunmasını sağlamaktır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill doğrudan bir maddi hukuk normuna değil, hukuk kliniklerinin idari ve operasyonel yönetimine odaklanmaktadır. Ancak içerdiği kavramlar Türk hukuk sistemine kolayca uyarlanabilir.
  • "Jurisdiction" (Yargı yetkisi) kısmı, Türkiye'deki mahkeme teşkilatına (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, İdare Mahkemesi vb.) ve HMK m. 5-19 arasındaki yetki kurallarına göre güncellenebilir.
  • "Supervision style" (Denetim tarzı), Avukatlık Kanunu m. 23 ve stajyer avukatların muvafakatname ile iş yapma yetkisi çerçevesinde, sorumlu avukatın denetim hiyerarşisini (onay kuyruğu) yapılandırmak için kullanılabilir.
  • KVKK m. 10 çerçevesinde kliniğin veri işleme politikalarının çıktı korumalarına eklenmesi mümkündür.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde "Jurisdiction" Türkiye'deki ilgili mahkemeler (örn. İstanbul Anadolu Adliyesi) olarak tanımlanmalıdır.
  • "Practice areas" kısmına Türk hukukuna uygun uzmanlık alanları (örn. İş Hukuku, Tüketici Hukuku, Kira Hukuku) eklenmelidir.
  • Dönemlik öğrenci listeleri, baro stajyer listeleriyle senkronize edilecek şekilde kurgulanabilir.

Ne Yapıyor?

[DEPRECATED] Bu skill v2 sürümüyle birlikte artık bağımsız bir araç olarak kullanım dışıdır ve tüm işlevleri /draft komutuna dahil edilmiştir. Daha önce hukuk kliniğinin uzmanlık alanlarına göre dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri ve ihtarname gibi belgelerin ilk taslaklarını üretmek için kullanılan bu araç yerine, artık güncel şablonlar ve pedagoji kontrolleri içeren /draft komutu kullanılmalıdır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türkiye'de dava açma süreci HMK m. 119'da düzenlenen sıkı şekil şartlarına tabidir. Skill'in sunduğu "jurisdiction formatting", dilekçede bulunması zorunlu olan T.C. Kimlik No, tebligat adresi, vakıalar ve deliller gibi unsurların eksiksiz doldurulmasını sağlar.
  • Cevap dilekçesi hazırlama (HMK m. 129), delil listesi oluşturma ve özellikle Türk Borçlar Kanunu kapsamında kira tahliye ihtarnameleri gibi matbu içerikli işlemler için doğrudan karşılığı vardır.
  • Aile hukuku kapsamında 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma talebi dilekçeleri veya Tüketici Hakem Heyeti başvuruları gibi standart formlar skill'in "practice-area templates" yapısına tam uyum gösterir.

Pratik Notlar

  • Şablonlar HMK m. 119'daki zorunlu unsurlar (Vekil bilgileri, harca esas değer vb.) içerecek şekilde yerelleştirilmelidir.
  • "Pedagogy mode" ayarı, hukuk fakültelerindeki klinik derslerinin müfredatına ve öğrencinin yetkinliğine göre ayarlanmalıdır.

Ne Yapıyor?

[DEPRECATED] Bu skill v2 sürümüyle birlikte artık kullanım dışıdır; işlevleri /client-letter ve /status (client modu) komutlarına bölünerek daha özelleştirilmiş hale getirilmiştir. Daha önce müvekkillerle yapılan rutin yazışmaların sadeleştirilmesini sağlayan bu araç yerine, artık müvekkil odaklı durum güncellemeleri ve resmi mektup taslakları için yeni komutlar kullanılmalıdır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türk hukuk sistemindeki ağdalı dil, müvekkillerin süreci anlamasını ve avukatına etkin katılımını zorlaştırmaktadır. Avukatlık Kanunu m. 34'teki "özen ve doğruluk" borcu, müvekkili dürüst ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirmeyi de kapsar.
  • KVKK m. 10 uyarınca veri sorumlularının aydınlatma yükümlülüğünü "açık, sade ve anlaşılır bir dil" ile yerine getirme zorunluluğu, bu skill'in sunduğu sadeleştirme yaklaşımıyla doğrudan örtüşmektedir.
  • Tüketici hukuku (TKHK) ve iş hukuku (İş K.) gibi sosyal içeriği yoğun alanlarda, dezavantajlı grupların haklarına erişimi için sade dil kullanımı bir zorunluluktur.

Pratik Notlar

  • Mektup şablonları Avukatlık Kanunu m. 23 (stajyer avukatın yetkisi) çerçevesinde "Stajyer Avukat" ve "Danışman Avukat" imzalarını içerecek şekilde düzenlenmelidir.
  • Randevu ve belge talebi şablonları, Türkiye'deki yaygın adli yardım uygulama (örn. fakirlik belgesi istenmesi) ve randevu kültürüne göre yerelleştirilmelidir.

litigation-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Klinik ortamından gerçek mahkemelere. Bu plugin, hem şirket içi dava portföyü hem büro tarafı temsil için ikili bir mimari sunuyor.

Türkiye Pratiği: Dava avukatları ve kurumsal uyuşmazlık çözümü ekipleri için çok güçlü araçlar sunar.
Güçlü Yönleri: chronology (vakıa dizini) ve demand-draft (ihtarname hazırlığı).
Dikkat: ABD tipi "Yeminli ifade" (ifade alma) süreci bizde olmadığından bu skill (deposition-prep) devre dışı bırakılmalıdır.

litigation-legal plugini, uyuşmazlık çözümü ve dava yönetimi süreçlerini uçtan uca otomatize etmeyi hedefleyen kapsamlı bir araç setidir. Temel amacı, ABD hukuk sistemindeki "litigation" (dava takibi) pratiklerini ,özellikle vakıaların kronolojik dizimi, delil ibrazı (delil tespiti), dilekçe taslaklarının oluşturulması ve tanık hazırlığı gibi aşamaları, dijital bir disiplin altına almaktır. Plugin, avukatın stratejik karar verme yetisini desteklemek için yapılandırılmış veri girişi (intake) ve analitik çıktı (briefing/chart) mekanizmalarını kullanır.

Türk hukuku açısından bakıldığında, pluginin mantıksal kurgusu (vakıa-delil eşleşmesi, ihtarname süreçleri, dava dosyası yönetimi) büyük oranda uygulanabilir niteliktedir. Ancak, ABD'deki "delil tespiti" (geniş kapsamlı delil ibrazı) ve "yeminli ifade" (dava öncesi tanık sorgusu) gibi kurumların Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) doğrudan karşılığının olmaması, bazı skill'lerin ciddi bir adaptasyon ve yerelleştirme gerektirdiğini göstermektedir. Özellikle "legal-hold" (delil muhafazası) gibi kavramların Türkiye'de daha çok ihtiyati tedbir veya delil tespiti çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Genel olarak bu plugin, Türk hukukçuları için bir "dava yönetim asistanı" olarak yüksek potansiyel taşımakla birlikte, çıktıların Türk yargılama usulüne (yazılı yargılama ilkesi, delillerin hasredilmesi vb.) uygun hale getirilmesi için CLAUDE.md profilinde kapsamlı yerelleştirmeler yapılması elzemdir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
brief-section-drafter ⚠️ Kısmen Dilekçe yazımı için uygun ancak HMK'daki dilekçeler teatisi usulüne göre uyarlanmalı.
chronology ✅ Evet Vakıaların zaman dizini her hukuk sisteminde temeldir; HMK m. 119/1-e ile uyumlu.
claim-chart ✅ Evet İddia ve delil eşleştirme cetveli, ispat yükü ve delillerin gösterilmesi için kritiktir.
cold-start-interview ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; hukukçu profilini tanımlar.
customize ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; ayarların yerelleştirilmesini sağlar.
demand-draft ✅ Evet Türk hukukundaki "İhtarname" sürecine tam uyumludur (TBK ve Noterlik K. çerçevesinde).
demand-intake ✅ Evet İhtarname öncesi bilgi toplama süreci, Türk hukuku pratikleri için de geçerlidir.
demand-received ✅ Evet Gelen ihtarnamelerin tasnifi ve cevap stratejisi için oldukça kullanışlıdır.
yeminli ifade-prep ⚠️ Kısmen ABD tipi "Yeminli ifade" Türkiye'de yoktur; ancak skill HMK m. 152 kapsamında duruşma öncesi tanık sorgusu hazırlığı için kullanılabilir (skill aynı zamanda İngiltere/Galler için PD 57AC tanık beyanlarını da kapsar).
legal-hold ⚠️ Kısmen Türkiye'de "delil muhafazası" daha çok şirket içi bir politika veya mahkemeden delil tespiti istemidir.
matter-briefing ✅ Evet Dava dosyası özeti, avukat-müvekkil iletişimi için her sistemde gereklidir.
matter-close ✅ Evet Dava kapatma ve sonuç analizi, performans takibi için evrenseldir.
matter-intake ✅ Evet Yeni dava açılış süreci ve çatışma denetimi (conflict check) TBB kuralları uyarınca gereklidir.
matter-update ✅ Evet Dava sürecindeki gelişmelerin (ara karar, celse zaptı) kaydı için kritiktir.
matter-workspace ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; dosya bazlı çalışma disiplini sağlar.
oc-status ✅ Evet Dış avukatlardan (Outside Counsel) rapor alma süreci, kurumsal hukuk birimleri için uygundur.
portfolio-status ✅ Evet Genel dava portföy analizi ve risk yönetimi için evrensel bir araçtır.
privilege-log-review ⚠️ Kısmen Avukat-müvekkil gizliliği (Mesleki Sır) korunur ancak ABD tipi "privilege log" usulü bizde yoktur.
subpoena-triage ✅ Evet Mahkeme müzekkerelerinin ve celp taleplerinin yönetimi HMK süreçlerine uygundur.

/litigation-legal:brief-section-drafter

Ne Yapıyor?

Bu skill, dava dosyalarındaki verileri, vakıaları ve hukuki argümanları kullanarak dilekçelerin belirli bölümlerini (vakıalar, hukuki gerekçeler vb.) taslak haline getirir. ABD'deki "Brief" (hukuki mütalaa/dilekçe) yazım standartlarına dayanır. Çıktı olarak, her bir iddianın delille desteklendiği, kurumun yazım diline uygun ve stratejik bir dilekçe taslağı sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD'deki "Statement of Facts" ve "Argument" bölümleri, Türk hukukundaki "Vakıalar" ve "Hukuki Sebepler" kısımlarına karşılık gelir. Ancak, Türk yargılama usulünde (6100 sayılı HMK m. 119 ve 129) dilekçelerin yapısı ve delillerin sunulma zamanı (delillerin hasredilmesi) çok daha katıdır. Pluginin İngiltere ve Galler için belirttiği PD 57AC (Witness Statements) kuralları Türkiye'de yoktur; bizde tanık beyanları kural olarak mahkeme huzurunda sözlü alınır. Dolayısıyla, bu skill tanık beyanı yazmak için değil, dava ve cevap dilekçelerinin vakıa ve hukuki değerlendirme kısımlarını hazırlamak için kullanılmalıdır.

Pratik Notlar

  • Dilekçe taslağı oluşturulurken HMK m. 119'daki zorunlu unsurlar (tarafların kimlik bilgileri, vakıaların sıra numarasıyla özeti vb.) gözetilmelidir.
  • ABD Bluebook sitasyon stili yerine Türk hukuku teamüllerine (örn. "Yargıtay 11. HD., E. 2020/..., K. 2021/...") uygun atıf formatları tanımlanmalıdır.

/litigation-legal:chronology

Ne Yapıyor?

Dava ile ilgili belgelerden (e-postalar, sözleşmeler, tutanaklar) tarihsel verileri ayıklayarak bir "Vakıa Kronolojisi" oluşturur. Vakıaları önem derecesine göre (Kırmızı/Sarı/Beyaz) işaretler ve davadaki "Pivot Fact" (kırılma noktası olan vakıa) ile ilişkilendirir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

HMK m. 119/1-e uyarınca, davacı iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini göstermekle yükümlüdür. Bu skill, dilekçelerin temelini oluşturan vakıa özetlerini hazırlamak için mükemmel bir araçtır. Türk hukukunda ispat yükü (TMK m. 6) çerçevesinde, hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağını kronolojik bir düzende görmek, davanın kazanılma ihtimalini doğrudan etkiler.

Pratik Notlar

  • Kronoloji oluşturulurken belgelerin KVKK (6698 sayılı Kanun) kapsamında kişisel veri içerip içermediği ve bu verilerin mahkemeye sunulmasının hukuki dayanağı kontrol edilmelidir.
  • Belgelerin asıllarının veya onaylı örneklerinin mahkemeye sunulması gerektiği (HMK m. 121) unutulmamalı, kronolojide "fiziki dosya konumu" not edilmelidir.

/litigation-legal:claim-chart

Ne Yapıyor?

İddia edilen her bir vakıayı veya hukuki unsuru, mevcut delillerle (tanık beyanı, belge, bilirkişi raporu) eşleştiren bir cetvel oluşturur. Özellikle patent davalarında (claim-by-element) veya karmaşık ticari davalarda hangi unsurun ispatlandığını, hangisinde "boşluk" (gap) olduğunu gösterir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda "Delillerin Gösterilmesi ve Teslimi" (HMK m. 121, 129/1-e, 140) aşaması kritiktir. Ön inceleme duruşmasına kadar taraflar hangi vakıayı hangi delille ispat edeceklerini somutlaştırmalıdır. Bu skill, Türk avukatlarının "Delil Listesi" hazırlarken yaptığı zihinsel süreci dijitalleştirir. Patent davaları özelinde ise 6769 sayılı SMK kapsamında tecavüz ve hükümsüzlük analizleri için doğrudan karşılığı vardır.

Pratik Notlar

  • Cetvel oluşturulurken HMK m. 190 (İspat Yükü) dikkate alınarak, ispat yükü kendisinde olan tarafın delil durumu "Gap Analysis" kısmında vurgulanmalıdır.
  • Bilirkişi raporlarındaki teknik tespitler, bu cetvelde "Evidence" sütununa eklenerek mahkemeye sunulacak beyan dilekçelerine altlık oluşturabilir.

/litigation-legal:demand-draft · /litigation-legal:demand-intake · /litigation-legal:demand-received

Ne Yapıyor?

Bu üçlü skill seti, "Demand Letter" (İhtarname) sürecini yönetir. Bilgi toplar (intake), hukuki risk analizi yapar ve taslak oluşturur (draft) veya gelen ihtarnameleri analiz eder (received).

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 117) uyarınca borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtar şarttır. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 18/3) uyarınca tacirler arasındaki ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla veya KEP ile yapılması geçerlilik şartıdır. Bu skill'ler, ihtarname hazırlama ve gelen ihtarları yanıtlama sürecini 1512 sayılı Noterlik Kanunu pratiklerine uygun şekilde yönetebilir.

Pratik Notlar

  • "Demand Draft" aşamasında, çıktının doğrudan noterden gönderilecek formata uygun (ihtar eden, muhatap, konu, açıklamalar, tebliğ şerhi) hazırlanması gerekir.
  • Gelen ihtarnamelerin (Demand Received) cevap süresi ve hak düşürücü süreler "Deadline Ön değerlendirme" kısmında mutlaka belirtilmelidir. İhtarname kendi başına zamanaşımını kesmez; yalnızca borçluyu temerrüde düşürür (TBK m. 117). Zamanaşımının kesilmesi için TBK m. 154'te sınırlı sayıda sayılan sebeplerden biri gerekir: ikrar, dava ya da def'i, icra takibi veya iflas masasına başvuru. Analiz çıktısında temerrüt ve zamanaşımının kesilmesi kavramları net biçimde ayrıştırılmalıdır.

/litigation-legal:deposition-prep

Ne Yapıyor?

Tanık sorgusu (yeminli ifade) öncesinde eDiscovery platformundan çekilen belgeleri, tanığın geçmiş beyanlarını ve ilgili diğer dokümanları analiz ederek çelişki oluşturabilecek noktaları belirler ve bir soru listesi (outline) hazırlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

❌ HAYIR

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD hukukundaki "Yeminli ifade" (dava dışı, avukatlar huzurunda tanık sorgusu) kurumu Türk hukukunda mevcut değildir. HMK m. 240 vd. uyarınca tanıklar mahkeme huzurunda dinlenir. Avukatlar tanığa doğrudan soru sorabilir (HMK m. 152), ancak bu "yeminli ifade" gibi saatlerce süren bir ön sorgu değil, duruşma esnasında gerçekleşen bir süreçtir.

Pratik Notlar

  • Bu skill, Türkiye'de ancak avukatın duruşmada tanığa soracağı soruları hazırlaması (HMK m. 152 kapsamında doğrudan soru hakkı) için bir "hazırlık aracı" olarak kullanılabilir; ancak "yeminli ifade" terminolojisi ve usulü tamamen devre dışı bırakılmalıdır.

/litigation-legal:legal-hold

Ne Yapıyor?

Dava açılması muhtemel durumlarda şirket içi verilerin silinmesini durdurmak için "Legal Hold" (Delil Muhafazası) bildirimi yayınlar, takip eder ve kaldırır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de ABD'deki gibi katı bir "spoliation" (delil karartma) yaptırımı ve otomatik "legal hold" zorunluluğu yoktur. Ancak, HMK m. 400 vd. uyarınca "Delil Tespiti" müessesesi mevcuttur. Ayrıca kurumsal şirketler için KVKK saklama ve imha politikaları çerçevesinde, bir uyuşmazlık başladığında verilerin silinmesinin durdurulması operasyonel bir zorunluluktur.

Pratik Notlar

  • Skill, Türkiye'de "Delil Tespiti Davası" açma hazırlığı veya şirket içi "KVKK İmha Erteleme Talimatı" olarak revize edilmelidir.
  • 5651 sayılı Kanun kapsamındaki trafik verilerinin saklanma süreleri gibi yasal süreler hold bildiriminde dikkate alınmalıdır.

/litigation-legal:matter-intake · /litigation-legal:matter-update · /litigation-legal:matter-briefing

Ne Yapıyor?

Dava dosyalarının açılması, güncellenmesi ve özetlenmesi süreçlerini yönetir. Risk seviyesi, bütçe, karşı taraf bilgileri ve strateji gibi temel verileri yapılandırılmış bir formatta tutar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye Barolar Birliği (TBB) Meslek Kuralları uyarınca avukatın işi özenle takip etme ve müvekkili bilgilendirme yükümlülüğü vardır. Bu skill'ler, dava aşamalarını (Ön İnceleme, Tahkikat, Sözlü Yargılama, İstinaf, Temyiz) takip etmek için evrensel olarak uygundur.

Pratik Notlar

  • "Matter Intake" aşamasında "Conflicts Check" süreci, TBB Meslek Kuralları m. 35 uyarınca "menfaat çatışması" denetimi olarak uygulanmalıdır.
  • Dava aşamaları (HMK'ya göre: Dilekçeler Teatisi, Ön İnceleme, Tahkikat, Karar) "Stage" alanına tanımlanmalıdır.

/litigation-legal:oc-status · /litigation-legal:portfolio-status

Ne Yapıyor?

Dış avukatların (Outside Counsel) performansını ve portföyün genel risk/maliyet durumunu raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Büyük şirketlerin hukuk müşavirlikleri, Türkiye'nin dört bir yanındaki dava dosyalarını takip etmek için dış bürolardan rapor alır. Bu skill, raporlama sürecini standartlaştırarak mali risk (karşılık ayırma - reserve) yönetimini kolaylaştırır.

Pratik Notlar

  • Türkiye'deki karşılık ayırma süreçleri (VUK ve TMS/TFRS uyarınca), "Materiality" ve "Reserve" alanlarında Türk muhasebe standartlarına göre kalibre edilmelidir.

/litigation-legal:privilege-log-review

Ne Yapıyor?

Delil olarak sunulacak belgelerden "Privileged" (Avukat-Müvekkil gizliliği kapsamındaki) olanları ayıklar ve bir liste (log) oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk hukukunda 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca "Sır Saklama Yükümlülüğü" vardır. Ancak Türkiye'de ABD'deki gibi binlerce belgenin mahkemeye sunulduğu ve "privilege log" tutulduğu bir "delil tespiti" aşaması yoktur. Belgeler genellikle taraflarca seçilerek sunulur. Yine de, şirket içi incelemelerde veya rekabet kurumu baskınlarında hangi belgelerin avukat-müvekkil gizliliği kapsamında olduğunun tespiti çok kritiktir.

Pratik Notlar

  • Skill, Rekabet Kurumu'nun yerinde incelemelerindeki (Yerinde İnceleme Kılavuzu) avukat-müvekkil gizliliği kriterlerine (örn. bağımsız avukat şartı) göre uyarlanmalıdır.

/litigation-legal:subpoena-triage

Ne Yapıyor?

Mahkemeden veya savcılıktan gelen müzekkereleri (bilgi/belge istemi) analiz eder, mevcut portföy ile çapraz kontrol (cross-check portfolio) yapar, itiraz gerekçeleri ve uyum planı hazırlar. Ayrıca gelen taleplere yönelik bir termin takvimi (deadline calendar) oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

HMK m. 221 uyarınca mahkemeler, üçüncü kişilerden veya kurumlardan belge isteyebilir. Bu müzekkerelere cevap verilmemesi veya geç verilmesi disiplin hapsi veya tazminat yükümlülüğü doğurabilir. Skill, mahkeme müzekkerelerinin takibi ve "Ticari Sır" (HMK m. 222) gerekçesiyle itirazların hazırlanması için uygundur.

Pratik Notlar

  • Müzekkerelere cevap süreleri genellikle "kesin süre" olarak verildiğinden, "Deadline Ön değerlendirme" kısmında HMK m. 90-94 (Süreler) hükümleri baz alınmalıdır.

Sonuç ve Öneriler

litigation-legal plugini, Türk hukuk pratiği için stratejik bir dijital hafıza sağlar. Özellikle vakıa kronolojisi (chronology) ve iddia-delil cetveli (claim-chart), Türk avukatlarının dilekçelerindeki ispat gücünü artıracak en değerli araçlardır.

Adaptasyon Önerileri:

  1. Terminoloji: "Delil tespiti" yerine "Delil İbrazı", "Brief" yerine "Dilekçe", "Mahkeme celbi" yerine "Müzekkere" terimleri sisteme işlenmelidir.
  2. Usul: HMK'daki "Dilekçeler Teatisi" (Dava, Cevap, Cevaba Cevap, İkinci Cevap) akışı matter-update ve portfolio-status içinde ana aşamalar olarak tanımlanmalıdır.
  3. Makamlar: ABD mahkeme yapıları yerine Türk yargı kolu (Adli/İdari Yargı) ve dereceleri (İlk Derece, İstinaf, Yargıtay/Danıştay) yerleştirilmelidir.
  4. Zamanaşımı: ABD "Statute of Limitations" mantığı, TBK m. 146 vd. uyarınca Türk zamanaşımı sürelerine (genel süre 10 yıl, haksız fiil 2/10 yıl vb.) göre güncellenmelidir.

Bu analiz sonucunda, pluginin altyapısal olarak %80 oranında Türk hukukuna uyarlanabilir olduğu, ancak %20'lik usuli farklılıkların (özellikle Yeminli ifade ve Delil tespiti yokluğu) skill bazlı kısıtlamalarla yönetilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

/litigation-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, litigation-legal plugin'inin ilk kurulumunda veya yapılandırma yenilendiğinde çalışan ana "onboarding" (uyumlandırma) mekanizmasıdır. Kullanıcının profesyonel rolünü (şirket içi hukuk müşaviri, hukuk bürosu avukatı veya serbest avukat) ve davanın tarafını (davacı, davalı veya her ikisi) belirleyerek sistemin çalışma dilini ve önceliklerini kalibre eder. Risk iştahı, raporlama eşikleri, doküman hazırlama tarzı (house style) ve e-keşif (e-delil tespiti) protokolleri gibi stratejik parametreleri toplar. Çıktı olarak, plugin'in tüm diğer yeteneklerini yönlendiren CLAUDE.md pratik profilini oluşturur. ABD normu olarak ASC 450 (muhtemel borçlar ve yedek akçe ayrılması) ve kurul raporlama standartlarını (board reporting) temel alarak risk matrislerini yapılandırır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu yetenek, hukuki içerikten ziyade sistemin çalışma prensiplerini belirleyen teknik ve operasyonel bir altyapıdır. Türk hukuk pratiğinde de avukatın veya hukuk müşavirinin rolü (Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca yalnız avukatların yapabileceği işler ve hukuk müşavirliği hizmetleri) sistemin davranışını doğrudan etkiler. ABD menşeli "reserves" (yedek akçe) kavramı, Türk ticaret hukukunda ve muhasebe standartlarında (TMS/TFRS) karşılık bulsa da, davanın risk analizi ve tarafların belirlenmesi (husumet, sıfat) evrensel hukuki süreçlerdir. Bu nedenle altyapı olarak tarafsızdır ancak yerelleştirilmesi gereken terminolojik alanlar barındırır.

Pratik Notlar

  • Rol tanımlarında "Firm Associate" yerine "Bağlı Avukat", "Solo" yerine "Serbest Avukat" terimleri kullanılmalıdır.
  • "Jurisdictions" bölümünde Türk mahkemeleri ve yetki kuralları (HMK m. 5-19) referans alınmalıdır.
  • Risk matrisleri oluşturulurken "Punitive Damages" gibi Türk hukukunda istisnai olan kavramlar yerine "Manevi Tazminat" veya "Vekalet Ücreti/Yargılama Gideri" riskleri eklenmelidir.

/litigation-legal:customize

Ne Yapıyor?

customize skill'i, kullanıcının daha önce cold-start-interview ile oluşturduğu pratik profilini (CLAUDE.md), tüm mülakat sürecini baştan sona tekrar etmeden, cerrahi bir müdahale ile güncellemesini sağlar. Kullanıcı "şirket ismim değişti", "artık sadece davalı vekiliyim" veya "yeni bir imza sirküleri formatına geçtik" dediğinde devreye girer. Risk eşiklerini, raporlama hiyerarşisini, uzmanlık alanlarını ve kullanılan doküman şablonlarını (petition format, legal hold template vb.) dinamik olarak günceller. Değişikliğin sistemin geri kalanı üzerindeki etkilerini (örneğin; risk eşiği değiştiğinde hangi vakaların "yüksek riskli" olarak etiketleneceği) kullanıcıya bildirerek tutarlılığı korur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Yazılımın konfigürasyon yönetimi ile ilgili bir özellik olması sebebiyle hukuk sisteminden bağımsızdır. Türk hukuk bürolarının veya hukuk departmanlarının değişen organizasyonel yapılarına (örneğin; yeni bir ortak avukat katılması veya çalışma alanının genişlemesi) uyum sağlamak için gereklidir. Özellikle Türkiye'deki yüksek enflasyon ortamında "risk eşikleri" gibi parasal sınırların sıkça güncellenmesi ihtiyacı, bu skill'in Türkiye operasyonlarında kritik bir işlev görmesini sağlar.

Pratik Notlar

  • "House Style" kısmında Türk yargı sistemine uygun (UDF formatı, dilekçe yazım kuralları) şablonlar güncellenmelidir.
  • "Escalation contacts" bölümüne şirketin Türk imza sirkülerine uygun yetkilileri eklenmelidir.

/litigation-legal:matter-close

Ne Yapıyor?

Bir dava veya hukuki sürecin (matter) sonuçlandırılması aşamasını yönetir. Dosyanın kapatılma nedenini (sulh, feragat, hüküm, kabul, birleştirme), kesinleşen maliyetleri (vekalet ücretleri, yargılama giderleri, tazminat miktarı) ve süreçten çıkarılan dersleri yapısal bir şekilde kayıt altına alır. Sadece bir dosya silme işlemi değil, aynı zamanda gelecekteki davalar için "risk kalibrasyonu" yapacak bir veri madenciliği adımıdır. Kapatılan dosya _log.yaml dosyasında arşivlendi olarak işaretlenir ve history.md dosyasına son bir kapanış notu eklenir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca davanın sona erme halleri olan feragat (m. 307), kabul (m. 308), sulh (m. 313) ve nihai karar (hüküm - m. 294) süreçleri ile tam uyumludur. Ayrıca 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen vekalet ücretlerinin ve HMK m. 323 uyarınca yargılama giderlerinin dökümünün yapılması, Türk avukatlık pratiğinde dosya kapatmanın en önemli mali aşamasıdır. "Final exposure" (nihai risk) kavramı, davanın başında öngörülen risk ile sonuç arasındaki farkı ölçerek avukatın performans analizine imkan tanır.

Pratik Notlar

  • "Resolution type" seçeneklerine "Müracaata Bırakılma / İşlemden Kaldırılma" ve "Görevsizlik/Yetkisizlik Nedeniyle Red" eklenmelidir.
  • "Final exposure" hesaplamasına "Karşı Yan Vekalet Ücreti" kalemi mutlaka dahil edilmelidir.
  • Kapanışta "UDF formatında gerekçeli kararın sisteme yüklenmesi" uyarısı eklenmelidir.

/litigation-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Birden fazla müvekkil ve dava ile çalışan hukukçular için "bağlam izolasyonu" (context isolation) sağlayan bir çalışma alanı yönetim aracıdır. Her bir dava (matter) için ayrı bir klasör yapısı, kronoloji, notlar ve çıktı dizini oluşturur. /matter-workspace switch komutu ile aktif çalışma dosyasını değiştirir, böylece bir müvekkilin gizli bilgileri diğerine sızmaz. In-house (şirket içi) kullanıcılar için varsayılan olarak kapalıdır (çünkü tek müvekkil vardır), ancak dış bürolar ve serbest avukatlar için portföy yönetiminin merkezini oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk dosya yönetimi ve müvekkil bazlı ayrıştırma, Avukatlık Kanunu m. 36'da düzenlenen "Sır Saklama Yükümlülüğü" ve KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) kapsamında verilerin korunması ilkesi gereği Türk hukukçuları için de zorunluluktur. Bu skill, dijital dosyalama sistemini fiziksel dava dosyası mantığıyla (her dava için ayrı bir klasör ve kayıt defteri) kurgulayarak Türkiye'deki avukatlık büro standartlarına dijital bir altyapı sunar.

Pratik Notlar

  • "Slug" oluştururken Türkçe karakter kullanılmaması (ö, ç, ş, ı, ğ, ü yerine o, c, s, i, g, u) kuralı hatırlatılmalıdır.
  • Klasör yapısına Türkiye'ye özgü "Vekaletnameler", "E-Tebligatlar" ve "Duruşma Zaptları" alt klasörleri önerilebilir.
  • Switch yapıldığında "Aktif dosya: [Dosya No / Müvekkil]" şeklinde bir başlık gösterilmelidir.
---

/litigation-legal:demand-draft

Ne Yapıyor?

Bu skill, tamamlanmış bir "intake" (bilgi toplama) dosyasını temel alarak gönderilmeye hazır bir ihtarname (demand letter) taslağı oluşturur. Skill'in temel işlevi sadece metin yazmak değil, yazım öncesinde "gate" (geçiş kontrolü) mekanizması işleterek gizlilik (privilege), hak feragati (waiver) ve hataen ikrar (admission) risklerini denetlemektir. ABD hukukundaki FRE 408 (Federal Rules of Evidence) normuna dayanarak, yapılan yazışmanın bir sulh görüşmesi mi yoksa kesin bir hak iddiası mı olduğunu netleştirir. Çıktı olarak düzenlenebilir bir .docx dosyası ve gönderim sonrası takip listesi sunar. Alacak talepleri, ihlal/ihtar bildirimleri (breach/cure) ve durdurma (cease-and-desist) talepleri için farklı şablonlar kullanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türk hukukunda "İhtarname", borçlunun temerrüde düşürülmesi (Türk Borçlar Kanunu m. 117) ve ticari işlerde temerrüt faizinin başlatılması (Türk Ticaret Kanunu m. 18/3) için kurucu bir işlemdir.
  • Özellikle tacirler arası ihbar ve ihtarların noter kanalıyla, iadeli taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza ile yapılması zorunluluğu (TTK m. 18/3) bu skill'in çıktılarını doğrudan işlevsel kılar.
  • ABD'deki FRE 408 benzeri "sulh görüşmelerinin gizliliği" ilkesi, Türk hukukunda Avukatlık Kanunu m. 35/A ve HMK'daki sulh hükümleri çerçevesinde karşılık bulur; ancak Türkiye'de bu yazışmaların delil niteliği noter onayı ve içeriğe göre daha katı kurallara tabidir.

Pratik Notlar

  • İhtarname başlığı yerine "İHTARNAME" ibaresi ve Noterlik Kanunu'na uygun muhatap/ihtar eden bölümleri eklenmeli.
  • "Without prejudice" yerine "Fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla" ifadesi yerelleştirilmeli.
  • Noter kanalıyla gönderim seçeneği iş akışına eklenmeli.

/litigation-legal:demand-intake

Ne Yapıyor?

İhtarname yazımı öncesinde stratejik bağlamı toplama sürecidir. Tarafların kimliği, olayların kronolojisi, hukuki dayanaklar (sözleşme maddeleri veya kanun hükümleri), beklenen sonuç ve BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement - Anlaşma Olmazsa En İyi Alternatif) analizini yapar. Skill, kullanıcının "aggresive" (saldırgan), "assertive" (iddialı) veya "measured" (ölçülü) bir ton belirlemesini sağlar. Ayrıca, ihtarname öncesinde sigorta şirketine ihbar (tender) yapılması gerekip gerekmediğini kontrol eder. Toplanan veriler yapılandırılmış bir intake.md dosyasına yazılarak demand-draft skill'i tarafından işlenmeye hazır hale getirilir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türkiye'de dava açılmadan önce arabuluculuk zorunluluğu olan dosyalarda (ticari davalar, iş davaları, tüketici davaları vb.) stratejik hazırlık aşaması kritiktir.
  • TBK m. 117 uyarınca temerrüt ihtarının içeriğinin (alacağın miktarı, vade, talep edilen işlem) net belirlenmesi davanın kaderini etkiler.
  • TTK m. 18/3 kapsamındaki "ağırlaştırılmış şekil şartı" öncesinde, ihlal tespitinin ve delillerin bu intake süreciyle derlenmesi, Türk hukukundaki "ispat yükü" (HMK m. 190) hazırlığı için doğrudan muadildir. BATNA analizi, özellikle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde yapılacak müzakereler için temel teşkil eder.

Pratik Notlar

  • Mevzuat dayanağı kısmına TBK, TTK veya SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu) gibi spesifik kanun seçenekleri eklenmeli.
  • Noter masrafları ve tebligat süreleri (7201 sayılı Tebligat Kanunu) için veri alanları açılmalı.

/litigation-legal:demand-received

Ne Yapıyor?

Kuruma gelen bir ihtarnamenin triyajını (önceliklendirme ve analiz) yapar. Gelen belgeden gönderici bilgilerini, iddia edilen vakıaları, hukuki dayanakları ve verilen süreleri (deadline) ayıklar. Ardından, mevcut portföyde (_log.yaml) aynı karşı taraf veya sözleşme ile ilgili başka bir dosya olup olmadığını kontrol eder. Merit Assessment (Esas Analizi) aşamasında iddiaların ne kadar güçlü olduğunu "substantial merit" ile "frivolous" (mesnetsiz) skalasında değerlendirir. Çıktı olarak kullanıcıya; "substantive response" (içerikli cevap), "holding letter" (zaman kazanma yazısı) veya "settlement response" (sulh teklifi) gibi seçenekler sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Gelen ihtarnamelerin tebliğ alınmasıyla başlayan hak düşürücü süreler ve zamanaşımı meseleleri Türkiye'de hukuki risk yönetiminin kalbidir. İhtarın temerrüt etkisi TBK m. 117'de düzenlenmiştir; TBK m. 154 ise zamanaşımının kesilme sebeplerini (ikrar, dava ya da def'i, icra takibi, iflas masasına başvuru) sayar ve ihtarname bu liste içinde yer almaz.
  • Noter aracılığıyla gelen ihtarnameye "Cevabi İhtarname" düzenleme süreci (genellikle ihtarun tebliğinden itibaren 3-7-15 gün), bu skill'in sunduğu triyaj mekanizmasıyla yönetilebilir.
  • Karşı tarafın iddialarının Türk mevzuatı açısından analizi, özellikle haksız fiil (TBK m. 49) veya sözleşmeye aykırılık iddialarının ayıklanması için gereklidir. Portföy kontrolü ise derdest dava veya mükerrer ihtar takibi (HMK m. 114 derdestlik) açısından kritiktir.

Pratik Notlar

  • Tebligatın noterden mi yoksa KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) üzerinden mi geldiği bilgisi eklenmeli.
  • "Cevabi İhtar" için süre hesaplama mantığı Tebligat Kanunu'na göre uyarlanmalı.

/litigation-legal:matter-intake

Ne Yapıyor?

Yeni bir hukuki meselenin (dava, soruşturma, tahkim) sisteme girişini sağlar. Dosya adı, karşı taraf, mesele tipi (sözleşme, iş, fikri mülkiyet vb.), görevli mahkeme/jurisdiction, risk seviyesi ve materiality (önemlilik) gibi uniform verileri toplar. En kritik işlevi "Conflicts Check" (Çıkar Çatışması Kontrolü) mekanizmasıdır; bu kontrol tamamlanmadan veya açıkça "override" edilmeden dosya açılmasına izin vermez. Sonuçta matter.md (detaylı anlatım), history.md (olay kaydı) ve _log.yaml (portföy satırı) dosyalarını oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Avukatlık Kanunu m. 38 uyarınca avukatın "işi reddetme zorunluluğu" (çıkar çatışması) Türk hukukunda mesleki bir zorunluluktur. Bu skill'in sunduğu dijital kayıt mekanizması bu kanuni yükümlülüğü destekler.
  • Şirket içi hukuk birimleri için materiality (maddi önemlilik) eşikleri, SPK düzenlemelerine tabi şirketlerin Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) bildirim yükümlülükleri ile paralellik gösterir.
  • HMK m. 119'daki dava dilekçesinin zorunlu unsurlarının (taraflar, konu, değer, vakıalar) toplanması için standart bir veri giriş arayüzü sağlar.

Pratik Notlar

  • Görevli ve yetkili mahkeme (HMK m. 1-20) seçimleri için Türkiye yargı teşkilatı listesi eklenmeli.
  • Arabuluculuk dosya numarası veya derkenar bilgileri için alan açılmalı.

/litigation-legal:matter-update

Ne Yapıyor?

Mevcut bir dosyanın geçmişine (history.md) tarihli bir olay ekler ve portföy logunu günceller. Duruşma zaptı, yeni bir dilekçe verilmesi, ara karar çıkması veya risk seviyesinin değişmesi gibi gelişmeleri yapılandırılmış bir şekilde kaydeder. Özellikle "Settlement Acceptance" (Sulh Kabulü) durumunda kullanıcıyı yetki ve hukuki sonuçlar konusunda uyarır. Her güncellemede materiality (önemlilik) durumunu tekrar sorgulatarak finansal karşılıkların (reserve) güncel tutulmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türk yargı sisteminde (UYAP) dosya safahatı çok hızlı değişebilir. Duruşma günleri, cevap süreleri ve tebligat tarihlerinin kaydı HMK süreleri açısından hayati önemdedir.
  • "Sulh kabulü" aşamasındaki uyarılar, TBK m. 189 ve HMK m. 313-315 (Sulh ve Tasfiye) hükümleri ile doğrudan uyumludur.
  • Şirketlerin dönem sonu finansal tablolarında "karşılık ayırma" (provisions) gerekliliği (VUK ve TMS/TFRS uyarınca), davanın her aşamasındaki risk güncellemesiyle doğru orantılıdır.

Pratik Notlar

  • Update tiplerine "Duruşma Zaptı", "Bilirkişi Raporu", "İstinaf/Temyiz Başvurusu" gibi yerel terimler eklenmeli.
  • UYAP'tan alınan dosya durum özetinin buraya yapıştırılması teşvik edilmeli.

/litigation-legal:matter-briefing

Ne Yapıyor?

Tek bir dosya hakkında derinlemesine özet sunar. Dosyanın mevcut durumu, son gelişmeler, yaklaşan terminler, açıkta kalan sorular ve risk değerlendirmesini tek bir görünümde toplar. Özellikle Genel Hukuk Müşaviri (GC) güncellemeleri veya dış hukuk bürosu (OC) toplantıları öncesinde hazırlık amaçlı kullanılır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Hukuk müşavirliklerinin iç raporlama standartları için evrensel bir ihtiyaçtır. Türk hukukundaki uzun süren yargılama süreçlerinde (makul süre ilkesi), dosyanın güncel özetinin el altında olması yönetimsel riskleri azaltır.
  • Finansal raporlama ve denetim süreçlerinde, dış denetçilere verilen "hukuk görüş mektupları" için bu briefing yapıları temel veri kaynağı oluşturur.
  • Avukatlık Kanunu uyarınca müvekkili bilgilendirme yükümlülüğünün (özen borcu) yerine getirilmesini kolaylaştırır.

Pratik Notlar

  • "Exposure" kısmına harçlar, vekalet ücretleri ve yargılama giderleri (HMK m. 323) tahmini eklenmeli.
  • Duruşma tarihleri için takvim entegrasyonu notu düşülmeli.

/litigation-legal:oc-status

Ne Yapıyor?

Dış hukuk bürolarına (Outside Counsel - OC) haftalık (weekly) gönderilmek üzere durum raporu talebi e-postası taslakları hazırlar. Portföydeki aktif dosyaları tarar, bekleyen güncellemeleri veya yaklaşan terminleri olan dosyaları ayıklar ve her avukata özel; dosya durumu, yaklaşan vadeler ve bütçe durumunu soran taslaklar oluşturur. Eğer Gmail MCP yüklü ise bu taslakları doğrudan Gmail "Drafts" klasörüne atar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türkiye'de büyük şirketlerin illerdeki yerel avukat ağlarını veya büyük hukuk bürolarını yönetmesi (panel firm yönetimi) yaygın bir pratiktir.
  • Avukatlık Kanunu ve Baro Meslek Kuralları uyarınca avukatın raporlama yükümlülüğü olsa da, kurum içinden bu talebin sistematik olarak yapılması "proaktif risk yönetimi" sağlar.
  • Özellikle duruşma sonrası zaptın gönderilip gönderilmediğinin takibi ve UYAP dışı gelişmelerin (karşı taraf görüşmeleri vb.) raporlanması için bu otomasyon ciddi zaman kazandırır.

Pratik Notlar

  • E-posta şablonu "Sayın Meslektaşım" veya "Sayın Av. ..." şeklinde yerelleştirilmeli.
  • Bütçe yerine "Masraf Avansı" ve "Vekalet Ücreti Hak Edişi" terimleri kullanılabilir.

/litigation-legal:portfolio-status

Ne Yapıyor?

Tüm dava portföyünün kuşbakışı analizini üretir. Risk dağılımı (Kritik/Yüksek/Düşük), yaklaşan terminler, güncellenmeyen dosyalar ve toplam maddi risk (materiality) tablolarını oluşturur. Ayrıca "anomali" tespiti yapar: örneğin, yüksek riskli olup dış avukat atanmamış dosyaları veya çıkar çatışması kontrolü bypass edilmiş dosyaları bayrakla (flag) işaretler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Hukuk operasyonları (Legal Ops) yönetimi için elzemdir. Türkiye'de özellikle iş davaları ve tüketici davaları gibi yüksek hacimli portföylerde risk konsantrasyonunu görmek için kullanılır.
  • TTK m. 369 uyarınca yönetim kurulu üyelerinin "özen yükümlülüğü" kapsamında, şirketin karşı karşıya olduğu toplam hukuki riskin bu tür raporlarla izlenmesi kurumsal yönetişim ilkeleri (Corporate Governance) ile uyumludur.
  • SPK'nın Seri: II, No: 15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği uyarınca yapılacak kamuyu aydınlatma kararları için kümülatif risk analizi sağlar.

Pratik Notlar

  • "Materiality" kategorilerine "KAP Bildirimi Gerekenler" etiketi eklenebilir.
  • Yerel para birimi (TRY) ve dövizli alacakların (USD/EUR) ayrı tablolaştırılması sağlanmalı.
# privacy-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Davadan veri korumaya. KVKK uyumunu Türkiye'de doğrudan ilgilendiren ve Anthropic'in en olgun plugin'lerinden biri olan privacy-legal'a geçelim.

Türkiye Pratiği: Veri koruma görevlileri (DPO) ve KVKK uyum avukatları için birincil araçtır.
Güçlü Yönleri: dpa-review (veri işleme sözleşmesi) ve dsar-response (ilgili kişi başvurusu).
Dikkat: 6698 sayılı Kanun ve Kurul kararları (özellikle veri aktarımı) güncel olarak modele tanıtılmalıdır.

Bu analiz, ABD merkezli "privacy-legal" plugin'inin Türk hukuk sistemi, özellikle 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesindeki uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. Plugin, şirket içi gizlilik danışmanlığı (in-house privacy counsel) iş akışlarını otomatize etmeyi hedeflemektedir.

Genel olarak plugin, KVKK uyum süreçlerinde (Veri Sorumlusuna Başvuru yönetimi, Veri İşleme Sözleşmeleri incelemesi, Etki Analizleri vb.) yapısal bir iskelet sunması bakımından oldukça değerlidir. Ancak, ABD (CCPA/CPRA, HIPAA, GLBA) ve AB (GDPR) normlarına dayalı varsayılan ayarların, Türk hukukundaki süreler (örn. 30 günlük yanıt süresi), Kurul kararları ve Türkiye'ye özgü veri aktarım kuralları (KVKK m. 9) çerçevesinde titizlikle uyarlanması gerekmektedir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
cold-start-interview ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; yerel mevzuat ve kurum profilinin tanımlanması için gereklidir.
customize ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; yerel risk iştahı ve iletişim kişilerinin güncellenmesini sağlar.
dpa-review ✅ Evet KVKK m. 8 ve 9 kapsamındaki veri işleme ve aktarım sözleşmelerinin incelenmesi için kritik öneme sahiptir.
dsar-response ✅ Evet KVKK m. 11 ve 13 kapsamındaki "İlgili Kişi Başvuruları"na yanıt hazırlama sürecine tam uyum sağlar.
matter-workspace ✅ Evet Türkiye için tarafsız altyapı; farklı müvekkil veya projelerin verilerini izole etmek için kullanılır.
pia-generation ⚠️ Kısmen KVKK'da doğrudan bir "DPIA" zorunluluğu olmasa da, Kurul'un yüksek riskli işlemler için önerdiği "Veri Etki Analizi" ile örtüşür.
policy-monitor ✅ Evet Aydınlatma metinlerinin (Privacy Policy) fiili uygulamayla (drift) uyumlu kalmasını sağlamak için oldukça yararlıdır.
reg-gap-analysis ✅ Evet Yeni Kurul kararları veya mevzuat değişikliklerinin (örn. KVKK m. 9 değişikliği) mevcut yapıya etkisini ölçmek için idealdir.
use-case-triage ✅ Evet Yeni projelerin KVKK uyumluluk kontrolü (ön değerlendirme) ve analiz gerektirip gerektirmediğinin tespiti için kullanılabilir.

/privacy-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, kullanıcının gizlilik programını (privacy program) tanımasını sağlayan bir başlangıç mülakatı gerçekleştirir. Mevcut gizlilik politikaları, DPA şablonları ve referans PIA belgelerini analiz ederek girdi olarak kullanır; kullanıcının bir "Veri Sorumlusu" (Controller) mu yoksa "Veri İşleyen" (Processor) mi olduğunu, hangi düzenlemelere (footprint) tabi olduğunu ve standart sözleşme pozisyonlarını öğrenir. Sonuç olarak, plugin'in diğer tüm bileşenlerinin okuduğu CLAUDE.md profil dosyasını oluşturur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Türkiye için tarafsız altyapı)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, plugin'in beyni olan yapılandırma dosyasını oluşturduğu için hukuk sisteminden bağımsız bir altyapı aracıdır. Türkiye'deki bir hukukçu, bu mülakat sırasında mevzuat kapsamı olarak "KVKK (6698 sayılı Kanun)" ve ilgili yönetmelikleri tanımlayabilir. ABD'deki FMLA veya CCPA gibi normlar yerine Türk mevzuatının girilmesi, plugin'in Türkiye özelinde çalışmasını sağlar.

Pratik Notlar

  • Mülakat sırasında "jurisdictions" kısmına "Turkey" ve "regulators" kısmına "KVKK Kurumu" yazılmalıdır.
  • "Controller/Processor" ayrımı Türkçeye "Veri Sorumlusu / Veri İşleyen" olarak tercüme edilerek profil oluşturulmalıdır.

/privacy-legal:customize

Ne Yapıyor?

Bu skill, cold-start-interview ile oluşturulan gizlilik profilinin (CLAUDE.md) tüm mülakatı yeniden yapmaya gerek kalmadan güncellenmesini sağlar. Risk iştahı, iletişim kişileri, DPA oyun planı maddeleri, aydınlatma metni taahhütleri veya DSAR süreçleri gibi spesifik alanlarda hızlı değişiklikler yapılmasına olanak tanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Türkiye için tarafsız altyapı)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Profil düzenleme aracı olarak tamamen teknik bir altyapı sunar. Şirketin büyümesi, yeni bir sektöre (örn. e-ticaretten finteche) geçişi veya veri koruma ekibindeki değişikliklerin (DPO/İrtibat Kişisi değişimi) sisteme yansıtılması için kullanılır. Türkiye'deki bir hukukçu, mevzuat değişikliklerine göre uygulama rehberi pozisyonlarını bu skill üzerinden güncelleyebilir.

Pratik Notlar

  • KVKK Kurul kararları sonrası değişen "makul süre" veya "güvenlik önlemleri" standartlarını güncellemek için kullanılmalıdır.
  • Şirket profili değişiklikleri yapıldığında, bunun diğer tüm (varsa) 12 plugin'i de etkileyeceği unutulmamalıdır.

/privacy-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Çok müvekkilli çalışan hukuk büroları veya geniş yapıdaki holdinglerin hukuk departmanları için "Dosya/Mesele" (Matter) bazlı çalışma alanları oluşturur. Her bir dosyanın (DPA incelemesi, ihlal bildirimi süreci vb.) bağlamını, geçmişini ve çıktılarını diğerlerinden izole eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (Türkiye için tarafsız altyapı)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk meslek kuralları ve KVKK uyarınca verilerin gizliliği ve izolasyonu esastır. Bir müvekkilin verisinin veya stratejisinin bir diğerine sızmaması (conflict check ve data leakage prevention) için teknik bir bariyer oluşturur. Türkiye'deki avukatlık büroları için dosya bazlı takip sistemine dijital bir karşılık sunar.

Pratik Notlar

  • "In-house" (şirket içi) kullanımda varsayılan olarak kapalıdır; ancak dış hukuk büroları için "Active matter" takibi ile profesyonel bir çalışma düzeni sağlar.
  • Arşivleme özelliği, Türkiye'deki zamanaşımı ve saklama süreleri (örn. Avukatlık Kanunu m. 42 uyarınca 5 yıllık saklama yükümlülüğü) dikkate alınarak kullanılabilir.

/privacy-legal:dpa-review

Ne Yapıyor?

Veri İşleme Sözleşmelerini (Data Processing Agreement - DPA) kullanıcının özelleştirilmiş oyun planına (uygulama rehberi) göre inceler. Sözleşmenin veri sorumlusu tarafından mı yoksa veri işleyen tarafından mı geldiğini tespit eder ve alt-işleyen bildirimleri, veri ihlali bildirim süreleri, denetim (audit) hakları ve sorumluluk limitleri gibi kritik maddeleri uygulama rehberi içeriğine dayalı olarak analiz eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de veri sorumluları ile veri işleyenler arasındaki ilişkiler KVKK m. 8 (aktarım) ve Kurul'un "Veri Güvenliği Rehberi"ndeki sözleşme standartlarına tabidir. ABD'deki GDPR/CCPA bazlı maddelerin çoğu (güvenlik önlemleri, ihlal bildirimi, veri silme) KVKK ile paraleldir. ABD'deki HIPAA'nın muadili olarak Türkiye'de Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik; GLBA muadili olarak ise BDDK mevzuatı (Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik) dikkate alınmalıdır.

Pratik Notlar

  • Uygulama rehberi içindeki "Breach Notification" süresi KVKK'nın meşhur "72 saat" kuralına göre ayarlanmalıdır.
  • "Standard Contractual Clauses (SCC)" yerine Türkiye'deki yeni veri aktarım güvenli araçları (Standart Sözleşmeler) uygulama rehberi'a eklenmelidir.
  • Avukatlar için not: Bu inceleme bir "revizyon" (şerhli değişiklik önerisi) taslağı sunar, ancak son hukuki metin avukat tarafından onaylanmalıdır.

/privacy-legal:dsar-response

Ne Yapıyor?

Veri sahiplerinden (data subjects) gelen erişim, silme veya düzeltme taleplerini (Data Subject Access Request - DSAR) yönetir. Kimlik doğrulama, veri sistemlerinde tarama yapma, istisnaları (exemptions) değerlendirme ve nihai yanıt taslaklarını oluşturma adımlarını içerir.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, KVKK m. 11'de düzenlenen "İlgili Kişinin Hakları"nın (erişim, düzeltme, silme, itiraz vb.) kullanımına tam karşılık gelir. ABD'deki 45 günlük (CCPA) veya AB'deki 30 günlük (GDPR) sürelerin aksine, Türkiye'de KVKK m. 13/2 uyarınca başvurular "en geç otuz gün içinde" ücretsiz olarak sonuçlandırılmalıdır. Skill'in "exemption" (istisna) analizi kısmı, KVKK m. 28'deki "Tam İstisnalar" ve "Kısmi İstisnalar" ile eşleştirilmelidir.

Pratik Notlar

  • CLAUDE.md profilinde yanıt süresi (SLA) kesinlikle "30 gün" olarak güncellenmelidir.
  • Yanıt taslakları "Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ" uyarınca zorunlu unsurları içerecek şekilde Türkçeleştirilmelidir.

/privacy-legal:pia-generation

Ne Yapıyor?

Yeni bir ürün veya özellik lansmanı öncesinde veri gizliliği etki analizi (Privacy Impact Assessment - PIA) oluşturur. Hangi verilerin toplandığı, hukuki sebep (lawful basis), riskler ve azaltma önlemlerini raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

KVKK ana metninde GDPR Madde 35'teki gibi açık bir "DPIA" zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, KVKK Kurumu'nun rehberleri ve kararlarında "yüksek riskli" işleme faaliyetleri için veri etki analizi yapılması şiddetle tavsiye edilmektedir. Özellikle biyometrik veri işleme veya profil çıkarma gibi faaliyetlerde bu raporlama hayati önemdedir. Skill'in dayandığı "hukuki sebep" (lawful basis) analizi, KVKK m. 5 ve 6'daki şartlarla (açık rıza, sözleşmenin ifası, veri sorumlusunun meşru menfaati vb.) uyumludur.

Pratik Notlar

  • "DPIA Mandatory" tetikleyicileri (triggers) kısmına Kurul'un güncel rehberlerindeki "yüksek risk" kriterleri eklenmelidir.
  • Çıktı formatı, Türkiye'deki denetimlerde sunulabilecek bir "Veri Etki Analizi Raporu" şablonuna dönüştürülmelidir.

/privacy-legal:policy-monitor

Ne Yapıyor?

Şirketin yayınladığı Aydınlatma Metni (Privacy Policy) ile fiili veri işleme pratikleri arasındaki uçurumu (drift) denetler. Haftalık tarama (weekly sweep/crawl mode) ve doğrudan sorgu modlarıyla (--sweep argümanı) çalışarak; yeni imzalanan DPA'lar veya hazırlanan PIA'lardan yola çıkarak politikanın güncellenmesi gerekip gerekmediğini tespit eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

KVKK m. 10 uyarınca veri sorumlularının aydınlatma yükümlülüğü süreklidir. Uygulamada meydana gelen değişikliklerin (yeni bir veri kategorisi toplama veya yeni bir veri işleyenle çalışma gibi) aydınlatma metnine yansıtılmaması, "şeffaflık" ilkesine aykırılık teşkil eder ve idari para cezası sebebidir. Bu skill, "Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"e uyum için çok faydalıdır.

Pratik Notlar

  • Skill'in App Store/Play Store "Gizlilik Etiketleri" kontrolü, Türkiye'deki mobil uygulama geliştiricileri için de geçerli ve kritiktir.
  • Politika güncellemeleri önerilirken, Türkçedeki hukuki terminolojiye (örn. "Revizyon" yerine "Değişiklik Önerisi") dikkat edilmelidir.

/privacy-legal:reg-gap-analysis

Ne Yapıyor?

Yeni bir yasal düzenleme veya Kurul kararı çıktığında, bunun mevcut şirket politikaları ve süreçleri üzerindeki etkisini (gap analysis) analiz eder. Hangi maddelere uyum sağlanmadığını ve atılması gereken adımları (remediation plan) belirler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türk kişisel verileri koruma hukuku, Kurul'un (KVKK Kurumu) ilke kararları ve rehberleriyle sürekli şekillenmektedir. Örneğin, 2024 yılında KVKK m. 9'da yapılan köklü değişiklik (yurt dışı aktarımda standart sözleşme ve bağlayıcı şirket kuralları dönemi), şirketler için büyük bir "gap analysis" ihtiyacı doğurmuştur. Bu skill, bu tip geçiş süreçlerini yönetmek için mükemmeldir.

Pratik Notlar

  • Analiz sırasında "Remediation Plan" sahipleri (owners) olarak Türkiye'deki roller (örn. "İrtibat Kişisi", "Uyum Sorumlusu", "Hukuk Müşaviri") tanımlanmalıdır.
  • Kurul'un yayımladığı "İlke Kararları" skill'e girdi olarak verilerek mevcut süreçlerle farkı ölçülebilir.

/privacy-legal:use-case-triage

Ne Yapıyor?

Yeni bir veri işleme faaliyetinin (örn. "Pazarlama ekibi davranışsal verileri kullanmak istiyor") daha derinlemesine bir analiz (PIA) gerektirip gerektirmediğini belirleyen bir "ön eleme" (ön değerlendirme) mekanizmasıdır. Politika çatışmalarını ve hukuki engel (stop) durumlarını anında raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, Türkiye'deki şirketlerin "uyum kültürü" için kritik bir filtre görevi görür. KVKK m. 4'teki "genel ilkeler" (hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma, belirli amaçlar için işleme vb.) çerçevesinde bir "ön kontrol" yapar. Eğer bir faaliyet açıkça KVKK'ya veya şirketin Aydınlatma Metni'ne aykırıysa "STOP" uyarısı verir.

Pratik Notlar

  • Ön değerlendirme sırasında sorulan "Federal Overlay" soruları (GLBA, HIPAA vb.) Türkiye'de "Sektörel Mevzuat" (BDDK, BTK, Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri) olarak değiştirilmelidir.
  • Çıktı, iş birimlerine "Gizlilik Onayı" veya "Hukuki Analiz Gerekli" şeklinde basit statülerle sunulabilir.

Genel Sonuç ve Adaptasyon Tavsiyeleri

privacy-legal plugin'i, Türk hukukuna adaptasyonu en kolay ve en verimli pluginlerden biridir. Ancak sağlıklı bir kullanım için aşağıdaki adımlar izlenmelidir:

  1. Dil Adaptasyonu: Tüm taslak yanıtlar ve raporlar Türk hukuk terminolojisine uygun şekilde Türkçeleştirilmelidir.
  2. Süre Güncellemeleri: DSAR (Veri Sahibi Başvurusu) yanıt süresi 45/30 günden kesinlikle 30 güne çekilmelidir.
  3. Mevzuat Eşleşmesi: CLAUDE.md dosyasında ABD normları (CCPA, HIPAA) yerine Türk normları (KVKK m. 5, 6, 8, 9, 10, 11) birincil referans haline getirilmelidir.
  4. Veri Aktarımı: Standart Sözleşme Maddeleri (SCC) analizinde, KVKK Kurumu'nun yayımladığı resmi şablonlar referans alınmalıdır.

Bu plugin, Türkiye'deki hukuk departmanları için KVKK uyumunu "reaktif" bir süreçten (sorun çıktığında bakma), "proaktif" bir sürece (tasarımda gizlilik - privacy by design) dönüştürme potansiyeline sahiptir.

product-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Veri korumadan ürün geliştirme akışlarına. Lansman incelemesi, reklam iddia kontrolü ve hızlı önceliklendirme, avukatın geliştirici ekiple çalışma biçimini değiştiriyor.

Türkiye Pratiği: Teknoloji şirketleri ve ürün geliştirme odaklı çalışan hukukçular içindir.
Güçlü Yönleri: marketing-claims-review (reklam uyumu) ve launch-review.
Dikkat: Reklam Kurulu'nun güncel rehberleri ve haksız rekabet hükümleri (marketing-claims) için kritiktir.

product-legal plugin'i, bir ürünün fikir aşamasından lansmanına ve pazarlama faaliyetlerine kadar geçen süreçteki hukuki riskleri yönetmek için tasarlanmış kapsamlı bir araç setidir. ABD merkezli risk algısı ve "Product Counsel" (Ürün Avukatlığı) modeline dayanmakla birlikte, sunduğu metodoloji Türk hukuku uyum süreçleri için de son derece değerlidir.

Türkiye'de teknoloji ve ürün odaklı hukuk uygulaması, özellikle KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu), 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği etrafında şekillenmektedir. Plugin, "tasarım yoluyla uyum" (compliance by design) yaklaşımını benimseyerek, Türk hukukçularının ürün ekipleriyle aynı dilde konuşmasına ve riskleri henüz geliştirme aşamasında tespit etmesine olanak tanır.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
cold-start-interview ⚪ Tarafsız Altyapı Kullanıcının risk iştahını ve çalışma modelini belirleyen kurulum aracıdır.
customize ⚪ Tarafsız Altyapı Mevcut profili güncellemeye yarayan yapılandırma aracıdır.
feature-risk-assessment ✅ Evet Yeni özelliklerin TBK, TKHK ve KVKK açısından derinlemesine analizini sağlar.
is-this-a-problem ⚠️ Kısmen Hızlı yanıt aracıdır; ancak Türk Avukatlık Kanunu'ndaki tekel hakları ve reklam yasağına dikkat edilmelidir.
launch-review ✅ Evet Lansman öncesi kapsamlı kontrol listesi, Türk mevzuatına uyum için kritik bir "gatekeeper" (kapı tutucu) işlevidir.
marketing-claims-review ✅ Evet Reklam Kurulu'nun katı standartları ve haksız rekabet hükümleri nedeniyle en faydalı skill'lerden biridir.
matter-workspace ⚠️ Kısmen Dosya yönetimi sağlar; ancak verilerin Türkiye'de tutulması ve meslek sırrı güvenliği önceliklidir.

/product-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Yeni bir kurulumda veya yeni bir ürün avukatı (product counsel) işe başladığında, şirketin risk kalibrasyonunu öğrenmek için yapılan bir "tanışma" görüşmesidir. Skill, geçmiş lansman incelemelerini okuyarak risk iştahını belirler; ayrıca --check-integrations moduyla mevcut entegrasyonları/bağlantıları yeniden denetler ve konfigürasyonlardaki "placeholder" (yer tutucu) içeren değerleri tespit ederek eksik kurulumları raporlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill teknik bir kurulum (onboarding) sürecidir ve doğrudan bir hukuk normuna dayanmaz. Ancak Türkiye'de kullanımı sırasında "jurisdictions" (yetki alanları) kısmına "Türkiye" ve ilgili otoriteler olarak "KVKK Kurulu", "Rekabet Kurumu", "BTK" veya "BDDK" gibi kurumlar eklenmelidir. ABD'deki consent decree (uzlaşma kararları) yerine Türkiye'deki "Kurul Kararları" veya "Taahhüt Süreçleri" (Rekabet hukuku veya KVKK kapsamında) referans alınmalıdır.

Pratik Notlar

  • Adaptasyon: CLAUDE.md profilinde Türkiye'ye özgü regülatörler tanımlanmalıdır.
  • Avukat kullanımı: Türkiye Barolar Birliği (TBB) reklam yasağı kapsamında, bu aracın bir "danışmanlık hizmeti" pazarlaması olarak değil, iç operasyonel verimlilik aracı olarak kullanıldığı netleştirilmelidir.

/product-legal:customize

Ne Yapıyor?

Mevcut ürün avukatlığı profilini yeniden tüm mülakatı yapmadan güncellemeyi sağlar. Risk kalibrasyonu ve eskalasyon yollarının yanı sıra; "marketing claims posture" (pazarlama iddiaları tutumu) ve "matter çalışma alanı paths" (çalışma alanı yolları) bölümlerini tekil olarak güncelleyebilme yeteneği sayesinde sistem genelindeki yapılandırmayı hızlıca optimize eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Sistem yapılandırma aracıdır. Türkiye'deki mevzuat değişikliklerine (örn. KVKK'da yapılan bir değişiklik veya Reklam Kurulu'nun yeni bir ilke kararı) göre profilin hızlıca güncellenmesini sağlar.

Pratik Notlar

  • Türkiye'de yeni bir kanun yürürlüğe girdiğinde (örn. yeni Veri Koruma düzenlemeleri), kullanıcı bu skill ile "inceleme çerçevesine [Yeni Kanun] kategorisini ekle" diyerek sistemini güncelleyebilir.

/product-legal:feature-risk-assessment

Ne Yapıyor?

Lansman incelemesi sırasında tespit edilen karmaşık veya yüksek riskli bir özelliğin (örn. çocuklara yönelik bir özellik veya yeni bir biyometrik veri toplama süreci) derinlemesine analizini yapar. Riskleri; olasılık, etki ve mevcut hafifleticiler ekseninde değerlendirerek operasyonel ve hukuki riskleri birleştiren bir analiz sunar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de bu analiz; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), 6698 sayılı KVKK ve 6502 sayılı TKHK kapsamındaki "ayıplı hizmet" veya "haksız şart" risklerini yönetmek için kullanılabilir.

  • ABD'deki FTC (Federal Trade Commission) odaklı riskler Türkiye'de Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü'nün denetimlerine karşılık gelir.
  • Çocuklarla ilgili özelliklerde ABD'deki COPPA (Children's Online Privacy Protection Act) yerine, KVKK'nın çocuk verilerine ilişkin rehberleri ve TKHK'nın çocuklara yönelik reklam kısıtlamaları baz alınmalıdır.

Pratik Notlar

  • KVKK Etki Analizi: Eğer özellik veri işleme içeriyorsa, bu analiz doğrudan KVKK m.12 kapsamındaki veri güvenliği yükümlülüklerinin bir parçası olarak "Veri Koruma Etki Analizi" (DPIA muadili) şeklinde raporlanmalıdır.
  • Yapay Zeka: Türkiye'nin de uyum sağladığı AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) kriterleri bu assessment'a "precedent" (emsal) veya "landscape" (mevzuat manzarası) olarak eklenmelidir.

/product-legal:is-this-a-problem

Ne Yapıyor?

"Ön değerlendirme" (triyaj) işlevi görür. Slack veya e-posta üzerinden gelen hızlı sorulara (örn. "Fiyat sayfasında müşteri logolarını kullanabilir miyiz?") risk kalibrasyonuna göre anında yanıt verir: ✅ Sorun Yok / ⚠️ Bir Bakalım / 🛑 Dur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hızlı yanıt verme kabiliyeti, Türk hukukçuları için operasyonel bir kolaylıktır. Ancak Türkiye'de:

  • Logo Kullanımı: ABD'deki "fair use" (adil kullanım) doktrini Türkiye'de (SMK m.7) çok daha dardır. Müşteri logoları için mutlaka sözleşmedeki "referans gösterme" yetkisi kontrol edilmelidir.
  • Vekâletname ve Sorumluluk: Bu yanıtın bir "hukuki mütalaa" (legal opinion) değil, iç süreç kontrolü olduğu net olmalıdır. Avukatlık Kanunu m.35 uyarınca hukuki işlerde görüş verme yetkisi avukata aittir; bu araç avukatın denetiminde bir "ön eleme" yapmalıdır.

Pratik Notlar

  • Tuzak Kontrolü (Trap Check): Türkiye'ye özgü tuzaklar eklenmelidir: "Üyelik iptalini zorlaştırıyor muyuz?" (Abonelik sözleşmeleri yönetmeliği uyarınca 'dark pattern' riski).
  • Dil: Yanıtlar Türkçe terminolojiyle (örn. "Şartlı onay" yerine "Şerhli uygunluk") verilmelidir.

/product-legal:launch-review

Ne Yapıyor?

Ürün lansmanı öncesi PRD (Ürün Gereksinim Dokümanı) üzerinden kategori bazlı bir inceleme gerçekleştirir. Çıktı olarak hem hukuk ekibi için detaylı bir teknik memo hem de ürün ekibi için Jira veya Linear gibi araçlara aktarılabilecek arındırılmış bir özet sunarak lansman güvenliğini sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill, Türkiye'deki "Uyum (Compliance)" süreçlerinin otomatize edilmiş halidir.

  • Gizlilik: Doğrudan KVKK (aydınlatma yükümlülüğü, açık rıza, veri minimizasyonu) incelemesine karşılık gelir.
  • Sözleşmeler: Kullanım Koşulları (ToS) ve Mesafeli Satış Sözleşmesi güncellemelerini tetikler.
  • IP (Fikri Mülkiyet): 5846 sayılı FSEK ve 6769 sayılı SMK uyarınca lisans kontrolleri sağlar.
  • Pazarlama: Reklam Kurulu'nun güncel rehberlerine göre iddiaları denetler.

Pratik Notlar

  • Sektörel Katmanlar: Türkiye'de BDDK (Bankacılık), BTK (Telekomünikasyon) veya EPDK (Enerji) gibi sektörel regülatörlerin kuralları "Sector Hints" kısmına mutlaka eklenmelidir.
  • Aydınlatma Metni: Her yeni özellik lansmanında KVKK m.10 uyarınca aydınlatma metninin güncellenip güncellenmeyeceği bu skill tarafından sorgulanmalıdır.

/product-legal:marketing-claims-review

Ne Yapıyor?

Pazarlama metinlerini (web sitesi, reklam, e-posta) okuyarak iddiaları inceler ve riskli ifadeleri tespit eder. Tespit edilen iddialar için kanıt (substantiation) talep eder, yanıltıcı kısımları keser veya düzeltilmesini sağlayarak reklam uyumluluğunu denetler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de pazarlama iddiaları en çok "baş ağrıtan" alanlardan biridir. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği bu skill'in doğrudan çalışma alanıdır.

  • Karşılaştırmalı Reklam: ABD'de "X'ten daha hızlıyız" demek yaygınken, Türkiye'de karşılaştırmalı reklamlar (Yönetmelik m.8) çok sıkı şartlara bağlıdır ve rakibin ismini zikretmek genellikle yasaktır. Skill bu konuda "Türkiye'de rakip ismi verme" uyarısı yapacak şekilde kalibre edilmelidir.
  • Mutlak İddialar: "En iyi", "Tek", "Her zaman" gibi ifadeler Türk hukukunda (Yönetmelik m.9) bilimsel/teknik ispat gerektirir. Skill'in "Absolute Claims" kategorisi bu ispat yükünü hatırlatmak için mükemmeldir.

Pratik Notlar

  • Reklam Kurulu Kararları: Skill, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'nun güncel kararlarını (örn. influencer'ların #işbirliği etiketi kullanımı) "Disclosure Overlays" kısmında dikkate almalıdır.
  • Sıfatlar: "Ücretsiz", "Bedava" gibi kelimelerin kullanımı (m.13) Türkiye'de çok sıkı denetlenir; skill bu kelimeleri otomatik olarak bayraklamalıdır.

/product-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Farklı müvekkiller veya farklı projeler (matter) arasında izolasyon sağlar. Her projenin kendi geçmişini, notlarını ve dokümanlarını tutar. Özellikle hukuk büroları için "confidentiality" (gizlilik) duvarları örer.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuki olarak, Avukatlık Kanunu m.36 (Sır Saklama Yükümlülüğü) ve KVKK uyarınca veri izolasyonu zorunludur. Ancak bu skill bir "yazılım katmanı" olarak bu izolasyonu yönetir.

  • Veri Lokalizasyonu: Eğer bu "çalışma alanı" verileri bulutta (örn. ABD sunucuları) tutuluyorsa, KVKK m.9 (Yurt dışına veri aktarımı) engeline takılabilir. 2024 Mart ve Haziran aylarındaki KVKK değişiklikleri ve yeni yönetmelik uyarınca, standart sözleşme maddeleri (SCC) veya güvenli ülke listesi kontrol edilmelidir.

Pratik Notlar

  • Dosyalama: "Slug" yapısı (örn. aksa-enerji-dpa-2026) Türk bürolarının fiziksel dosya numaralandırma sistemine entegre edilebilir.
  • İmha: "Close matter" (dosyayı kapat) işlevi, KVKK uyarınca "saklama ve imha politikası" ile uyumlu hale getirilmeli, dosya kapandıktan sonra belirli bir süre sonra silinmesi için hatırlatıcı eklenmelidir.
# regulatory-legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Analizi

Ürün lansmanından genel regülasyon takibine. BDDK, SPK, KVKK ve diğer düzenleyici otoritelerin sürekli değişen rehberleri, plugin'in en güçlü kullanım senaryosunu oluşturuyor.

Türkiye Pratiği: Regülasyon takibi yapan uyum departmanları (finans, enerji vb.) için uygundur.
Güçlü Yönleri: policy-diff (mevzuat-politika farkı) ve gap-surfacer.
Dikkat: reg-feed-watcher için Resmî Gazete ve ilgili kurumların (BDDK, SPK, BTK vb.) veri akışları tanımlanmalıdır.

regulatory-legal plugini, regülatif gelişmeleri izlemek, bu gelişmelerin iç politikalar üzerindeki etkisini analiz etmek ve mevzuata uyum (compliance) boşluklarını yönetmek amacıyla tasarlanmış kapsamlı bir araç setidir. ABD merkezli tasarımında Federal Register (Federal Sicil) ve belirli kurumların (SEC, FTC, CFPB vb.) veri akışları temel alınmıştır.

Türk Hukuku açısından plugin, özellikle finans (BDDK, SPK), teknoloji ve kişisel veriler (KVKK, BTK) ile rekabet hukuku (Rekabet Kurumu) gibi yoğun regülasyon altındaki alanlarda faaliyet gösteren şirketler için yüksek uygulanabilirlik potansiyeline sahiptir. Sistemin ana omurgası olan "izleme-analiz-uyarlama" döngüsü, Türk mevzuatına uyum süreçlerine (özellikle Resmî Gazete takibi ve kurum duyuruları bazında) başarıyla adapte edilebilir.

Genel Değerlendirme Tablosu

Skill Türk Hukukunda Uygulanabilir mi? Kısa Gerekçe
cold-start-interview ✅ Evet (Altyapı) Türkiye'deki kurum ve risk iştahına göre özelleştirilebilir tarafsız yapı.
comments ✅ Evet Kurumların yönetmelik/tebliğ taslakları için "görüşe açma" süreçlerine karşılık gelir.
customize ✅ Evet (Altyapı) Mevcut profilin Türkiye şartlarına göre güncellenmesini sağlar.
gap-surfacer ✅ Evet Mevzuata uyum boşluklarının (compliance gaps) takibi için evrensel bir metodoloji sunar.
gaps ✅ Evet Tespit edilen uyum eksikliklerinin kapatılması sürecini yönetir.
matter-workspace ✅ Evet (Altyapı) Farklı müvekkil veya projelerin (matters) ayrıştırılması için standart yapı.
policy-diff ✅ Evet Resmî Gazete veya kurum kararlarının iç politikalarla karşılaştırılmasını sağlar.
policy-redraft ✅ Evet Mevzuat değişikliğine göre iç yönerge ve politikaların güncellenmesine yardımcı olur.
reg-feed-watcher ⚠️ Kısmen Teknik olarak uygulanabilir ancak Resmî Gazete ve Türk kurumları için özel RSS/API entegrasyonu gerektirir.

/regulatory-legal:cold-start-interview

Ne Yapıyor?

Bu skill, kullanıcının "Regulatory Watchlist" (Regülatif İzleme Listesi) oluşturmasını, iç politika kütüphanesini endekslemesini ve "Materiality Threshold" (Önemlilik Eşiği) belirlemesini sağlar. Bir tür dijital hukukçu oryantasyonu işlevi görür. Ayrıca, --check-integrations modu ile gerekli konnektörlerin ve entegrasyonların aktif olup olmadığını denetleyerek teknik kurulum kontrolü yapar. ABD normlarında "Materiality" (Önemlilik) kavramı, özellikle SEC (Sermaye Piyasası Kurulu muadili) raporlamalarında ve genel risk yönetiminde kritik bir yer tutar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (TÜRKİYE İÇİN TARAFSIZ ALTYAPI)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Bu skill teknik bir yapılandırma aracıdır ve belirli bir hukuk normuna dayanmaz. Türkiye'de bir hukuk departmanı veya uyum birimi kurulurken yapılan "Hangi kurumları izlemeliyiz?", "Hangi değişiklikler bizim için kritiktir?" ve "İç politikalarımız nerede duruyor?" sorularının dijital karşılığıdır.

Pratik Notlar

  • Adaptasyon: CLAUDE.md profilinde "Regulators" kısmına SEC/FTC yerine SPK, BDDK, KVKK, Rekabet Kurumu, BTK gibi kurumlar eklenmelidir.
  • Dil: Mülakat soruları Türkçe'ye çevrilerek Türk yöneticilerin ve avukatların kullanımına sunulmalıdır.

/regulatory-legal:comments

Ne Yapıyor?

Proposed Rules (NPRM - Notice of Proposed Rulemaking) için yorum/görüş bildirme sürelerini takip eder. Bu skill, bu kritik tarihleri kaçırmamayı, kurumla girilecek etkileşimi kaydetmeyi ve --decide parametresi ile düzenleme için nihai aksiyon kararını (filing/waived vb.) kaydetmeyi sağlar. ABD'de Administrative Procedure Act (İdari Usul Kanunu) uyarınca kurumlar kural koymadan önce halkın görüşünü almak zorundadır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'de özellikle SPK, BDDK ve KVKK gibi düzenleyici kurumlar, hazırladıkları Tebliğ veya Yönetmelik taslaklarını "Kamuoyu Görüşüne Açma" (NPRM muadili) usulüyle yayımlarlar. Bu süreç, kurumun web sitesinde ilan edilen belirli bir tarihe kadar paydaşların yazılı görüş bildirmesine olanak tanır. Skill'in yapısı, bu "Taslak Düzenleme Takibi" sürecine birebir uymaktadır.

Pratik Notlar

  • Mevzuat Karşılığı: İdari usul geleneklerimiz ve ilgili kurumların teşkilat kanunlarındaki düzenleme yetkileri.
  • Uyarı: Görüş bildirmek "vekâletname" gerektiren bir işlem olmasa da, şirketi hukuken bağlayıcı beyanlar içereceğinden mutlaka bir avukat denetiminden geçmelidir (Consequential-action gate bu noktada kritiktir).

Ne Yapıyor?

Bu ikili (biri altyapı, diğeri kullanıcı arayüzü), tespit edilen mevzuat uyum boşluklarını (Gaps) takip eder. Hangi kuralın (Regulation) hangi iç politikayı (Policy) etkilediğini, sorumlusunu (Owner) ve son uyum tarihini (Due Date) bir YAML dosyasında tutar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Türkiye'deki "Mevzuata Uyum" (Compliance) fonksiyonu için standart bir "Gap Analysis" (Boşluk Analizi) metodolojisidir. Örneğin, KVKK'nın yeni bir kurul kararı yayımlaması durumunda, şirketin mevcut "Veri Saklama ve İmha Politikası"ndaki eksikliğin GAP-001 olarak tanımlanıp takip edilmesi, Türk hukuk pratiğiyle tamamen uyumludur.

Pratik Notlar

  • Terminoloji: "Gap" yerine "Uyum Boşluğu", "Risk-accepted" yerine "Risk Üstlenildi/Kabul Edildi" terimleri kullanılabilir.
  • Sorumluluk: Türkiye'de uyum sorumlusu (Compliance Officer) genellikle hukuk müşavirliğine veya genel müdür yardımcısına raporlar; sistemdeki "Owner" ve "Escalation" yapısı buna göre kurgulanmalıdır.

/regulatory-legal:policy-diff

Ne Yapıyor?

Belirli bir mevzuat değişikliğini (örneğin yeni bir Yönetmelik) şirketin mevcut iç politikalarıyla "diff" (karşılaştırma) yapar. Yeni kuralın getirdiği gereklilikleri ayıklar ve mevcut politikanın bu gereklilikleri karşılayıp karşılamadığını analiz eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Resmî Gazete'de yayımlanan bir değişikliğin şirket iç yönergelerine yansıması sürecidir. ABD'deki "Federal Register" yerine Resmî Gazete metinleri girdi olarak kullanılır. Örneğin, 4857 sayılı İş Kanunu'nda yapılacak bir değişiklik, şirketin "İnsan Kaynakları El Kitabı" ile karşılaştırılabilir.

Pratik Notlar

  • Doğrulama (Verification): Skill'in "Verify rule status" (Kural durumunu doğrula) özelliği Türkiye'de çok kritiktir; zira bazı yönetmelik maddelerinin yürürlük tarihi ileri bir tarihe ertelenebilmektedir.
  • Kaynak: Birincil kaynak olarak resmigazete.gov.tr veya mevzuat bilgi sistemleri (Lexpera, Kazancı vb.) kullanılmalıdır.

/regulatory-legal:policy-redraft

Ne Yapıyor?

policy-diff tarafından bulunan boşlukları kapatmak için mevcut politikanın ilgili maddelerini yeniden kaleme alır (redraft). En az değişiklikle uyum sağlamaya odaklanır ve yapılan her değişikliğe hukuki gerekçe (inline comment) ekler.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Hukuk müşavirliklerinin en çok zaman harcadığı "mevzuata uyum amaçlı tadil" süreçlerini otomatize eder. Türk hukukunda yönergelerin (directives) veya iç yönetmeliklerin güncellenmesi, yeni mevzuatın lafzına ve ruhuna uygun "şerhli/değişiklik önerili" (revizyon) metinler üretilmesini gerektirir.

Pratik Notlar

  • Hukuki Dil: Üretilen metinlerin Türk hukuk terminolojisine (örn. "şahsi veri" yerine "kişisel veri", "tazminat" yerine "bedel/zararın telafisi" gibi bağlamsal doğrular) uygunluğu kontrol edilmelidir.
  • Onay Süreci: Skill'in "bu bir tekliftir, onay değildir" uyarısı, Türkiye Barolar Birliği'nin avukatlık tekeli ve meslek kuralları açısından hayati önem taşır; son kararı her zaman bir Türk avukatı vermelidir.

/regulatory-legal:reg-feed-watcher

Ne Yapıyor?

Yapılandırılmış veri akışlarını (RSS, API) tarayarak "watchlist"teki kurumlardan gelen yeni haberleri önemlilik eşiğine göre filtreler. Mevzuat gelişmelerinin manuel olarak yapıştırılarak (manually pasting) sınıflandırılmasına ve analiz edilmesine olanak tanıyan bir girdi yöntemi de sunar. ABD'de Federal Register API'si bu işin ana motorudur.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚠️ KISMEN

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

ABD'deki Federal Register API'si gibi son derece düzenli ve merkezi bir API yapısı Resmî Gazete için (kamuya açık ve ücretsiz API anlamında) aynı seviyede olmayabilir. Ancak Resmî Gazete'nin RSS servisleri ve kurumların (SPK, Rekabet Kurumu vb.) duyuru sayfalarındaki RSS beslemeleri kullanılarak sistem çalıştırılabilir.

Pratik Notlar

  • Adaptasyon: Skill'in Tier 1 (Free feeds) kısmına resmigazete.gov.tr RSS beslemeleri ve ilgili kurumların duyuru URL'leri eklenmelidir.
  • Önemlilik (Materiality): Türkiye'de "Kurul Kararları" genellikle "Duyurular"dan daha önemlidir; filtreleme bu hiyerarşiye göre ayarlanmalıdır.

/regulatory-legal:matter-workspace

Ne Yapıyor?

Farklı dosya veya müvekkil bazlı çalışma alanlarını yönetir. 'Practice-level' (tüm şirket/ofis düzeyi) ile 'Matter-level' (dosya düzeyi) arasındaki context (bağlam) ayrımını sağlar. Ayrıca, detach fonksiyonu sayesinde aktif çalışma alanını mevcut oturumdan güvenli bir şekilde ayırmaya olanak tanır.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET (TÜRKİYE İÇİN TARAFSIZ ALTYAPI)

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

Avukatlık bürolarının veya büyük şirketlerin hukuk departmanlarının "dosya bazlı" çalışma prensibiyle tam uyumludur. Örneğin, "KVKK Uyum Projesi" bir matter, "Rekabet Kurumu Soruşturması" başka bir matter olarak izole edilebilir.

Pratik Notlar

  • Gizlilik: Türk Avukatlık Kanunu ve etik kuralları gereği "sır saklama yükümlülüğü" kapsamında verilerin matters arasında sızmaması (Cross-matter context: off) özelliği Türkiye'de bir zorunluluktur.

Sonuç ve Öneriler

regulatory-legal plugini, Türk hukuk pratiğine büyük ölçüde uyarlanabilir. Sistemin verimliliği, Resmî Gazete ve Türk düzenleyici kurumlarının veri akışlarının sisteme ne kadar doğru tanıtıldığına bağlıdır.

Kullanım Tavsiyesi:

  1. Resmî Gazete Takibi: reg-feed-watcher skill'ine Türkiye için Resmî Gazete kategorileri (Yürütme ve İdare Bölümü -> Yönetmelikler/Tebliğler) entegre edilmelidir.
  2. Dil Uyumu: CLAUDE.md içerisindeki çıktı formatları (Work-product header) Türkçe'ye çevrilerek "AVUKAT İNCELEMESİNE TABİDİR" veya "GİZLİ - DOSYAYA ÖZEL" gibi ibareler eklenmelidir.
  3. Mevzuat Atıfları: verify etiketleri Türkiye'de özellikle önemlidir; AI'nın mevzuat numaralarını veya madde içeriklerini halüsinasyon yoluyla uydurma riskine karşı "Mevzuat Bilgi Sistemi"nden manuel doğrulama yapılması prosedüre eklenmelidir.

/regulatory-legal:customize

Ne Yapıyor?

Bu skill, kullanıcının mevzuat uyum profilini (regulatory practice profile) "cold-start" görüşmesini baştan yapmaya gerek kalmadan dinamik olarak güncellemesini sağlar. Takip edilen düzenleyici kurumlar (regulators), politika kütüphanesi dizini, önemlilik eşiği (materiality threshold), eksiklik müdahale süreci ve veri akışı yapılandırması gibi kritik ayarları değiştirir. Kullanıcı bir kurumu izleme listesine eklemek istediğinde veya risk toleransını/eşik değerlerini güncellemek istediğinde bu aracı kullanır. Değişiklikler merkezi company-profile.md ve plugin'e özel CLAUDE.md dosyalarına işlenerek tüm sistemin güncel kalmasını sağlar.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

⚪ TARAFSIZ ALTYAPI

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill teknik bir yapılandırma arayüzüdür; ancak içeriği Türk idari ve finansal denetim yapısına tam uyumludur. Türkiye'de şirketlerin uymakla yükümlü olduğu kurumlar (BTK, BDDK, SPK, EPDK, KVKK) ve bu kurumların ikincil mevzuatları (Yönetmelik, Tebliğ, Kurul Kararı) sürekli güncellenmektedir.
  • Türk Ticaret Kanunu (TTK) Madde 366 ve 375 uyarınca yönetim kurulunun gözetim ve risk yönetimi yükümlülükleri, bu tür "izleme ve eşik belirleme" sistemlerinin kurulmasını zorunlu kılar. Şirketin hangi düzenleyiciyi "ana denetçi" (örneğin finansal kuruluşlar için BDDK) hangisini "genel denetçi" (KVKK) olarak sınıflandıracağı, Türk idari hukukundaki yetki alanlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Pratik Notlar

  • Regülatör listesine BTK, BDDK, SPK, KVKK ve Rekabet Kurumu gibi yerel otoriteler öncelikli olarak eklenmelidir.
  • Önemlilik eşiği (materiality) tanımları, Türk Ceza Kanunu (TCK) yaptırımları veya ilgili kanunlardaki idari para cezası limitlerine göre kalibre edilmelidir.

/regulatory-legal:gap-surfacer

Ne Yapıyor?

Mevzuat değişiklikleri ile şirket içi politikalar arasındaki uyum eksikliklerini (compliance gaps) takip eden, sahiplendiren ve Slack üzerinden bildirim gönderen temel arka plan mekanizmasıdır. gap-tracker.yaml dosyasını yönetir; policy-diff üzerinden gelen uyum boşluklarını yöneterek yeni mevzuatın (regulation) gerekliliklerini, etkilenen iç politikaları, eksikliğin türünü (kısmi, tam, yeni politika ihtiyacı) ve çözüm durumunu takip eder.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Türk hukukunda "Mevzuata Uyum" (Compliance) fonksiyonu, özellikle bankacılık ve sermaye piyasalarında mevzuatla zorunlu kılınmıştır. Bu skill, 6698 sayılı KVKK kapsamındaki veri sorumlularının uyum süreçleri veya 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme kuruluşlarının lisans şartlarını takip etmesi için idealdir.
  • "Gap-type" mantığı, Türk idari yargısındaki "yürürlük tarihi" ve "geçiş hükümleri" kavramlarıyla birebir örtüşür. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmeliklerin "Yürürlük" maddesindeki sürelerin (genelde 3, 6 veya 12 ay) takibi, skill'in "due date" (vade) mantığıyla yönetilebilir. "Risk-accepted" statüsü ise, TTK uyarınca yöneticilerin sorumluluk hukukunda "iş adamı kararı" (business judgment rule) savunması için dijital delil niteliği taşır.

Pratik Notlar

  • "NPRM" (Notice of Proposed Rulemaking) terimi yerine "Yönetmelik Taslağı / Kamuoyu Görüşüne Açılan Metin" terimleri kullanılmalıdır.
  • Bildirimlerdeki "Verify before acting" (harekete geçmeden doğrula) uyarısı, Türk avukatlık meslek kuralları ve profesyonel sorumluluk rejimi gereği korunmalıdır.

/regulatory-legal:gaps

Ne Yapıyor?

Kullanıcının mevcut tüm mevzuat uyum eksikliklerini raporlamasını, kapatmasını veya belirli bir riski kabul etmesini sağlayan kullanıcı arayüzü komutudur. gap-surfacer tarafından tutulan verileri analiz ederek kullanıcıya sunar. Kullanıcı "açık eksiklikler neler?" diye sorduğunda, eksikliğin yaşına ve önem derecesine (materiality) göre sıralanmış bir rapor üretir. Belirli bir kayıt ID'sini kapatma (--close) veya üst yönetim onayıyla riski kabul etme (--accept) fonksiyonlarını yasal kayıt (audit trail) oluşturacak şekilde yürütür.

Türk Hukukunda Uygulanabilir mi?

✅ EVET

Gerekçe ve pratik notlar (okumak için tıklayın)

Gerekçe

  • Bu skill, Türk şirketlerindeki iç denetim ve uyum birimlerinin "Bulgu Takip Listesi" (Issue Tracking) ihtiyacını karşılar. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) standartları ve ilgili iç denetim yönetmelikleri, tespit edilen uyumsuzlukların bir takvim dahilinde giderilmesini ve raporlanmasını şart koşar.
  • Özellikle KVKK Madde 12 uyarınca veri güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirlerin alınması sürecindeki eksikliklerin bu sistem üzerinden takibi, olası bir Kurul incelemesinde veya veri ihlali bildiriminde şirketin "özen borcunu yerine getirdiğinin" ve "sistemli bir uyum programı işlettiğinin" kanıtı olarak sunulabilir.

Pratik Notlar

  • Raporlama ekranında "Materiality" yerine "Risk/Önem Derecesi" (Düşük, Orta, Yüksek) ifadesi tercih edilmelidir.
  • "Gaps" terimi yerel kurumsal dilde "Mevzuat Uyumsuzlukları", "Uyum Boşlukları" veya "Denetim Bulguları" olarak yerelleştirilebilir.

Türk Hukuku İçin Ek Araçlar, MCP Sunucuları

Bu bölüm, claude-for-legal plugin setini Türk hukukuna entegre etmek için kritik öneme sahip beş bağımsız MCP sunucusunu tanıtır. Bu sunucular, plugin'lerin "Pratik Notlar" bölümlerinde sıkça zikredilen yerel veri kaynaklarına (mevzuat, içtihat, akademik literatür, tezler, fikri mülkiyet sicilleri) doğrudan erişim sağlar ve plugin skill'lerinin "Türkiye uyarlaması" için eksik veri katmanını doldurur. Beş sunucu da saidsurucu kullanıcısı altında yayınlanmış, açık kaynak ve "Remote MCP" olarak ücretsiz kullanıma sunulmuştur, yerel kurulum gerektirmeden Claude Desktop, Google Antigravity ve 5ire gibi MCP istemcilerine eklenebilir.

Genel Bakış

MCP Sunucusu Veri Kaynağı Birincil Kullanım Alanı Remote URL
mevzuat-mcp mevzuat.gov.tr + bedesten.adalet.gov.tr Kanun, KHK, Tüzük, Yönetmelik, Tebliğ, CB Kararnamesi vb. mevzuat metinleri https://mevzuat.surucu.dev/mcp
yargi-mcp Yargıtay, Danıştay, AYM, Sayıştay, KİK, Rekabet, KVKK, BDDK, GİB, Uyuşmazlık, Emsal, Sigorta Tahkim Mahkeme ve kurul kararları / içtihat https://yargimcp.surucu.dev/mcp
literatur-mcp DergiPark Türk akademik dergi makaleleri https://literatur-mcp.surucu.dev/mcp
yoktez-mcp YÖK Ulusal Tez Merkezi Yüksek lisans ve doktora tezleri https://yoktezmcp.fastmcp.app/mcp
markapatent-mcp TÜRKPATENT (turkpatent.gov.tr) Marka, patent ve endüstriyel tasarım sicili araması https://markapatent-mcp.fastmcp.app/mcp

1. Mevzuat MCP, Türk Mevzuatına Programatik Erişim

Repo: github.com/saidsurucu/mevzuat-mcp · Remote: https://mevzuat.surucu.dev/mcp

Ne Yapıyor?

26 araç ile iki farklı veri kaynağı üzerinden 12 mevzuat türüne (Kanun, KHK, Tüzük, Kurum Yönetmeliği, Üniversite Yönetmeliği, CB Kararnamesi, CB Kararı, CB Yönetmeliği, CB Genelgesi, Tüzük, Tebliğ, Mülga Mevzuat) erişim:

Tamamladığı Skill'ler

Plugin Skill Mevzuat MCP'nin Katkısı
regulatory-legal reg-feed-watcher Resmî Gazete'de yayımlanan yeni Kanun/Yönetmelik/Tebliğ'leri 12 türde tarayıp Markdown'a çevirir; raporun "Pratik Notlar" kısmında belirtilen "Federal Register yerine Resmî Gazete" entegrasyonunun fiili karşılığı.
regulatory-legal policy-diff Bir mevzuat değişikliğini iç politikayla karşılaştırırken, kanunun gerekçesini (get_mevzuat_gerekce) ve madde ağacını (get_mevzuat_madde_tree) doğrudan çeker, manuel "Lexpera/Kazancı'dan kopyala" adımını ortadan kaldırır.
regulatory-legal gap-surfacer & gaps Mevcut politikadaki boşlukları belirlemek için yeni kuralın tam metnine erişim; KVKK kurul kararları, BDDK tebliğleri, SPK düzenlemeleri için real-time veri.
regulatory-legal policy-redraft Politika yeniden yazımında, atıf yapılan kanun maddelerinin resmi metnini kopyalamak (halüsinasyon riskini sıfırlar).
commercial-legal vendor-agreement-review, saas-msa-review Sözleşme incelemesinde, atıfta bulunulan TBK/TTK/KVKK maddelerini doğrulamak (örn. cezai şart için TBK m. 179-182 fahişlik kontrolü).
commercial-legal renewal-tracker TBK m. 347 (konut/işyeri kira bildirim süresi), TTK m. 18/3 (tacirler arası ihtar şekli) gibi süre normlarının canlı doğrulanması.
corporate-legal diligence-issue-extraction DD sırasında tespit edilen risk kategorilerini ilgili mevzuat maddesine (TTK m. 202 işletme devri, TTK m. 134-194 birleşme/bölünme) doğrudan bağlama.
corporate-legal board-minutes, written-consent TTK m. 390 (toplantı/karar nisapları), m. 390/4 (yazılı onay), m. 64 (karar defteri) tam metnini Markdown olarak çekip karar şablonuna işleme.
employment-legal termination-review, wage-hour-qa 4857 İş K., TBK hizmet sözleşmesi hükümleri, 6331 İSG K., 5510 SGK'nın canlı metinlerine erişim, Yargıtay paketleri sonrası değişen maddeler için kritik.
privacy-legal reg-gap-analysis 2024 yılında 7499 sayılı Kanunla değişen KVKK m. 9'un yeni rejiminin resmi metninden doğrulanması. Cross-reference raporundaki "Knowledge cutoff güveni" sorununa çözüm.
ip-legal clearance, infringement-triage, ip-clause-review SMK (6769) ve FSEK (5846) maddelerinin tam metni, özellikle çalışan buluşları (SMK m. 109-121), eşdeğer unsurlar (SMK m. 89/5) gibi karmaşık hükümler için.
ai-governance-legal reg-gap-analysis, policy-monitor KVKK Kurulu kararları, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi rehberlerinin canlı taranması.

Pratik Senaryo

Bir avukat /regulatory-legal:policy-diff "İşçi sağlığı politikamı yeni 6331 değişikliğine göre karşılaştır" komutunu çalıştırdığında, Mevzuat MCP arka planda 6331 sayılı Kanunun tam metnini çeker, değişen maddeleri tespit eder ve policy-diff skill'ine besler. Avukat artık "kanun bu maddeyi şöyle değiştirdi mi?" sorusunu LLM'in hafızasına değil, Resmi Gazete'nin canlı verisine sorar.

2. Yargı MCP, Mahkeme ve Kurul Kararları (İçtihat)

Repo: github.com/saidsurucu/yargi-mcp · Remote: https://yargimcp.surucu.dev/mcp

Ne Yapıyor?

12 farklı kurum/mahkeme veritabanına programatik erişim:

  • Yargıtay (Dual API, Ana + Bedesten; 52 daire/kurul filtreleme; tarih + kesin cümle araması)
  • Danıştay (Triple API, Keyword + Detailed + Bedesten; 27 daire/kurul filtreleme)
  • Yerel & İstinaf Hukuk Mahkemeleri (Bedesten üzerinden)
  • Kanun Yararına Bozma (KYB)
  • Emsal Kararlar (UYAP)
  • Uyuşmazlık Mahkemesi
  • Anayasa Mahkemesi (Norm denetimi + Bireysel başvuru)
  • KİK (Kamu İhale Kurulu)
  • Rekabet Kurumu
  • Sayıştay (3 karar türü, 8 daire filtreleme)
  • KVKK Kurulu (Brave Search API üzerinden)
  • BDDK (Bankacılık)
  • GİB Özelgeleri (18.000+ özelge, KDV, Kurumlar, Gelir, ÖTV, Damga; tarih aralığı + özelge no + kanun no araması)
  • Sigorta Tahkim Komisyonu (Hakem Karar Dergisi, 64 sayı, 2010-2025)

Tamamladığı Skill'ler

Plugin Skill Yargı MCP'nin Katkısı
litigation-legal chronology, claim-chart Davadaki vakıaları benzer Yargıtay kararlarındaki kabul edilen vakıa örüntüleriyle karşılaştırma; her iddia için "bu konuda Yargıtay 9. HD ne diyor?" cevabını anında üretme.
litigation-legal brief-section-drafter Dilekçe yazımında hukuki sebepler kısmı için somut emsal kararlar (E./K. numarasıyla, tarihiyle); raporda "ABD Bluebook yerine Türk atıf formatı" notunun fiili karşılığı.
litigation-legal demand-draft, demand-intake İhtarname öncesi karşı tarafın davaya konu yapacağı muhtemel argümanların Yargıtay içtihatlarıyla taranması (BATNA analizi için canlı veri).
litigation-legal subpoena-triage HMK m. 221 (üçüncü kişiden belge ibrazı) ve HMK m. 222 (ticari sır) kapsamındaki itirazlar için Yargıtay'ın yaklaşımının taranması.
commercial-legal nda-review, vendor-agreement-review Cezai şart fahişliği (TBK m. 182/son), uyarlama davası (TBK m. 138) gibi konularda güncel Yargıtay tutumu; halka açık şirketler için SPK Kurul Kararları (yargi-mcp'de değil, mevzuat-mcp'de).
commercial-legal escalation-flagger Eskalasyon eşiklerini belirlerken benzer büyüklükteki davaların ortalama tazminat miktarlarını AYM/Yargıtay'dan çıkarma.
corporate-legal diligence-issue-extraction, closing-checklist Rekabet Kurumu kararlarının (M&A bildirimleri için), KGK kararlarının ve KVKK Kurulu kararlarının tarama yapılması; "bu işlem rekabet açısından bildirime tabi mi?" sorusu için canlı emsal.
employment-legal termination-review, worker-classification İşe iade davalarındaki Yargıtay 9./22. HD içtihatları, muvazaa kararları, fazla mesai hesaplamaları için somut karar emsalleri.
employment-legal internal-investigation, investigation-memo Disiplin süreçlerinde "geçerli neden vs. haklı neden" (İş K. m. 18 vs. 25) Yargıtay yorumu; özellikle "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" (m. 25/II) için emsal taraması.
ip-legal infringement-triage, fto-triage, clearance TPMK YİDK itirazlarında ve SMK m. 141 tecavüz davalarında Yargıtay 11. HD içtihatları; tanınmış marka için "sulandırma" kararları (SMK m. 6/5).
ip-legal cease-desist, takedown Karşı tarafın olası savunmalarının (zamanaşımı, TBK m. 146 ve içtihatlar; sessiz kalma) Yargıtay yorumu üzerinden değerlendirilmesi.
privacy-legal dpa-review, dsar-response, reg-gap-analysis KVKK Kurulu kararlarının doğrudan taranması, özellikle 2024 m. 9 değişikliği sonrası verilen yeterlilik kararları için canlı veri; veri ihlali bildirimlerinde Kurul'un ceza yaklaşımı.
ai-governance-legal use-case-triage, vendor-ai-review KVKK Kurulu'nun AI ile ilgili ilke kararları + Anayasa Mahkemesi'nin "özel hayatın gizliliği" bireysel başvuru kararları.
regulatory-legal reg-feed-watcher, policy-diff Düzenleyici otoritelerin (BDDK, SPK, KİK, Rekabet) kararlarının real-time taranması, raporda "RSS yerine API" notunun fiili karşılığı.

Pratik Senaryo

Bir litigation avukatı /litigation-legal:chronology komutunu çalıştırıp ardından "Bu konuda Yargıtay'ın son 3 yıldaki tutumu nedir?" diye sorduğunda, Yargı MCP 9. HD veya 11. HD'nin ilgili dairesine sorgu yapar, semantik aramayla en alakalı 10-15 kararı çeker, Markdown formatında özetler ve claim-chart skill'ine emsal sütun olarak besler. Avukat artık Lexpera veya Kazancı'ya ayrı sekme açmak zorunda kalmaz.

3. Literatür MCP, Türk Akademik Dergiler (DergiPark)

Repo: github.com/saidsurucu/literatur-mcp · Remote: https://literatur-mcp.surucu.dev/mcp

Ne Yapıyor?

DergiPark üzerindeki Türk akademik dergi makalelerine programatik erişim:

Tamamladığı Skill'ler

Plugin Skill Literatür MCP'nin Katkısı
law-student research-start, case-brief Bir hukuki mesele için doktrin görüşlerine doğrudan erişim, Türk hukuk eğitiminde teorik tartışmaların ağırlığı düşünüldüğünde kritik. Raporda "Lexpera/Kazancı yerine" denen kısımda doktrin tarafı bu MCP ile karşılanır.
law-student outline-builder, memo Ders özeti hazırlanırken "bu konuda son 5 yılın en çok atıf alan makaleleri" sorusu; kürsü tartışmalarının takibi.
law-student exam-forecast Hocanın yayınlarını tarayarak sınav konusu tahmini ("Hoca son 3 yılda hep şu konuyu işliyor" tespiti).
law-student legal-writing Akademik makale formatına uygun atıf, kaynakça yapısı; çoğunluk vs. azınlık görüşü ayrımı için doktrin taraması.
legal-clinic research-start, memo Klinik vakası için akademik altlık; özellikle "yeni" veya "tartışmalı" konularda doktrinin yaklaşımı.
ip-legal invention-intake, fto-triage Patentlenebilirlik analizinde "tekniğin bilinen durumu" (state of the art) için akademik literatür taraması (SMK m. 83).
ai-governance-legal reg-gap-analysis, aia-generation Türkiye'de henüz yasalaşmamış AI mevzuatı için doktrin tartışmaları, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi belgelerini yorumlayan akademik makaleler.
privacy-legal pia-generation, reg-gap-analysis KVKK ikincil mevzuatının (özellikle yeni m. 9 sonrası) doktrindeki yorumu; Kurul kararlarının akademisyenler tarafından eleştirisi.
regulatory-legal policy-redraft Yeni politika metni yazımında doktrindeki "best practice" önerilerinin entegrasyonu.
employment-legal policy-drafting, handbook-updates İş hukuku alanındaki Yargıtay-doktrin gerilimlerinin tespiti; özellikle "ultima ratio" ilkesi, "feshin son çare olması" gibi içtihada bağlı kavramlarda akademik analiz.

Pratik Senaryo

Bir hukuk öğrencisi /law-student:research-start "Yapay zekanın sözleşme tarafı olması" dediğinde, Literatür MCP DergiPark'ta bu konuyu işleyen makaleleri tarar, en alakalı 10 makaleyi Markdown'a çevirir ve research-start skill'inin "arama rotası" çıktısına doktrin kaynakları olarak ekler. Öğrenci başlangıç noktası belirsizliğinden kurtulur.

4. YokTez MCP, YÖK Ulusal Tez Merkezi

Repo: github.com/saidsurucu/yoktez-mcp · Remote: https://yoktezmcp.fastmcp.app/mcp

Ne Yapıyor?

YÖK Ulusal Tez Merkezi'ne tam erişim:

Tamamladığı Skill'ler

Plugin Skill YokTez MCP'nin Katkısı
law-student research-start Yüksek lisans/doktora tezleri akademik araştırmanın en derin kaynağıdır, kapsamlı literatür taraması, monografik düzeyde inceleme.
law-student outline-builder, memo Bir doktora tezinin "Giriş, Birinci Bölüm" kısmı sıklıkla konunun en kapsamlı genel açıklamasıdır; öğrenci özetlerine doğrudan altlık.
law-student case-brief Karar analizleri için tezlerde sıklıkla detaylı içtihat tahlilleri bulunur, birden çok kararı karşılaştıran bölümler.
legal-clinic memo, research-start Klinik vakasında derinleşmek için tezler, özellikle yeni veya pratikte az işlenmiş konularda.
ip-legal invention-intake, fto-triage Türk patent literatüründeki tez seviyesindeki teknik analizler, "tekniğin bilinen durumu" için ek katman.
ai-governance-legal reg-gap-analysis Türkiye'de AI hukuku alanındaki tezler, özellikle son 3 yılda artan sayıda doktora tezi mevcut.
privacy-legal reg-gap-analysis, pia-generation KVKK ve Avrupa GDPR'ı karşılaştıran tezler; veri koruma hukuku alanında yapısal incelemeler.
regulatory-legal policy-redraft, gap-surfacer Belirli bir düzenleme alanında (örn. sermaye piyasaları, bankacılık) yapılmış kapsamlı tezler.
corporate-legal diligence-issue-extraction M&A, şirketler topluluğu, halka açık şirket yönetimi konusunda doktrin düzeyinde analiz için tezler.

Pratik Senaryo

Bir araştırmacı /law-student:research-start "Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu, özen yükümlülüğü standardı" dediğinde, YokTez MCP YÖK Tez Merkezi'nde son 10 yılda bu konuda yazılmış 20-30 yüksek lisans/doktora tezini tarar, en alakalılarını metadatasıyla listeler, talep edilenlerin tam metnini Markdown olarak getirir. TTK m. 369'un kapsamlı bir analizi için zengin altlık sağlanır.

5. Marka Patent MCP, TÜRKPATENT Sicili Araması

Repo: github.com/saidsurucu/markapatent-mcp · Remote: https://markapatent-mcp.fastmcp.app/mcp

Ne Yapıyor?

Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT, turkpatent.gov.tr) ait resmi sicil veritabanlarına programatik erişim:

Bu MCP, raporun ip-legal bölümünde sıkça vurgulanan "TÜRKPATENT (TPMK) veritabanı üzerinde de yapılmalıdır" uyarısının fiili karşılığıdır.

Tamamladığı Skill'ler

Plugin Skill Marka Patent MCP'nin Katkısı
ip-legal clearance Yeni marka önerisi için TÜRKPATENT sicilinde canlı knockout araması, raporda "Sadece USPTO/EUIPO değil, TÜRKPATENT (TPMK) veritabanı üzerinde de yapılmalıdır" notunun somut karşılığı. SMK m. 5 (mutlak ret) ve m. 6/1 (karıştırılma ihtimali) için aday markaların gerçek zamanlı taraması.
ip-legal fto-triage Türkiye'yi kapsayan patent başvurularının ve EP validasyonlarının TÜRKPATENT sicilinde aranması; SMK m. 82-108 kapsamında ihlal riski analizi. Raporda "TPMK sicilindeki patentlerin ve Türkiye'yi kapsayan Avrupa Patentlerinin tescil durumları kontrol edilmelidir" notunu otomatize eder.
ip-legal infringement-triage İhlalden şüphe edilen marka/patent/tasarımın TÜRKPATENT'teki kaydının kontrolü, sahiplik, başvuru tarihi, sınıflandırma. SMK m. 141 (tecavüz) ve m. 6/5 (tanınmış marka sulandırması) için kanıt zeminin oluşturulması.
ip-legal cease-desist İhtarname öncesi karşı tarafın benzer marka tescili olup olmadığını taramak, ihtarname haksız rekabet teşkil etmemesi için kritik (TBB Reklam Yasağı ile uyum).
ip-legal invention-intake Patentlenebilirlik analizinde "tekniğin bilinen durumu" için sadece akademik literatür değil, mevcut Türk patent sicilinin taranması; SMK m. 83 (yenilik) ön kontrolü.
ip-legal portfolio Şirketin/müvekkilin portföyünün canlı taranması, yenileme süresi yaklaşan markalar (SMK m. 23), 5 yıl kullanılmama riski olan markalar (SMK m. 9).
ip-legal ip-clause-review M&A veya lisans sözleşmelerinde devre konu marka/patent/tasarımın sicildeki gerçek sahipliğinin doğrulanması; sözleşmeye atılan IP listesinin sicille fact-check edilmesi.
corporate-legal diligence-issue-extraction M&A due diligence sürecinde hedef şirketin TÜRKPATENT sicilindeki tüm marka/patent/tasarımının canlı listelenmesi; raporun "IP Ownership" risk kategorisi için birincil kaynak.
corporate-legal material-contract-schedule "Önemli sözleşmeler" listesinde lisans/devir sözleşmelerine konu IP'lerin TÜRKPATENT kayıtlarıyla eşleştirilmesi.
commercial-legal vendor-agreement-review, nda-review Tedarikçi veya iş ortağı sözleşmelerinde karşı tarafın IP iddialarının (örn. "X markasının lisanslı sahibiyiz") sicil üzerinden doğrulanması.
product-legal launch-review, marketing-claims-review Yeni ürün lansmanı öncesi ürün adının/sloganının TÜRKPATENT taranması; reklam metnindeki "tescilli marka" iddialarının canlı doğrulanması.
product-legal feature-risk-assessment Yeni özellik adının veya görsel kimliğin (logo, tasarım) Türkiye'de tescilli IP haklarıyla çakışma riskinin değerlendirilmesi.
litigation-legal claim-chart, chronology IP davalarında karşı tarafın tescil tarihi, sınıflandırması, sahiplik geçmişi gibi sicil verilerinin delil olarak kullanılması (HMK m. 199 vd. yazılı delil sistemine uygun).

Pratik Senaryo

Bir IP avukatı /ip-legal:clearance "TURBOFLEKS isimli marka, 35. sınıf hizmetler için" komutunu çalıştırdığında:

  1. markapatent-mcp TÜRKPATENT sicilinde "TURBOFLEKS" ve benzer markaları (TURBO*, *FLEKS) tarar
  2. Aynı sınıf (35) veya yakın sınıflarda mevcut tescilleri listeler
  3. Her bir benzer markanın sahibini, başvuru tarihini, durumunu Markdown formatında getirir
  4. yargi-mcp paralel olarak Yargıtay 11. HD ve TÜRKPATENT YİDK'nın benzer marka uyuşmazlıklarındaki tutumunu tarar
  5. mevzuat-mcp SMK m. 5 ve m. 6 lafzını ekler
  6. clearance skill'i bu üç kaynaktan gelen veriyle bir "flag list" üretir, fakat raporda hatırlatıldığı üzere "asla 'temiz' demez", sadece avukatın profesyonel değerlendirmesine altlık sağlar.

Bu üçlü kombinasyon, ABD'deki "DuPont/Polaroid Factors" analizinin Türk hukuku karşılığını üretir.

Birleşik Kullanım, Skill Akışı Örneği

Bir avukat /commercial-legal:vendor-agreement-review ile yeni bir SaaS sözleşmesini incelediğini varsayalım. İdeal kurulumda beş MCP birlikte çalışır:

  1. Mevzuat MCP → Sözleşmenin atıf yaptığı TBK ve KVKK maddelerinin tam metnini doğrular (get_mevzuat_content).
  2. Yargı MCP → Benzer maddelerdeki Yargıtay tutumunu tarar (cezai şart fahişliği, sınırlama kayıtlarının geçerliliği, TBK m. 115).
  3. Literatür MCP → Doktrindeki güncel tartışmaları (özellikle SaaS sözleşmeleri için Türk hukukunda kabul edilen sözleşme tipi sorusu) DergiPark'tan çeker.
  4. YokTez MCP → SaaS sözleşmeleri üzerine yazılmış doktora tezlerinden monografik düzeyde tahlil sunar.
  5. Marka Patent MCP → Sözleşmede lisanslanan veya devredilen yazılım markalarının ve patentlerin TÜRKPATENT sicilinde gerçek sahipliğini ve durumunu doğrular.

Bu beş katman, raporun ana metnindeki "plugin Türkiye'de tam değer üretebilmesi için yerel veri kaynaklarına bağlanmalıdır" önerisinin somut karşılığıdır.

Kurulum

Hiçbir MCP yerel kurulum gerektirmez. Claude Desktop'ta:

  1. Settings → Connectors → Add Custom Connector
  2. Her bir MCP için ayrı bir bağlantı ekleyin:
    • Mevzuat MCP: https://mevzuat.surucu.dev/mcp
    • Yargı MCP: https://yargimcp.surucu.dev/mcp
    • Literatür MCP: https://literatur-mcp.surucu.dev/mcp
    • YokTez MCP: https://yoktezmcp.fastmcp.app/mcp
    • Marka Patent MCP: https://markapatent-mcp.fastmcp.app/mcp

Google Antigravity, 5ire ve diğer MCP istemcileri için her repo README'sinde detaylı talimatlar mevcuttur.

Not: Bu Remote MCP'ler topluluk için ücretsiz sağlanır. Yoğun kurumsal kullanım için kendi sunucularınızı kurmanız (her repo'da Docker / uvx ile kurulum talimatları var) önerilir.

Claude for Legal, Türk Hukuku Uygulanabilirlik Raporu | Beta Space Studio